Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT” để làm đề tài nghiên cứu.

Bất kỳ trong xã hội nào, nghề giáo cũng luôn được đề cao và quý trọng. Đặc biệt là trong chế độ XHCN nghề giáo lại được tôn vinh và được xem là nghề cao quý trong các nghề cao quý khác. Cái nghề “truyền chữ”, “trồng người” này lại không đơn giản nhất là đối với học sinh cá biệt. Giáo dục học sinh cá biệt là một vấn đề nhức nhối của nền giáo dục trong mọi thời đại. Đó là những học sinh luôn tạo ra phiền hà, bận rộn hơn cho giáo viên. Để đưa các em học sinh cá biệt này có một cách nhìn mới, có một định hướng mới tốt hơn trong suy nghĩ của các em, hướng các em về một tương lai tươi sáng hơn đó là điều không phải giáo viên nào cũng thành công trong việc giáo dục và giảng dạy. Chính vì lẽ đó nên chúng tôi chọn đề tài “Bất kỳ trong xã hội nào, nghề giáo cũng luôn được đề cao và quý trọng. Đặc biệt là trong chế độ XHCN nghề giáo lại được tôn vinh và được xem là nghề cao quý trong các nghề cao quý khác. Cái nghề “truyền chữ”, “trồng người” này lại không đơn giản nhất là đối với học sinh cá biệt. Giáo dục học sinh cá biệt là một vấn đề nhức nhối của nền giáo dục trong mọi thời đại. Đó là những học sinh luôn tạo ra phiền hà, bận rộn hơn cho giáo viên. Để đưa các em học sinh cá biệt này có một cách nhìn mới, có một định hướng mới tốt hơn trong suy nghĩ của các em, hướng các em về một tương lai tươi sáng hơn đó là điều không phải giáo viên nào cũng thành công trong việc giáo dục và giảng dạy. Chính vì lẽ đó nên chúng tôi chọn đề tài “Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT” để làm đề tài nghiên cứu.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bất kỳ trong xã hội nào, nghề giáo cũng luôn được đề cao và quý trọng Đặcbiệt là trong chế độ XHCN nghề giáo lại được tôn vinh và được xem là nghề caoquý trong các nghề cao quý khác Cái nghề “truyền chữ”, “trồng người” này lạikhông đơn giản nhất là đối với học sinh cá biệt Giáo dục học sinh cá biệt là mộtvấn đề nhức nhối của nền giáo dục trong mọi thời đại Đó là những học sinh luôntạo ra phiền hà, bận rộn hơn cho giáo viên Để đưa các em học sinh cá biệt này cómột cách nhìn mới, có một định hướng mới tốt hơn trong suy nghĩ của các em,hướng các em về một tương lai tươi sáng hơn đó là điều không phải giáo viên nàocũng thành công trong việc giáo dục và giảng dạy Chính vì lẽ đó nên chúng tôi

chọn đề tài “Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT” để làm đề

tài nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT.Tạo ra cơ sở thực tiễn để từ đó xây dựng những phương pháp sư phạm nhằm nângcao hiệu quả giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT Đưa ra một số biện phápgiáo dục tích cực giúp cho những học sinh cá biệt từng bước thay đổi theo hướngtích cực hơn Bên cạnh đó phần nào giúp các thầy cô quan tâm hơn về vai trò, tráchnhiệm của mình đối với công tác chủ nhiệm cũng như nghề nghiệp của mình Giáoviên phải xác định được “tất cả vì đàn em thân yêu” để xây dựng nhà trường thậtvững mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

Khách thể là những hiện tượng thường gặp ở học sinh, học sinh cá biệt trongtrường THPT

Ở đây, chúng tôi muốn phân biệt khái niệm “học sinh cá biệt” để thống nhất

về cách hiểu, cũng như xác định đối tượng để nghiên cứu

Từ “cá biệt” hiểu theo nghĩa thông thường có nghĩa là riêng lẻ, không phổbiến, không phải là điển hình Khi ta gọi “học sinh cá biệt” thường để ám chỉnhững học sinh có những khuyết điểm về học tập, rèn luyện nhân cách Tuy nhiên

“cá biệt” còn bao hàm để chỉ những học sinh có thành tích cao nổi bật, những họcsinh có sáng kiến trong lớp Vì thế thống nhất cách hiểu, chúng tôi tập trung nghiêncứu vào đối tượng học sinh cá biệt là những em chưa ngoan, có nhiều vi phạm vànhững học sinh thường tự ti, trầm cảm trong lớp

4 Giả thuyết khoa học

Nếu tìm hiểu được nguyên nhân dẫn đến hiện tượng học sinh cá biệt ởtrường trung học phổ thông sẽ có cơ sở thực tiễn cho quá trình sư phạm, nâng caođược hiểu quả giáo dục học sinh cá biệt ở trường trung học phổ thông

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc giáo dục học sinh cá biệt

Tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt ở trường trung họcphổ thông

Đưa ra những biện pháp sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả của việc giáo dụchọc sinh cá biệt

6 Phương pháp nghiên cứu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Lý luận về hiện tượng học sinh cá biệt ở trường THPT

1.1.1 Khái niệm về học sinh cá biệt

Hiện tượng học sinh cá biệt ở mọi lứa tuổi của học sinh là hiện tượng họcsinh vi phạm các chuẩn mực đạo đức và chuẩn mực xã hội Biểu hiện ở phẩm chấtđạo đức, học lực của học sinh

1.1.2 Khái niệm về học sinh cá biệt ở lớp chủ nhiệm

Hiện tượng học sinh cá biệt ở lớp chủ nhiệm là hiện tượng học sinh hư,không phù hợp với các chuẩn mực đạo đức và xã hội mà tập thể lớp đang có Biểuhiện trong các lĩnh vực vui chơi, giao tiếp, sinh hoạt …trong lớp

Hiện tượng học sinh cá biệt là kết quả giáo dục nhiều năm rèn luyện trên ghếnhà trường cũng như môi trường xã hội cộng đồng, nơi ở…và sự tự giáo dục củahọc sinh đó

Hiện tượng học sinh cá biệt ở lớp có 2 đặc trưng :

+ Do thiếu quan tâm của gia đình

+ Mức độ hư hỏng chưa đến mức độ nghiêm trọng

1.2 Mục đích của việc giáo dục học sinh cá biệt

Công tác chủ nhiệm là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác giáo dục củaNhà trường và góp phần to lớn trong việc xây dựng và rèn luyện đạo đức, nhâncách của học sinh Có một thực tế trong dạy học nói chung và công tác chủ nhiệmnói riêng là giáo viên thường áp đặt học sinh tức là chỉ yêu cầu học sinh phải làm

và chịu ảnh hưởng những điều mình dạy mà ít khi để ý xem học sinh đang suy nghĩ

gì, mong muốn điều gì Điều này dẫn đến Nhà trường và Giáo viên trở nên xa lạ,siêu thực tế với học sinh Các em bắt đầu không còn hứng thú với môn học, khôngmuốn đến trường, thờ ơ lạnh nhạt thậm chí là thù ghét, chống đối …

Giáo viên đã không tôn trọng sự “đa dạng” của học sinh và chưa coi họcsinh là đối tượng để “phục vụ” Nhà trường và Giáo viên phải xác định mình chính

là nơi để giúp các em trở thành những công dân tốt, tạo nên những “sản phẩm”giáo dục tốt nhất mà xã hội yêu cầu

Chúng tôi cho rằng công tác chủ nhiệm là một nhiệm vụ không hề dễ dàng,công tác này đòi hỏi ở người thầy không chỉ có “tâm” mà phải có sự tinh tế, khéoléo và nghệ thuật để ứng xử cho phù hợp Trong đó, công tác giáo dục học sinh cábiệt lại là nhiệm vụ khó khăn nhất, đòi hỏi sự tỉ mỷ, nỗ lực của thầy cô chủ nhiệm

Khi giáo dục học sinh cá biệt, bản thân các em học sinh cá biệt cũng cónhững điểm mạnh, những mặt tích cực, có những ý kiến, nhận xét nhanh, tinh ý ….Tuy nhiên, những em học sinh này thường phải chịu nhiều áp lực thiệt thòi từchính thầy cô và các bạn trong lớp Giáo viên chủ nhiệm có khi chỉ dựa vào cảmtính mà trách mắng phạt tội Chỉ cần một lời nói, môt hành động mà thầy cô cho làkhông đúng thì học sinh cá biệt lại bị ấn tượng, quy chụp … Các em đã kém lạicàng kém hơn và không thể hoà đồng được cùng các bạn trong lớp như một vếtthương không được chữa lành, các em sẽ chán nản và tiếp tục vi phạm

1.3 Lý luận về nội dung, phương pháp và các con đường giáo dục HS cá biệt 1.3.1 Phân loại học sinh cá biệt

1.3.1.1 Phương pháp phân loại học sinh cá biệt

Nghiên cứu hoàn cảnh gia đình, hoàn cảnh sống của học sinh cá biệt (60%học sinh chưa ngoan, cá biệt là do ảnh hưởng từ gia đình)

- Nghiên cứu hồ sơ học sinh, vào đầu năm học chúng tôi tiến hành phát chomỗi học sinh 01 tờ hồ sơ học sinh Trong đó, học sinh sẽ khai đầy đủ các thông tin

lý lịch về bản thân, sở thích, ước mơ, nguyện vọng … Qua hồ sơ này, chúng tôi

dễ dàng nắm bắt được những đặc điểm tâm sinh lý của học sinh

- Nghiên cứu qua học bạ về kết quả học tập rèn luyện của học sinh quanhững năm học trước đó.

- Nghiên cứu qua những nhận xét, đánh giá của bạn bè đặc biệt là người thâncủa các em qua cha mẹ học sinh, qua chính quyền địa phương, qua các tổ chứcđoàn, đội …

- Nghiên cứu hoạt động giao tiếp giữa giáo viên với học sinh Quá trình quansát, tiếp xúc của giáo viên và học sinh sẽ giúp cho giáo viên có thêm những hiểubiết về tâm lý, tính cách, nhận thức của học sinh

- Đối với những giáo viên dạy môn Ngữ văn có thể phân loại được học sinhbằng chính những đề văn kiểm tra trên lớp Giáo viên có thể ra một số đề bài như;

Em hãy tâm sự với thầy? Em hãy viết bài văn tự sự kể về bản thân mình? Quanhững đề văn này, học sinh cá biệt có cơ hội để tâm sự, chia sẻ với thầy cô rấtnhiều Giáo viên không chỉ hiểu được học sinh mà còn tạo được tình cảm, sự tincậy của học sinh đối với mình

1.3.1.2 Kết quả phân loại học sinh cá biệt

Nhóm 1: Cá biệt là do vi phạm nội quy của Nhà trường, của lớp, mất trật tự

trong giờ học, lười học bài, đi học muộn …

Nhóm 2: Cá biệt là do ham chơi điện tử, sẵn sàng bỏ học, lừa dối bố mẹ,

thầy cô

Nhóm 3: Cá biệt là do vi phạm những chuẩn mực đạo đức, hỗn láo với thầy

cô giáo, cha mẹ, hay nói tục chửi bậy

Nhóm 4: Cá biệt là do vi phạm pháp luật, đánh bạn, trộm cắp, chấn lột, cờ

bạc …

Nhóm 5: Cá biệt là do tự ti, trầm cảm, ngại tiếp xúc với thầy cô, bạn bè,

hoang mang, sợ hãi, tiêu cực trong suy nghĩ (nhóm học sinh cá biệt này đang có

xu hướng gia tăng trong xã hội hiện nay)

1.3.2 Nội dung giáo dục

- Giáo dục học sinh cá biệt trong lớp là thái độ tình cảm đúng đắn với nhữnghọc sinh cá biệt đó

- Bằng lý luận thực tiễn, cung cấp cho học sinh cá biệt ở lớp chủ nhiệmnhững cách thức, biện pháp để học tập, rèn luyện có kết quả tốt

- Ngăn chặn những ảnh hưởng (nếu có) tách khỏi những học sinh hư hỏng,những tệ nạn xã hội, phát huy lối sống lành mạnh tích cực

- Kết hợp giữa giáo dục và dạy học

1.3.3 Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt

Giáo dục học sinh cá biệt là nhiệm vụ luôn đặt ra cho giáo viên chủ nhiệm.Trước hết và quan trọng nhất là làm cho học sinh hiểu được quan điểm củamình gióa dục chứ không phải quan điểm nào khác Điều quan trọng nhất là: giáodục học sinh cá biệt bằng phương pháp thuyết phục, mềm dẻo linh hoạt, dạy dỗ,sau cùng là phương pháp bắt buộc (nếu cần thiết) đây là phương pháp cuối cùng

Trong quá trình giáo dục học sinh cá biệt chúng ta cần sử dụng một sốphương pháp cơ bản như sau :

-Phương pháp quan sát sư phạm

-Phương pháp điều tra

-Phương pháp bùng nổ sư phạm

1.3.3.1 Đối với bản thân học sinh cá biệt

Gặp riêng học sinh cá biệt bằng tình cảm chân thành của mình, Giáo viênchủ nhiệm bình tĩnh, nhẹ nhàng, tế nhị, phân tích có lý, cố tình, mức độ nguy hạicủa khuyết điểm Giáo viên thức tỉnh học sinh bằng những câu chuyện đạo đức đểcảm phục học sinh

Chúng tôi ý thức được rằng, Giáo dục đạo đức là nền tảng để giáo dục trithức, tài năng cho học sinh, nhất là những học sinh cá biệt

- Tin tưởng giao công việc tập thể phù hợp với khả năng của học sinh cábiệt Đây là việc làm mang tính 2 mặt, đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải thườngxuyên giám sát, kiểm tra và động viên kịp thời khi học sinh đạt được thành tích dù

là nhỏ nhất

- Tổ chức hoạt động tập thể, hoạt động nhân đạo để tạo điều kiện cho họcsinh cá biệt, tham gia, xây dựng môi trường lành mạnh, tích cực, để các em có cơhội tự thể hiện mình Công tác này thực sự đặc biệt có ý nghĩa đối với học sinhtrầm cảm, tự ti Các em sẽ mạnh bạo, tích cực hơn trong học tập và rèn luyện Chocác em tham gia và thực hiện tốt các chuyên đề ngoại khoá, rèn luyện kỹ năng sống

để các em tiến bộ

- Tổ chức cho tập thể lớp quan tâm tận tình giúp đỡ dưới mọi hình thức như:thăm hỏi, đôi bạn, nhóm bạn cùng tiến Giáo viên chủ nhiệm có thể lấy tấm gươngtốt trong tập thể, hoặc chính một học sinh cá biệt đă tiến bộ để cảm hoá học sinh cábiệt

- Áp dụng quy định thưởng, phạt “phân minh, nghiêm túc, công bằng” đểhọc sinh cá biệt có động lực mục tiêu phấn đấu.

- Thầy cô luôn là tấm gương về đạo đức, về lối sống, về trình độ chuyênmôn Đồng thời thầy cô chủ nhiệm phải luôn có tình cảm yêu thương, niềm tinđộng viên học sinh bởi “Chỉ có tấm lòng mới đánh thức được tấm lòng” Giáo viêncần phải khéo léo, linh hoạt, trong mỗi trường hợp cụ thể, biết tập hợp và sử dụngsức mạnh của các yếu tố giáo dục nhằm rèn luyện cho học sinh cá biệt Giáo viênchủ nhiệm cần tuyệt đối tránh tư tưởng định kiến cách cư xử thiếu sư phạm đối vớihọc sinh

1.3.3.2 Kết hợp với gia đình cha mẹ học sinh cá biệt và khu dân cư

Trong cuộc họp cha mẹ học sinh đầu năm, chúng tôi phát cho cha mẹ họcsinh nghiên cứu trước một tuần một số tài liệu tư vấn trong đó có cuốn “Dạy connên người” của nhà trường Chúng tôi không chỉ chia sẻ với cha mẹ học sinhnhững kiến thức giáo dục con cái mà còn tạo được sự thống nhất những quan điểmgiáo dục với cha mẹ học sinh

- Trao đổi thẳng thắn, chân thành đối với cha mẹ học sinh để hiểu được hoàncảnh gia đình, tính cách của học sinh cá biệt Đây là hoạt động rất quan trọng bởihầu hết những học sinh cá biệt đều do ảnh hưởng từ nền tảng giáo dục của giađình

- Tổ chức thăm gia đình học sinh nhằm tạo thiện cảm tốt đối với học sinh cábiệt và với cha mẹ học sinh Giáo viên thường xuyên trao đổi, gọi điện liên hệ vớigia đình học sinh để từ đó hiểu rõ hơn về học sinh

- Kết hợp với địa phương, Khu dân cư để theo dõi giáo dục, ngăn chặn kịpthời những học sinh vi phạm, tạo mối quan hệ chặt chẽ giữa Gia đình – Nhà trường– xã hội

1.3.3.3 Kết hợp với giáo viên bộ môn và nhà trường

Kết hợp chặt chẽ đối với giáo viên bộ môn vừa để hiểu hơn về học sinh vừagiúp học sinh có những cố gắng ở từng môn học.Đồng thời, kết hợp chặt chẽ vớiban QLHS, ĐTN để thống nhất biện pháp giáo dục học sinh cá biệt

- Công tác quản lý của Nhà trường nên thường xuyên quan tâm, chú ý đếncông tác giáo dục học sinh cá biệt và ghi nhận kết quả giáo dục học sinh cá biệt củaGiáo viên chủ nhiệm Sự quan tâm của nhà trường sẽ động viên Giáo viên chủnhiệm hoàn thành tốt được nhiệm vụ này

Các biện pháp trên có liên quan chặt chẽ với nhau đã và đang được chúng tôithực hiện Chúng tôi cũng hiểu rằng: Thực tiễn giáo dục học sinh cá biệt là rất khókhăn và không phải học sinh cá biệt nào cũng giáo dục thành công Dù vậy, chúngtôi vẫn đang hàng ngày nỗ lực, cố gắng, học hỏi để thực hiện tốt công việc này

1.3.4 Việc làm cụ thể và biện pháp giáo dục học sinh cá biệt

1.3.4.1 Giáo dục về nề nếp sinh hoạt

Cũng như mọi học sinh khác, các em học sinh cá biệt cũng vẫn là học sinhcủa lớp, của lớp trưởng, các em cũng có trách nhiệm thực hiện tốt nội quy, quyđịnh của nhà trường, của lớp, các em phải đi học đúng giờ, phải mặt đồng phụcđúng quy định của trường, khi đến trường đầu tóc phải gọn gàng, đi dép phải cóquai hậu Đó là những quy định rất chung song cũng rất cụ thể đối với các em họcsinh yêu cầu học sinh nào cũng phải tuân thủ theo nếu không tuân theo thì các em

sẽ bị phê bình Nhưng không đơn giản như vậy bởi vì các em có mọi cách đểchống đối như các em mặc đồng phục của trường bên ngoài áo bên trong là mộtloại áo rất mốt với lý do nóng quá em bỏ áo đồng phục ra hoặc có những em mangtheo những đôi dép khác trong cặp của mình khi vào lớp các em bỏ những đôi dépquai hậu theo quy định vào ngăn bàn và lại lấy những đôi dép mốt của mình ra đi.Các thầy cô giáo vào lớp không mấy ai lại đi xem từng đôi dép học sinh đang đi

bởi vì số học sinh này đâu có nhiều vì vậy phần lớn các thầy cô chú ý đến việc họccủa học sinh trong giờ của mình và ý thức học tập của học sinh ở trên lớp cùng lắm

là thấy đồng phục của các em đúng hay không vì thế không phát hiện ra được

Biện pháp: Với những trường hợp này, phải nhờ đến sự trợ giúp của một sốhọc sinh tin cậy trong lớp hay qua việc trò chuyện với các em mà thầy cô biếtđược, khi đó thầy cô chưa thể tiến hành làm gì ngay được, phải yêu cầu học sinhnày cuối giờ ở lại gặp, lúc đó thầy cô mới hỏi han và câu chuyện dẫn dắt dần đếnđôi dép của em, khuyên các em nên dùng nó trong trường hợp nào thì phù hợp hơn,tốt hơn và khi đó nó tôn vẻ đẹp của em lên rất nhiều lần, lúc đó có thể suy nghĩ củacác em sẽ thay đổi theo hướng tích cực hơn

Giáo dục nề nếp cho học sinh không phải chỉ có ăn mặc, dép guốc mà cònnhiều vấn đề khác học sinh cá biệt như việc giữ vệ sinh từng lớp, hiện nay trongtrường có căn tin làm sao để các em phải có nơi có chốn, lớp học phải sạch sẽkhông gây ảnh hưởng tới tập thể lớp, ăn uống phải lịch sự, ở trong lớp việc xâydựng nề nếp học tập cho các em lại càng cần thiết, làm sao các em phải trật tự ghichép, chú ý nghe thầy cô giáo giảng bài, đấy là những mong muốn của thầy cô giáonhưng học sinh đâu phải em nào cũng tuân theo, có những em vào giờ học lại xinphép giáo viên cho em xuống phòng y tế hoặc thưa cô cho em về, với trường hợpnày làm sao cô lại không cho em về để giải quyết việc đó nhưng thực ra khôngphải lý do đó mà các em nói dối giáo viên chủ nhiệm

Biện pháp: Khi biết chuyện thầy cô cũng tìm cách giải quyết làm sao chokhông ảnh hưởng đến các em.Thầy cô có thể cho các em tự kiểm điểm có ý kiếncủa phụ huynh nhưng có em lại đợi đến giờ đi học mới bảo bố mẹ mình ký bảnkiểm điểm, phụ huynh lại không nhìn rõ con mình vì sao bị kiểm điểm vẫn cứ kýthế rồi lần nữa xin nghỉ giờ đi chơi Thầy cô nên bắt buộc phải mời phụ huynh đếnlàm việc để phụ huynh thấy rõ khuyết điểm của con mình và kết hợp với giáo viêndạy dỗ các em còn các em nhận ra khuyết điểm của mình để sữa chữa

Có một số em học sinh hay có lý do xin nghỉ Thầy cô nên theo dõi và tìmhiểu lý do vì sao các em nghỉ nhiều đến như vậy Nếu tìm được nguyên nhân, mànguyên nhân xuất phát từ phía gia đình, thầy cô nên gặp gia đình của các em đểphân tích giúp cho phụ huynh hiểu theo hướng tích cực hơn; nếu nguyên nhân xuấtphát từ các em thì thấy cô cũng nên thông báo cho gia đình, cùng gia đình uốn nénlại các em.

Cũng có em rất ngoan song do hoàn cảnh éo le nên việc các em học theocũng gặp nhiều khó khăn, có em bố không ở với hai mẹ con của em mà mẹ em lạiđau yếu sau thời kỳ làm công nhân quốc phòng, bản thân em nhỏ yếu Thầy cô nênđộng viên cả lớp quan tâm đến bạn nhiều hơn, gần gũi bạn, san sẻ với bạn tình cảm

để bạn yên tâm học tập Động viên các em mua áo quần tặng em đó, giúp các emđóng các khoản tiền ở trường bởi vì các em không nằm trong diện nào ưu tiên haymiễn giảm

Cũng có em hiền lành ít nói nhưng hay tủi thân, gia đình em do buôn bánkhông thuận lợi nên đã mất tất cả, cả nhà em phải đi ở nhờ, em học bình thườngnhưng không muốn nghỉ học trong khi đó vì điều kiện thực tế vô cùng khó khăn vềkinh tế của gia đình em, bố mẹ em không có tiền cho em đi học Trước tình hình đógiáo viên nên quan tâm các em về vật chất và tinh thần

Có em hay nói dối, hay gây sự với bạn bè hay đưa chuyện gây mất đoàn kếtgiữa các em.Thầy cô nên tìm hiểu qua các em và biết được tính cách của em đó,đến gia đình các em để nắm bắt cụ thể rõ ràng hoàn cảnh của các em, môi trườngcác em sinh sống hằng ngày, từ đó thầy cô kết hợp cùng gia đình các em thuyếtphục các em, phân tích nhiều lần để các em nhìn ra cái sai và tác hại của những lờiđưa chuyện của các em Sau đó các em đã nhận ra được nhược điểm của mình và

để các em dần dần sữa chữa

Cũng có em rất hay khóc, bạn bè chưa kịp nói gì đến em đó thì em đó cũngkhóc và có những lần em đó khóc liền hai ngày làm gia đình em rất lo sợ Thầy cô

nên tiến hành tìm hiểu thực tế về bản thân em, gần gũi em, khích lệ em làm emngày càng vui hơn, vững vàng hơn và hòa mình với tập thể từ đó em ít khóc hơn.

Khi nhận một lớp chủ nhiệm có những em đã là đoàn viên cũng có nhiều emchưa là đoàn viên, vậy giúp đỡ các em vào Đoàn cũng có em thì dễ, có em nhậnthức ra mục đích vượt lên của mình nhưng có em do tính tự do quá cao, mặc dù làhọc sinh cá biệt nhưng tính khí không khác các em nam sống bất cần Với những

em học sinh này đâu phải một sớm một chiều giúp các em nhận thức đúng đắnđược lối sống sinh hoạt cho mình, các em còn có tính bảo thủ rất cao chính vì vậybản thân các thầy cô đã bỏ khá nhiều công sức và nhiều biện pháp để giáo dục các

em nhằm làm thay đổi cách suy nghĩ và lối sống của các em cho phù hợp với mộthọc sinh cá biệt Thầy cô cần gần gũi các em, có những cái phải thông cảm với các

em, và cũng nên tâm sự kể chuyện cho các em, các câu chuyện đó có một phầnthực có một phần hư cấu sao cho nó gần với tính cách của học sinh đó Qua nhiềulần và nhiều ngày các em cũng nhận ra lâu nay bản thân mình đã mất học sinh cábiệt tính và các em đã dần lấy lại

Cũng có những em yêu rất sớm, tình yêu của các em làm nhiều em bị ảnhhưởng tới việc học, đến giờ học và sinh hoạt có nhiều lúc các em như ngẩn ngơ,không tập trung Thực sự với những em này mà nói cấm thì khó lắm mà phải tìmcách giúp các em là sao không để ảnh hưởng tới việc học tập, đến sinh hoạt hằngngày, giúp các em yên tâm hơn về mọi mặt, có những em vẫn giữ trọn được tìnhcảm của mình mà vẫn học tốt vẫn thi được vào đại học, song cũng có những em chỉchọn được một trong hai con đường một là học đến nơi đến chốn thì không có thờigian để nghĩ đến bạn trai của mình nhưng có những em sẵn sàng theo tiếng gọi củatình yêu để ảnh hưởng tới việc học Sau một thời gian thấy việc học của mình sasút thua kém bạn bè kèm theo sự gần gũi giúp đỡ của cô giáo và bạn bè cũng giúpcác em yên tâm trở lại để học hành cho nghiêm chỉnh , cùng các bạn xây dựng tậpthể lớp đoàn kết nhất trí thương yêu giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

Các thầy cô cũng nên sử dụng phương pháp: Chọn học sinh cá biệt làm lớptrưởng, tổ trưởng bởi vì những em cá biệt này có thể làm tốt hơn những bạn họcsinh bình thường Mặc dù là học sinh cá biệt nhưng có nhiều em rất hoạt bát, năngđộng làm việc có trách nhiệm Khi cử em đó làm lớp trưởng thầy cô cũng hướngdẫn các em cách làm, cách nói cách ứng xử với các bạn trong các tình huống xảy

ra, đồng thời cũng cho em một cái quyền lãnh đạo, luôn tạo ra điều kiện cho lớptrưởng làm việc và ủng hộ em về mọi phương diện miễn sao em làm đúng, có lợicho lớp, có lợi cho học sinh và thúc đẩy được phong trào của lớp Có những emtrong quá trình tham gia công tác lớp là một lớp trưởng gương mẫu về mọi mặt, emnói được học được làm được nên được bạn bè kính nể

Nói tóm lại việc giáo dục nề nếp sinh hoạt, nề nếp học tập cho học sinh, họcsinh cá biết không phải đơn thuần nó cũng có khó khăn riêng đòi hỏi giáo viên chủnhiệm phải quan tâm

1.3.4.2 Giáo dục học sinh, học sinh cá biệt ở cách nói năng, ứng xử

Trong việc giáo dục học sinh nói chung giáo viên chủ nhiệm nào cũng đềuchú ý đến việc giáo dục học sinh thẩm mĩ, nói năng ứng xử đặc biệt đối với các emhọc sinh học sinh cá biệt điều này vô cùng cần thiết Thực tế hiện nay có nhữnghọc sinh rất ngoan ngoãn, nói năng lễ phép với người lớn, lịch sự với bạn bè nhưngcũng không thiếu những học sinh là học sinh cá biệt nói năng thiếu lễ độ, văng tụcchửi bậy ngay cả đối với các em nam và cũng không e dè trước mặt người lớn tuổi

Vì vậy việc giáo dục học sinh, học sinh cá biệt có cách ứng xử phù hợp với thuầnphong mỹ tục của người Việt Nam là rất quan trọng, cũng không ít học sinh cầnphải quan tâm giáo dục về mặt này

Bao giờ cũng vậy khi nhận một lớp chủ nhiệm trước hết tôi ổn định tổ chứclớp, phân công hàng ngũ cán bộ từ lớp trưởng đến lớp phó phụ trách phong trào vàcông tác học sinh cá biệt, cũng phải có học sinh, học sinh cá biệt tiêu biểu hơn

tham gia công tác của lớp Có nhiều em học sinh cá biệt do không được nhắc nhởthường xuyên nên rất hay nói trống không, thí dụ như khi giáo viên kiểm tra bài cóhỏi các em: “em đã học bài chưa?”, học sinh đó trả lời “chưa” hoặc “rồi” nhưng emnói với ai thế? Khi học sinh đó sửa lại “em học rồi” nhưng em nói với ai? Học sinh

đó trả lời lại “thưa cô em học rồi”

Giáo viên cũng nên hướng các em học sinh cá biệt vào các hoạt động phongtrào của lớp, ví dụ như ngày 8/3, ngày hội của các em nữ, tôi lại có một khoảngthời gian để trao đổi với các em cách nói năng như thế nào, có lúc các em nghe nóilại những câu nói, câu trả lời của bạn mình mà bật cười, nụ cười rất hồn nhiên,chân thành và thật đáng yêu, cứ dần dần như thế các em đã bảo nhau, đóng góp ýkiến cho nhau và cùng nhau sữa chữa để tiến bộ Với những thí dụ như trên các em

tự phát biểu nên trả lời câu hỏi thầy cô giáo như thế nào cho đúng ngay từ lúc banđầu

Có những em do học yếu, khi làm bài kiểm tra giáo viên trông kiểm tranghiêm túc không được mở tài liệu hay không chép được của bạn, khi ra ngoài rất

tự nhiên nói với bạn bè “ông ấy trông ghê thế” hay “bà ấy trông ghê thế” Đấy làkhi các em còn đang học trong trường mà đã nói đến những người trực tiếp dạy dỗmình như vậy Với các em này cũng không thể bỏ qua và cũng không thể sẵn giọngngay với các em được, đã có trường hợp tôi hỏi các em: “cho cô hỏi em nói ông ấy,

bà ấy là ai thế?”, cõ những học sinh rất tự nhiên nói rõ là “thầy” hoặc “cô” Các emkhông có lỗi với thầy cô, mà có lỗi với chính em, các em cần rút kinh nghiệm lầnsau

Trong thực tế có những em là nữ mà có cá tính như nam, thậm chí còn cốtạo ra cho mình hình dáng, đầu tóc như con trai, nói năng cấc nấc bậy bạ như nóichuyện với bạn 10 câu thì phải có đến 7 hay 8 câu văng tục bậy bạ, tan học ra cổng

trường đi sau các em đó thì xấu hổ lắm nhưng nếu như ngay lúc đó mà khuyên bảo

em đó thì không những làm xấu mặt em học sinh ấy mà còn để tập trung sự chú ýcủa nhiều em khác hơn Thầy cô nên gọi riêng em học sinh đó, nhắc nhở và hỏinguyên do tại sao em lại dùng những câu nói như vậy để nói với bạn, nhắc em nhớlại lúc đó quanh em có bao nhiêu bạn cả trai và gái như vậy thì những lời nói của

em để các bạn cùng nghe các bạn sẽ nghĩ về em như thế nào, chưa nói đến nhữngngười đi ngoài đường họ sẽ nghỉ về em, về trường học của em như thế nào Quantâm sự, em đó sẽ nhận bra sai lầm của mình

Có những em học đòi những thanh niên bên ngoài không đi học để nhuộmtóc vàng có chỗ lẫn màu đỏ, màu hơi xanh nhìn thật khó coi vô cùng Thầy giáotổng giám thị cùng cố vấn đoàn thanh niên và Ban giám hiệu nhà trường cũng làmrất căng vấn đề này vậy mà có em cãi lại cả thầy tổng giám thị Thầy cô nên phântích cho các em hiểu, bằng lời lẽ, mình là người Việt Nam vốn dĩ từ xưa da vàng,mắt đen, tóc đen khi có tuổi thì tóc sẽ bạc đi trừ những người lai căng giữa bố và

mẹ ruột một trong hai người là người nước ngoài mới có được tóc vàng hoe, vì vậymình phải giữ được những cái gì vốn có của tổ tiên ông cha ta để lại Mặt khác khi

ra đường chẳng may có một người nào đó mất cái gì đấy mặc dù mình không hềlàm những chuyện xấu đó nhưng người ta cứ nhìn cách ăn mặc, đầu tóc, đi đứngcủa mình trước hết mình cũng nằm trong diện khả nghi của họ Lúc đó rất phiềnphức và để đến khi xong việc mọi chuyện đã rõ ràng thì má đã bị sưng, cho nênkhông nên tạo ra một cái gì đó tập trung sự chú ý của mọi người vào mình nó sẽkhông có lợi cho mình

Thầy cô nên họp toàn bộ học sinh, học sinh cá biệt của lớp để tổ chức chocác em hội thảo, trao đổi với nhau nên làm như thế nào để xứng đáng là học sinhngoan, chăm học, có ý thức tốt ở lớp đồng thời là đứa con ngoan trong gia đình,biết nghe lời bố mẹ, biết kính trên nhường dưới, biết yêu thương và nhường nhịn

mọi người, chịu khó giúp đỡ gia đình tề gia nội trợ, chăm nom em út ở nhà Hướngdẫn các em khi nhà có khách nếu bố mẹ các em không có ở nhà các em nên tiếpkhách như thế nào, khi rót nước mời khách thì phải rót như thế nào đó để nướctrong chén không bị sủi bọt, mời khách như thế nào cho lịch sự thể hiện là người

có học Nếu bố mẹ các em ở nhà đang tiếp khách, bản thân các em từ trong nhà đi

ra ngoài hay đi từ ngoài vào trong thì không được đi qua trước mặt khách mà phải

đi như thế nào để khách cho rằng mình là một người có ý tứ, nghĩa là mình đượcsống trong một gia đình có nề nếp tốt

Ngay cả những việc rất nhỏ trong gia đình như nấu ăn, lau nhà cửa khôngphải làm thế nào cũng được mà phải biết cách làm vừa nhanh vừa sạch sẽ, như khilau nhà đòi hỏi các em phải biết quét nhà như thế nào và tiến hành lau từ đâu đếnđâu để đảm bảo làm gọn gàng đến đâu sạch sẽ đến đấy hay việc nấu một bữa cơmbình thường thì phải chú ý đến việc cho nước vào nồi cơm như thế nào, thức ănlàm kể từ luộc rau thôi cũng phải có chút kỹ thuật đến việc sào nấu các món ănkhác đảm bảo cơm ngon canh ngọt thức ăn đơn giản mà lại ngon và hấp dẫn

Thầy cô nên hòa đồng, chân thực nhiệt tình với các bạn học sinh cá biệt Vớicác bạn với nhau, phải chơi cho đúng mực bao giờ cũng phải có ranh giới nhấtđịnh của người khác giới không suồng sã với các bạn, phải biết tôn trọng bạnkhông làm điều gì gây tổn thương đến bạn và đến chính mình, không đưa chuyệnkhông nói xấu các bạn khác

Có những em do phát triển tâm sinh lý của bản thân sớm và do môi trườngđưa lại các em yêu sớm, trong trường hợp này thầy cô không thể gay gắt với các

em mà nên nêu rõ cho các em cái thiệt thòi của một người con gái khi vấp vào yêusớm nó gây ảnh hưởng đến bản thân mình rất nhiều về mọi mặt, các em ở lứa tuổinày yêu sớm rất dễ bị sa ngã, dễ bị tổn thương, bỏ cả thời gian học tập kể cả học

bài ở nhà Tư tưởng không tập trung, bài về nhà không đảm bảo, không thuộc bài,đến lớp cũng không tập trung, giáo viên kiểm tra bài không học, không làm bài,giáo viên nhắc nhở thì sinh ra chán nản hoặc có em do sợ giáo viên kiểm tra bàimình nên đưa ra lý do này lý do khác để xuống phòng y tế hoặc xin về.

Có những trường hợp các em nói dối thầy cô giáo, nói dối bố mẹ Có những

em xin giáo viên cho về vì lý do đến ngày tháng của con gái, nếu như vậy thì giáoviên nào chẳng cho về nhưng không phải các em về nhà mà các em lại hẹn bạnmình cùng đi chơi Sự việc xảy ra môt lần được sẽ xảy ra lần thứ hai, thứ ba rồinhiều lần thành quen xin thầy này, cô kia cứ vậy Trong trường hợp như vậy là mộtgiáo viên chủ nhiệm không thể bỏ qua vì tương lai của các em, vì nề nếp hoạt độngchung của trường, của lớp

Thầy cô không những giúp đỡ giáo dục các em học sinh cá biệt ở lớp do tôichủ nhiệm mà cả nước những lớp thây cô dạy Phân tích cho các em càng là họcsinh cá biệt càng phải học bởi vì chỉ có học, chỉ có phấn đấu vươn lên trong học tậpmới tạo cho mình một tương lai, mới học cho mình một nghề đúng với khả năngcủa mình hay là tạo cho mình một chỗ đứng trong xã hội mặc dù có thể em chỉ làmột công nhân bình thường hay một người lao động bình thường nhưng không aichê cái nghề đó của em để rồi khi em có một gia đình riêng em có thể lo cho chogia đình riêng của em được, không phải phụ thuộc vào ai, đặc biệt không phải phụthuộc ai về kinh tế bởi vì nếu mình lệ thuộc người khác về kinh tế thì rất khổ, lúc

đó mình bị mất tự do, muốn đi đâu họ đồng ý mới đi được Rồi dần dần mình sẽmất hết bạn bè, liệu rằng trong những trường hợp ấy chồng mình đặc biệt là giađình nhà chồng nghĩ về mình như thế nào Chính vì thế là con gái càng phải họcnhiều hơn để có thể tự lo cho mình và từ đó mới có điều kiện để giao lưu với bạn

bè, học hỏi nhiều hơn ở bạn bè và xã hội để củng cố các kiến thức về nghề nghiệp,