Bài 30. Di truyền học với con người

I - Di truyền y học tư vấn.*Bài tập: Nghiên cứu trường hợp sau: Người con trai và người con gái bình thường, sinh ra từ hai gia đình đã có người mắc chứng câm điếc bẩm sinh.. - Di truyề

Trang 1

XUÂN ÁNG

M¤NSINHHäc–líp9

Gi¸oviªn:Nguyễn Thị Thúy Hằng Trường THCS Xuân Áng – Hạ Hòa

Trang 2

Cõu 1: Nờu cỏc bệnh, tật di truyền ở người ?

- Bệnh Đao, Bệnh Tơcnơ, bệnh bạch tạng, Bệnh

câm điếc bẩm sinh…

- Tật: Khe hở môi hàm…do đột biến NST Chi ngắn, bàn chân nhiều ngón do đột biến gen trội gõy ra

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 3

Cõu 2: Nờu cỏc nguyờn nhõn phỏt sinh cỏc tật, bệnh di

truyền ở người và một số biện phỏp hạn chế phỏt sinh cỏc tật, bệnh đú ?

*Nguyờn nhõn: Do ảnh hưởng của cỏc tỏc nhõn vật

lý và húa học trong tự nhiờn, do ụ nhiễm mụi trường hoặc

do rối loạn trao đổi chất nội bào

*Biện phỏp hạn chế:

- Đấu tranh không sử dụng vũ khớ hạt nhân, vũ khớ hoá học và cỏc hành vi gây ô nhiễm môi tr

ờng

- Sử dụng đúng cách các loại thuốc

- Những ng ời có gen gây bệnh, tật DT không nên kết hôn, sinh con

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 4

Tiết 31 – Bài 30: DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

Trang 5

I - Di truyền y học tư vấn.

*Bài tập: Nghiên cứu trường hợp sau:

Người con trai và người con gái bình thường, sinh

ra từ hai gia đình đã có người mắc chứng câm điếc bẩm sinh.

+ Em hãy thông tin cho đôi trai, gái này biết đây là loại bệnh gì?

+ Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định? Tại sao?

+ Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu lòng bị câm điếc bẩm sinh thì họ có nên tiếp tục sinh con nữa không? Tại

sao?

Tiết 31 – Bài 30 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

Trang 7

Tiết 31 – Bài 30: DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

- Các em đã tư vấn cho đôi trai gái đó, như vậy là các em

đã làm nhiệm vụ của di truyền y học tư vấn Vậy thế nào là di truyền y học tư vấn ? Di truyền y học tư vấn có chức năng gì?

- Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền học kết hợp với các phương pháp xét nghiệm, chuẩn đoán hiện đại về mặt di truyền cùng với nghiên cứu phả hệ

- Chức năng :

+ Chẩn đoán

+ Cung cấp thông tin

+ Cho lời khuyên liên quan đến các bệnh và tật di truyền



Trang 8

I - Di truyền y học tư vấn.

II - Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia

đình.

1 Di truyền học với hôn nhân.

Thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi sau tình huống sau:

Ông nội anh Tuấn và ông nội chị Hoa là hai anh em ruột,

anh Tuấn và chị Hoa yêu nhau, khi 2 bên gia đình biết họ

cấm không cho anh Tuấn và chị Hoa kết hôn với nhau,

theo em gia đình của đôi trai gái đó làm như vậy là đúng

hay sai ? Tại sao?

- Gia đình của đôi trai gái đó làm như vậy là đúng vì theo

Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam quy định những người

có quan hệ huyết thống trong vòng 3 đời không được kết

hôn với nhau

Trang 9

đình.

- Kết hôn gần tạo cơ hội cho những gen lặn gây hại dễ

tổ hợp với nhau tạo thể đồng hợp lặn sẽ biểu hiện ra

kiểu hình có hại - > suy thoái nòi giống.

- Căn cứ vào cơ sở nào mà Luật hôn nhân và gia đình của

Việt Nam quy định những người có quan hệ huyết thống

trong vòng 3 đời không được kết hôn với nhau ?

Trang 10

đình.

- Vì từ đời thứ 4 trở đi có sự sai khác về mặt di

truyền nhiều hơn, các gen lặn có hại khó có cơ hội

tổ hợp với nhau hơn

- Tại sao những người có quan hệ huyết thống từ

đời thứ 4 trở đi thì được Luật hôn nhân và gia

đình cho phép kết hôn với nhau ?

Trang 11

Luật hôn nhân và gia đình của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam được Quốc hội thông qua ngày 09 tháng 6 năm 2000 được gọi là Luật hôn nhân và gia đình năm 2000

Điều 1:Nhà nước bảo đảm thực sự chế độ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng, nhằm xây dựng gia đình dân chủ, hoà thuận, hạnh phúc, bền vững.

Điều 7 :Cấm kết hôn trong những trường hợp sau đây :

a) Đang có vợ hoặc có chồng b) Đang mắc bệnh tâm thần không có khả năng nhận thức hành vi của mình ; đang mắc bệnh hoa liễu ;

c) Giữa những người cùng dòng máu về trực hệ ; giữa anh chị em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha ; giữa những người khác có họ trong phạm vi ba đời ;

d) Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.

Từ năm 2006, trong Nghị định số 104/2006/NĐ-CP của Chính phủ về hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh dân số đã nghiêm cấm mọi hành vi phổ biến các biện pháp tạo giới tính, chẩn đoán giới tính thai nhi …

Trang 12

Độ tuổi Nam giới Nữ giới

100

95 94 55

< 40

100 100 100

100

100 100 100 100

Bảng: Sự thay đổi tỷ lệ nam/nữ theo độ tuổi

Trang 13

- Nếu để 1 nam kết hôn với nhiều nữ hoặc ngược lại thì dẫn

đến mất cân bằng giới tính trong xã hội

đình.

Trang 14

- Từ kiến thức địa lý lớp 9: Em hãy cho biết ở Việt Nam tỉ

số giới tính thay đổi như thế nào từ năm 1979 đến nay?

- Nước ta trải qua quá trình chiến tranh lâu dài làm cho tỉ số giới tính mất cân đối Năm 1979 là 94,2 nam/ 100 nữ Cuộc sống hòa bình đang kéo tỉ số giới tính cân bằng năm 1999 là 96,9 nam/ 100 nữ Năm 2012 là 113,3 nam/ 100 nữ

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?

- Do tư tưởng trọng nam khinh nữ, con trai nối dõi tông đường.

đình.

Trang 15

+ Vì sao nên cấm chuẩn đoán giới tính thai nhi?

-Không chuẩn đoán giới tính thai nhi sớm  hạn chế việc

mất cân đối tỷ lệ nam/nữ.

+Vậy di truyền học đã giải thích được những qui định nào trong luật hôn nhân và gia đình?

Trang 16

- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học

của qui định:

+ Những người có quan hệ huyết thống trong vòng 3 đời không được kết hôn với nhau

+ Hôn nhân một vợ 1 chồng

Trang 17

đình.

HS nghiên cứu thông tin SGK :

? Cho biết các tiêu chí của kế hoạch hóa gia đình?

Không sinh con quá sớm hoặc quá muộn, các lần sinh

con không nên quá gần nhau, 1 cặp vợ chồng chỉ dừng

lại ở 1-2 con

2 Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình.

Trang 18

đình.

Quan sát hình ảnh

Trang 19

đình.

Bằng kiến thức sinh học 8: Em giải thích vì sao không nên sinh con quá sớm đặc biệt ở tuổi vị thành niên?

- Sinh con quá sớm( tuổi vị thành niên) cơ thể phát triển chưa hoàn thiện dễ sảy thai, đẻ non, con sinh ra thường nhẹ cân, khó nuôi, ảnh hưởng đến học tập

Trang 20

đình.

Trang 21

đình.

Vì sao phụ nữ không nên sinh con ở tuổi ngoài 35?

- Sinh con ở tuổi ngoài 35 con sinh ra dễ mắc bệnh Đao

Bảng: Sự tăng tỷ lệ trẻ mới sinh mắc bệnh Đao theo độ tuổi của

Trang 22

đình.

- Phụ nữ sinh con trong độ tuổi từ 25 - 34 là hợp lý.

- Từ độ tuổi >35 tỉ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh Đao tăng rõ.

- Mỗi cặp vợ chồng: 1 – 2 con.

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.

Trang 23

đình.

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.

- Bằng kiến thức môn Địa lí 7, Lịch sử 9, Hóa học 8, Hóa

học 9, công nghệ 7: Hãy nêu các nguyên nhân gây ô nhiễm

môi trường?

- Ô nhiếm do các chất phóng xạ, do thải các khí độc

vào bầu khí quyển, ô nhiễm do thuốc bảo vệ thực vật

và hóa chất độc, ô nhiễm do các chất thải lỏng và rắn,

ô nhiễm do tác nhân sinh học…

Trang 24

(Vụ nổ trong vũ trụ) (Một vụ thử vũ khí hạt nhân)

Em hãy cho biết chất phóng xạ có nguồn gốc từ đâu? Xâm nhập vào cơ thể bằng con đường nào?

- Chất phóng xạ có trong lòng đất và các vật dụng quanh ta thường xuyên phân rã xâm nhập vào cơ thể động vật, thực vật rồi qua rau, thịt, sữa đi vào cơ thể người

- Chất phóng xạ có nguồn gốc từ vụ nổ trong vũ trụ, vụ thử

vũ khí hạt nhân, một số chất đồng vị phóng

Trang 25

Từ kiến thức lịch sử em hãy cho biết trong chiến tranh Mĩ đã sử dụng chất độc nào? Xâm nhập vào cơ thể bằng con đường nào?

-Trong chiến tranh Mĩ đã sử dụng chất độc điôxin Xâm nhập vào cơ thể qua da, hô hấp, thức ăn

Trang 27

Bằng kiến thức đã học môn Công nghệ 7 và bằng hiểu biết thực tế

em hãy cho biết sử dụng thuốc hóa học phòng trừ sâu bệnh có nhược điểm gì? Khi sử dụng cần lưu ý gì ?

- Sử dụng thuốc hóa học phòng trừ sâu bệnh có nhược điểm: Gây ô

nhiễm nguồn nước, không khí, đất, gây độc đối với người, giết chết

sinh vật khác ở ruộng.

- Khi sử dụng cần lưu ý: Sử dụng đúng qui cách, liều lượng, khi sử

dụng phải đeo băng khẩu,đi găng tay, giầy ủng, đeo kính, mặc áo dài tay, quần dài…

Trang 28

Trang 29

Nêu tác hại của ô nhiễm môi trường đối với cơ sở vật chất di truyền và gây hậu quả gì đối với con người ?

II - Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.

1 Di truyền học với hôn nhân.

2 Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình.

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.

- Các tác nhân lý, hóa học gây ô nhiễm môi trường, đặc

biệt là chất phóng xạ, chất độc hóa học rải trong chiến

tranh, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ sử dụng quá mức  gây đột biến gen, đột biến nhiễm sắc thể

Trang 30

Biên pháp bảo vệ môi trường

(Tuyên truyền bảo vệ môi trường) (Thu gom rác thải )

Trang 31

II - Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.

1 Di truyền học với hôn nhân.

2 Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình.

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.

- Các tác nhân: Chất phóng xạ, các hóa chất có

trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra đã làm tăng ô

nhiễm môi trường, tăng tỉ lệ người mắc bệnh tật di truyền, ung thư…



Trang 32

GV hệ thống bài, yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi :

- Cho biết cơ sở khoa học của qui định hôn nhân một vợ,

một chồng Những người có quan hệ huyết thống trong vòng

3 đời không được kết hôn với nhau ?

Củng cố:

- Tại sao không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35 ?Tại sao

cần phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường ?

Trang 33

Hướng dẫn về nhà

- GV dặn dò học sinh sau khi học tập theo chuyên đề:

- Nắm vững các kiến thức về bệnh và tật di truyền, di truyền học với con người, tham gia tuyên truyền và thực hiện bảo vệ môi trường ở gia đình, khu dân cư, trường học nơi em đang sống bằng các hành động cụ thể, thiết thực.

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	3,01 MB