Bài 28. Thực hành: Xem băng hình về tập tính của sâu bọ

Bài 28. Thực hành: Xem băng hình về tập tính của sâu bọ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập...

Hoc Sinh:Nguyen Thi Diem Ha

Hoc Sinh:Nguyen Thi Diem Ha

Trường THCS Phu Luong

TIẾT 29 : THỰC HÀNH XEM BĂNG HÌNH

VỀ TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

Sâu bọ thuộc ngành chân khớp Đây là lớp động vật vô cùng phong phú gần khoảng một triệu loài, chúng giữ một vai trò quan trọng trong giới tự nhiên.

TIẾT 29 : THỰC HÀNH XEM BĂNG HÌNH

VỀ TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

Tỷ lệ số lượng các loài trong các ngành, lớp Động vật.

Sâu bọ có đủ 5 giác quan Xúc giác biểu thị dưới dạng các lông và các râu của chúng, đặc biệt là hai râu dài phíatrước

Khứu giác ở dạng các hố trên râu Khứu giác của loài ruồi rất nhạy Ở loài bướm, chúng có thể nhận ra các

mùi của nhau cách xa hàng km.

Vị giác là các nhú lồi ở tua miệng hay ở bàn chân Sâu bọ là những nhà vô địch nhận ra các vị dù nồng

độ pha rất loãng.

Thị giác của sâu bọ rất đặc biệt Một số loài có mắt kép,

có thể điều chỉnh để nhìn thấy tia tử ngoại Một số loài vừa có mắt kép vừa có mắt đơn Chúng có thể nhìn với góc nhìn rất rộng

Thính giác: các râu và các lông của sâu bọ rất nhạy với dao động âm, giúp chúng định hướng được nguồn âm phát ra, thậm chí loài muỗi còn nghe được siêu âm Người ta chế ra được các máy phát siêu âm để đuổi muỗi.

• Về thần kinh, não của sâu bọ phát

triển có 3 phần: não trước, não giữa, não sau Đây chính là cơ sở lưu giữ, di truyền những tập tính bản năng của sâu bọ

Tập tính sâu bọ là những hoạt động sống đặc trưng đáp ứng lại tác nhân của ngoại cảnh, có các đặc điểm:

+ Thể hiện hoạt động sống của sâu bọ, đặc biệt về dinh dưỡng và sinh sản

+ Đáp ứng của sâu bọ với các kích thích bên ngoài hay bên trong cơ thể.

+ Gia tăng tính thích nghi và tồn tại của sâu bọ.

+ Có khả năng chuyển giao được từ cá thể này sang cá thể khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

TẬP TÍNH

Quan sát và thảo luận nhóm hoàn thành nội dung bảng sau

Tên động vật quan sát được

Dự trữ thức ăn

Chăn nuôi động vật khác

Làm tổ

Sống thành

xã hội

Tự vệ tấn công

Chăm sóc thế hệ sau

Đặc điểm khác

1 2

……

3 a - Tập tính về dinh dưỡng: Phần lớn đây là tập tính học được

từ bố mẹ, từ quá trình sống của bản thân động vật

Đàn kiến tha thức ăn về tổ Kiến chăn nuôi dệp sáp để hút dịch ngọt do dệp tiết ra làm nguồn thức ăn

Kiến khâu tổ Kiến định hướng, di chuyển

Bắt mồi sống

Săn mồi sống

Ve sầu hút nhựa cây

TËp tÝnh dinh d ìng

Bọ cánh cứng hút nhựa cây

Ong mật

Sâu bọ thụ phấn cho hoa

Ấu trùng ong Sáp ong

Tổ ong tự nhiên Kiến trúc tổ ong

Ấu trùng ong

Tập tính bầy đàn Tổ chức đàn ong

Muỗi Anôphen Muỗi thường

Bọ xít xanh

Ấu trùng bọ xít

Bọ xít đỏ

Thành trùng,trứng, ấu trùng sâu ăn tạp trong đất

Thiệt hại do sâu ăn tạp trên lá đậu nành, ớt, cải, xà lách, dưa hấu

Ấu trùng,thành trùng rệp cải Lá cải bị rệp

Các loài sâu hại rau

Thành trùng, ấu trùng sâu tơ Thiệt hại do sâu tơ trên lá cải bẹ xanh

Ấu trùng,Thành trùng sâu đo

Bọ hung

III- 1: TẬP TÍNH SINH SẢN

Bao gồm các hoạt động ghép đôi, sinh sản

và chăm sóc bảo vệ thế hệ sau

* Hoạt động ghép đôi gồm các quan hệ đực, cái trước sinh đẻ.Trong hoạt động ghép đôi, việc phát ra các tín hiệu kích thích và kêu gọi con cái là rất quan trọng kích thích chủ yếu từ bên ngoài nhờ cơ quan thụ cảm khứu giác, thị giác, thính giác.

Hoạt động ghép đôi

Nhiều loài như

ve, bọ cánh cứng Có giai đoạn sâu ấu trùng kéo dài tới 3 năm, còn giai đoạn trưởng thành ngắn , hầu như chỉ làm nhiệm vụ duy trì nòi giống

Hoạt động ghép đơi

Ve sầu

Con non n ăn lá

Kén

Chu trình phát triển của con tằm

Sâu non Kén

Nhộng

2 - Biến thái không

hoàn toàn

- Cào cào (châu chấu) đẻ ra trứng

- Trứng nở ra cào cào con và lột xác nhiều lần ra cào cào trưởng thành

- Con trưởng thành bao giờ cũng có 3 đôi chân, đầu có 2 râu, và hô hấp bằng hệ thống ống khí

Nhiều loài như

ve, bọ cánh cứng Có giai đoạn sâu ấu trùng kéo dài tới 3 năm, còn giai đoạn trưởng thành ngắn , hầu như chỉ làm nhiệm vụ duy trì nòi giống

Hoạt động sinh sản

Ve sầu

Tập tính sinh học : Tạo kén

Môi trường sống của các giai đoạn cũng khác nhau: ấu trùng của chuồn chu n sống dưới nước ồn sống dưới nước.

Hoạt động sinh sản

Nhiều loài như ong , mối, kiến sống tập trung thành đàn có tổ chức chặt chẽ như một “xã hội”

Tất nhiên đây chỉ là bản năng

TẬP TÍNH: THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Tổ mối

Tổ mối

2 c - TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Sâu bọ sống thích nghi với môi trường.

Trong điều kiện thuận lợi chúng sinh sôi nảy nở rất nhiều gây ra đại dịch : Châu chấu , rầy nâu

TẬP TÍNH: THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Nhiều lồi sâu bọ cĩ khả năng ngụy trang tránh kẻ thù, chúng thay đổi dáng vẻ bề ngồi như cảnh vật mơi trường xung quanh nĩ

Bọ que giống như

cành cây

Bọ xít

• Nhiều loài sâu bọ có khả năng ngụy trang

tránh kẻ thù Chúng thay đổi dáng vẻ bề ngoài như cảnh vật môi trường quanh nó

ng d ng t p tính trong ch n

Ứng dụng tập tính trong chăn ụng tập tính trong chăn ập tính trong chăn ăn nuơi, trong tr ng tr t ồn sống dưới nước ọt

VD: Bọ rùa được thả để diệt rệt cam,…

Dựa vào tập tính giao phối của nhiều loại cơn trùng gây hại tạo ra cá thể đực bất thụ để chúng khơng cĩ khả năng sinh sản và dần biến mất.

Bọ rùa

Cà cuống

Tinh dàu - Cà cuống

• Về đặc điểm tập tính: phần lớn các sâu bọ

trải qua nhiều biến thái trong một vòng đời Bướm trưởng thành giao phối đẻ ra trứng, trứng nở ra sâu

Môi trường sống của các giai đoạn cũng khác ấu trùng của chuồn chuồn sống dưới nước Nó đang

bị săn mồi

Sâu bọ sống thích nghi với môi trường Trong điều kiện thuận lợi, chúng sinh sôi nảy nở rất nhiều gây ra đại dịch: châu chấu, rầy nâu…

Một số loài như mối, muỗi …gây hại cho con người nhưng ở dưới góc độ môi trường thiên nhiên không thể thiếu chúng

• Nhiều loài ong, mối , kiến … sống thành tập đoàn có

tổ chức chặt chẽ như “một xã hội” Tất nhiên đây chỉ là bản năng

•

• Sâu bọ nhiều loài có ích cho con người như :

• Nhiều loài là thiên địch của nhau Nhà nông

lợi dụng những con có ích để tiêu diệt các

con có hại Bọ ăn sâu …

• Sâu bọ còn rất nhiều điều kỳ thú mà con người

chưa tìm hiểu hết được

Chăn nuôi động vật khác

Làm tổ

Sống thành

xã hội

Tự vệ tấn công

Chăm sóc thế hệ sau

Đặc điểm khác

Thu hoạch: Ghi chép ngắn gọn

về từng tập tính của sâu bọ sau khi xem xong băng hình