Bài 42. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớ...
Trang 1Kiểm tra bài cũ
• Môi trường sống của sinh vật là gì ? Được chia làm mấy loại ?
• Trình bày các nhân tố sinh thái của môi trường.
• Thế nào là giới hạn sinh thái của
sinh vật.
Trang 3Nhận xét về hình dáng thân của những cây ven rừng, cây cao dọc đường phố có nhà cao, cây bên của sổ…?
Thân cây mọc ven rừng, dọc đường phố có nhà cao, bên cửa sổ…cong về phía có nhiều ánh sáng.
I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Trang 4? Nhận xét hình thái cây mọc trong rừng và
hình thái cây mọc nơi quang đãng?
Cây mọc trong rừng có thân cao, thẳng, cành chỉ tập
trung ở phần ngọn, các cành phía dưới héo và rụng sớm
Cây mọc nơi trống trải, ánh sáng mạnh có thân thấp,
nhiều cành và tán rộng.
Cây mọc trong rừng Cây mọc nơi quang đãng
Trang 5? Em hãy giải thích nguyên nhân của hiện tượng các cành phía dưới héo và rụng sớm
Do các cành phía dưới tiếp nhận ít ánh sáng nên quang hợp kém , tổng hợp được ít chất hữu cơ , lượng chất hữu
cơ tích luỹ không đủ bù lượng nhiệt tiêu hao do hô hấp
và kèm theo khả năng lấy nước kém nên cành phía dưới
bị khô héo dần và rụng sớm.
Trang 6I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Mọc nơi có nhiều ánh sáng Mọc nơi có ít ánh sáng
CÂY LÁ LỐT
Em hãy nêu sự khác nhau về hình thái giữa 2 cây lá lốt trên?
- Ánh sáng có ảnh hưởng đến hình thái và sinh lí của cây
Trang 7- Thoát hơi nước
Ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái và sinh lí của cây.
- Hô hấp
I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Phiến lá nhỏ, hẹp, màu xanh nhạt.
- Phiến lá lớn, màu xanh thẫm.
- Thân cây thấp, số cành nhiều.
- Chiều cao bị hạn chế bởi chiều cao bởi tán cây phía trên, của trần nhà.
- Cường độ quang hợp cao trong điều kiện ánh sáng mạnh.
- Cây có khả năng quang hợp trong điều kiện ánh sáng yếu, quang hợp yếu trong điều kiện ánh sáng mạnh.
- Cây điều tiết thoát hơi nước linh hoạt hơn: Thoát hơi nước tăng cao trong điều kiện ánh sáng mạnh, thoát hơi nước giảm khi cây thiếu nước.
- Cây điều tiết thoát hơi nước kém: Thoát hơi nước tăng cao trong điều kiện ánh sáng mạnh, khi thiếu nước cây dễ
bị héo.
- Cường độ hô hấp yếu.
Trang 8I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
? Người ta phân biệt cây ưa bóng và cây ưa sáng dựa vào tiêu chuẩn nào ?
- Dựa vào khả năng thích nghi với các điều kiện chiếu sáng của môi trường mà thực vật được chia làm 2 nhóm
? Thực vật được chia thành mấy nhóm chính? Đó là những nhóm nào?
? Em hãy kể tên cây ưa sáng và cây ưa bóng mà em biết ?
VD: Cây lúa, cây phi lao, cây ngô cây nhãn
VD: Cây gừng, cây phong lan, cây đỗ …
Trang 9I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Dựa vào khả năng thích nghi với các điều kiện chiếu
sáng của môi trường mà thực vật được chia làm 2 nhóm
- Ánh sáng có ảnh hưởng đến hình thái và sinh lí của cây
1 Nhóm cây ưa sáng: gồm những cây sống nơi quang đãng
- lá: phiến nhỏ hẹp màu xanh nhạt
- Thân: thấp, số cành nhiều
- Quang hợp: cường độ cao khi ánh sáng mạnh
- Thoát hơi nước: điều tiết linh hoạt
2 Nhóm cây ưa bóng: gồm những cây sống nơi có ánh sáng
yếu, dưới tán cây khác…
- lá: phiến lớn, xanh thẫm
- thân: chiều cao bị giới hạn bởi tán cây phía trên
- Quang hợp: cường độ yếu khi ánh sáng mạnh
- Thoát hơi nước: điều tiết kém
Trang 10I Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Trong nông nghiệp người nông dân đã ứng dụng điều này vào sản xuất như thế nào? Và có ý nghĩa gì?
VD: Trồng cây đỗ dưới cây ngô.
Trồng xen canh để tăng năng suất và tiết kiệm đất trồng.
Trang 11II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Thí nghiệm: Vào đêm có trăng sáng, tìm một tổ kiến và
quan sát kiến bò trên đường mòn nhờ ánh sáng mặt trăng Đặt trên đường đi của kiến một chiếc gương nhỏ để phản chiếu ánh sáng, sau đó theo dõi hướng bò của kiến Có 3 khả năng sau: + Kiến sẽ tiếp tục bò theo hướng cũ.
+ Kiến bò theo nhiều hướng khác nhau.
+ Kiến sẽ bò theo hướng ánh sáng do gương phản chiếu.
Em hãy chọn khả năng nào trong 3 khả năng trên?
Trang 12II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Điều đó chứng tỏ ánh sáng có vai trò gì đối với đời sống động vật?
Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
Trang 13II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
Trang 14Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
Trang 15II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Hãy kể tên những động vật kiếm ăn vào ban đêm buổi sáng sớm hay ban ngày?
Trang 16Chim bìm bịp
Gà cỏ
Thường đi kiếm ăn trước lúc mặt trời mọc
Trang 17Chim Chích chòe Chim chào mào
Chim khướu
Là những chim ăn sâu bọ, thường đi ăn vào lúc mặt trời mọc
Trang 18Chim vạc Sếu đầu đỏ
Chim diệc
Là những loài chim kiếm ăn vào ban đêm
Trang 19Dơi Dơi
Chim cú mèo
Tìm kiếm thức ăn vào ban đêm
Trang 20Trâu Bò
Dê Cừu
Là những loài thú hoạt động và ban ngày
Trang 21Sư tử
cáo
Chồn
Trang 22Nhím Sóc
Là những loài thú hoạt động vào ban đêm
Sóc
Trang 23II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
- Ánh sáng ảnh hưởng tới đời sống động vật, giúp
động vật nhận biết các vật và định hướng di chuyển
trong không gian
-Ánh sáng ảnh hưởng đến hoạt động, khả năng sinh
trưởng và sinh sản của động vật
Trang 24? Dựa vào khả năng thích nghi với điều kiện chiếu sáng
có thể chia động vật thành mấy nhóm?
Trang 25Động vật ưa sáng
V
Trang 26Động vật ưa sáng
Chim bồ câu
Trang 27Động vật ưa sáng
Dê Cừu
Trang 28Chim vạc Sếu đầu đỏ
Chim diệc
Động vật ưa tối
Trang 29Dơi Dơi
Chim cú mèo
Động vật ưa tối
Trang 30II Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
? Trong chăn nuôi, người ta có những biện pháp kĩ thuật
gì để tăng năng suất?
+ Chiếu sáng để cá sinh sản.
+ Tạo ngày đêm nhân tạo đẻ gà vịt đẻ trứng.
Người ta chia động vật thành 2 nhóm thích nghi với các điều kiện chiếu sáng khác nhau:
Trang 31Ả S
H N
S I
U Ấ
Trang 32Ả S
H N
U Ấ
Đây là loài động vật thuộc lớp thú, về mùa đông ít ánh sáng,
nhiệt độ môi tr ờng xuống thấp, chúng có hiện t ợng ngủ đông ?
Ánh sáng ảnh h ởng đến khả năng này của động vật ?
Từ chỉ những loài động vật th ờng hoạt động vào ban đêm,
trong hang, d ới đáy biển ?
Trang 33Ả S
H N
S I
U Ấ
Trang 34 Học bài
Làm bài tập SGK trang 124-125
Đọc bài 43 / trang 126 - 127 - 128 -
129