LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG

Lý thuyết lựa chọn của người tiêu dùng: sở thích của người tiêu dùng, các lý thuyết, hàm cầu về lựa chọn tiêu dùng, đo lường phúc lợi cá nhân, ứng dụng lý thuyết lựa chọn người tiêu dùng vào thực tiễn, các biểu đồ biểu diễn

LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG

Tiền đề sở thích của người tiêu dùng

 Tại sao phải có tiền đề này?

đó rỗ hàng hóa trong khu vực màu vàng thì được ưa thích hơn rỗ

 Hai đường bàng quan không thể cắt nhau

 Đường bàng quan dốc xuống về phía bên phải

 Đường bàng quan lồi hướng về gốc tọa đô

Rổ A được ưa thích hơn rổ B

Rổ B được ưa thích hơn D

ĐƯỜNG BÀNG QUAN:

MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT

Các hàng hóa thay thế hoàn toàn cho nhau

Các hàng hóa bổ sung hoàn toàn cho nhau

ĐƯỜNG BÀNG QUAN:

HÀNG HÓA BỔ SUNG HOÀN TOÀN

2

ß1

Điểm bảo hòa

ĐƯỜNG BÀNG QUAN:

MẶT HÀNG RỜI RẠC

Những giỏ xe hơi được ưa thích hơn (1,x2)

Mặt hàng 2

HỮU DỤNG

VÀ HÀM HỮU DỤNG

Hữu dụng là một tập hợp các giá trị bằng số mà nó phản ánh

những thứ bậc khác nhau về sở thích của các giỏ hàng hóa

 Hữu dụng được đo lường bằng thang đo thứ bậc

Hàm hữu dụng phản ánh mối quan hệ giữa các mức hữu dụng đối với các rổ hàng hóa khác nhau

 Gán các giá trị bằng số đối với các giỏ hàng hóa sao cho giá trị lớn hơn đối với các giỏ hàng hóa được ưa thích hơn

-1 -2 -3

Ví dụ bằng số

• 𝑢 𝑥1, 𝑥2 = 𝑣 𝑥1 +

⁡ 𝑥2

HỮU DỤNG BIÊN

Hữu dụng biên là hữu dụng tăng thêm khi cá nhân tiêu dùng thêm một đơn vị hàng hóa với giả thiết tiêu dùng các hàng hóa khác không đổi

Khi chúng ta tiêu dùng một hàng hóa nhiều hơn, hữu dụng biên giảm dần

dx



MỘT SỐ ỨNG DỤNG

CỦA HÀM HỮU DỤNG

Hàm hữu dụng là một cách cơ bản để mô tả hành vi lựa chọn của cá nhân

 Bằng cách quan sát sự lựa chọn của người tiêu dùng chúng ta có thể ước lượng hàm hữu dụng để mô tả hành vi của cá nhân

 Ý tưởng này được sử dụng khá phổ biến trong các lĩnh vực kinh tế môi trường, kinh tế sức khỏe, kinh tế vận tải, marketing

Thí dụ: Mỗi cá nhân sống tại TP Hồ chí Minh có sự chọn phương tiện

đi lại trong thành phố

 Sử dụng phương tiện công công

 (y1,y2,y3,…,yn) đại diện cho giá trị của n đặc trưng khác nhau của

phương án sử dụng phương tiện công cộng

MỘT SỐ ỨNG DỤNG

CỦA HÀM HỮU DỤNG

Hàm hữu dụng cho một người tiêu dùng trung

bình đối với các đặc trưng có thể được thể hiện như sau

 𝑢 𝑥1, 𝑥2, 𝑥3, … , 𝑥𝑛 = 𝛽1𝑥1 + 𝛽2𝑥2 + 𝛽3𝑥3 + ⋯+ 𝛽𝑛𝑥𝑛

• 𝛽𝑖⁡𝑙à⁡𝑐á𝑐⁡𝑡ℎ𝑎𝑚⁡𝑠ố⁡𝑐ℎư𝑎⁡𝑏𝑖ế𝑡⁡𝑐ầ𝑛⁡𝑠ử⁡𝑑ụ𝑛𝑔⁡𝑘ỹ⁡𝑡ℎ𝑢ậ𝑡⁡𝑡ℎố𝑛𝑔⁡𝑘ê⁡để⁡ướ𝑐⁡𝑙ượ𝑛𝑔

Hàm hữu dụng ước lượng của Domenich-McFadden mô

tả sự lựa chọn giữa ô tô và xe buýt

GIỚI HẠN NGÂN SÁCH

Giả sử có hai hàng hóa: x1 and x2 với giá p1

và p2 tương ứng

Thu nhập của người tiêu dùng: m

Tập hợp những giỏ hàng hóa mà người tiêu

dùng có thể mua được được định nghĩa

𝑝1𝑥1 + 𝑝2𝑥2 ≤ 𝑚 Giới hạn này được biết đến như tập hợp

ngân sách

Đường thẳng được gọi là đường ngân sách

𝑝1𝑥1 + 𝑝2𝑥2 =

⁡𝑚

 Khi thu nhập tăng

 Khi giá cả tăng

Vấn đề đơn vị đo lường

 p2=1; m=1

1 2

p p



LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI

TIÊU DÙNG

Giả sử rằng người tiêu dùng muốn chọn

một giỏ hàng hóa:

 khả thi

 mang lại mức hữu dụng cao nhất

Giỏ hàng hóa tại điểm tiếp xúc giữa

đường ngân sách và đường bàng quan

LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI

Rổ hàng hóa A tại đó đường

ngân sách tiếp xúc với đường

LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI

LỰA CHỌN CỦA NGƯỜI TIÊU

TỐI ĐA HÓA HỮU DỤNG

x x p x

(1 )

, ( , , ); ( , , )

1 ) ( ) (( )

Ham huu dung gian tiep

HÀM CẦU MARSHALL

VÀ HÀM HỮU DỤNG GIÁN TIẾP

TỐI THIỂU HÓA CHI TIÊU

0

0

0

0 0

HÀM CẦU HICK VÀ HÀM CHI

TIÊU

HIỆU ỨNG THAY THẾ

VÀ HỆU ỨNG THU NHẬP

ĐO LƯỜNG PHÚC LỢI

CÁ NHÂN

5/14/2016 TRUONG QUANG HUNG

ĐO LƯỜNG PHÚC LỢI

ĐỐI VỚI SỰ THAY ĐỔI TRONG GIÁ

Khi giá thay đổi người tiêu dùng sẽ thay đổi rổ hàng hóa

để tối đa hữu dụng

Sự thay đổi lựa chọn của người tiêu dùng sẽ làm dịch

chuyển đường bàng quan của người tiêu dùng và làm cho phúc lợi của người tiêu dùng thay đổi

Chúng ta đo lường như thế nào về tác động của một sự thay đổi giá đối với phúc lợi của người tiêu dùng?

ĐO LƯỜNG PHÚC LỢI:

CV VÀ EV

Các nhà kinh tế đo lường tác động của một sự thay đổi

giá đối với phúc lợi người tiêu dùng bằng cách nào?

Các nhà kinh tế thường sử dụng hai khái niệm:

 Biến thiên bù đắp (CV) : sự thay đổi trong thu nhập để tái lập lại mức phúc lợi ban đầu của cá nhân sau khi giá thay đổi (U cũ, p mới)

 Thu nhập bằng tiền tối thiểu mà người tiêu dùng sẵn sàng nhận (WTA) từ những nhà hoạch định chính sách để bù đắp tổn thất sau khi giá tăng

 Thu nhập nhập bằng tiền tối đa mà người tiêu dùng sẵn sàng trả (WTP)

cho nhà hoạch định chính sách để nhận được phúc lợi do giá giảm

 Điểm tham chiếu cho biến thiên bù đắp

 giữ nguyên trạng thái ban đầu (Ucũ)

 sử dụng sau khi giá đã thay đổi (p mới)

ĐO LƯỜNG PHÚC LỢI:

CV VÀ EV

Biến thiên tương đương (EV) : sự thay đổi trong thu

nhập của người tiêu dùng tương đương với tác động của

sự thay đổi trong giá đối với phúc lợi khi giá thay đổi

 Thu nhập bằng tiền mà người tiêu dùng sẵn sàng chấp nhận

(WTA) thay vì có được lợi ích do sự giảm giá

 Thu nhập bằng tiền mà người tiên dùng sẵn sàng trả để tránh những tổn thất do giá tăng (WTP)

 Điểm tham chiếu cho biến thiên tương đương

 quyền thay đổi gắn với hữu dụng mới ( U mới)

 sử dụng trước khi giá thay đổi ( p cũ)

BIẾN THIÊN BÙ ĐẮP (CV)

BIẾN THIÊN TƯƠNG ĐƯƠNG (EV)

Sử dụng hàm hữu dụng gián tiếp

 CV: quyền giữ nguyên trạng thái ban đầu

 EV: quyền thay đổi

Hàm hữu dụng gián tiếp

 CV: quyền giữ nguyên trạng thái ban đầu

 EV: quyền thay đổi

'

'' '

p1’

x1