Bài 27. Cảm ứng ở động vật (tiếp theo)

NỘI DUNG:NỘI DUNG: III-Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh .3- Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống.. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống- Hệ thần kinh dạng ống gặp ở các động

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Nêu khái niệm cảm ứng ở động vật? Cho một vài ví

dụ về cảm ứng ở động vật?

Cảm ứng ở động vật là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng lại các kích thích từ môi trường sống đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển

Bài 27 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (TT)

NỘI DUNG:

NỘI DUNG:

III-Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh

.3- Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống.

a- Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống

b- Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống

a Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống

- Hệ thần kinh dạng ống gặp ở các động vật có xương sống như cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú

- Hệ thần kinh dạng ống được hình thành nhờ số lượng lớn các tế bào thần kinh tập hợp lại thành ống thần kinh nằm dọc theo vùng lưng của cơ thể

- Cấu tạo gồm 2 phần: thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên

3 Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống

Tủy

sống

Gồm 5 phần:

- Bán cầu đại não

- Não trung gian

- Não giữa

- Tiểu não

- Hành não

+ Thần kinh ngoại biên

Điền tên các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống vào các

ô hình chữ nhật dưới đây:

Não Tủy sống Hạch thần kinh Dây thần kinh

* Nhận xét: Hiện tượng tổ chức thần kinh dạng ống chia thành nhiều bộ phận, mỗi

bộ phận thực hiện những chức năng khác nhau nhờ đó các hoạt động của động vật ngày càng hoàn thiện , đa dạng, chính xác hơn

Hãy lấy các ví dụ về phản xạ?

- Hệ thần kinh dạng ống hoạt động theo nguyên tắc

phản xạ

- Căn cứ vào nguồn gốc phản xạ chia thành 2 loại :

phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

Chim, thú thời tiết lạnh Xù lông

Gõ xoong và cho gà ăn nhiều lần

III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH

b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống

Cơ co (ngón tay co lại)

 Một bạn lỡ chạm tay vào gai nhọn và có phản ứng rụt tay lại.

Kích thích

Bộ phận tiếp nhận kích thích

Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin

Có mấy loại phản xạ, đó là những phản xạ nào?

Có 2 loại phản xạ: phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

- Phản xạ không điều kiện:

+ Số lượng hạn chế, mang tính bẩm sinh, di truyền,

+ Do một số tế bào TK nhất định tham gia không qua học tập.

- Phản xạ có điều kiện (phản xạ học được):

+ Số lượng không hạn chế, được hình thành trong quá trình

sống, mang tính mềm dẻo, đảm bảo cho cơ thể thích nghi

được với điều kiện sống mới,

+ Do một số lượng lớn tế bào TK tham gia, đặc biệt có sự

tham gia tế bào vỏ não.

Phản xạ không điều kiện Phản xạ có điều kiện

- Không di truyền, mang tính cá thể.

-Trung ương: có sự tham gia của

vỏ não.

- Số lượng không hạn chế.

-Trả lời các kích thích bất kì được kết hợp với kích thích không điều kiện.

b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống

Chạm phải vật nóng Rụt tay lạiChim, thú thời tiết lạnh

Gõ xoong và cho gà ăn nhiều lần

Xù lông

Hãy cho biết các ví dụ này thuộc hình thức phản xạ có điều kiện hay không điều kiện?

Không điều kiện Không điều kiện

Có điều kiện

Giả sử bạn đang đi chơi, bất ngờ gặp một

con chó dại ngay trước mặt.

-Bạn sẽ có phản ứng (hành động) gì?

-Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích,

bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiển của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại

-Hãy ghi lại tất cả những suy nghĩ diễn ra

trong đầu của bạn khi đối phó với chó dại

-Đây là phản xạ không điều kiện hay là phản

xạ có điều kiện? Tại sao?

+ Có thể có các hành động như: bỏ chạy, đứng im, tìm gậy để đánh đuổi, nhặt gạch hoặc đá để ném

TK mạng lưới tế bào thần kinh

- Phản xạ

- Co toàn bộ cơ thể

Nhiều Chưa thật chính xác

Ngành giun dẹp, giun tròn, chân khớp.

- Các tế bào TK tập trung lại

Ít hơn so với hệ TK dạng lưới

Ngành ĐV có xương sống: cá, chim , thú……

Số lượng lớn TBTK tập trung lại  TK trung ương (não bộ và tủy sống)

và TK ngoại biên: hạch

TK và dây TK

-Phản xạ: không ĐK và có

ĐK ngày càng tăng  phản ứng đa dạng và phong phú thích nghi tốt với mt sống Cao

Ít

1- Trong các nhóm động vật sau nhóm nào có hệ thần

kinh dạng ống

a Cá, đĩa phiến, giun dẹt, côn trùng

b Lưỡng cư, côn trùng, chim, thú

c Cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú

d Lưỡng cư, bò sát, thuỷ tức, chim, thú

c

Câu hỏi trắc nghiệm

2 Hệ thần kinh dạng ống gồm

a thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên

b não bộ và dây thần kinh não

c tuỷ sống và dây thần kinh tuỷ

d não bộ và tuỷ sống

a

STT Ví dụ PXKĐK PXCĐK

1 Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại

2 Đi nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vả ra

3 Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng

xe trước vạch kẻ.

4 Vào lớp ăn cơm xong, học bàn là

nơi lý tưởng bỏ vỏ hộp cơm.

5 Gió mùa đông bắc về, môi tím

BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.

- Trình bày hướng tiến hoá trong hệ thần kinh và cảm ứng của động vật?

- Đọc trước bài 28 “Điện thế nghỉ”.