Bài 16. Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết

Hệ mạch Hệ tuần hoàn gồm những thành phần cấu tạo nào?. - Tim và hệ mạch tạo thành 2 vòng tuần hoàn+Vòng tuần hoàn nhỏ: Dẫn máu qua phổi, giúp máu trao đổi O2 và CO2 + Vòng tuần hoàn lớ

Trường THCS Chu Mạnh Trinh

– Văn Giang – Hưng Yên

Môn: Sinh học 8 GV: Nguyễn Thị Phương Thúy

Các tế bào máu

Máu lỏng

Tiểu cầu

Bạch cầu Hồng cầu

Enzim

Vỡ

Chất sinh

Tơ máu

Huyết tương Ca+2

Khối máu đông

Tơ máu

Trình bày cơ chế đông máu?

Hệ mạch

Hệ tuần hoàn gồm những thành phần cấu tạo nào? Dự đoán vai trò của các thành phần đó?

H16.1: Sơ đồ cấu tạo hệ tuần hoàn máu

 Bơm máu đi khắp cơ thể

 Vận chuyển

máu đi khắp cơ

thể Đ

thể Đảm bảo

quá trình trao

đổi chất và trao

đổi khí ở các tế

bào và cơ quan.

Trò chơi tiếp sức:

Hai đội chơi, mỗi đội có 10 người chơi và được thảo luận trong thời gian 3 phút Khi có hiệu lệnh xuất

phát, bạn đầu tiên cầm phấn viết đáp án mình nhớ vào dòng tương ứng của bảng, sau đó quay về đưa phấn cho bạn thứ 2 lên, và lần lượt cho đến hết.

Đội nào hoàn thành trước sẽ thắng và được 10 điểm, đội thua sẽ bị phạt theo yêu cầu của đội thắng.

Điềnchú thích 1,2,3… vào nội dung bảng cho phù hợp

1 Tâm nhĩ phải

2 Tĩnh mạch phổi

3 Động mạch phổi

4 Mao mạch phổi

5 Động mạch chủ

6 Tĩnh mạch chủ trên và dưới

7 Tâm nhĩ trái

8 Mao mạch phần trên và

dưới cơ thể

9 Tâm thất trái

10 Tâm thất phải

12

4 2 3 7

10, 115 8,9 6 1

1

2

4

4

5 6

7 8

9

10

11

12

Tâm thất phải

Tâm nhĩ trái

Động mạch phổi

Mao mạch phổi

Mao mạch phổi

Tĩnh mạch phổi

Vòng tuần

hoàn nhỏ: trao

đổi khí ở Phổi

Máu đỏ thẫm

Máu đỏ tươi

CO 2

CO 2

2

H16.1: Sơ đồ cấu tạo

hệ tuần hoàn máu

CO 2

O 2

CO 2

O 2

Tâm thất trái Tâm nhĩ phải

Động mạch chủ trên

Mao mạch phần trên cơ thể

Mao mạch phần dưới cơ thể Tĩnh mạch chủ

Vòng tuần

hoàn nhỏ: trao

đổi khí ở Phổi

Máu đỏ thẫm

Máu đỏ tươi

CO 2 chất thải

CO 2 chất thải

O 2 , chất ddưỡng

O 2 , chất ddưỡng

Vòng tuần

hoàn lớn: trao

đổi chất ở tế bào

Động mạch chủ dưới

H16.1: Sơ đồ cấu tạo

hệ tuần hoàn máu

O 2 , chất ddưỡng

CO 2 chất thải

O 2 , chất ddưỡng

CO 2 chất thải

- Tim và hệ mạch tạo thành 2 vòng tuần hoàn

+Vòng tuần hoàn nhỏ: Dẫn máu qua phổi, giúp máu trao đổi O2 và CO2

+ Vòng tuần hoàn lớn: Dẫn máu qua tất

cả các tế bào của cơ thể để thực hiện sự trao đổi chất

- Tim và hệ mạch tạo thành 2 vòng tuần hoàn

+Vòng tuần hoàn nhỏ: Dẫn máu qua phổi, giúp máu trao đổi O2 và CO2

+ Vòng tuần hoàn lớn: Dẫn máu qua tất

cả các tế bào của cơ thể để thực hiện sự trao đổi chất

II Lưu thông bạch huyết

Quan sát tranh trả lời câu hỏi theo dãy.

1 Hệ bạch huyết gồm những

phân hệ nào? Thành phần của

mỗi phân hệ? Vai trò của mỗi

phân hệ?

2 Đường đi của bạch huyết

trong mỗi phân hệ?

II Lưu thông bạch huyết

Hệ bạch huyết gồm phân hệ

lớn và phân hệ nhỏ

Mỗi phân hệ gồm: Mao mạch

bạch huyết, mạch bạch huyết,

ống bạch huyết, tĩnh mạch

máu

HỆ BẠCH HUYẾT

PHÂN HỆ NHỎ PHÂN HỆ LỚN

Đường đi: Mao mạch bạch huyết→ Mạch bạch huyết→Hạch bạch

huyết→Mạch bạch huyết→Ống bạch huyết→Tĩnh mạch (thuộc hệ tuần hoàn)

Vai trò: Thu bạch huyết ở nửa trên bên phải cơ thể

Vai trò: Thu bạch huyết ở nửa trên bên trái và ở nửa dưới của cơ thể

Hạch bạch huyết

Mao mạch bạch huyết

Mao mạch bạch huyết

Hạch bạch huyết

Ống bạch huyết Tĩnh mạch Mạch bạch huyết

Hạch và mao mạch bạch huyết

Về cơ bản, hệ bạch huyết là hệ thống miễn dịch của cơ thể, tiêu

hao chất lỏng từ các mô và trả lại vào máu Nói cách khác, nó là hệ thống thoát nước của cơ thể, kiểm soát mức độ dịch của cơ thể, lọc

vi khuẩn và là nơi sản sinh bạch huyết cầu

Hình 16-2 Sơ đồ cấu tạo hệ bạch huyết

Phân hệ nhỏ

Phân hệ lớn

Câu hỏi:

1.So sánh sự khác nhau giữa

bạch huyết và máu?

2.Vai trò của hệ bạch huyết là

gì?

Mạch bạch huyết

Mao mạch bạch huyết

Hạch bạch huyết

Ống bạch huyết

Thành phần bạch huyết

• Chủ yếu là các tế bào bạch cầu (lympho)

- Hệ bạch huyết gồm mao mạch bạch huyết,

mạch bạch huyết, hạch bạch huyết, ống bạch

huyết; và chia thành phân hệ lớn và phân hệ nhỏ

- Hệ bạch huyết cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của

cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

- Hệ bạch huyết gồm mao mạch bạch huyết,

mạch bạch huyết, hạch bạch huyết, ống bạch

huyết; và chia thành phân hệ lớn và phân hệ nhỏ

- Hệ bạch huyết cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của

cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

II Lưu thông bạch huyết

Xác định dạ dày, gan, não phải do phân hệ nào

của hệ bạch huyết đảm nhiệm?

Động mạch bị xơ vữa

Động mạch bình thường

Động mạch bị hẹp do bị mỡ

Hoặc xơ vữa

2

3

4

5

6

M

T I A Ï

C H

H E

Ä

Á

T

H E

Ä

M A

Ï

C H

M A

Ù

Đ O

Â

H O

À

N G C A

À

U

C M

N Ư

Ù

O Â

Ơ 7

O

Ï

Nơi thực hiện quá trình trao đổi khí và

trao đổi chất?

Bộ phận nào có vai trò bơm máu đi

nuôi cơ thể?

Chức năng thực hiện chu trình luân

chuyển môi trường trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể?

Tiểu cầu là yếu tố chủ yếu liên quan đến quá trình ……

Bộ phận nào có vai trò vận chuyển

máu đi khắp cơ thể?

Môi trường trong cơ thể gồm máu,……… và bạch huyết Chứa Hb vận chuyển O năng của tế bào nào?2 và CO2 là chức

Ø

U A

À

DẶN DÒ

- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1, 2,

3, 4 SGK trang 53.

- Đọc phần “Em có biết” trang 53.

- Chuẩn bị bài 17: Tim và mạch máu