Oneil – một nhà đầu tư chứng khoán thành công tại Mỹ, là cha đẻ củaphương pháp phân tích và lựa chọn cổ phiếu hiệu quả CAN SLIM, cho rằng cổ phiếucủa các công ty đại chúng, có quy mô lớn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
BÀI THẢO LUẬN Phân tích thị trường tài chính NHÓM 1 & 2 CA 1
Danh sách nhóm 1:
1 Trịnh Thị Phương Anh Tổng hợp và
3 Nguyễn Thanh Hương Trái phiếu 9/10
4 Nguyễn Xuân Hiệp Trái phiếu 6/10
5 Phùng Thị Mai Huyền Cổ phiếu 9/10
9 Phạm Trần Việt Linh Trái phiếu 9/10
Danh sách nhóm 2:
1 Nguyễn Thị Hoàn Cổ phiếu
2 Nguyễn Thị Châm Cổ phiếu
3 NguyễnNgọc Khiêm Cổ phiếu
9 Nguyễn Thị MinhHương CC quĩ
Trang 2Câu hỏi thảo luận
Phân tích các yếu tố tác động đến thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ)
Nội dung thảo luận:
A.Phân tích các yếu tố tác động đến thị trường cổ phiếu
B Phân tích các yếu tố tác động đến thị trường trái phiếu
C Phân tích các yếu tố tác động đến chứng chỉ quĩ
A.Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường cổ phiếu
Có rất nhiều yếu tố tác động đến thị trường chứng khoán nói chung và thị trường cổphiếu nói riêng, nhưng vế cơ bản có thể chia chúng thành hai nhóm yếu tố là yếu tốkinh tế và yếu tố phi kinh tế:
I Các yếu tố kinh tế
1) Tăng trưởng kinh tế
Khi nền kinh tế tăng trưởng thì hầu như các ngành các lĩnh vực đều bị ảnh hưởng Vàthị trường cổ phiếu cũng nằm trong số đó
Thông thường, giá cổ phiếu có xu hướng tăng khi nền kinh tế phát triển Bởi khi đó,khả năng về kinh doanh có triển vọng tốt đẹp, nguồn lực tài chính tăng lên, nhu cầucho đầu tư lớn hơn nhiều so với nhu cầu tích lũy, và như vậy, nhiều người sẽ đầu tưvào cổ phiếu Ngược lại, khi nền kinh tế có xu hướng yếu đi thì giá cổ phiếu có xuhướng giảm
Tuy nhiên không phải thị trường cổ phiếu nào cũng tăng mà nó còn phụ thuộc vàonhiều nhân tố khác nữa Việc giữ vững tốc độ tăng trưởng cao của nền kinh tế trongnhiều năm liền có tác dụng giữ cho thị trường vốn ổn định, tăng cường niềm tin củanhà đầu tư cả trong và ngoài nước Tuy nhiên, để có thể trông chờ vào một sự khởi sắccủa thị trường thì chỉ có thể vào cuối năm khi các nhà đầu tư có thể dự đoán kết quảkinh doanh của từng doanh nghiệp
VD rõ nét là khi nền kinh tế thế giới lâm vào khủng hoảng năm 2008 giá cổ phiếu củahầu hết các TTCK trên thế giới đều giảm mạnh xuống đáy
Các chuyên gia kinh tế cho rằng TTCK thường diễn biến tăng giảm trước nền kinh tếkhủng hoảng chừng vài tháng
Trang 32) Quan hệ cung cầu
Trong kinh doanh, quy luật cung cầu luôn có ảnh hưởng rất lớn đến giá thành sảnphẩm, và đầu tư chứng khoán cũng không phải là một ngoại lệ Thị trường cổ phiếucũng chịu tác động từ quy luật cung cầu
William J Oneil – một nhà đầu tư chứng khoán thành công tại Mỹ, là cha đẻ củaphương pháp phân tích và lựa chọn cổ phiếu hiệu quả CAN SLIM, cho rằng cổ phiếucủa các công ty đại chúng, có quy mô lớn, sản phẩm chất lượng không phải lúc nàocũng đáng để mua, bởi lượng cầu của những cổ phiếu này khá lớn, trong khi nguồncung lại ít nên giá thường bị đẩy lên cao giả tạo, không phản ánh đúng giá trị thực tếcủa cổ phiếu cũng như rất khó sinh lợi nhuận lớn.Chính những cổ phiếu có số lượnglưu hành thấp trên thị trường mới có nhiều triển vọng và có khả năng tăng giá hơn sovới các cổ phiếu có số lượng lưu hành lớn Từ đó suy ra, cổ phiếu được các nhà quảntrị hàng đầu nắm giữ với tỷ lệ lớn thường là những cổ phiếu có độ an toàn cao
Các nhà đầu tư nên so sánh tỷ số này ở công ty mình dự định đầu tư với tỷ số nợ bìnhquân ở các công ty trong cùng ngành, đồng thời phân tích thêm khả năng thanh toán
để có đánh giá xác thực hơn về mức độ nợ của công ty
Về nguồn cung, thị trường cổ phiếu có thể bị ảnh hưởng bởi những yếu tố sau:
Thị trường tập trung ít nhiều sẽ bị ảnh hưởng từ việc phát hành cổ phiếu ra côngchúng lần đầu (các đợt IPO) Các nhà đầu tư có nhiều cơ hội để lựa chọn những cổphiếu tốt, các blue- chips trên sàn niêm yết không còn là yếu tố lựa chọn duy nhất Thịtrường cổ phiếu có thể sẽ có nhiều biến động Cổ phiếu doanh nghiệp nhỏ sẽ có sựphân loại, chỉ có doanh nghiệp nào có kết quả kinh doanh tốt mới được quan tâm
Về phía cầu, thị trường cổ phiếu sẽ bị ảnh hưởng bởi một số nhân tố sau:
Sự "ấm" lên của thị trường bất động sản đã làm giảm lượng vốn đầu tư vào thị trườngchứng khoán và thậm chí nó còn hút một phần vốn từ thị trường chứng khoán chuyểnsang Các nhà đầu tư có nhiều cơ hội để lựa chọn giữa hai thị trường này
Diễn biến thị trường cổ phiếu hiện bị tác động chủ yếu bởi quy luật cung cầu Tuynhiên, cầu cũng có loại thật và ảo Cầu ảo dễ dàng được tạo ra bởi những nhà đầu tưnắm trong tay khối lượng cổ phiếu lớn hoặc tài khoản đầy tiền Cầu ảo được tạo rabằng những lệnh mua mà người đặt biết chắc chắn rằng lệnh đó không được khớphoặc có khớp thì cũng chỉ được một khối lượng rất thấp Với quy trình khớp lệnh định
kỳ, lệnh nhập phải thông qua công đoạn thủ công tại sàn và trình tự ưu tiên khớp theothời gian đặt lệnh Nhà đầu tư có ý định tạo cầu ảo căn cứ vào diễn biến giao dịch đểđặt lệnh sát giờ khớp, thường là trong đợt giao dịch thứ ba, đủ để lệnh được vào hệthống nhưng không được khớp Như vậy, khối lượng này sẽ trở thành dư mua nhưnglại không phản ánh đúng nhu cầu thị trường mà mang tính chất đổ thêm dầu vào lửa.Nhà đầu tư ít kinh nghiệm chỉ biết căn cứ vào khối lượng dư mua thông báo lên tớihàng trăm ngàn cổ phiếu để cho rằng cầu đang rất lớn nghĩa là giá sẽ còn tăng Mánhnày đặc biệt phát huy tác dụng trong thời điểm lượng bán quá ít và giá liên tục khớpmức trần."Anh ơi bao nhiêu thì mua được"? Đó là câu hỏi rất thường thấy tại các sàn
Trang 4giao dịch vì phần đông nhà đầu tư mới tham gia rất ít kinh nghiệm, thậm chí còn chưađọc thông bảng giao dịch điện tử Kỹ thuật “rải đinh" tung hoả mù trên bảng giao dịch
đã được nhiều nhà đầu tư lão luyện "bật mí" từ lâu và không còn là bí mật, thậm chíngười nước ngoài cũng học được và sử dụng Điểm cân bằng của thị trường sẽ phụthuộc nhiều vào cung cầu Cung hiện ra sao? Nguồn cung đang tăng lên (IPO cácdoanh nghiệp tầm cỡ), nhưng điểm rơi của nguồn cung dường như chưa đúng lúc
3) Hoạt động sản xuất kinh doanh và thu nhập của các doanh nghiệp
Thị trường cổ phiếu phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh hay sức khỏe củadoanh nghiệp Khi doanh nghiệp hoạt động ổn định mà không gặp phải những biến cốbất ngờ dẫn đến phải thanh lý hay phá sản thì dòng tiền mà người nắm giữ cổ phiếunhận được là cổ tức được chia hàng năm Con số này có sự dao động và đôi khi cũng
có những khoản bất thường nào đó, nhưng nhìn chung bình quân trong dài hạn nóchính là lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Về bản chất, giá cổphiếu do dòng tiền này và sự biến động của nó quyết định và sự nóng lên của thịtrường là do sự tăng giá của các cổ phiếu gây ra
Thông thường nếu doanh nghiệp làm ăn có lãi thì giá cổ phiếu tăng, và ngược lại, nếulàm ăn không hiệu quả, gặp thua lỗ thì cầu về cổ phiếu của doanh nghiệp giảm, và vìthế giá cổ phiếu giảm tuy nhiên, giá cổ phiếu không phải lúc nào cũng có mối quan
hệ chặt chẽ với thu nhập có những thời điểm giá cổ phiếu tăng nhanh hơn thu nhập,
có những thời điểm nó lại bị tụt sau thu nhập
4) Cổ tức
Mua cổ phiếu cũng chính là một cách đầu tư Mục đích cuối cùng là nhằm thu đượclợi nhuận cao Cổ đông sẽ được hưởng cổ tức và phần chênh lệch giữa giá bán và giámua cổ phiếu Họ mong đợi vào mức chênh lệch hơn là cổ tức được hưởng Tuynhiên, cổ tức cũng được đánh giá là nhân tố cơ bản tác động đến giá cổ phiếu Trongtất cả các nhân tố sử dụng để giải thích về sự biến động hàng ngày của từng cổ phiếu,các thông tin về cổ tức luôn được xếp ở vị trí quan trọng gần đầu Cổ tức là khoản tiền
mà các công ty trích ra từ lợi nhuận để trả cho cổ đông Người ta thường tính cổ tứctrên một cổ phiếu Khi mua cổ phiếu, các nhà đầu tư thường chọn mua cổ phiếu có cổtức cao hơn
Các tổ chức phát hành vẫn giữ lại được nguồn vốn bên trong để đầu tư phát triển,đồng thời tăng thêm cổ phiếu cho các cổ đông, nguồn cung cấp cổ phiếu cho thịtrường tăng, do đó làm giảm biến động giá cả thị trường, bảo vệ lợi ích chính đángcủa nhà đầu tư
5) lạm phát
kết quả nghiên cứu thực chứng cho thấy mức độ lạm phát có mối quan hệ tỷ lệ nghịchvới hệ số định gía cổ phiếu
Trang 5lạm phát tăng thường là dấu hiệu cho thấy, sự tăng trưởng của nền kinh tế sẽ khôngbền vững, lãi suất sẽ tăng lên, khả năng thu lợi nhuận của doanh nghiệp bị hạ thấpkhiến giá cổ phiếu giảm lạm phát càng thấp thì càng có nhiều khả năng cổ phiếu sẽtăng giá và ngược lại
vì : Lãi suất có xu hướng giảm khi lạm phát giảm và lạm phát giảm khiến giá cổ phiếutăng cao hơn Ngược lại, lạm phát tăng cùng với lãi suất, giá cổ phiếu sẽ giảm
6) Lãi suất
Mối quan hệ giữa lãi suất và giá cổ phiếu là gián tiếp và luôn thay đổi Nguyên nhân
là do luồng thu nhập từ cổ phiếu có thể thay đổi theo lãi suất và chúng ta không thểchắc chắn liệu sự thay đổi của luồng thu nhập này có làm tăng hay bù đắp cho mứcbiến động về lãi suất hay không
Lãi suất tăng sẽ rất có khả năng làm giảm giá các loại cổ phiếu trên thị trường Ngườimua cổ phiếu của công ty mới niêm yết thường trông chờ cổ tức thấp thôi Nhưng đổilại, họ mong giá cổ phiếu sẽ tăng trên thị trường chứng khoán Tuy nhiên, khi lãi suấttăng kéo theo lãi suất trái phiếu tăng chắc chắn người ta sẽ trông đợi lợi nhuận cóđược từ việc mua cổ phiếu sẽ phải cao hơn đề bù vào những rủi ro của cổ phiếu so vớitrái phiếu Trước mắt giá cổ phiếu phải giảm để nâng mức lợi nhuận này
Để giải thích rõ chiều hưởng ảnh hưởng của lãi suất tới thị trường cổ phiếu cần phảixem xét các khả năng có thể xảy ra khi tỷ lệ lạm phát tăng, cụ thể như sau:
♦ Lãi suất tăng do tỷ lệ lạm phát tăng làm cho chi phí đầu tư vào và giá cả hàng hóabán ra đều tăng nên thu nhập công ty theo đó cũng tăng vì công ty có thể tăng giá chophù hợp với mức tăng của chi phí Trong trường hợp này, giá cổ phiếu có thể khá ổnđịnh vì ảnh hưởng tiêu cực của việc tăng tỷ suất lợi nhuận đã được đền bù một phầnhay toàn bộ bởi phần tăng của tỷ lệ tăng trưởng thu nhập và cổ tức Khi đó thị trường
cổ phiếu khá ổn định Nhưng nếu do tăng giá hàng bán dẫn đến thu nhập của công tytăng cao hơn chi phí đầu vào sẽ làm tăng lợi nhuận cho công ty và giá cổ phiếu lạităng lên
♦ Lãi suất tăng, nhưng luồng thu nhập dự tính thay đổi rất ít do công ty không có khảnăng tăng giá để phù hợp với chi phí tăng Do vậy, giá cổ phiếu giảm Tỷ suất lợinhuận quy định có thể tăng nhưng tỷ lệ tăng trưởng của cổ tức là không đổi, nên mứcchênh lệch giữa hai nhân tố này càng lớn.Thị trường cổ phiếu sẽ đi xuống
♦ Lãi suất tăng trong khi luồng thu nhập giảm vì các nguyên nhân làm tăng lãi suất lạigây tác động xấu tới thu nhập của công ty Cụ thể là khi xảy ra lạm phát thì chi phí sảnxuất tăng, nhưng nhiều công ty không thể tăng giá, dẫn tới biên độ lợi nhuận giảm.Tác động của một loạt các sự kiện này là rất xấu đến giá cổ phiếu Trong nhữngtrường hợp này, giá cổ phiếu sẽ sụt nghiêm trọng vì tỷ suất lợi nhuận giảm khi cổ tứcgiảm, dẫn tới chênh lệch giữa lãi suất và giá cổ phiếu càng lớn
Trang 6Ngược lại, lãi suất giảm có tác động tốt cho doanh nghiệp vì chi phí cho vay mượnxuống thấp, và giá cổ phiếu thường tăng lên…
Một lý do nữa là khi lãi suất tăng, giá trái phiếu giảm thì người đầu tư có xu hướngchuyển từ đầu từ cổ phiếu sang trái phiếu khiến cho giá cổ phiếu giảm và ngược lại Mối quan hệ giữa lạm phát, lãi suất và giá cổ phiếu là một vấn đề đòi hỏi phải có kinhnghiệm vì ảnh hưởng của chúng thay đổi theo từng thời kỳ Do vậy, mặc dù mối quan
hệ giữa lạm phát, lãi suất và thu nhập từ cổ phiếu là tiêu cực, nhưng điều này khôngphải lúc nào cũng đúng Hơn nữa, ngay cả khi điều này là đúng trên toàn bộ thịtrường, thì vẫn tồn tại một số ngành nhất định có thể có thu nhập và cổ tức tạo ảnhhưởng tích cực từ những biến động về lạm phát và lãi suất Trong trường hợp này, giá
cổ phiếu có mối quan hệ tốt với lạm phát và lái suất
7) tỷ giá hối đoái
khi NĐT nhận định rằng đồng nội tệ có thể bị phá giá trong thời gian tới thì NĐT đó
sẽ quyết định không đầu tư vào cổ phiếu hoặc sẽ tìm cách thay thế cổ phiếu bằng tàisản ngoại tệ vì cổ phiếu chính là tiền, nếu tiền mất giá trị thì giá trị cổ phiếu sẽ bị giảmkhi NHNN tăng tỷ giá việc này sẽ tác động đến tâm lý nhà đầu tư khi dấy lên những longại về dự trữ ngoại hối của Việt Nam và những vấn đề liên quan như “nhập khẩu”lạm phát, nợ quốc gia Trong trung hạn, đây vẫn là yếu tố có thể tác động mạnh đếndiễn biến thị trường cổ phiếu, đặc biệt là trong những tháng cuối năm khi sức ép tỷ giátăng lên theo tính mùa vụ
Tuy nhiên, khi tìm hiểu tác động của việc thay đổi về tỷ giá đối với thị trường cổphiếu thì cần phải đặt trong một bức tranh tổng thể bao gồm các yếu tố kinh tế vĩ môkhác Nếu chủ trương điều chỉnh giảm mặt bằng lãi suất được thực hiện có hiệu quả,lạm phát được kiểm soát tốt thì những tác động của việc điều chỉnh giảm giá VND -mang tính chủ động nhằm cân bằng cung cầu ngoại tệ và thu hẹp khoảng cách giữa thịtrường ngoại hối chính thức và thị trường tự do - sẽ được giảm thiểu
Về lý thuyết, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được hưởng lợi Những ảnh hưởng tíchcực ở đây không chỉ được nhìn nhận theo chiều hướng làm tăng giá giao dịch của cổphiếu trên thị trường mà có thể chỉ là giúp giá cổ phiếu không bị điều chỉnh sâu trongmột chu kỳ giảm chung của thị trường
Ngược lại, những doanh nghiệp nhập khẩu nhìn chung sẽ chịu thiệt thòi Những doanhnghiệp nhập khẩu để phục vụ tái xuất khẩu hoặc những doanh nghiệp có khả năngđiều chỉnh giá sản phẩm đầu ra để bù cho phần trội thêm của chi phí đầu vào sẽ có thểgiảm thiểu những tác động tiêu cực Như vậy, diễn biến giá cổ phiếu của những doanhnghiệp này cũng sẽ tùy thuộc vào các đặc điểm riêng
Trang 78) Giá vàng và cổ phiếu
Giá vàng tăng sẽ thu hút dòng tiền đầu tư sang vàng tăng giảm dòng tiền đầu tư vàochứng khoán Và ngược lại khi giá vàng giảm sẽ làm tăng dòng tiền đầu tư vào chứngkhoán
Giá vàng làm áp lực của lạm phát tăng lên và gây tác động xấu tới TTCK nói chung
và cổ phiếu nói riêng
9) chính sách thuế của Nhà nước đối với thu nhập từ chứng khoán
nếu khoản thuế đánh vào thu nhập từ chứng khoán tăng lên sẽ làm cho số người đầu tưgiảm xuống từ đó, làm cho giá chứng khoán giảm
10) thâm hụt ngân sách
bất kì sự thâm hụt ngân sách nào đều phải được bù đắp bằng các khoản vay của Chínhphủ Giá trị của các khoản vay của Chính phủ càng lớn sẽ càng có tác động để làmtăng lãi suất chuẩn các khoản vay của chính phủ quá lớn sẽ cản trở việc vay nợ và đầu
tư của cá nhân do tăng lãi suất và bóp nghẹt việc đầu tư kinh doanh
11) Các cơ hội đầu tư thay thế:
Các công ty phải cạnh tranh tìm kiếm sự đầu tư tiền vào cổ phiếu công ty mình vớicác lớp tài sản khác trong bối cảnh đầu tư tòan cầu Các cơ hội đầu tư thay thế như tráiphiếu doanh nghiệp, trái phiếu chính phủ, bất động sản, cổ phiếu của doanh nghiệpnước ngòai… có thể là một nguyên nhân gây nên sự thay đổi trong cung- cầu đối với
cổ phiếu trong nước do đó dẫn tới sự thay đổi về giá cổ phiếu
12) Những giao dịch phát sinh
Những giao dịch phát sinh là những giao dịch mua bán cổ phiếu với động lực là một
lý do nào đó nằm ngòai yếu tố giá trị nội tại của cổ phiếu Một ví dụ khác là các nhàđầu tư có tổ chức mua hoặc bán chứng khoán nhằm phòng ngừa rủi ro cho các khoảnđầu tư khác Mặc dù những giao dịch này không chính thức nói lên việc” ủng hộ” hay
“ chống lại” cổ phiếu, nhưng chúng cũng đã thật sự ảnh hưởng đến mức cung và cầu
và do đó có thể ảnh hưởng đến sự di chuyển giá của cổ phiếu.
Trang 8II Yếu tố phi kinh tế
1) Yếu tố chính trị
Kinh tế không thể tách rời khỏi chính trị Điều kiện chính trị là một trong những yếu
tố vĩ mô quan trọng, làm nền tảng cho sự biến động của thị trường chứng khoán nóiriêng Do đó, khi đề cập đến các nhân tố tác động tới xu thế của thị trường chứngkhoán, chúng ta không thể bỏ qua những yếu tố trong môi trường chính trị hay sự biếnđộng của tình hình chính trị
Lấy ví dụ như, sau vụ bắn thử tên lửa của cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên vàogiữa năm 2006, do quan ngại về những bất ổn chính trị và sự giảm sút lòng tin củagiới đầu tư, thị trường tài chính tiền tệ châu Á đã trải qua nhiều biến động lớn: giá cổphiếu và tiền tệ giảm mạnh trong khi giá trái phiếu và vàng bạc tăng vọt Cụ thể, chỉ
số chứng khoán Nikkei trung bình giảm 0,6% xuống còn 15,546.78, chỉ số chứngkhoán KOSPI của Hàn Quốc giảm tới 2%, chỉ số chuẩn của Đài Loan (TWII) giảm0,4% Điều này là hoàn toàn dễ hiểu bởi các nhà đầu tư đều thấy rõ mối nguy hiểmvới tài sản tích trữ trong bối cảnh xáo trộn hay bất ổn chính trị
Tuy nhiên, trong điều kiện chính trị ổn định hiện nay của Việt Nam (không có chiếntranh, không có các thay đổi chế độ chính trị…) đồng thời vào thời điểm này khi thịtrường chứng khoán non trẻ của Việt Nam chưa thực sự hoà nhập với biến động củathị trường chứng khoán thế giới, yếu tố này hầu như tác động rất ít tới sự biến động thịtrường vốn
2) Yếu tố văn hoá
Nhắc đến văn hoá ở đây không có nghĩa chỉ là văn hoá xã hội truyền thống hay yếu tốdân gian, dân tộc Mỗi một lĩnh vực từ đời sống, xã hội hay kinh tế, kĩ thuật đều tồntại một thứ văn hoá của riêng lĩnh vực ấy, ví như văn hoá công ty, văn hoá ngành…Cũng như vậy, thị trường cổ phiếu cũng có những nét văn hoá riêng đặc trưng, phầnnào tác động tới xu thế thị trường vốn
Mặt khác, sự thay đổi về công nghệ, sự khác nhau trong phương thức giao dịch, hệthống giao dịch cũng gây ảnh hưởng tới giá chứng khoán Gần đây có hiện tượng một
số cổ phiếu khi chuyển sàn lại tăng giá mạnh
3) Yếu tố thị trường
a) yếu tố tâm lý nhà đầu tư
Những người theo thuyết lòng tin cho rằng thị trường không thể nào phản ứng vớinhững dữ liệu thống kê và kinh tế với một độ chính xác cao Khi có một nhóm người(vừa đủ) lạc quan về thị trường họ sẽ mua cổ phiếu khiến giá cổ phiếu được đẩy lêncao Ngược lại, khi họ bắt đầu bi quan thì họ sẽ bán ra, bất chấp những điều kiện cơbản lúc đó thế nào Lúc đó, họ có thể làm cho giá cổ phiếu đi xuống
Vào bất cứ thời điểm nào, trên thị trường cũng xuất hiện hai nhóm người Số lượnggiữa hai bên hiếm khi cân bằng Khi số tiền do người lạc quan về thị trường đầu tư
Trang 9chiếm nhiều hơn, thị trường sẽ tăng giá, và khi số tiền bán ra của người bi quan về thịtrường nhiều hơn, thị trường sẽ hạ giá.
Tỷ lệ giữa hai nhóm người này sẽ thay đổi tuỳ theo cách diễn giải của họ về thông tin,
cả về chính trị lẫn kinh doanh, cũng như những đánh giá của họ về nền kinh tế nóichung và thị trường chứng khoán nói riêng
Chính vì thế, cùng một loại chứng khoán, có người cho rằng xấu quá cần phải bán đi,nhưng ngược lại có người cho rằng tương lai của nó rất sáng lạn cần phải mua vào Do
đó, thị trường chứng khoán lúc nào cũng có người mua, người bán
Như vậy, nếu một cổ phiếu nào đó được xem như hấp dẫn ở một mức giá đặc biệt nào
đó, nhu cầu mua có thể vượt xa số cung của những người muốn bán Kết quả là giá sẽtăng cho đến khi các cổ đông hiện hữu, trong số họ có nhiều hơn, bị cám dỗ muốn bán
cổ phần và sẽ có giao dịch đồng đều hơn giữa người mua và người bán Điều ngượclại sẽ xảy ra nếu một loại cổ phiếu được xem như quá “đắt đỏ” ở một mức giá đặc biệtnào đó và người bán sẽ là đa số, buộc giá rớt cho đến khi có người mua xuất hiện.Thời điểm giá cổ phiếu bắt đầu tăng lên, có nhiều người mua hơn số người bán vàngày càng có nhiều người chú ý và cũng mua theo >> tạo ra một giá cao hơn, cho đếnlúc một số người nắm giữ cổ phiếu đó nghĩ rằng nó không thể tiếp tục tăng nữa vàquyết định bán ra (nhiều người cũng sẽ nghĩ như vậy và bán ra theo) Cuối cùng sốlượng người bán tăng lên làm giá cổ phiếu đổi hướng và bắt đầu giảm Và rồi chu kỳlại lặp lại khi một số người bắt đầu nghĩ rằng tình trạng sụt giá đã đến lúc chấm dứt vàbắt đầu mua vào
b các yếu tố về nhân khẩu học :
một vài nghiên cứu cho thấy :
trong khi các nhà đầu tư trẻ đến trung niên là những nhà đầu tư rất háo hức kiếm tiền,
họ có khuynh hướng thích đầu tư vào cổ phiếu bởi vì đây được xem là mảnh đất màu
mỡ thì các nhà đầu tư lớn tuổi hơn lại có khuynh hướng rút khỏi thị trường cổ phiếu,tìm kiếm những cơ hội đầu tư an toàn hơn nhằm phục vụ cho kế hoạch hưu trí Lýthuyết trên cũng cho biết khi tỷ lệ các nhà đầu tư trẻ đến trung niên chiếm tỷ lệ lớnhơn trong dân chúng đầu tư thì mức cầu cổ phiếu cũng gia tăng và hệ số nhân giá trịcũng cao hơn
c.đường xu hướng của ngành
thông thường các cổ phiếu sẽ di chuyển theo đường xu hướng ngắn hạn Cổ phiếucác công ty có khuynh hướng đi cùng với thị trường và cùng với các doanh nghiệpngang sức với nó
Khi hàng loạt các cổ phiếu cùng ngành trên thị trường bị mất giá, thì giá cổ phiếu củacông ty mà bạn lựa chọn chắc chắn cũng sẽ sụt giảm theo Ngược lại, nếu giá cổ phiếu
Trang 10của các công ty này tăng theo sự phát triển của thị trường thì cổ phiếu bạn mua vàocũng được “ăn theo” những chỉ số tích cực đó
Do đó, chúng ta nên để ý đến tầm quan trọng của việc nghiên cứu, xử lý các đồ thịbiến động giá cổ phiếu theo ngày, theo tuần và theo tháng trước mỗi quyết định đầu
tư cổ phiếu
Điều đáng nói là những xu thế này chỉ trở nên rõ ràng khi nhìn lại những gì dã qua,còn trên thực tế khó có thể xác định được những xu thế đó
Ngoài ra còn có các yếu tố khác như :
VD : thay đổi thời tiết, tiến bộ về khoa học công nghệ, các hành động lũng đoạn, tungtin đồn nhảm, các biện pháp kỹ thuật của nhà điều hành thị trường, ý kiến của các nhàphân tích cũng có thể khiến thị giá cổ phiếu biến động
Hay những yếu tố nội tại gắn liền với nhà phát hành như :
Yếu tố về kỹ thuật sản xuất bao gồm : trang thiết bị máy móc, công nghệ, tiềm năngnghiên cứu phát triển…
Yếu tố về thị trường tiêu thụ : khả năng về cạnh tranh và mở rộng thị trường…
Yếu tố về con người : chất lượng ban lãnh đạo , trình độ nghề nghiệp của công nhân…Các yếu tố tác động đến thị trường trái phiếu? Đưa ví dụ thực tiễn? Đưa ra các yếu tốquyết định nếu các bạn có tiền thì các bạn sẽ đầu tư thị trường nào?
Trang 11B Các yếu tố tác động đến Thị trường Trái phiếu
1. Trái phiếu là một loại chứng khoán quy định nghĩa vụ của người phát hành(người vay tiền) phải trả cho người nắm giữ chứng khoán (người cho vay) một khoảntiền xác định, thường là trong những khoảng thời gian cụ thể, và phải hoàn trả khoảncho vay ban đầu khi nó đáo hạn.
Phát hành trái phiếu là đi vay vốn Mua trái phiếu là cho người phát hành vay vốn
và như vậy, trái chủ là chủ nợ của người phát hành Là chủ nợ, người nắm giữ tráiphiếu (trái chủ) có quyền đòi các khoản thanh toán theo cam kết về khối lượng vàthời hạn, song không có quyền tham gia vào những vấn đề của bên phát hành.
c Lãi suất của các trái phiếu rất khác nhau, được quy định bởi các yếu tố:
+ Cung cầu vốn trên thị trường tín dụng Lượng cung cầu vốn đó lại tuỳ thuộc vàochu kỳ kinh tế, động thái chính sách của ngân hàng trung ương, mức độ thâm hụtngân sách của chính phủ và phương thức tài trợ thâm hụt đó.
+ Mức rủi ro của mỗi nhà phát hành và của từng đợt phát hành Cấu trúc rủi ro củalãi suất sẽ quy định lãi suất của mỗi trái phiếu Rủi ro càng lớn, lãi suất càng cao. + Thời gian đáo hạn của trái phiếu Nếu các trái phiếu có mức rủi ro như nhau,nhìn chung thời gian đáo hạn càng dài thì lãi suất càng cao.
3 Phân loại trái phiếu
3.1 Căn cứ vào việc có ghi danh hay không
- Trái phiếu vô danh: là trái phiếu không mang tên trái chủ, cả trên chứng chỉ
cũng như trên sổ sách của người phát hành Những phiếu trả lãi đính theo tờchứng chỉ, và khi đến hạn trả lãi, người giữ trái phiếu chỉ việc xé ra và mang tới
Trang 12ngân hàng nhận lãi Khi trái phiếu đáo hạn, người nắm giữ nó mang chứng chỉ tớingân hàng để nhận lại khoản cho vay.
- Trái phiếu ghi danh: là loại trái phiếu có ghi tên và địa chỉ của trái chủ, trên
chứng chỉ và trên sổ của người phát hành Hình thức ghi danh có thể chỉ thực hiệncho phần vốn gốc, cũng có thể là ghi danh toàn bộ, cả gốc lẫn lãi Dạng ghi danhtoàn bộ mà đang ngày càng phổ biến là hình thức ghi sổ Trái phiếu ghi sổ hoàntoàn không có dạng vật chất, quyền sở hữu được xác nhận bằng việc lưu giữ tên
và địa chỉ của chủ sở hữu trên máy tính
3.2 Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu
- Trái phiếu chính phủ: là những trái phiếu do chính phủ phát hành nhằm mục
đích bù đắp thâm hụt ngân sách, tài trợ cho các công trình công ích, hoặc làmcông cụ điều tiết tiền tệ.Trái phiếu chính phủ là loại chứng khoán không có rủi rothanh toán và cũng là loại trái phiếu có tính thanh khoản cao Do đặc điểm đó, lãisuất của trái phiếu chính phủ được xem là lãi suất chuẩn để làm căn cứ ấn định lãisuất của các công cụ nợ khác có cùng kỳ hạn.
- Trái phiếu công trình: là loại trái phiếu được phát hành để huy động vốn cho
những mục đích cụ thể, thường là để xây dung những công trình cơ sở hạ tầng haycông trình phúc lợi công cộng Trái phiếu này có thể do chính phủ trung ươnghoặc chính quyền địa phương phát hành
- Trái phiếu công ty: là các trái phiếu do các công ty phát hành để vay vốn dài
hạn Trái phiếu công ty có đặc điểm chung sau: Trái chủ được trả lãi định kỳ vàtrả gốc khi đáo hạn, song không được tham dự vào các quyết định của công ty.Nhưng cũng có loại trái phiếu không được trả lãi định kỳ, người mua được muadưới mệnh giá và khi đáo hạn được nhận lại mệnh giá Khi công ty giải thể hoặcthanh lý, trái phiếu được ưu tiên thanh toán trước các cổ phiếu Có những điềukiện cụ thể kèm theo, hoặc nhiều hình thức đảm bảo cho khoản vay
Trái phiếu công ty bao gồm những loại sau:
+ Trái phiếu có đảm bảo: là trái phiếu được đảm bảo bằng những tài sản thế
chấp cụ thể, thường là bất động sản và các thiết bị Người nắm giữ trái phiếu nàyđược bảo vệ ở một mức độ cao trong trường hợp công ty phá sản, vì họ có quyềnđòi nợ đối với một tài sản cụ thể.
Trang 13+ Trái phiếu không bảo đảm: Trái phiếu tín chấp không được đảm bảo bằng tài
sản mà được đảm bảo bằng tín chấp của công ty Nếu công ty bị phá sản, nhữngtrái chủ của trái phiếu này được giải quyết quyền lợi sau các trái chủ có bảo đảm,nhưng trước cổ động Các trái phiếu tín chấp có thể chuyển đổi cho phép trái chủđược quyền chuyển trái phiếu thành cổ phiếu thường của công ty phát hành Tuỳtheo quy định, việc chuyển đổi có thể được tiến hành vào bất cứ thời điểm nào,hoặc chỉ vào những thời điểm cụ thể xác định.
Ngoài những đặc điểm trên, mỗi đợt trái phiếu được phát hành có thể được gắnkèm theo những đặc tính riêng khác nữa nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể của mộtbên nào đó Cụ thể là:
+ Trái phiếu có thể mua lại cho phép người phát hành mua lại chứng khoán
trước khi đáo hạn khi thấy cần thiết Đặc tính này có lợi cho người phát hành songlại bất lợi cho người đầu tư, nên loại trái phiếu này có thể có lãi suất cao hơn sovới những trái phiếu khác có cùng thời hạn.
+ Trái phiếu có thể bán lại cho phép người nắm giữ trái phiếu được quyền bán
lại trái phiếu cho bên phát hành trước khi trái phiếu đáo hạn Quyền chủ độngtrong trường hợp này thuộc về nhà đầu tư, do đó lãi suất của trái phiếu này có thểthấp hơn so với những trái phiếu khác có cùng thời hạn.
+ Trái phiếu có thể chuyển đổi cho phép người nắm giữ nó có thể chuyển đổi
trái phiếu thành cổ phiếu thường, tức là thay đổi tư cách từ người chủ nợ trở thànhngười chủ sở hữu của công ty Loại trái phiếu này thuộc vào nhóm hàng hoáchứng khoán có thể chuyển đổi được đề cập tới dưới đây
Thị trường trái phiếu như thế nào?
Thị trường trái phiếu (còn được gọi là tín dụng, thị trường thu nhập cố định)
là một thị trường tài chính mà những người tham gia có thể phát hành nợ mới,được gọi là thị trường cơ sở, hoặc mua và bán chứng khoán nợ, được biết đến làthị trường thứ cấp, thường là dưới hình thức trái phiếu . Mục tiêu chính của thịtrường trái phiếu là để cung cấp một cơ chế tài trợ lâu dài của chi tiêu công và tưnhân
Trang 14Với những thay đổi về kinh tế như hiện nay, thì thị trường trái phiếu phải chịurất nhiều các tác động từ các nhân tố bên ngoài Các nhân tố này ảnh hưởng vàtác động mạnh mẽ lên trái phiếu, làm cho thị trường trái phiếu biến động khôngngừng Cụ thể:
Các yếu tố tác động đến thị trường trái phiếu?
Lạm phát là một trong những chỉ báo kinh tế vĩ mô quan trọng nhất và thường xuyên được sử dụng trong phân tích kinh tế Tác động của lạm phát diễn ra rất rộng đối với nhiều lĩnh vực và thị trường trái phiếu cũng không phải là ngoại lệ.
Lạm phát là kẻ thù của nhà đầu tư trái phiếu bởi nó ăn mòn giá trị đồng tiền Lạmphát càng cao, lãi suất thực của trái phiếu (bằng lãi suất danh nghĩa của trái phiếutrừ lạm phát) càng giảm, do vậy làm mất giá trị của trái phiếu Nếu một trái phiếutrả lãi 7%/năm, lạm phát bình quân 5% thì lãi suất thực của trái phiếu là 2% Nếulạm phát giảm xuống còn 3% thì lãi suất thực sẽ là 4%
Khi lạm phát tăng có mức độ trong bối cảnh cung tiền tăng mạnh và mở rộng chitiêu Chính phủ thì thị trường chứng khoán tăng trưởng nóng; khi lạm phát tăngquá cao vượt quá tầm kiểm soát trong bối cảnh thắt chặt tiền tệ thì thị trường tráiphiếu suy giảm nhanh Ở trạng thái ngược lại, khi lạm phát giảm trong bối cảnhthực thi chính sách tiền tệ và tài khoá nới lỏng thì thị trường chứng khoán tăngtrưởng trở lại Cuối cùng, ở trạng thái trung tính, khi lạm phát tăng có mức độnhưng không đến mức quá cao và trong môi trường thu hẹp tiền tệ thì thị trườngtrái phiếu sẽ “lưỡng lự” và cũng trong xu thế thu hẹp
Thật vậy, phân tích chứng khoán nói chung không thể thiếu những phân tích vềảnh hưởng của lạm phát đến cung - cầu phát hành và giao dịch chứng khoán, nhất
là chứng khoán có thu nhập cố định Đồng thời, giá trị các khoản đầu tư chứngkhoán luôn bị ảnh hưởng trực tiếp bởi diễn biến của lạm phát và đây là một trongnhững rủi ro cơ bản trong đầu tư chứng khoán nói chung Hoạt động sản xuất kinhdoanh của các doanh nghiệp niêm yết – xương sống của thị trường chứng khoán –
Trang 15cũng chịu tác động trực tiếp và gián tiếp ở các mức độ khác nhau bởi lạm phát; vàđiều này đến lượt nó sẽ gây ra biến động giá trái phiếu trên thị trường.
Có 3 cơ chế khiến cho lạm phát có thể ảnh hưởng mạnh đến cung cầu và hành vigiao dịch chứng khoán trên thị trường:
_Thứ nhất, lạm phát ảnh hưởng gián tiếp đến thị trường chứng khoán thông quatác động đến tình hình sản xuất hàng hoá, dịch vụ của các doanh nghiệp nói chung
và các doanh nghiệp niêm yết nói riêng Ví dụ, lạm phát khiến chi phí lãi vay củadoanh nghiệp đắt đỏ hơn bởi vì các tổ chức cho vay như ngân hàng thương mại đãphải nâng lãi suất huy động lên để đảm bảo lãi suất thực dương cho người gửitiền Khi chi phí sản xuất tăng cao, giá thành các sản phẩm, dịch vụ của doanhnghiệp sẽ phải tăng theo để đảm bảo sản xuất – kinh doanh hoặc có lợi nhuận Tuynhiên, sức tiêu thụ sản phẩm-dịch vụ của doanh nghiệp sẽ sụt giảm do giá bán cao,đặc biệt trong ngắn hạn và khi người tiêu dùng tìm tới các sản phẩm thay thế.Điều này khiến cho lợi nhuận mục tiêu của doanh nghiệp khó được đảm bảo vàthậm chí sụt giảm, dẫn tới lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp trong tương lai bịđịnh giá thấp Kết quả là giá cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường bịảnh hưởng theo hướng suy giảm với các mức độ khác nhau Nếu lạm phát càngtăng mạnh thì hệ quả này diễn ra càng nhanh và giá cổ phiếu càng bị ảnh hưởngmạnh
_Thứ hai, lạm phát có thể tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư và giá trị củacác khoản đầu tư trên thị trường chứng khoán Lạm phát tăng là một trong nhữngbiểu hiện bất ổn của nền kinh tế Do vậy, lạm phát tăng cao có thể dẫn tới nguy cơkhủng hoảng niềm tin vào nền kinh tế, nhất là khi Chính phủ tỏ ra bất lực trongviệc kiềm chế lạm phát leo thang Do vậy mà, các nhà đầu tư cũng thận trọng hơntrong việc đầu tư vào thị trường trái phiếu
_Thứ ba, lạm phát tăng cao sẽ ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán thông quacon đường thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiềm chế lạm phát Khi cơquan quản lý triển khai chính sách tiền tệ thắt chặt trong môi trường lạm phát,mức lãi suất chung trên thị trường có xu hướng tăng Điều này dẫn tới yêu cầu vàthực tế lợi suất khi đáo hạn (YTM) của trái phiếu tăng theo Do quan hệ nghịchbiến giữa giá và lợi suất trái phiếu, giá trái phiếu trên thị trường sẽ giảm xuống và
để tránh rủi ro này, nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu có xu hướng bán ra trái phiếuhoặc cơ cấu lại danh mục đầu tư Hệ quả là thị trường trái phiếu diễn ra tình trạngbán tháo trái phiếu và gây ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường đấu thầu và huy độngvốn trái phiếu
Như vậy thị trường trái phiếu Để có thể xác định được một cách chính xác nhấtảnh hưởng của lạm phát đến thị trường chứng khoán như thế nào, cần phải cónhững nghiên cứu nhằm xây dựng các mô hình kinh tế lượng để có thể đo lường
Trang 16mức độ ảnh hưởng của lạm phát cùng với các biến số độc lập khác đến giao dịchchứng khoán trên thị trường.
Lãi suất
_Mối đe dọa kinh tế lớn nhất đối với thị trường trái phiếu là sự gia tăng lãisuất. Nếu bạn sở hữu một trái phiếu và lãi suất tăng lên, giá trị trái phiếu trên thịtrường mở sẽ đi xuống
_Tất nhiên, nếu bạn có kế hoạch để giữ trái phiếu đến ngày đáo hạn giá trị của tráiphiếu của bạn không thay đổi bởi nếu lãi suất thay đổi. Bạn vẫn sẽ nhận được sốtiền lời hứa khi bạn mua trái phiếu
_Tuy nhiên, nếu bạn có kế hoạch sở hữu trái phiếu cho các mục đích đầu tư - cónghĩa là bạn mua và bán trái phiếu theo bạn sẽ cổ phiếu - sau đó lãi suất là rấtquan trọng
_Trên thị trường trái phiếu hay, Giá trái phiếu chuyển nghịch lãi suất. Khi lãi suấttăng lên, giá trái phiếu đi xuống và khi lãi suất đi xuống, giá trái phiếu đi lên Thông thường, có hai cách để giải thích mối quan hệ giữa lãi suất và giá tráiphiếu Cách thứ nhất, dựa trên nguyên lý định giá trái phiếu Giá trái phiếu đượctính bằng tổng giá trị hiện tại của các khoản tiền thanh toán cho người sở hữu tráiphiếu Để xác định được giá trái phiếu chúng ta phải chiết khấu toàn bộ dòng tiền
sẽ thanh toán cho người sở hữu trái phiếu tại thời điểm định giá Giả sử một tráiphiếu được phát hành với thời gian đáo hạn là N năm và các khoản tiền đượcthanh toán bao gồm tiền lãi (R) định kỳ hàng năm và tiền gốc (FV) ở thời điểmđáo hạn Với lãi suất bình quân thị trường là i, khi đó giá trị hiện tại của tổng dòngtiền thanh toán trong tương lai (hay giá của trái phiếu) được xác định như sau:
Trang 17_Các nhà đầu tư thì luôn quan tâm đến lãi suất của trái phiếu, họ sẽ đầu tư
vào loại trái phiếu có mức lãi suất hấp dẫn
_Biến động của lãi suất trên thị trường tiền tệ tuy có tác động gián tiếpnhưng rất nhạy cảm đến thị trường chứng khoán Lãi suất tăng sẽ thu hút nhu cầugửi tiền vào hệ thống ngân hàng vì mức sinh lời khi gửi tiền tăng, khiến cho dòngtiền đổ vào thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng Lãi suất tăng cũng khiến cho lợisuất kỳ vọng trên thị trường chứng khoán phải tăng (nhà đầu tư đòi hỏi lợi suấtđầu tư chứng khoán cao hơn) Trong bối cảnh này, giá thị trường của trái phiếu sẽ
Về phía cầu, thanh khoản của hệ thống ngân hàng tương đối tốt, các ngân hànglớn, dồi dào vốn đã bắt đầu cân nhắc việc mua vào trái phiếu khi mặt bằng lợi suấtđang ở mức cao và hy vọng có thể thu lời trong trung hạn khi lợi suất dự đoán sẽ