Bài 44. Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Chim

Bài 44. Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Chim tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về t...

* Trả lời :

Hô hấp nhờ hệ thống túi khí hoạt động theo

cơ chế hút đẩy tạo 1 dòng khí liên tục đi qua các ống khí trong phổi theo 1 chiều nhất định

cơ thể sử dụng được nguồn O2 trong không khí với hiệu suất cao đặc biệt trong khi bay càng bay nhanh sự chuyển dòng khí qua các ống khí càng nhanh đáp ứng nhu cầu năng lượng trong hoạt động khi bay

2 So sánh điểm sai khác hệ tuần hoàn trong chim bồ câu với thằn lằn ?

* Trả lời :

- Thằn lằn : Tim 3 ngăn, tâm thất có vách hụt nên máu còn pha trộn

- Chim bồ câu tim 4 ngăn máu không pha trộn

Bài

mới

Bài

mới

* Mở bài : Chim là lớp động vật có xương sống có số loài lớn nhất, với sự phân bố rộng rãi trong những điều kiện sống rất khác nhau Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về những điều kiện sống ảnh hưởng đến cấu tạo và tập tính của chim như thế nào ?

TL : Số loài nhiều (9600 loài)

* Chim thể hiện sự đa dạng ở đặc điểm gì ?

TL : 3 nhóm : nhóm chim chạy,

nhóm chim bơi và nhóm chim bay

* Chia làm mấy nhóm sinh thái lớn ?

* Kết luận :

* Chim gồm 3 nhóm, chim chạy, chim bơi, chim bay

BÀI

44

I Các nhóm chim :

Quan sát hình 44.1 Đà Điểu Úc cho biết : Môi trường sống của Đà Điểu ; Tập tính ; Đặc điểm, cấu tạo ?

1 Nhóm chim chạy :

1 Nhóm chim chạy :

- Môi trường sống : Sống thảo

nguyên, sa mạc

- Tập tính : Chạy nhanh

- Đặc điểm, cấu tạo : Cánh ngắn,

yếu, chân cao, to, khỏe, có 2-3

ngón

* Kết luận :

- Đại diện : Đà Điểu

- Sống thảo nguyên, Sa mạc

- Tập tính chạy nhanh

- Đặc điểm cấu tạo : cánh ngắn, yếu, chân cao, to, khỏe có

2 đến 3 ngón

BÀI

44

I Các nhóm chim :

1 Nhóm chim chạy :

Quan sát hình 44.2 Chim Cánh cụt

cho biết : Môi trường sống ;

Đặc điểm, cấu tạo ?

2 Nhóm chim bơi :

- Môi trường sống : Sống bơi lội trong biển

-Đặc điểm, cấu tạo : Cánh

dài, khỏe, có lông nhỏ ngắn và dày, không thấm nước,

chân ngắn, 4 ngón có màng bơi

(Chân có màng bơi giống

chân vịt, chân sau của ếch)

* Kết luận :

- Đại diện : chim cánh cụt

- Sống bơi lội trong biển

- Đặc điểm cấu tạo :

+ Cánh dài khỏe

+ Chân ngắn, có 4 ngón,

có màng bơi

1 Nhóm chim chạy :

2 Nhóm chim bơi :

3 Nhóm chim bay :

Quan sát hình 44.3 cho biết

+ Đặc điểm cấu tạo ?

+ Hoàn thành bảng “Đặc

điểm cấu tạo ngoài 1 số bộ chim thích nghi với đời sống

cua chúng

* Đặc điểm cấu tạo :

- Cánh phát triển,

chân 4 ngón

3 Nhóm chim bay :

Đặc

điểm Bộ Bộ Bộ Bộ Mỏ Mỏ dài,

rộng, dẹp bờ mỏ có những tấm sừng ngang

Mỏ ngắn, khỏe Mỏ khỏe, quặp, sắc,

nhọn

Mỏ quặp nhưng nhỏ hơn

Cánh Cánh

không đặc sắc

Cánh ngắn, tròn Cánh dài, khỏe Dài, lông mềmphủ

Chân Chân ngắn

có màng bơi rộng nối liền 3 ngón trước

Chân to, móng cùn, con trống chân có cựa

Chân to, khỏe có vuốt cong, sắc

Chân to, khỏe có vuốt cong sắc

Đời

sống Bơi giỏi bắt

mồi dưới nước, đi lại vụng về trên cạn

Kiếm mồi bằng cách bới đất, ăn hạt, cỏ non, chân khớp, giun, thân mềm

Chuyên săn bắt mồi về ban ngày, bắt chim, gặm nhấm, gà, vịt

Chuyên săn mồi về ban đêm, bắt chủ yếu gặm

nhấm, bay nhẹ nhàng không gây tiếng động

Đại diện

của

từng bộ

chim

Đặc

điểm Bộ Ngỗng Bộ Gà Bộ Chim

Ưng Bộ Cú

Mỏ Mỏ dài,

rộng, dẹp bờ mỏ có những tấm sừng ngang

Mỏ ngắn, khỏe

Mỏ khỏe, quặp, sắc, nhọn

Mỏ quặp nhưng nhỏ hơn

Cánh Cánh

không đặc sắc

Cánh ngắn, tròn

Cánh dài, khỏe

Dài, phủ lông mềm

Chân Chân ngắn

có màng bơi rộng nối liền 3 ngón trước

Chân to, móng cùn, con trống chân có cựa

Chân to, khỏe có vuốt cong, sắc

Chân to, khỏe có vuốt cong sắc

Đời

sống Bơi giỏi bắt

mồi dưới nước, đi lại vụng về trên cạn

Kiếm mồi bằng cách bới đất, ăn hạt, cỏ non, chân khớp, giun, thân mềm

Chuyên săn bắt mồi về ban ngày, bắt chim, gặm nhấm, gà, vịt

Chuyên săn mồi về ban đêm, bắt chủ yếu gặm

nhấm, bay nhẹ nhàng không gây tiếng động

Đại diện

của

từng bộ

chim

Vịt trời Gà rừng,

công Cắt đen Cú lợn

1 Nhóm chim chạy :

2 Nhóm chim bơi :

* Kết luận :

- Đại diện : Gà, vịt

- Đặc điểm cấu tạo + Cánh phát triển + Chân 4 ngón

- Gồm nhiều bộ

3 Nhóm chim bay :

BÀI

44

II Đặc điểm chung của chim :

- Đặc điểm cấu tạo ngoài :

Mình có lông vũ bao phủ : Chi

trước biến đổi thành cánh, mỏ

sừng

- Đặc điểm cấu tạo trong :

Phổi có mang ống khí, túi khí tham gia vào hô hấp, tim 4 ngăn máu nuôi cơ thể là máu đỏ tươi

- Đặc điểm sinh sản :

Trứng lớn cỏ vở đá vôi trứng được ấp nở ra con

- Nhiệt độ cơ thể ?

Luôn ổn định (Đ/v hằng nhiệt)

BÀI

44

II Đặc điểm chung của chim :

* Kết luận :

- Mình có lông vũ bao phủ

- Chi trước biến đổi thành cánh có

mỏ sừng

- Phổi có mang ống khí, có túi khí

tham gia vào hô hấp

- Tim 4 ngăn, máu đỏ tươi nuôi cơ

thể

- Trứng lớn có vỏ đá vôi, được ấp

nở ra con nhờ thân

nhiệt của chim bố mẹ

- Là động vật hằng nhiệt

- Nêu lợi ích của chim đối với đời sống con người và trong tự nhiên :

- Cung cấp thực phẩm làm cảnh, làm

chăn, đệm, làm đồ trang trí, săn mồi,

phục vụ du lịch

- Giúp phát tán cây rừng, thụ phấn cho

cây, ăn sâu bọ

- Tác hại :

- Chim ăn quả, hạt, cá gây bệnh dịch

cho con người

* Liên hệ thực tế :

- Dịch cúm da cầm mang virút H5N1 gây

bệnh làm chết người

- Chúng ta có biện pháp gì đối với chim có lợi và chim có hại ?

- Bảo vệ loài chim có lợi Những loại gia

cầm bị dịch cúm → tiêu hủy, tạm ngừng

sản xuất giống, chích ngừa

BÀI

44

III Vai trò của chim :

* Kết luận :

* Lợi ích :

+ Cung cấp thực phẩm

+ Sản phẩm lông : làm chăn, đệm,

trang trí

+ Săn mồi, phục vụ du lịch

+ Ăn sâu bọ và gặm nhấm

+ Giúp phát tán cây rừng, thụ phấn cho cây

•* Có hại :

• + Một số loài ăn quả, ăn hạt

• + Gây bệnh dịch cho con người

1 Hãy so sánh đặc điểm cấu tạo ngoài bộ ngỗng, bộ gà, bộ chim ưng, bộ cú ?

2 Nêu đặc điểm chung của lớp chim ?

3 Vai trò của chim ?

 Học bài trả lời câu hỏi SGK

XEM BĂNG HÌNH VỀ ĐỜI SỐNG

VÀ TẬP TÍNH CỦA CHIM