Bài 57. Tuyến tụy và tuyến trên thận

- Trong đảo tuỵ có 2 loại tế bào: + Tế bào β: Tiết hoocmôn Insulin biến đổi glucozơ thành glicogen.. -Chức năng ngoại tiết: do các tế bào tiết dịch tụy theo ống dẫn đổ vào tá tràng, g

TRƯỜNG THCS ĐÔNG TRA

DỰ GIỜ MÔN SINH HỌC

líp 8A

Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thị Hoài Thương

- Trình bày vị trí, cấu tạo và vai trò của tuyến yên?

- Tuyến yên nằm ở nền sọ, có liên quan đến vùng dưới đồi

- Cấu tạo gồm 3 thùy:

- Cấu tạo: nang tuyến và tế bào tiết.

- Trình bày cấu tạo và vai trò của tuyến giáp?

TIẾT 61- BÀI 57 : TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN

THẬN

- Quan sát tranh hình, em hãy xác định vị trí của tuyến tụy trong cơ thể?

- Nằm phía dưới dạ

dày, kéo dài từ tá

tràng đến lá lách

I Tuyến tụy:

I Tuyến tụy:

- Tuyến tụy có đặc điểm gì?

-Tuyến tụy là tuyến pha:

vừa thực hiện chức

năng ngoại tiết, vừa

thực hiện chức năng nội

tiết.

1 Chức năng của tuyến tuỵ:

Hãy xác định:

- Bộ phận nào của

tuyến tụy thực hiện

chức năng ngoại

tiết?

- Bộ phận nào của

tuyến tụy thực hiện

chức năng nội tiết?

- Tuyến tụy có cấu

tạo từ những loại

tế bào nào?

Quan sát hình bên:

- Quan sát tranh kết hợp thông tin và những hiểu biết của em về tuyến tụy thảo luận trả lời câu hỏi sau:

I Tuyến tụy:

- Đảo tuỵ chứa loại tế bào nào? Vai trò của chúng là gì?

- Trong đảo tuỵ có 2 loại tế bào:

+ Tế bào β: Tiết hoocmôn Insulin biến đổi glucozơ thành glicogen

+ Tế bào α: Tiết hoocmôn glucagon chuyển hoá glicogen thành glucozơ

-Chức năng ngoại tiết: do các tế bào tiết dịch tụy

theo ống dẫn đổ vào tá tràng, giúp cho biến đổi

thức ăn ở ruột non

-Chức năng nội tiết: do các tế bào tập hợp thành

các đảo tụy tiết ra hoocmon điều hòa lượng

đường trong máu

- Tuyến tuỵ: chức năng ngoại tiết: tiết dịch tụy.

- Chức năng nội tiết do các tế bào đảo tuỵ thực hiện:

+ Tế bào β: Tiết hoocmôn Insulin biến đổi glucozơ thành glicogen

+ Tế bào α: Tiết hoocmôn glucagon chuyển hoá glicogen thành glucozơ

- Vai trò của hoocmon tuyến tụy là gì?

- Giúp điều hòa lượng đường trong máu ở

mức ổn định

2 Vai trò của hoocmon tuyến tuỵ:

1 Chức năng của tuyến tuỵ:

- Nêu ý nghĩa sự tác động đối lập của hai loại hoocmôn?

- Sự rối loạn trong hoạt động nội tiết của tuyến tụy sẽ dẫn tới tình trạng gì?

- Sự rối loạn trong hoạt động nội tiết của tuyến tụy sẽ dẫn tới tình trạng bệnh lí: bệnh tiểu đường, chứng hạ đường huyết

I Tuyến tụy:

Tiết 60 – Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

- Nhờ tác dụng đối lập của 2 loại hoocmôn mà tỉ lệ đường huyết luôn ổn định Đảm bảo hoạt động sinh lí của cơ thể diễn ra bình thường

1 Chức năng của tuyến tuỵ:

- Tuyến tuỵ: chức năng ngoại tiết: tiết dịch tụy

- Chức năng nội tiết do các tế bào đảo tuỵ thực hiện:

+ Tế bào β: Tiết hoocmôn Insulin biến đổi glucozơ thành glicogen

+ Tế bào α: Tiết hoocmôn glucagon chuyển hoá glicogen thành glucozơ

2 Vai trò của hoocmon tuyến tuỵ:

LIÊN HỆ THỰC TẾ:

Bệnh tiểu đường:

- Bệnh tiểu đường là do hàm lượng đường trong máu cao làm cho thận không hấp thu hết nên cơ thể sẽ đái tháo đừơng ra ngoài Bệnh đái đường

là do tế bào β rối loạn nên không tiết hoocmôn insulin

- Chứng hạ đường huyết: Là hàm lượng đường trong máu giảm xuống, tế bào α không tiết hoocmôn glucagôn

Triêu trứng và các biến chứng của bệnh tiểu đường

I Tuyến tụy:

Tiết 60 – Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

II Tuyến trên thận:

Quan sát hình trả lời câu hỏi sau:

- Nêu vị trí, số lượng của tuyến trên thận?

Lớp cầu

Lớp sợi

Lớp lưới

CẤU TẠO CỦA TUYẾN TRÊN THẬN

I Tuyến tụy:

Tiết 60 – Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

II Tuyến trên thận:

I Tuyến tụy:

II Tuyến trên thận:

- Nêu chức năng của các hooc môn tuyến trên thận? + Vỏ tuyến?

Lớp sợi

Lớp lưới

Tiết hoocmon điều hoà các muối natri, kali trong máu

Tiết hoocmon điều hoà đường huyết

Tiết hoocmon điều hoà sinh dục nam

Tiết Ađrênalin và Norađrênalin

I Tuyến tụy:

Tiết 60 – Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

II Tuyến trên thận:

- Vị trí: gồm một đôi nằm trên đỉnh hai quả thận

lớp cầu

- Cấu tạo: + Vỏ tuyến chia 3 lớp lớp sợi

lớp lưới + Tuỷ tuyến

BỆNH NHÂN MẮC HỘI CHỨNG CUSHING

Hội chứng Cushing

TUYẾN TỤY VÀ

TUYẾN TRÊN THẬN Tuyến trên

thận Tuyến tụy

Chức năng

Cấu tạo Chức năng

Vai trò của

hoocmon

Vị trí

Vị trí

Tuyến tuỵ là (1)……… vừa tiết dịch tiêu hoá, vừa tiết hoocmôn

Có 2 loại hai loại hoocmôn là insulin và glucagôn có tác dụng điều hoà lượng đường trong máu luôn ổn định: insulin làm (2)……… khi đường huyết tăng, glucagôn làm (3)……… khi lượng đường trong máu giảm.

- Tuyến trên thận gồm phần vỏ và (4)……… Phần vỏ tiết các hoocmôn có tác dụng (5)………

điều hoà các muối natri, kali trong máu và làm thay đổi các đặc tính sinh dục nam

- Phần tuỷ tiết (6)……… và norađrênalin có tác dụng điều hoà hoạt động tim mạch, hô hấp, góp phần cùng glucagôn điều chỉnh lượng đường trong máu.

Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống:

®iÒu hoµ ®ư êng huyÕt a®rªnalin

Bài tập: Hãy chọn ý đúng nhất

1 Lớp ngoài cùng của vỏ tuyến trên thận tiết hoocmôn:

A.Biến đổi prôtein thành glucôzơ

B Điều hoà sinh dục nam

C Điều hoà muối natri,kali trong máu.

D Phân giải lipit thành axit amin và axit béo

Tiết 60 – Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

2 Insulin có vai trò giảm đường huyết bởi các hoạt động:

A Biến đổi lipit, protetin thành glucôzơ

B Biến đổi glucôzơ thành glucôgen

C Biến đổi glucôgen thành glucôzơ

D Điều chỉnh đường huyết khi đường huyết bị hạ

3 Hoạt động nội tiết của tuyến tuỵ bị rối loạn sẽ dẫn đến:

A Bệnh tiểu đường

B Bệnh Bazơđô

C Bệnh tăng huyết áp

D Khả năng tiêu hoá thức ăn giảm

30