Bài 9. Sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố hoá học. Định luật tuần hoàn

Sự biến đổi tính chất trong một chu kì Giải thích quy luật: Trong một chu kì, khi đi từ trái sang phải, Lực hút giữa hạt nhân với các electron lớp ngoài cùng tăng lên làm cho bán kính

01/16/2024

SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC

NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

11+ 11+ + 1e

Na+(2, 8) ( ion dương ) Na(2, 8, 1)

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

* Tính kim loại

Nguyên tố Na thể hiện tính kim loại

Tính kim loại:

- Là tính chất của một nguyên tố mà nguyên tử của nó dễ mất electron để trở thành ion dương

- Nguyên tử càng dễ mất electron thì tính kim loại của nguyên

tố càng mạnh

9+

+ 1e

(ion âm)

* Tính phi kim

Nguyên tố F thể hiện tính phi kim

- Nguyên tử càng dễ thu electron thì tính phi kim của nguyên tố càng mạnh

Tính phi kim:

- Là tính chất của 1 nguyên tố mà nguyên tử của nó dễ thu

electron để trở thành ion âm

Hình 2.1 Bán kính nguyên tử của một số nguyên tố hóa học

0,123 0,089 0,080 0,077 0,070 0,066 0.064 0,157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099

0,203 0,174 0,125 0,122 0,121 0,117 0,114

0,216 0,191 0,150 0,140 0,140 0,137 0,133

Chiều

tăng

dần

của

bán

kính

nguyên

tử

Chiều giảm dần của bán kính nguyên tử

[Ne]3s 1

12Mg

[Ne]3s 2

13Al

[Ne]3s 2 3p 1

14Si

[Ne]3s 2 3p 2

15P

[Ne]3s 2 3p 3

16S

[Ne]3s 2 3p 4

17Cl

[Ne]3s 2 3p 5

Kim loại

điển hình

Kim loại mạnh, hoạt động kém Na

Kim loại, hiđroxit lưỡng tính

Phi kim mạnh hơn Phi kim

Si

Phi kim mạnh hơn P

Phi kim điển hình

Quy luật: Trong một chu kì theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố yếu dần, đồng thời tính phi kim mạnh dần

Quy luật trên được lặp đi lặp lại đối với mọi chu kì

Giải thích quy luật trên?

1 Sự biến đổi tính chất trong một chu kì

[Ne]3s 1

12Mg

[Ne]3s 2

13Al

[Ne]3s 2 3p 1

14Si

[Ne]3s 2 3p 2

15P

[Ne]3s 2 3p 3

16S

[Ne]3s 2 3p 4

17Cl

[Ne]3s 2 3p 5

Kim loại

điển hình

Kim loại mạnh, hoạt động kém Na

Kim loại, hiđroxit lưỡng tính

Phi kim mạnh hơn Phi kim

Si

Phi kim mạnh hơn P

Phi kim điển hình

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

1 Sự biến đổi tính chất trong một chu kì

Giải thích quy luật: Trong một chu kì, khi đi từ trái sang phải,

Lực hút giữa hạt nhân với các electron lớp ngoài cùng tăng lên làm cho bán kính nguyên tử giảm dần

Z+ tăng nhưng số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố bằng nhau.

[Ne]3s 1

12Mg

[Ne]3s 2

13Al

[Ne]3s 2 3p 1

14Si

[Ne]3s 2 3p 2

15P

[Ne]3s 2 3p 3

16S

[Ne]3s 2 3p 4

17Cl

[Ne]3s 2 3p 5

1 Sự biến đổi tính chất trong một chu kì

Phi kim điển hình

Kim loại

điển hình

Kim loại mạnh, hoạt động kém Na

Kim loại, hiđroxit lưỡng tính

mạnh hơn Si mạnh hơn PPhi kim

Giải thích quy luật: Trong một chu kì, khi đi từ trái sang phải Z+ tăng

nhưng số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố bằng nhau

Lực hút giữa hạt nhân với các electron lớp ngoài cùng tăng lên làm cho bán kính nguyên tử giảm dần

Khả năng nhường electron giảm dần Tính kim loại giảm dần Khả năng thu electron tăng dần Tính phi kim tăng dần Kết luận: Trong mỗi chu kì, bán kính nguyên tử giảm dần theo chiều tăng Z+ đã làm cho tính kim loại của các nguyên tố yếu dần, đồng thời tính phi kim mạnh dần

Hình 2.1 Bán kính nguyên tử của một số nguyên tố hóa học

0,123 0,089 0,080 0,077 0,070 0,066 0.064 0,157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099

0,203 0,174 0,125 0,122 0,121 0,117 0,114

0,216 0,191 0,150 0,140 0,140 0,137 0,133

N

Chiều

tăng

dần

của

bán

kính

nguyên

tử

Chiều giảm dần của bán kính nguyên tử

Chiều

tăng

tính

kim

loại

Chiều giảm tính phi kim

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

IA Li Na

Rb

Br Cl F

Phi kim mạnh nhất Phi kim mạnh, yếu hơn F Phi kim mạnh, yếu hơn Cl Phi kim mạnh, yếu hơn Br

Tính chất

Kim loại mạnh

Kim loại mạnh

hơn Li Kim loại mạnh

hơn Na Kim loại mạnh

hơn K Kim loại mạnh

nhất

K

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

Quy luật: Trong một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các yếu tố mạnh dần, tính phi kim yếu dần

Quy luật trên được lặp lại với các nhóm A khác.

Giải thích quy luật?

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

IA

Li Na K Rb Cs

Chiều

tăng

tính

kim

loại

VIIA

F Cl Br I

Chiều

giảm

tính

phi

kim

Giải thích quy luật: Trong một nhóm A theo chiều từ trên xuống dưới, Z+ tăng, nhưng đồng thời số lớp e cũng tăng

Bán kính nguyên tử các nguyên tố tăng nhanh và chiếm ưu thế hơn

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

IA

Li Na K Rb Cs

Chiều

tăng

tính

kim

loại

VIIA

F Cl Br I

Chiều

giảm

tính

phi

kim

Giải thích quy luật: Trong một nhóm A theo chiều từ trên xuống dưới, Z+ tăng, nhưng đồng thời số lớp e cũng tăng Bán kính nguyên tử các nguyên tố tăng nhanh và chiếm ưu thế hơn

Khả năng nhường e của các nguyên tố tăng Tính kim loại tăng

Khả năng nhận e của các nguyên tố giảm

Tính phi kim giảm

Trong mỗi nhóm A bán kính nguyên tử tăng dần theo chiều theo chiều tăng Z+ đã làm cho tính kim loại của các nguyên tố mạnh dần, đồng thời tính phi kim yếu dần

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

- Trong bảng tuần hoàn nguyên tử Cs có bán kính nguyên tử lớn nhất

nên dễ nhường electron hơn cả, nó là kim loại mạnh nhất

- Nguyên tử F có bán kính nguyên tử nhỏ nhất nên dễ thu thêm electron hơn cả, nó là phi kim mạnh nhất

Độ âm điện của nguyên tử càng nhỏ thì tính kim loại của nó càng mạnh

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

3 Độ âm điện

a Khái niệm:

- Độ âm điện của một nguyên tử đặc trưng cho khả năng hút

electron

của nguyên tử đó khi hình thành liên kết hoá học

Độ âm điện của nguyên tử càng lớn thì tính phi kim của nó càng mạnh

Nhóm

2.20

0.98

Be

1.57

B

2.04

C

2.55

N

3.04

O

3.44

F

3.98

0.93

Mg

1.31

Al

1.61

Si

1.90

P

2.19

S

2.58

Cl

3.16

0.82

Ca

1.00

Ga

1.81

Ge

2.01

As

2.18

Se

2.55

Br

2.96

0.82

Sr

0.95

In

1.78

Sn

1.96

Sb

2.05

Te

2.10

I

2.66

0.79

Ba

0.89

Tl

1.62

Pb

2.33

Bi

2.02

Po

2.00

At

2.20

b Bảng độ âm điện:

3 Độ âm điện

Nhận xét:

b Bảng độ âm điện:

- Trong một chu kì, khi đi từ trái sang phải theo chiều tăng của điện giá trị độ âm điệm của các nguyên tử nói chung là tăng dần

- Trong một nhóm A, khi đi từ trên xuống dưới theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, giá trị độ âm điện của các nguyên tử nói chung là giảm dần

Tính kim loại, tính phi kim của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

I TÍNH KIM LOẠI, PHI KIM

3 Độ âm điện

Edit by Tien Thanh, 2008 THPT Nguyễn Văn Trỗi

H·y nhí!

I Tính kim loại, tính phi kim

- Sự biến đổi tính kim loại, tính phi kim trong một chu kì và trong một nhóm A

- Độ âm điện, sự biến đổi độ âm điện trong một chu kì và trong một nhóm A

01/16/2024 Hoàng Thị Tưởng 19

Câu 1: Các nguyên tố halogen được sắp xếp theo chiều bán kính nguyên tử giảm dần (từ trái sang phải) như sau:

01/16/2024 Hoàng Thị Tưởng 20

Câu hỏi củng cố kiến thức:

Câu2: Các nguyên tố của chu kì 2 được sắp xếp theo chiều giá trị độ âm điện giảm dần (từ trái qua phải) như sau: