Bài 38. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật

Bài 38. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...

Nhóm 11 – Lớp 11D4

Trường THPT Nguyễn Huệ - Yên Bái

Bài 38

Nhân tố bên ngoài

I NHÂN TỐ BÊN TRONG: HOOCMÔN

1 Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và

phát triển của động vật có xương sống.

2 Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và

phát triển của động vật không xương sống.

NỘI DUNG

I NHÂN TỐ BÊN TRONG

- Hoocmôn là nhân tố bên trong ảnh hưởng đến sinh

trưởng và phát triển của động vật

1 Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát

triển của động vật có xương sống.

Hoocmôn Sinh trưởng Tirôxin

Ơstrôgen (Ở nữ)

Testostêrôn (Ở nam)

Hình 38.1: Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát

triển của động vật.

<> QS hình 38.1 và cho biết:

1 Tên các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng

và phát triển của động vật có xương sống.

triển của động vật có xương sống là:

- Hoocmôn sinh trưởng (GH)

- Hoocmôn Tiroxin

- Hoocmôn Ơstrogen và Testosteron

2 Các hooc môn đó do các tuyến nội tiết nào tiết ra?

=> - Hoocmôn sinh trưởng (GH) do tuyến yên tiết ra

- Hoocmôn Tiroxin do tuyến giáp tiết ra

- Hoocmôn Ơstrogen do buồng trứng tiết ra và testosteron

do tinh hoàn tiết ra

- Thừa ở giai đoạn trẻ em

- Thừa : gây bệnh bướu bazơđô.

- Kích thích phân chia tế bào và tăng kích thước của tế bào qua tăng tổng hợp prôtêin.

- Kích thích phát triển xương (xương dài ra và

to lên).

- Kích thích chuyển hoá ở

tế bào.

- Kích thích quá trình sinh trưởng và phát triển bình thường của cơ thể.

Tuyến giáp

Tên

hoocmôn

Nơi Sản xuất

Tác dụng sinh lí Hậu quả do

rối loạn hoocmôn

- Riêng đối với lưỡng cư, tirôxin gây biến thái từ nòng nọc thành ếch Thiếu tirôxin, nòng nọc không biến thành ếch được.

Có tirôxin Không có Tirôxin

Công thức cấu tạo của Tirôxin

- Kích thích sinh trưởng và phát triển mạnh ở giai đoạn dậy thì nhờ:

+ Tăng phát triển xương.

+ Kích thích phân hoá tế bào để hình thành các đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp.

- Riêng testosteron còn làm tăng mạnh tổng hợp

prôtêin, phát triển cơ bắp.

Ơstrogen

Testosteron

Buồng trứng

Tinh hoàn

- Nếu cắt buồng trứng hoặc tinh hoàn của con cái hoặc con đực  Các tính

trạng sinh dục biểu hiện không bình thường và mất bản năng sinh dục.

Nơi Sản xuất

Tên

hoocmôn Tác dụng sinh lí

Hậu quả do rối loạn hoocmôn

<> QS hình 38.2 minh họa 3 người:

Người bình thường, người bé nhỏ và người khổng lồ.

2 Tại sao tuyến yên sản xuất ra quá ít hoặc quá nhiều hoocmôn sinh trưởng lại gây ra hậu quả như vậy?

⇒

- Hoocmôn sinh trưởng quá nhiều → tăng cường phân

chia, số lượng và kích thước tế bào, xương phát triển

mạnh → Người khổng lồ

- Hoocmôn sinh trưởng quá ít → phân chia, giảm số

lượng và kích thước tế bào, xương kém phát triển → Trẻ

em chậm lớn

a, Tại sao trong thức ăn và nước uống thiếu iôt thì trẻ

em sẽ chậm lớn (hoặc ngừng lớn), chịu lạnh kém, não ít nếp nhăn, trí tuệ thấp?

=> Iôt là 1 trong 2 thành phần cấu tạo nên Tirôxin nên

thiếu Iôt -> thiếu Tirôxin Thiếu Tirôxin làm giảm quá

trình chuyển hoá và giảm sinh nhiệt ở tế bào nên động vật

và người chịu lạnh kém Thiếu tirôxin còn làm giảm quá trình phân chia và lớn lên của tế bào, hậu quả là trẻ em và động vật non chậm lớn hoặc ngừng lớn, não ít nếp nhăn,

số lượng tế bào não giảm, dẫn đến trí tuệ thấp

b, Tại sao gà trống con sau khi bị cất bỏ tinh hoàn thì

phát triển không hình thường: mào nhỏ, không có cựa, không biết gáy và mất bản năng sinh dục, ?

=> Hoocmôn testostêrôn do tinh hoàn tiết ra kích thích quá trình sinh trưởng và hình thành các đặc điểm sinh dục thứ cấp (phát triển mào, cựa, thanh quản…) ở động vật Vì vậy, thiếu hoocmôn testrostêrôn (sau khi cắt bỏ tinh hoàn) sẽ gây

ra hậu quẳ gà trống con phát triển không hình thường

Những hình ảnh về người cao nhất và lùn nhất thế giới…

(Với chiều cao 2,57m, Leonid Stadnik người Ukraine hiện là

người đàn ông cao nhất TG)

(Và đây là cậu bé người Nepal 14 tuổi Khagendra Thapa

Magar đã được ghi vào sách kỉ lục Guinness là người lùn

nhất thế giới, với chiều cao chỉ 50,8 cm.)

(Cũng với chiều cao không thua kém, He PingPing 19 tuổi, chỉ cao 73cm, đang nộp đơn xin ghi tên vào sách kỉ lục

Guinness với danh hiệu người thấp nhất thế giới.)

(Jyoti Amge được mệnh danh là thiếu nữ nhỏ nhất TG theo sách kỉ lục của Ấn Độ 15 tuổi nhưng chỉ cao 58cm, em thậm

chí còn thấp hơn đứa trẻ 13 tháng tuổi của nhà hàng xóm.)

I NHÂN TỐ BÊN TRONG

- Hai hooc môn chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và

phát triển của côn trùng là ecdison và juvenin.

2 Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát

triển của động vật không xương sống.

+ Gây lột xác ở sâu bướm.

+ Kích thích sâu biến thành nhộng và bướm.

+ Phối hợp với ecđisơn gây lột xác ở sâu bướm.

+ Ức chế quá trình biến đổi sâu thành nhộng và bướm.

Ecđisơn

Juvenin

Tuyến trước ngực

Thể allata

Tên hoocmôn Nơi

sản xuất Tác dụng sinh lí

Hình 38.3: Sơ đồ ảnh hưởng của hooc môn đến biến thái ở bướm.

<> Nghiêm cứu hình 38.3 về tác dụng sinh lí của

bướm và nguyên nhân sâu bướm biến thành nhộng và bướm?

⇒ Sâu bướm có thể lột xác nhiều lần là do tác dụng của ecđixơn, nhưng không thể biến đổi thành nhộng và bướm được là do tác dụng ức chế của juvenin Khi nồng độ

juvenin giảm (thể hiện bằng vạch đen mảnh dần ở trên hình 38.3) đến mức không còn gây tác dụng ức chế nữa, thì ecđixơn biến sâu thành nhộng và nhộng thành bướm