CHUONG i bài giảng môn đường lối cách mạng trong kháng chiến

CHƯƠNG MỞ ĐẦU 2ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM...  Phương pháp nghiên cứu môn học Ý nghĩa việc học tập môn Đường lối

Trang 1

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Bài giảng môn

1

Trang 2

CHƯƠNG MỞ ĐẦU 2

ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Trang 3

 Phương pháp nghiên cứu môn học

 Ý nghĩa việc học tập môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trang 4

B TÓM TẮT NỘI DUNG :4

Chương mở đầu bố trí theo 2 nội dung:

I Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu :

1 Đối tượng nghiên cứu

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

II Phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của việc học tập môn học:

1 Phương pháp nghiên cứu

2 Ý nghĩa của việc học tập môn học

Trang 5

C NỘI DUNG CƠ BẢN :

5 I Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu :

1 Đối tượng nghiên cứu :

a Khái niệm Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản

Việt Nam:

Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập ngày 3/2/1930, đội tiền phong của giai cấp công nhân Việt Nam đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam

Từ lúc ra đời Đảng đã đề ra đường lối cách mạng và trực tiếp lảnh đạo cách mạng nước ta Thắng lợi của cách mạng Việt Nam mở đầu là cách mạng tháng Tám 1945, tiếp đến đánh thắng các thế lực xâm lược, thống nhất đất nước, tiến hành sự nghiệp đổi mới đưa đất nước hội nhập để phát triển mạnh mẽ, vững chắc và góp phần vào sự nghiệp chung của cách mạng thế giới

Trang 6

I Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu :

a Khái niệm Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam :

6

Trong tiến trình của cách mạng, sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Trong đó hoạt động lãnh đạo của Đảng là công việc quan trọng bậc nhất mà vấn đề cơ bản trước hết là đề ra đường lối và hoạch định đường lối.

 Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt

Nam là hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp của cách mạng Việt Nam.

Trang 7

Mục tiêu Phương hướng Giải pháp

Cách mạng Việt Nam

Trang 8

8

- Đường lối cách mạng của Đảng bao gồm:

 Đường lối đối nội:

 Đường lối xây dựng đất nước

 Đường lối bảo vệ Tổ quốc

 Đường lối đối ngoại

 Đường lối chính trị chung, xuyên suốt

 Đường lối cho từng giai đoạn lịch sử

 Đường lối trong từng lĩnh vực cụ thể

Trang 9

a Khái niệm Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam :9

- Đường lối cách mạng của Đảng phải phản ánh đúng qui luật vận động của xã hội VN vì vậy từ thực tiễn cách mạng, Đảng thường xuyên, kịp thời điều chỉnh đường lối cho phù hợp với hoàn cảnh đất nước Đó cũng là yêu cầu cơ bản để Đảng giữ vững vai trò lảnh đạo cách mạng

- Đường lối đúng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng, uy tín, vị thế của Đảng với dân tộc Để tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng phải xây dựng đường lối đúng đắn Đường lối trở thành ngọn cờ thức tỉnh, tập hợp quần chúng một cách hiệu quả đưa đến thắng lợi của cách mạng.

Trang 10

b Đối tượng nghiên cứu của môn học :

Trang 11

11

- Quan hệ môn Đường lối cách mạng của Đảng với các môn lý luận chính trị :

 Với môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin:

Đường lối của Đảng là sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện Việt Nam Nắm vững nguyên lý

cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin để tìm hiểu về đường lối, chủ trương của Đảng, hiểu rõ chủ trương, đường lối của Đảng để kiên định và vận dụng, phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin

Hồ Chí Minh nói: lịch sử của Đảng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng là “Chủ nghĩa Mác-Lênin trong hành động” (Hồ Chí Minh Diễn văn khai mạc đại hội Đảng lần thứ III 9/1960)

Trang 12

12

 Với môn Tư tưởng Hồ Chí Minh :

Đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực tiễn, vì vậy Tư tưởng Hồ Chí Minh

là nền tảng tư tưởng và là kim chỉ nam của Đảng Nắm vững đường lối của Đảng để góp phần làm sáng tỏ vai trò, vị trí của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trang 13

2 Nhiệm vụ nghiên cứu :

13

3 nhiệm vụ nghiên cứu của môn học:

 Một: sự ra đời tất yếu của Đảng

Đảng là chủ thể hoạch định đường lối, tìm hiểu đường lối phải làm rõ sự ra đời của Đảng

 Hai: quá trình hình thành, bổ sung, phát triển đường lối

Trọng tâm là đường lối thời kỳ đổi mới trên một số lĩnh vực cơ bản

 Ba: kết quả thực hiện đường lối

Trang 14

2 Nhiệm vụ nghiên cứu :

14

Để thực hiện nhiệm vụ trên yêu cầu :

 Với người dạy:

 Phải nghiên cứu đầy đủ Cương lĩnh, nghị quyết, chỉ thị trong tiến trình của cách mạng, mang tính hệ thống

 Phải làm rõ hoàn cảnh ra đời quá trình bổ sung, phát triển và hoàn thiện đường lối

 Với người học:

 Phải nắm vững những nội dung cơ bản của đường lối để từ đó

lý giải những vấn đề của thực tiễn và vận dụng quan điểm của Đảng vào cuộc sống

Cả dạy và học phải trên cơ sở nắm vững đường lối của Đảng

để đóng góp ý kiến cho Đảng nhằm yêu cầu xây dưng đường lối

Trang 15

II Phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của việc học tập môn học :

1 Phương pháp nghiên cứu :

15

Để nhận thức nội dung cơ bản và hiệu quả Đường lối cách mạng của

Đảng môn học phải tuân thủ các nguyên tắc, phương pháp sau:

a Cơ sở phương pháp luận:

 Đứng trên thế giới quan, phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin,

quan điểm của CNDVBC và CNDVLS.

 Lập trường, quan điểm, phương pháp luận Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam.

b Phương pháp nghiên cứu :

 Hai phương pháp được sử dung phổ biến theo nguyên tắc “nội dung nào phương pháp đó” là:

Phương pháp lịch sử, cụ thể Phương pháp lôgic

Ngoài ra còn phải sử dụng các phương pháp tổng hợp, so sánh sao cho thích hợp với từng nội dung cụ thể.

Trang 16

II Phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của việc học tập

môn học :

2 Ý nghĩa của việc học tập môn học :

16

 Trang bị cho người học hiểu biết cơ bản về :

 Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

 Đường lối cách mạng của Đảng, trọng tâm là thời

kỳ Đổi mới

 Bồi dưỡng niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng, nâng cao ý thức, trách nhiệm cho mỗi người.

 Vận dụng kiến thức đã học để chủ động giải quyết những vấn đề thực tiễn của cuộc sống.

Trang 17

D TÀI LIỆU THAM KHẢO, CÂU HỎI ÔN TẬP – CHƯƠNG

TRÌNH, KẾ HOẠCH HỌC TẬP MÔN HỌC : 17

1 Tài liệu phục vụ môn học :

Tài liệu bắt buộc :

 Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam

Bộ Giáo dục-Đào tạo Nxb CTQG Hà Nội 2009-2011

Tài liệu tham khảo :

 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam.Hội đồng T.W chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các môn khoa học MácLênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh.Nxb.CTQG Hà Nội 2009

 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Bộ Giáo dục Đào tạo Nxb.CTQG.Hà Nội 2006

 Đảng Cộng Sản Việt Nam Văn kiện Đảng toàn tập Nxb.CTQ

Hà Nội 2011

 Hồ Chí Minh tuyển tập Nxb.CTQG.Hà Nội 2011

Trang 18

2 Câu hỏi chương mở đầu :

 Câu 1 : Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu của môn

Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam ?

 Câu 2 : Tại sao nghiên cứu môn Đường lối cách

mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam phải sử dụng phương pháp luận chung và quán triệt nguyên tắc nội dung nào phương pháp nghiên cứu cụ thể đó ?

 Câu 3 : Ý nghĩa của việc học tập môn Đường lối

cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam ?

Trang 19

3 Chương trình – Kế hoạch học tập môn học :

 Môn học bố trí 60 tiết x 14 tuần

 Tiết lý thuyết : 45 tiết

 Tiết thảo luận : 15 tiết

Trang 20

3 Chương trình – Kế hoạch học tập môn học :

 Ngoài chương mở đầu, nội dung môn học bố trí ở 8 chương :

 Chương 1 : Đảng ra đời và Cương lĩnh chính trị của Đảng

 Chương 2 : Đường lối đấu tranh giành chính quyền

 Chương 3 : Đường lối kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ

 Chương 4 : Đường lối công nghiệp hóa

 Chương 5 : Đường lối xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

 Chương 6 : Đường lối xây dựng Hệ thống chính trị

 Chương 7 : Đường lối xây dựng phát triển nền văn hóa và giải quyết các vấn đề xã hội

 Chương 8 : Đường lối đối ngoại

Trang 21

 Kế hoạch thảo luận :

 Thảo luận được bố trí 16 tiết theo các buổi sau :

Buổi 1 : (04 tiết) sau khi kết thúc chương I (dự kiến tuần thứ ba)

Buổi 2 : (04 tiết) sau khi kết thúc chương II (dự kiến tuần thứ năm)

Buổi 3 : (02 tiết) sau khi kết thúc chương III

Buổi 4 : (02 tiết) sau khi kết thúc chương VI

Buổi 5 : (02 tiết) sau khi kết thúc chương VII

Buổi 6 : (02 tiết) sau khi kết thúc chương VIII

Trang 22

 Kế hoạch thảo luận :

 Kết thúc chương sẽ có câu hỏi ôn tập đề tài thảo luận và gợi

ý chuẩn bị

 Thảo luận do giáo viên trực tiếp hướng dẫn, sinh viên tham

gia thảo luận phải chuẩn bị trước Ai không chuẩn bị coi

như không tham gia thảo luận

 Sinh viên bắt buộc phải tham gia đầy đủ tất cả các buổi thảo luận Không tham dự đầy đủ các buổi thảo luận sẽ không được dự thi hết môn

 Các bài thuyết trình đạt kết quả tốt sẽ được hưởng điểm thưởng, điểm thưởng sẽ công bố công khai trong buổi thảo luận và cộng vào điểm bài thi cuối kì

Trang 23

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Bài giảng môn

23

Trang 24

CHƯƠNG I 24

SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN

CỦA ĐẢNG

Trang 25

A MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CHƯƠNG I

25

Nghiên cứu chương I cần nắm 2 vấn đề sau :

 Sự ra đời tất yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về đường lối và tổ chức cho sự ra đời của Đảng.

 Nội dung cơ bản Đường lối cách mạng được vạch ra trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên để định hướng cho Đảng và cách mạng Việt Nam Ý nghĩa lịch sử của sự kiện Đảng ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Trang 26

B.TÓM TẮT NỘI DUNG CHƯƠNG I

26

Chương I cấu trúc thành 2 nội dung lớn:

I Hoàn cảnh lịch sử ra đời của Đảng :

1.Hoàn cảnh quốc tế cuối thế kỷ

2 Hoàn cảnh trong nước

II Hội nghị thành lập Đảng và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng :

1 Hội nghị thành lập Đảng

2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

3 Ý nghĩa lịch sử về sự ra đời của Đảng và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Trang 27

C NỘI DUNG CƠ BẢN CHƯƠNG I

Sự chuyển biến của chủ nghĩa tư bản và hậu quả của nó

Vai trò của chủ nghĩa Mác Lênin

Tác động cách mạng tháng Mười Nga và Quốc tế Cộng sản

Trang 28

I Hoàn cảnh lịch sử ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam :

áp, bóc lột các dân tộc thuộc địa.

 Mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa và chủ nghĩa thực dân càng trở nên gay gắt.

 Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở các nước thuộc địa.

Trang 29

đó Lênin đã phát triển thành chủ nghĩa Mác Lênin Chủ nghĩa Mác Lênin chỉ cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động những nhiệm vụ cơ bản:

 Để thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân phải tổ chức ra Đảng Cộng sản.

Lênin chỉ rõ: “giai cấp nào muốn thống trị xã hội, giai cấp đó phải tổ chức ra đội tiên phong của mình”

Trang 30

1 Hoàn cảnh quốc tế :

b.Ảnh hưởng của Chủ nghĩa Mác Lênin :

30

 Chỉ ra những nhiệm vụ mà các Đảng Cộng sản và giai cấp công nhân phải thực hiện:

 Đấu tranh giành chính quyền

 Xây dựng chế độ xã hội mới

 Đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân để vạch ra đường lối, chủ trương.

 Đường lối, chủ trương của Đảng phải xuất phát từ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

 Đảng phải đại biểu cho quyền lợi của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động.

Trang 31

 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, coi chủ nghĩa Mác Lênin là nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nói về vai trò chủ nghĩa Mác Lênin, Hồ Chí Minh đã viết:

“Chủ nghĩa Mác Lênin đã lay chuyển, lôi cuốn quần chúng nhân dân

và cả những phần tử ưu tú, tích cực ở các nước thuộc địa vào phong trào cộng sản”

(Hồ Chí Minh toàn tập Nxb CTQG Hà Nội 2002 t 2, tr 137)

Trang 32

 Theo Nguyễn Ái Quốc: Cách mạng tháng Mười mở ra thời đại mới,

“thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc” (Hồ Chí Minh toàn tập Nxb CTQG Hà Nội 2002.t 2, tr 137)

 Cách mạng tháng Mười đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân các nước, là động lực thúc đẩy sự ra đời của nhiều Đảng Cộng Sản trên thế giới

Trang 33

(Đảng CS Việt Nam Văn kiện Đảng toàn tập Nxb CTQG

Hà Nội 1998 t1, tr 39)

Trang 34

 Quốc tế Cộng sản có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Nguyễn Ái Quốc đánh giá vai trò của Quốc tế Cộng sản đối với cách mạng : “An Nam muốn cách mệnh thành công thì tất phải nhờ Đệ tam quốc tế”

(Hồ Chí Minh toàn tập Nxb CTQG Hà Nội 2002 t 2, tr 287)

Trang 35

2 Hoàn cảnh trong nước :

35 Hoàn cảnh đất nước nổi lên 3 điểm chính :

- Chính sách cai trị của thực dân Pháp

- Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản cuối thế

kỷ XIX đầu thế kỷ XX

- Phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản

a Xã hội Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp :

Năm 1858 thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam Sau khi dập tắt các phong trào đấu tranh của nhân dân ta, Pháp từng bước thiết lập bộ máy thống trị.

 Về chính trị : Pháp áp đặt chế độ cai trị thực dân ;

 Tước bỏ mọi quyền lực đối nội, đối ngoại của nhà Nguyễn

 Chia nước ta thành 3 xứ, thực hiện ở mỗi xứ một chế độ cai trị (Bắc Kỳ,Trung Kỳ là thuộc địa, còn Nam Kỳ là tự trị)

 Câu kết phong kiến để bóc lột kinh tế và áp bức chính trị.

Trang 36

36

 Về kinh tế : thực dân Pháp thực hiện chính sách

độc quyền bóc lột về kinh tế :

 Cướp ruộng của nông dân để lập đồn điền

 Đầu tư khai thác tài nguyên, khoáng sản

 Xây dựng cơ sở giao thông, công nghiệp

Chính sách khai thác thuộc địa đã tạo nên sự chuyển biến của nền kinh tế Việt Nam nhưng cũng đưa đến hậu quả là kinh tế Việt Nam bị lệ thuộc vào

tư bản Pháp, bị kìm hãm trong vòng lạc hậu

Trang 37

37

 Về văn hóa: thực dân Pháp thực hiện chính sách đồng hóa

về văn hóa, chính sách văn hóa thực dân như duy trì các thủ tục lạc hậu, làm cho ngu dân để dễ bề thống trị

Lên án chế độ thuộc địa về văn hóa của đế quốc Pháp, Nguyễn Ái Quốc viết :

“Chúng tôi không những bị áp bức bóc lột một cách nhục nhã mà còn bị hành hạ và đầu độc một cách thê thảm bằng thuốc phiện, bằng rượu cồn”

(Hồ Chí Minh toàn tập Nxb.CTQG.Hà Nội.2002.t1.tr22.23)

Trang 38

38

 Tình hình giai cấp và mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Việt Nam : Chính sách khai thác thuộc địa đã diễn ra quá trình phân hóa sâu sắc về giai cấp :

 Giai cấp địa chủ : một bộ phận câu kết với thực dân Pháp bóc

lột nông dân Tuy nhiên phần lớn địa chủ có lòng yêu nước, căm ghét đế quốc đã tham gia đấu tranh chống Pháp dưới nhiều hình thức và mức độ khác nhau

 Giai cấp nông dân : là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội,

bị thực dân và phong kiến áp bức nặng nề Chính sách áp bức thống trị của thực dân và phong kiến đã tăng thêm lòng căm thù,

ý chí cách mạng của giai cấp nông dân trong cuộc đấu tranh giành ruộng đất và quyền sống tự do

Trang 39

39

 Giai cấp công nhân Việt Nam : ra đời từ khai thác thuộc địa lần thứ I

(1897-1914), tập trung phần lớn ở các thành phố và vùng mở như Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng, Nam Định, Vinh, Quảng Ninh…

Ngoài đặc điểm chung, công nhân VN còn có đặc điểm riêng là :

 Đa số xuất thân từ nông dân vì vậy công nhân có quan hệ trực tiếp và chặt chẽ với nông dân

 Bị đế quốc, phong kiến áp bức bóc lột nặng nề

 Sớm tiếp thu lý luận cách mạng, sớm tổ chức ra chính Đảng độc lập

và trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng.

Đánh giá về giai cấp công nhân Việt Nam đồng chí Lê Duẩn viết :

“Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc Việt Nam, vừa lớn lên đã sớm tiếp thu ánh sáng cách mạng của chủ nghĩa Mác Lênin, nhanh chóng trở thành lực lượng chính trị tự giác, thống nhất khắp Bắc,Trung, Nam” (Lê Duẩn Tuyển tập Nxb CTQG Hà Nội.2008.t2.tr551)

Trang 40

40

 Giai cấp tư sản Việt Nam : bao gồm tư sản công nghiệp và tư sản

thương nghiệp, một bộ phận tư sản kiêm địa chủ

Tư sản Việt Nam bị tư sản Pháp và tư sản người Hoa cạnh tranh, chèn ép vì vậy thế lực kinh tế nhỏ bé, yếu ớt Do đặc điểm trên tư sản Việt Nam không đủ điều kiện để lãnh đạo cuộc cách mạng dân tộc dân chủ đi đến thắng lợi

 Tầng lớp tiểu tư sản Việt Nam : gồm học sinh, trí thức, viên chức

và những người làm nghề tự do, trong đó tri thức và học sinh là bộ phận quan trọng của tầng lớp tiểu tư sản

 Đời sống bấp bênh, dễ bị phá sản

 Có lòng yêu nước, căm thù đế quốc

 Chịu ảnh hưởng của tư tưởng tiến bộ từ bên ngoài Tầng lớp tiểu tư sản là lực lượng có tinh thần cách mạng cao, là động lực của cách mạng

Định dạng
Số trang	86
Dung lượng	1,31 MB