Tuần 1,2,3,4,5 chuan

Tuần 1 Tiết 1 Ngày soạn : 1508. Ngày dạy : Chủ đề 1 . Mở đầu ( 1 tiết ) Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU A. Mục tiêu. 1. Kiến thức Nêu được mục đích và ý nghĩa của kiến thức phần cơ thể người, Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên. Nêu được các phương pháp đặc thù của môn học. 2. Phát triển năng lực học sinh và các kỹ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài. Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp, kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ ý tưởng , hợp tác trong hoạt động nhóm 3. Thái độ Có ý thức bảo vệ, giữ gìn vệ sinh cơ thể. 4. Xác định nội dung trọng tâm của bài: nhiệm vụ của môn sinh học người 5. Năng lực cần đạt được: a. Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác. b. Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học Các năng lực chuyên biệt trong môn Sinh học năng lực kiến thức về cơ thể người Các kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học: quan sát tranh, mô hình… B. Chuẩn bị 1. Giáo viên: KHDH, Tranh phóng to các hình SGK trong bài. Bảng phụ (hoặc máy chiếu). 2. Học sinh: Soạn trước bài, bảng phụ, viết. C. Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: 1 phút 2. Kiểm tra bài cũ: 4 phút Trong chương trình sinh học 7 các em đã học các ngành động vật nào?( Kể đủ các ngành theo sự tiến hoá) Lớp động vật nào trong ngành động vật có xương sống có vị trí tiến hoá cao nhất? (Lớp thú – bộ khỉ tiến hoá nhất) 3. Bài mới: 5 phút. Giới thiệu sơ qua về chương trình sinh học lớp 8.

Tuần 1

Tiết 1

Ngày soạn : 15/08.

Ngày dạy : Chủ đề 1 Mở đầu ( 1 tiết ) Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU

A Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Nêu được mục đích và ý nghĩa của kiến thức phần cơ thể người, Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên.

- Nêu được các phương pháp đặc thù của môn học

2 Phát triển năng lực học sinh và các kỹ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài.

- Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp, kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng , hợp tác trong hoạt động nhóm

3 Thái độ

- Có ý thức bảo vệ, giữ gìn vệ sinh cơ thể

4 Xác định nội dung trọng tâm của bài: nhiệm vụ của môn sinh học người

5 Năng lực cần đạt được:

a Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, nănglực tư duy, sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

b Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học

- Các năng lực chuyên biệt trong môn Sinh học năng lực kiến thức về cơ thểngười

- Các kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học: quan sát tranh, mô hình…

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: KHDH, - Tranh phóng to các hình SGK trong bài Bảng phụ

(hoặc máy chiếu)

2 Học sinh: Soạn trước bài, bảng phụ, viết.

C Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

- Trong chương trình sinh học 7 các em đã học các ngành động vật

nào?( Kể đủ các ngành theo sự tiến hoá)

- Lớp động vật nào trong ngành động vật có xương sống có vị trí tiến

hoá cao nhất? (Lớp thú – bộ khỉ tiến hoá nhất)

3 Bài mới: 5 phút.

Giới thiệu sơ qua về chương trình sinh học lớp 8.

Hoạt động 1: Vị trí của con người trong tự nhiên (10 phút)

- Cho HS đọc thông tin mục 1

SGK

- Xác định vị trí phân loại của con

người trong tự nhiên?

- Con người có những đặc điểm

nào khác biệt với động vật thuộc

- Cá nhân nghiên cứu bài tập

- Trao đổi nhóm và xác định kết luận đúng bằng cách đánh dấu trên bảng phụ

- Các nhóm khác trình bày, bổ sung " Kết luận

- Sự khác biệt giữa người và thú chứng tỏ người là động vật tiến hoá nhất, đặc biệt là biết lao động, có tiếng nói, chữ viết, tư duy trừu tượng, hoạt động có mục đích " Làm chủ thiên nhiên.

Hoạt động 2: Nhiệm vụ của môn cơ thể người và vệ sinh (11 Phút)

- Yêu cầu HS đọc £ SGK mục II

để trả lời :

- Học bộ môn cơ thể người và vệ

sinh giúp chúng ta hiểu biết những

gì?

- Yêu cầu HS quan sát hình 1.1

II.Nhiệm vụ của môn sinh học người

- Cá nhân nghiên cứu £ trao đổi nhóm

- Một vài đại diện trình bày, bổ sung

để rút ra kết luận

- Bộ môn sinh học 8 cung cấp những kiến thức về cấu tạo, sinh lí, chức năng của các cơ quan trong cơ thể mối quan hệ giữa cơ thể và môi trường, những hiểu biết về phòng chống bệnh tật và rèn luyện thân thể " Bảo vệ cơ thể.

- Quan sát tranh + thực tế " trao đỏi

"1.3, liên hệ thực tế để trả lời:

- Hãy cho biết kiến thức về cơ thể

người và vệ sinh có quan hệ mật

thiết với những ngành nghề nào

Hoạt động 3: Phương pháp học tập bộ môn cơ thể người và vệ sinh (11’)

- Yêu cầu HS nghiên cứu £ mục III

- Thí nghiệm để tìm ra chức năng sinh

lí các cơ quan, hệ cơ quan.

- Vận dụng kiến thức để giải thích hiện tượng thực tế, có biện pháp vệ sinh, rèn luyện thân thể.

- HS lấy VD cho từng phương pháp

- Học bài và trả lời câu 1, 2 SG- Kẻ bảng 2 vào vở

- Ôn lại hệ cơ quan ở động vật thuộc lớp thú

D Rút kinh nghiệm

………

………… ……….…… …

………

………

………

Chủ đề 2 Khái quát về cơ thể người ( 5 tiết )

*Mục tiêu chung.

1/ Kiến thức:

- HS biết được đặc điểm cơ thể người

- HS hiểu và xác định được vị trí các cơ quan và hệ cơ quan của cơ thể trên

mô hình Nêu rõ được tính thống nhất trong hoạt động của các hệ cơ quan dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh và hệ nội tiết

- Hs biết được thành phần cấu trúc cơ bản của TB

- HS hiểu và mô tả được các thành phần cấu tạo của tế bào phù hợp với chức năng của chúng

-HS vận dụng kiến thức để xác định tế bào là đơn vị cấu tạo và đơn vị chức năng của cơ thể

-HS biết được định nghĩa mô, kể được các loại mô chính và chức năng của chúng

-HS hiểu và phân biệt được các loại mô trong cơ thể

- HS biết được cấu tạo, chức năng cơ bản của nơron và kể tên các loại nơron

- Hs hiểu và chứng minh phản xạ là cơ sở của mọi hoạt động của cơ thể bằng các ví dụ cụ thể

- Chuẩn bị được tiêu bản tạm và mô cơ vân

- Phân biệt những điểm khác nhau của mô, mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết

- Quan sát và vẽ tế bào trong các tiêu bản làm sẳn: Tế bào niêm mạc

miệng( mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết…

2/ Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

- Phát triển kĩ năng tư duy, phân tích so sánh

Kĩ năng sống:

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát mô hình, tranh ảnh để tìm hiểu các đặc điểm của cơ thể người

- Kĩ năng hợp tác lắng nghe tích cực

- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ

3/ Thái độ:

-Có ý thức bảo vệ, giữ gìn vệ sinh cơ thể.

- Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học

- Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe

- Giáo dục tư tưởng cho học sinh :thấy tầm quan trọng của tế bào

- GD ý thức nghiêm túc bảo vệ máy, vệ sinh phòng sau khi thực hành

Tuần 1

Tiết 2

Ngày soạn : 15/08.

Ngày dạy : Bài 2: CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI (Tiết 1)

A Mục tiêu.

1 Kiến thức.

- Nêu được đặc điểm của cơ thể người

- HS kể được tên và xác định được vị trí của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể trên mô hình

- Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong sự điều hoà hoạt động các cơ quan

2 Kĩ năng.

- Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức

- Rèn tư duy tổng hợp logic, kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ.

- Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ cơ thể tránh tác động mạnh vào một

số cơ quan quan trọng

4 Xác định nội dung trọng tâm của bài.

- Cấu tạo cơ thể người bao gồm các phần của cơ thể và các hệ cơ quan trong

cơ thể người

5 Định hướng phát triển năng lực.

a Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, nănglực tư duy, sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

b Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học

- Các năng lực chuyên biệt: năng lực kiến thức cơ thể người và vệsinh, năng lực nghiên thực nghiệm về cơ thể người

- Các kĩ năng chuyên biệt: quan sát tranh, mô hình cơ thể người

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên:

- KHDH, Tranh phóng to hình 2.1; 2.2 SGK hoặc mô hình tháo lắp các

cơ quan của cơ thể người

- Bảng phụ ghi đáp án PHT (bảng 2)

2 Kiểm tra bài cũ:(4’).

- Trình bày đặc điểm giống và khác nhau giữa người và thú? Từ đó xác định vị trí của con người trong tự nhiên

- Cho biết lợi ích của việc học môn “Cơ thể người và vệ sinh”

3 Bài mới.

Nội dung 1: Cấu tạo cơ thể (35 phút)

- Cơ thể chúng ta được bao bọc bởi

cơ quan nào? Chức năng của cơ

quan này là gì?

-Dưới da là cơ quan nào?

- Khoang ngực ngăn cách với

khoang bụng nhờ cơ quan nào?

- Những cơ quan nào nằm trong

khoang ngực, khoang bụng?

(GV treo tranh hoặc mô hình cơ thể

người để HS khai thác vị trí các cơ

- Cơ thể chia làm 3 phần: đầu, thân

- Kể tên các hệ cơ quan ở động vật

thuộc lớp thú?

- Yêu cầu HS trao đổi nhóm để

hoàn thành bảng 2 (SGK) vào phiếu

học tập

- GV thông báo đáp án đúng

- Ngoài các hệ cơ quan trên, trong

cơ thể còn có các hệ cơ quan nào

- 1 HS khác chỉ tên các cơ quan trong từng hệ trên mô hình

- Các nhóm khác nhận xét

- Da, các giác quan, hệ sinh dục và hệ nội tiết

- Giống nhau về sự sắp xếp, cấu trúc

và chức năng của các hệ cơ quan

- Các hệ cơ quan của cơ thể người (Nội dung đáp án PHT)

Các hệ cơ quan của cơ thể người

Hệ cơ quan Các cơ quan trong từng hệ

cơ quan

Chức năng từng hệ cơ quan

Tiêu hóa Miệng, ống tiêu hóa, tuyến

tiêu hóa

Tiếp nhận và biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng cung cấp cho cơ thê

Tuần hoàn Tim, hệ mạch Vận chuyển TĐC dinh dưỡng

tới các TB, mang chất thải, CO2 từ TB tới cơ quan bài tiết

Hô hấp Đường dẫn khí, phổi Thực hiện trao đổi khí CO2, O2

giữa cơ thể với môi trườngBài tiết Thận, ống dẫn nước tiểu,

bóng đái

Lọc từ máu các chất thải để thải ra ngoài

Thần kinh Não, tuỷ, dây thần kinh,

hạch thần kinh

Điều hoà, điều khiển hoạt động của cơ thể

Nội dung 2: Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan

Giảm tải – không dạy

4 Cũng cố: (4’)

Câu 1: Cơ thể người gồm mấy phần? (MĐ1) – Nêu cấu tạo cơ thể người trên tranh câm, mô hình? (MĐ2)

Câu 2: Cơ thể có mấy hệ cơ quan? (MĐ1) Chỉ rõ thành phần và chức năng của các hệ cơ quan? (MĐ2)

5 Dăn dò: (1’)

- Học bài và trả lời câu 1, 2 SGK

- Ôn lại cấu tạo tế bào thực vât

- Chuẩn bị bài 3 : Tế bào

D Rút kinh nghiệm

………

……….…… …

………

………

………

………

……… ……

………

Tuần 2

Tiết 3

Ngày soạn : 20/08.

Ngày dạy : Bài 3: TẾ BÀO (Tiết 2)

A/ Mục tiêu:

1/ Kiến thức:

- Hs biết được thành phần cấu trúc cơ bản của TB

- HS hiểu và mô tả được các thành phần cấu tạo của tế bào phù hợpvới chức năng của chúng

-HS vận dụng kiến thức để xác định tế bào là đơn vị cấu tạo và đơn vịchức năng của cơ thể

2/ Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

- Phát triển kĩ năng tư duy phân tích

Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học

4/ Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực giao tiếp, tự học, hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn học

- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống

2/ Kiểm tra bài cũ (5’)

(?) Cơ thể người gồm mấy phần, là những phần nào? Phần thân chưa những

cơ quan nào?

(?) Cho biết các hệ cơ quan của cơ thể? Chức năng của từng hệ cơ quan? 3/ Các hoạt động dạy học

Các em đã biết mọi bộ phận, cơ quan trong cơ thể đều được cấu tạobằng tế bào Vậy tế bào có cấu trúc và chức năng như thế nào? Có phải tế

bào là đơn vị nhỏ nhất trong cấu tạo và hoạt động sống của cơ thể

Hoạt động 1: Tìm hiểu thành phần, cấu tạo của tế bào (10’)

- Gv: Treo tranh hình 3.1, cho HS

quan sát tranh và hoạt động cá nhân

bảo mối liên hệ giữa tế bào với máu

và dịch mô Chất tế bào có nhiều

bào quan như lưới nội chất ( trên

lưới nội chất có các ribôxôm), bộ

máy Gôngi trong nhân là dịch

nhân có nhiễm sắc thể

- Gv: Y/c hs tự rút ra kết luận về

cấu tạo cơ bản của tế bào

I/ Cấu tạo tế bào

- HS: Quan sát tranh hình 3.1 trả lờithực hiện theo ▼

- HS: Suy nghỉ trả lời, hs khác bổ sungnhận xét

Tiểu kết:

- Cấu tạo tế bào gồm:

+ Màng sinh chất + Chất tế bào + Nhân

Hoạt động 2: Tìm hiểu các chức năng các bộ phận trong tế bào (10’)

- Gv: Cho hs nhắc lại các bộ phận

của tế bào?

- Gv: nghiên cứu thong tin trong

bảng 3.1 và trả lời các câu hỏi sau:

(?) Nêu vai trò của màng sinh

chất?

(?) Cho biết các bào quan nằm

trong chất tế bào?

(?) Nêu chức năng của chất tế bào?

- Gv: qua các nội dung trong bảng

y/c hs giải thích mối quan hệ thống

nhất về chức năng giữa màng sinh

chất, chất tế bào và nhân tế bào

II/ Chức năng của các bộ trong tế

- HS: Giải thích dựa theo cấu tạo và chức của tế bào (màng sinh chất có lỗ màng đảm bảo mối liên hệ giữa tế bào với máu và dịch mô)

- Gv: Y/c hs tự rút ra kết luận: " Tiểu kết

- Tế bào được bao bọc bằng:

+ Lớp màng sinh chất có chức năng thực hiện trao đổi chất giữa tế bào với môi trường cơ thể

+Trong màng là chất tế bào có các bào quan như lưới nội chất, ribôxom,

bộ máy gôngi ti thể… ở đó diễn ra mọi hoạt động sống của tế bào.

+ Nhân điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào, trong đó có NST.

Hoat động 3: Thành phần hoá học của màng tế bào:(5’)

(Không dạy chi tiết, chỉ cần liệt kê tên các thành phần)

- Gv cho HS đọc thông tin trong

SGK

(?) Cho biết thành phần hóa học của

tế bào?

- Gv: Nhận xét kết luận: "

III/ Thành phần hóa học của tế bào

- HS: Nghiên cứu SGK Tr.12 trả lờicâu hỏi

Tiểu kết

Tế bào là một hỗn hợp phức tạp gồm nhiều chất:

a Chất hữu cơ:

- Protein, gluxit, lipit, Axit nucleic…

b Chất vô cơ

- Gồm các loại muối khoáng

Hoạt động 4: Tim hiểu hoạt động sống của tế bào (8’)

HS chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng của tế bào

- Gv: cho hs quan sát sơ đồ và giới

thiệu sơ lượt và y/c hs thảo luận các

câu hỏi sau:

(?) Cơ thể lấy thức ăn từ đâu?

(?) Thức ăn được biến đổi và

chuyển hóa như thế nào trong cơ

thể?

IV

/ Hoạt động sống của tế bào

- HS: Tự nghiên cứu sơ đồ

- HS: cơ thể lấy thức ăn từ môi trươngbên ngoài

- HS: Nước, muối khoáng, khí O2, chấthữu cơ biến đổi và chuyển hóa thànhnăng lượng cung cấp cho cơ thể hoạtđộng

(?) Cơ thể lớn lên được là do đâu?

(?) Giữa tế bào và cơ thể có mối

quan hệ như thế nào?

- Gv: Có thể lấy thí dụ chứng minh

mối quan hệ giữa chức năng của tế

bào với cơ thể và môi trường (dựa

(?) Tại sao nói tế bào là đơn vị cấu

tạo và cũng là đơn vị chức năng của

+ Di truyền ( 4 đặc trưng này

đều được tiến hành ở tế bào cho nên

tế bào được xem đơn vị cấu tạo và

đơn vị chức năng của cơ thể)

- HS: Do sự phân chia của tế bào

- HS: Gắn bó mật thiết với nhau: Cơthể lấy các chất cần thiết từ môitrường ngoài và biến đổi các chấtthành chất dinh dưỡng cung cấp cho tếbào Trong tế diễn ra quá trình trao đổichất và cung cấp năng lượng cho cơthể hoạt động giúp cơ thể lớn lên vàsinh sản

- HS: Thực hiện trao đổi chất, phânchia, cảm ứng (giúp cơ thể phản ứngvới kích thích)

- Hãy trình bày một cấu tạo một tế bào điền hình?

- Nêu chức năng của các bộ phận trong tế bào?

- Thức ăn được biến đổi và chuyển hóa như thế nào trong cơ thể?

- Cơ thể lớn lên được là do đâu?

- Chức năng của tế bào trong cơ thể là gì?

- Hãy chứng minh tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?

5 Hướng dẫn học ở nhà (1’)

- Học thuộc bài, làm bài 3 trong VBT

- Xem trước nội dung bài 4

Giảm tải : mục III Thành phần hoá học của tế bào không dạy chi tiết, chỉ cần liệt kê tên các thành phần

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm

- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK, quan sát hình để tìmhiểu đặc điểm, cấu tạo và chức năng của mô

- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ

3/ Thái độ:

Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe

4/ Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực giao tiếp, tự học, hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn học

- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống

B/ Chuẩn bị:

- Gv: Tranh phóng to hình 4.1 – 4.4 SGK

- HS: Xem trước nội dung bài

C/ Tiến trình lên lớp:

1/ Ổn định (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ (5’)

(?) Hãy trình bày một cấu tạo một tế bào điền hình? Nêu chức năngcủa các bộ phận trong tế bào?

(?) Cho biết các hoạt động sống của tế bào? Hãy chứng minh tế bào

là đơn vị chức năng của cơ thể?

Vì cơ thể có 4 đặc trưng cơ bản đó là:

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm mô (15’)

- Gv: Y/c hs đọc thông tin và trả lời

các câu hỏi sau:

(?) Hãy kể tên những tế bào có hình

- Gv: Hoàn thành khái niệm mô cho

hs và liên hệ trên cơ thể người và

thực vật

- Gv: Có thể mở rộng thêm: Trong

mô, ngoài các tế bào còn có yếu tố

không có cấu tạo tế bào gọi là phi

bào (mô gồm tế bào và phi bào),

I/ Khái niệm mô

- HS: Tự thu nhận thông tin trongSGK và trả lời các câu hỏi theo y/ccủa gv

- HS: Tế bào hình cầu, hình đĩa, hìnhsao, trụ, sợi

- HS: Do thực hiện chức năng khácnhau

Tiểu kết

- Mô là tập hợp các tế bào chuyên hóa

có cấu trúc giống nhau, cùng thực hiện một chức năng nhất định.

- Mô gồm: tế bào và phi bào

phi bào gồm: Nước trong máu,

canxi trong xương ( gọi là phi bào)

- Thí dụ: Mô ở thực vật như: mô

biểu bì, mô che chở, mô nâng đỡ

Hoạt động 2: Tìm hiều các loại mô (19’)

GV: Kể tên các loại mô chính trong

cơ thể người?

GV: Nghiên cứu thông tin SGK,

quan sát tranh từ H4.1 – 4.4 hoàn

thành bảng bài tập sau theo nhóm

GV: gọi đại diện các nhóm hoàn

thành bài tập, nhóm khác chỉnh sửa,

bổ sung hoàn thiện kiến thức

II Các loại mô.

HS: mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết,

- Gồm các tếbào liên kết nằm rải rác trong chất nền

Gồm tế bào hình trụ, hình thoi dài, xếp thành lớp, thành bó, trong tế bào có nhiều tơ cơ

Gồm các tế bào thần kinh

và tế bào thần kinh đệm (nơron có thânnối với sợi trục và các sợinhánh)

Chức năng

- Bảo vệ, hấp thụ và tiết

- Nâng đỡ, liên kết các

cơ quan

Co, dãn tạo nên sự vận động của các

cơ quan và vận động của

cơ thể

- Tiếp nhận kích thích,

- dẫn truyền xung TK-xử lí thông tin,

- điều khiển hoạt động của

cơ thể

GV đưa một số câu hỏi sau khi HS

hoàn thành bảng

? Máu thuộc loại mô gì? Vì sao

máu được xếp vào loại mô đó

- HS: Máu thuộc mô liên kết, vì nó gồm các tế bào máu nằm rải rác trong chất nền

?Mô sụn, mô xương có đặc điểm

gì?

Mô xương cứng có vai trò gì trong

cơ thể?

?Giữa mô cơ vân, mô cơ trơn, cơ

tim có đặc điểm nào khác nhau về

cấu tạo và chức năng?

?Tại sao khi ta muốn tim ngừng đập

nhưng không được?

- HS:

+ Mô sụn là một cấu trúc rắn, có tính đàn hồi

+ Mô xương gồm 2 loại:

Mô xương xốp có ở các đầu xương dưới lớp sụn, gồm các nan xương xếp vòng cung tạo thành ô trống chứa tủy Mô xương cứng có ở thân xương tạo nên các ống xương, các tế bào có mấu sinh chất gắn với ống Have, chất nền chứa muối và phốt pho làm cho xương cứng

- Mô cơ vân ( mô cơ xương) tạo nên các cơ gắn với xương

- Mô cơ trơn tạo nên thành nội quan như dạ dày, ruột, mạch máu, bóng đái,

…

- Mô cơ tim tạo nên thành tim

- Vì mô cơ tim hoạt động theo cơ chế thể dịch nên không theo ý muốn của con người

4 Củng cố (3’)

5.Hướng dẫn học ở nhà (2’)

- Học bài và trả lời câu hỏi 3 SGK /16

- Xem kĩ nội dung thực hành bài 5

Giảm tải: Câu hỏi 4 không yêu cầu học sinh trả lời

D Rút kinh nghiệm

………

………… ……….…… …

………

………

………

…………

Tuần 3

Tiết 5

Ngày soạn : 28/08.

Ngày dạy : Bài 5: THỰC HÀNH QUAN SÁT TẾ BÀO MÔ (tiết 4)

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Chuẩn bị được tiêu bản tạm và mô cơ vân

- Phân biệt những điểm khác nhau của mô, mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết

- Quan sát và vẽ tế bào trong các tiêu bản làm sẳn: Tế bào niêm mạc

miệng( mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết…

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng quan sát tế bào và mô dưới kính hiển vi

- Rèn kĩ năng sử dụng kín hiển vi, quan sát và vẽ tế bào

Kĩ năng sống:

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực và chia thông tin quan sát được

- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK, quan sát hình ảnh trêntiêu bản

- Kĩ năng quản lí thời gian và đảm nhận trách nhiệm được phân công

3 Thái độ

- Giáo dục tư tưởng cho học sinh :thấy tầm quan trọng của tế bào

- GD ý thức nghiêm túc bảo vệ máy, vệ sinh phòng sau khi thực hành

B §å dïng d¹y - häc.

- Gv: Như SGK

- HS: Mẫu vật (một con ếch hoặc một miếng thịt nạc còn tươi)

C TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ

3.Bài mới : Giới thiệu sơ lược nội dung và mục đích thực hành

Hoạt động 1: Yêu cầu của bài thực hành (10’)

- Gọi HS đọc phần I

- GV nhấn mạnh yêu cầu quan sát so

sánh các loại mô - HS: Tự thu thập thông tin

Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hành (18’)

1 Làm tiêu bản và quan sát tế bào mô

cơ vân

- Gv: hướng dẫn cho hs làm tương tự

bài trong SGK lưu ý học sinh thực

1 Làm tiêu bản và quan sát tế bào

mô cơ vân a.Cách làm tiêu bản mô cơ vân.

- Rạch da đùi ếch lấy 1 bắp cơ

- Dùng kim nhọn rạch dọc bắp cơ

- Dung ngón trỏ và ngón cái ấn 2bên mép rạch

- Lấy kim mũi mác gạt nhẹ và tách

đạt yêu cầu và chưa đạt yêu cầu

- Gv: Y/C HS điều chỉnh kính hiển vi

- Gv: Y/ C HS quan sát tế bào dưới

kính và nhận xét thống nhất ý kiến

- HS: Quan sát nhận xát thống nhất ý

kiến ghi nhận kết quả

- Đặt sợi mảnh nới tách lên lamkính, nhỏ DD sinh lý 0.65% NaCl

- Đậy lamen, nhỏ axit axetic

b Quan sát tế bào

-Thấy được các phần chính:Màng, tế bào chất, nhân, vân ngang,

tế bào dài…

- Gv:Y/C Thấy được màng, nhân, vân

ngang, tế bào dài

Quan sát tiêu bản và các loại

mô khác.

Mục tiêu: phân biệt những điểm khác

nhau của mô, mô biểu bì, mô cơ, mô

liên kết

- Quan sát và vẽ tế bào trong các tiêu

bản làm sẳn: Tế bào niêm mạc

miệng( mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết

- Gv: Y/C HS quan sát các mô và vẽ

hình

- HS: Các nhóm điều chỉnh kính để

thấy rỏ tiêu bản, lần lượt quan sát →

vẻ hình

- Gv: Y/C Hs quan sát được thành

phần cấu tạo, hình dáng tế bào ở mỗi

mô

- Gv: Theo dõi hoạt động của các

nhóm giải đáp thắc mắc của HS

Hs: quan sát được thành phần cấu tạo,

hình dáng tế bào ở mỗi mô

2 quan sát tiêu bản và các loại mô khác.

- Mô biểu bì: tế bào xếp xít nhau

- Mô sụn: chỉ có 2- 3 tế bào tạo thành nhóm

- Mô xương: tế bào nhiều

- Mô cơ: tế bào nhiều và dài

4 Củng cố, kiểm tra đánh giá (5’)

- Nhắc lại cách làm tiêu bản ? Làm thế nào để quan sát được tiêu bản

- Gv nhận xét

- Khen các nhóm làm việc nghiêm túc có kết quả tốt

- Phê bình các nhóm chưa chăm chỉ và kết quả chưa tốt để rút kinh nghiệm.Đánh giá:

- Trong khi làm tiêu bản mô cơ vân các em gặp khó khăn gì?

- Lý do gì làm cho mẫu của 1 số nhóm chưa đạt yêu cầu

- Gv Y/C các nhóm làm vệ sinh, dọn sạch lớp

+ Thu rửa dụng cụ, lau khô…….

5 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà (2’)

- Xem lại kết quả thực hành

- Mỗi Hs viết 1 bài thu hoạch theo mẫu Sgk tr 19

- xem trước bài 6: Phản xạ

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm

- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK, quan sát hình để tìm hiểu đặc điểm, cấu tạo và chức năng của nơ ron

- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ

3 Thái độ

Giáo dục ý thức bảo vệ sức khỏe

B §å dïng d¹y - häc.

- Gv: Tranh phóng to hình 6.1 – 6.2, sơ đồ 6.3 SGK

- HS: Xem trước nội dung bài

C TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

Mô là gì? Cho biết các yếu tố của mô? Hãy kể các loại mô chínhtrong cơ thể?

Cho biết vị trí của từng loại mô? Nêu chức năng của từng loại mô?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của nơron (10’)

Gv: Cho hs nhắc lại: I/ Cấu tạo và chức năng của nơron (?) Hãy nêu thành phần và cấu tạo

của mô thần kinh?

- HS: Mô TK gồm các tế bào th kinh gọi là nơ ron và các tế bào thần kinh đệm

- Gv: Y/c hs quan sát hình 6.1/sgk,

kết hợp nghiên cứu thông tin để trả

lời câu hỏi - HS: Tự thu thập thông trong SGK

(?) Hãy mô tả cấu tạo của 1 nơron

điển hình?

- Gv: Tiểu kết và nhấn mạnh thêm

Bao miêlin tạo nên những eo chứ

không phải là nối liền

- HS: Mô tả dựa theo hình 6.1

(?) Vậy nơron có chức năng gì ? - Chức năng cơ bản của nơron là cảm

ứng và dẫn truyền

(?) Cảm ứng? Dẫn truyền? - HS: Dựa theo thông tin để hoàn

chỉnh kiến thức

(?) Căn cứ vào chức năng người ta

phân biệt mấ loại nơron?

(?) Nêu chức năng của từng loại

nơron?

- Gv: Làm cho hs thấy và hiểu được

vị trí, cấu tạo và chức năng của nơ

ron

- Có 3 loại nơron + Nơ ron hướng tâm (nơron cảm giác) truền xung thần kinh về trung ương thần kinh

+ Nơron trung gian (nơron liên lạc) đảm bảo liên lạc giữa các nơ ron + Nơ ron li tâm (nơron vận động) truyền xung thần kinh tới cơ quan phản ứng

- Gv: Y/c thảo luận:

(?) Em có nhận xét gì về hướng dẫn

truyền xung TK ở nơ ron hướng tâm

và nơ ron li tâm?

- HS: Nơron hướng tâm dần truyền xung TK về trung ương TK, còn nơ ron li tâm dẫn truyền xung TK tới cơ quan pư (cơ, tuyến)

Gv: Mở rông thêm: Ở người có

75.000 tỉ tế bào, chỉ riêng ở não có

tới 1000 tỉ tế bào, trong đó có 100 tỉ

là các nơ ron (còn 900 tỉ là các tb

TK đệm chiếm 75 % sô lượng nơ

ron

Hoạt động 2: Tìm hiểu cung phản xạ (23’)

II/ Cung phản xạ 1/ Phản xạ

- Gv: Y/c hs nghiên cứu thông

tin/sgk thảo luận nhóm trả lời câu

- Gv: nhấn mạnh: mọi hoạt động của

cơ thể đều là phản xạ, px không chỉ

trả lời các kích thích của môi

trường ngoài mà còn đáp ứng kích

thích của môi trường trong

TD: Sự tăng nhịp hô hấp, sự thay

đổi nhịp co bóp của tim khi lao động

, sự tiết mồ hôi khi trời nóng, trời

lạnh… đều là phản xạ

- HS: Phản xạ ở người khác với tính cảm ứng của tv vì: px là phản ứng có

sự tham gia của hệ thần kinh mà ở thực vật lại không có hệ thần kinh TD: Hiện tượng cụp lá ở cây xấu

hổ chủ yếu là những thay đổi về lực trương nước ở các tế bào gốc chứ không phải do hệ thần kinh điều khiển

2/ Cung phản xạ

- Gv:Y/c hs đọc thông tin đồng thời

quan sát hình 6.2/sgk ghi nhớ kiến

gia vào cung phản xạ? cung phản xạ

(?) Cung phản xạ là gì?

(?) Một cung phản xạ bao gồm

những thành phần nào?

- Là đường dẫn truyền xung thần kinh

từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh tới cơ quan phản ứng

- Cung phản xạ gồm 5 khâu:

+ Cơ quan thụ cảm+ Nơron hướng tâm+ Nơron trung gian+ Nơron li tâm+ Cơ quan phản ứng

(?) Cung phản xạ có vai trò như thế

nào?

- HS: Thực hiện phản xạ

(?) Hãy giải thích phản xạ: kim

châm vào tay, tay rụt lại?

- HS: Kim kích thích → cơ quan thụ cảm (da) → nơron hướng tâm → tuỷ sống(t.w tk)phân tích → nơron li tâm

→ cơ ở ngán tay → co tay, rụt lại.Như vậy px được thực hiện 1 cách chính xác là nhờ có các luồng thông tin ngược báo về t.w tk để có sự điều chỉnh px tạo nên vòng px