Bài 4. Vai trò của các nguyên tố khoáng

Bài 4. Vai trò của các nguyên tố khoáng tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả c...

TRAO ĐỔI KHOÁNG VÀ NITƠ Ở

THỰC VẬT

• I- Các nguyên tố khoáng

• II- Sự hấp thụ

• III- Vai trò của các nguyên tố khoáng

I- Các nguyên tố khoáng

- Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu là :

trình sống.

+ Không thể thay thế được bởi bất kì nguyên tố nào khác + Phải trực tiếp tham gia vào quá trình chuyển hóa vật

chất trong cơ thể.

- Các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu

gồm :C, H, O, N, O, P, K, Mg, Ca, Fe, Cu, Mn,

Zn, B…

I- Các nguyên tố khoáng

•Vai trò :

- Tham gia cấu tạo chất sống.

- Điều tiết quá trình trao đổi chất, các hoạt động sinh lý trong cây:

+ Thay đổi đặc tính lý hóa của keo nguyên sinh chất.

+ Hoạt hóa enzim, làm tăng hoạt động trao đổi chất.

+ Điều chỉnh quá trình sinh trưởng của cây.

- Tăng tính chống chịu của cây trồng

I- Các nguyên tố khoáng

Triệu chứng khi thiếu:

• Nitơ: Cây còi cọc, lá có màu vàng

• Kali: Lá vàng nhạt, mép lá có màu đỏ và nhiều chấm đỏ ở mặt lá

• Photpho: Lá nhỏ màu lục đậm, màu thân không bình thường, sinh trưởng rễ bị tiêu giảm

• Lưu huỳnh: Lá mới có màu vàng, sinh trưởng rễ bị tiêu giảm

• Canxi: Lá nhỏ, mềm, mầm đỉnh bị chết

• Magiê: Lá có màu vàng

• Clo: Lá nhỏ có màu vàng

• Đồng: Lá nôn có màu lục đậm không bình thường

• Sắt: Gân lá có màu vàng và sau đó cả lá có màu vàng

II-Sự hấp thụ các nguyên tố

khoáng

-Các nguyên tố khoáng chủ yếu được hấp thụ vào cây dưới dạng ion qua hệ thống rễ. 

-Có 2 cách hấp thụ các ion khoáng ở rễ: thụ động, chủ động

1 Hấp thụ chủ động

-Các ion khoáng hút bám trên bề mặt các keo đất và trên bề mặt rễ trao đổi với nhau khi có sự tiếp xúc giữa rễ và dung dịch đất(Hút bám trao đổi)

-Các ion khoáng khuếch tán theo sự chênh lệch nồng độ từ cao đến thấp

-Các ion khoáng hòa tan trong nước và vào rễ theo dòng nước

III-II-Sự hấp thụ các nguyên tố

khoáng

2 Hấp thụ chủ động

- Phần lớn các chất khoáng được hấp thụ vào cây theo cách chủ

động

- Tính chủ động thể hiện ở chổ:

+ Màng sinh chất có tính thấm chọn lọc

+ Các chất khoáng cần thiết cho cây được vận chuyển trái với quy luật khuếch tán ( tức vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp ở đất đến nơi

có nồng độ cao ở rễ)

- Sự vận chuyển này cần sự tham gia của ATP và một chất trung gian (gọi là chất mang) - được cung cấp từ quá trình chuyển hóa vật

III-Vai trò của các nguyên tố

khoáng

Có 3 nhóm nguyên tố khoáng chính là :

Nguyên tố đại lượng

Nguyên tố vi lượng

Nguyên tố siêu vi lượng

Đại lượng Vi lượng Siêu vi lượng

Khái

niệm Là nhóm có hàm lượng biến động

từ 10-1 đến 10-4

% chất khô

Là nhóm có hàm lượng nhỏ

từ 10-5 đến 10-7 % chất khô Là nhómcó hàm lượng rất nhỏ, từ

10-7 đến 10-14 % chất khô

Ví dụ N, P, K, Ca, S, Mg,

Si,

Fe, Cu, Mn, Zn, Mo, B, Co,

Ti, Sr, Ba,

Hg, Cd, Cs, I, Pb,

Ag, Au, Ra

Vai trò - Cấu trúc trong tế

bào

- Là thành phần cấu tạo nên các đại

phân tử/

TB( protein, lipit…)

- Ảnh hưởng đến tính chất hệ thống keo trong chất

- Là thành phần không thể thiếu

được ở hầu hết các enzim

- Hoạt hoá cho các enzim

- Liên kết với các chất hữu

cơ tạo thành hợp chất hữu cơ – kim loại

(hợp chất cơ kim có vai trò ⇒ quan

-Sử dụng trong môi trường nuôi cấy mô - tế bào

Câu hỏi vận dụng

Câu 4/sgk T.21

Vì: Vai trò chính của các nguyên tố vi lượng là

tham gia cấu tạo, hoạt hoá các enzim, các

hoocmon, … mà các thành phần này trong cơ thể thực vật chiếm một tỷ lệ rất nhỏ về khối

lượng ( hầu hết các nguyên tố vi lượng chỉ

chiếm tỷ lệ <= 0,01% khối lượng khô của cơ

thể ), vì vậy cơ thể thực vật chỉ cần một lượng rất nhỏ các nguyên tố vi lượng nhưng không thể thiếu.

Câu hỏi vận dụng

Câu 5/sgk T.21

Vì : Quá trình hô hấp của rễ tạo ra nhiều năng lượng và phân giải các chất làm tăng nồng độ chất tan trong

không bào của rễ lên rất nhiều.

Hấp thụ nước phụ thuộc nhiều vào ấp suất thẩm thấu của rễ cây do đó nếu rễ cây tạo được áp suất thẩm thấu lớn sẽ thuận lợi cho việc hấp thụ nước

các chất khoáng tan trong nước sẽ theo dòng nước vào trong

ngoài ra để hấp thụ các chất khoáng ngược gradien

nồng độ cần phải có năng lượng do đó việc hô hấp là một quá trình quan trọng để hấp thụ nước và chất

khoáng