Bài 30. Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT Khi ở trong tế bào chủ, virut có khả năng sử dụng bộ máy sinh tổng hợp và nguyên liệu của tế bào để nhân lên tạo ra nhiều virut mới có đặc điểm giống virut

SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT

TRONG TẾ BÀO CHỦ

TỔ 2

Trụ đuôi Bao đuôi ADN

Đĩa gốc

Virut không có cấu tạo tế bào

nên người ta thường dùng thuật ngữ nhân lên thay cho

sinh sản.

Tế bào chủ có vai trò gì trong quá trình

nhân lên của virut?

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

Khi ở trong tế bào chủ, virut có khả năng sử dụng bộ máy sinh tổng hợp và nguyên liệu của tế bào để nhân lên tạo ra nhiều virut mới

có đặc điểm giống virut ban đầu mà chỉ lấy thông tin từ hệ gen của virut.

Quan sát hình bên, hãy

cho biết chu trình nhân

lên bao gồm mấy giai

đoạn?

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

1 Sự hấp phụ

 Tất cả virut (trần hoặc có vỏ ngoài) đều gắn các gai glicoprotein của mình vào các thụ thể đặc hiệu trên

bề mặt tế bào để mở đầu cho sự xâm nhập của virut

vào tế bào. Lưu ý: Tính đặc hiệu là rào cản không

cho virut hấp phụ lên bất kì tế bào nào ngoài tế bào có thụ thể

đặc hiệu.

Thụ thể bề mặt tế bào

 Tùy loại virut mà thụ thể của nó nằm ở các vị trí khác nhau:

+ Virut trần: Thụ thể nằm trên vỏ capsit

+Virut có vỏ ngoài: thụ thể là các gai glicôprôtêin

+ Đối với phagơ: Thụ thể ở gai đuôi

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

2.Xâm nhập

PHAGƠ

VIRUT ĐỘNG VẬT

Phagơ xâm nhập vào tế

bào chủ như thế nào?

Sự xâm nhập của

virut động vật vào tế

bào chủ như thế nào?

 PHAGƠ: tiết lizôzim phá hủy

thành tế bào vi khuẩn sau đó

bơm axit nuclêic vào trong tế

bào còn vỏ prôtêin nằm ngoài.

VIRUT ĐỘNG VẬT: đưa vật

chất di truyền của nó vào trong

tế bào chủ bằng cách:

+Virut trần: Theo cơ chế thực

bào Sau khi vào tế bào chủ, lớp

vỏ capsit sẽ bị phân giải.

+Virut có vỏ ngoài: Dung hợp

vỏ ngoài với màng tế bào, rồi đẩy

nuclêôcapsit vào tế bào

chất, sau đó, vỏ capsit sẽ

bị phân giải.

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

3 Sinh tổng hợp:

 Tổng hợp hệ gen: Hệ gen của virut con được tổng hợp

dựa trên hệ gen của virut mẹ

+ Virut ADN, hệ gen được sao chép trong nhân (trừ virut đậu

mùa sao chép trong tế bào chất)

+ Virut ARN, hệ gen được sao chép trong tế bào chất (trừ virut

cúm sao chép trong nhân)

 Tổng hợp protein: Virut tiến hành phiên mã, tổng hợp

các mARN Chúng sử dụng các riboxom, axit amin, ATP

và các thành phần cần thiết khác để tổng hợp protein Có 2

loại protein chính:

+ Protein là enzym tham gia vào quá trình sao chép, phiên mã:

được tổng hợp trước với số lượng ít

+ Protein cấu tạo vỏ capsit và glicoprotein vỏ ngoài: Được

tổng hợp sau với số lượng nhiều

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

4.Lắp ráp:

 Sau khi tổng hợp, các thành

phần (axit nuclêic và prôtêin)

được lắp ráp với nhau một

cách ngẫu nhiên để tạo virut

mới Cũng do cách lắp ráp

này mà xuất hiện các virut

khuyết tật, nghĩa là thiếu thành

phần (có thể có vỏ mà không

có lõi hoặc có lõi mà không có

vỏ) Một virut hoàn chỉnh

còn được gọi là virion

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

5 Phóng thích:

* Các virut mới được giải phóng ra khỏi tế bào chủ theo các

phương thức sau:

 Virut động vật cảm ứng làm

thoát enzym thủy phân từ lizoxom

vào tế bào chất làm tan màng sinh

chất của tế bào chủ.

 Phagơ tiết enzym lizoxom phân hủy màng sinh chất của tế bào chủ.

CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

5 Phóng thích:

 Ngoài ra các virut mới được giải phóng ra khỏi

tế bào chủ theo các phương thức khác như:

 Virut trần làm tan màng sinh chất tế bào chủ  Virut có vỏ ngoài: tổng hợp glicoprotein rồi gắn vào màng sinh chất, sau đó, chúng sẽ nảy mầm qua màng và kéo theo màng sinh chất làm vỏ ngoài.

Quan sát các hình ảnh và cho biết sự khác nhau giữa chu trình tan, chu trình tiềm tan?

Chu trình tan: Virut nhân lên và

làm tan tế bào.

Chu trình tiềm tan: ADN của virut gắn xen vào ADN của tế bào, không làm tan tế bào.

Để hiểu rõ hơn về hai chu trình này,

Chu trình tan Chu trình tiềm tan

Phân biệt:

Chu trình sinh tan Chu trình tiềm tan Loại

virut Virut độc Virut ôn hòa

Cơ chế

-Hệ gen của virut tồn tại

và nhân lên độc lập với hệ gen của tế bào chủ

-Nhân lên nhiều thế hệ virut mới trong tế bào chủ

-Hệ gen của virut cùng tích hợp và nhân lên với

hệ gen của tế bào chủ -Không nhân lên thế hệ virut mới trong tế bào chủ

Kết quả Làm tan tế bào chủ Không làm tan tế bào chủ Mối

quan hệ Không thể chuyển thành chu trình tiềm tan Có thể chuyển thành chu trình sinh tan

Chu trình nhân lên của HIV trong tế bào Limphô T4 có thể được chia thành mấy giai đoạn? Đó là những giai đoạn nào?

Có 7 giai đoạn:

1.Hấp phụ

2 Xâm nhập

3.Sao mã ngược

4 Cài xen (tiền virut)

5 Sinh tổng hợp

6 Lắp ráp

7 Giải phóng

Hãy sắp xếp lại các hình biểu hiện các giai đoạn nhân lên của phage T2 trong tế bào chủ ?

Cñng cè

1 2

Đáp án:

PHẦN THƯỞNG CỦA BẠN

Cảm ơn thầy cô