Đánh giá chất lượng BT, gạch, đá và nước trên kết cấu công trình

Chính vì vậy tiêu chuẩn này được ban hành với mục đích hướng dẫn cụ thể và tổng hợp cách sử dụng các phương pháp thí nghiệm để xác định và đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trì

CỤC GIÁM ĐỊNH NHÀ NƯỚC

VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG VIỆT NAM

-

ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG

BÊ TÔNG, GẠCH–ĐÁ VÀ NƯỚC TRÊN

KẾT CẤU CÔNG TRÌNH

(GIỚI THIỆU NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH TCXDVN 239:2006)

Ng-êi so¹n : TS NguyÔn §øc Th¾ng

ViÖn khoa häc c«ng nghÖ x©y dùng

Năm 2006

I MỞ ĐẦU

Tiêu chuẩn TCXD 239 : 2000 Bê tông nặng - Chỉ dẫn đánh cường độ bê tông trên kết cấu công trình có hiệu lực và áp dụng từ năm 2000 Đây là một trong những tiêu chuẩn đầu tiên trong hệ thống tiêu chuẩn xây dựng của ngành Xây dựng hướng dẫn tổng hợp về phương pháp tổ chức, lựa chọn, thí nghiệm và đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình Việc ra đời của tiêu chuẩn góp phần cho công tác kiểm tra, kiểm định, đánh giá phục vụ công tác khảo sát, điều tra và nghiệm thu chất lượng các công trình xây dựng

Tiêu chuẩn TCXD 239:2000 được biên soạn trên cở sở tham khảo tiêu

chuẩn Anh BS 6089:1981 - Guide to assessment of concrete strength in existing structure

Trong quá trình áp dụng, một số nội dung của TCXD 239:2000 còn chưa chính xác và khó áp dụng Vì vậy, Bộ Xây dựng giao Viện KHCN Xây dựng soát xét lại tiêu chuẩn này và đã ban hành TCXDVN 239:2006

Kết quả của việc soát xét TCXDVN 239:2006 có tham khảo các đánh giá kết thu được của các tiêu chuẩn Mỹ, Nga, Úc và gắn với tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép - TCXDVN 356:2005 Bài viết này được thực hiện với mục đích giúp người áp dụng nắm rõ hơn nội dung hướng dẫn của tiêu chuẩn, các thay đổi của tiêu chuẩn soát xét TCXDVN 239:2006 so với TCXD 239:2000

II CÁC NỘI DUNG CỤ THỂ 2.1 Về phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Chất lượng bê tông mà quan trọng nhất là cường độ bê tông phụ thuộc vào nhiều yếu tố và công nghệ thi công

Khi ở dạng hỗn hợp bê tông: cường độ bê tông phụ thuộc vào tỷ lệ phối hợp các vật liệu thành phần (Chất kết dính, cốt liệu, nước, phụ gia), công nghệ, thời gian nhào trộn, phương tiện, thời gian vận chuyển hỗn hợp bê tông đến công trường

Khi định hình trong kết cấu, cường độ bê tông phụ thuộc vào các yếu tố thi công: đổ, đầm, bảo dưỡng

Việc kiểm tra chất lượng hỗn hợp bê tông thực hiện bằng phương pháp lấy, đúc mẫu bê tông trong khuôn, bảo dưỡng và thí nghiệm Cường độ bê tông xác định trên mẫu đúc mới chỉ ra chất lượng của hỗn hợp bê tông dùng thi công

Để đánh giá chất lượng bê tông đã đóng rắn trên kết cấu có thể áp dụng một

số phương pháp gián tiếp hoặc trực tiếp Tuy nhiên việc hiểu một cách thấu đáo

để lựa chọn phương pháp thí nghiệm phù hợp và quan trọng nhất là sử dụng kết quả thí nghiệm thu được để đánh giá chất lượng của bê tông kết cấu so với thiết

kế thì hiện nay vẫn chưa thống nhất

Chính vì vậy tiêu chuẩn này được ban hành với mục đích hướng dẫn cụ thể

và tổng hợp cách sử dụng các phương pháp thí nghiệm để xác định và đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình

2.2 Các tiêu chuẩn viện dẫn:

Các tiêu chuẩn có liên quan mà người sử dụng nhất thiết phải tham khảo được đưa vào phần tài liệu viện dẫn

Các tiêu chuẩn liên quan gồm:

- TCXDVN 356:2005 Kết cấu bê tông và BT cốt thép - Tiêu chuẩn thiết

kế

- TCVN 4453 : 1995 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối - Quy phạm thi công và nghiệm thu

- TCVN 3105 : 1993 Hỗn hợp bê tông nặng và bê tông nặng - Lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử;

- TCVN 3118 : 1993 Bê tông nặng - Phương pháp xác định cường độ nén;

- TCXDVN 162 : 2004 Bê tông nặng - Phương pháp xác định cường độ nén bằng súng bật nảy;

- TCXD 225 : 1998 Bê tông nặng - Chỉ dẫn phương pháp xác định vận tốc xung siêu âm để đánh giá chất lượng bê tông;

- TCXD 171 : 1989 Bê tông nặng - Phương pháp không phá hoại sử dụng kết hợp máy đo siêu âm và súng bật nảy để xác định cường độ nén

- TCXD 240:2000 Kết cấu bê tông cốt thép - Phương pháp điện từ xác định chiều dày lớp bê tông bảo vệ, vị trí và đường kính cốt thép trong bê tông

Các tiêu chuẩn khác trong tiêu chuẩn TCXD 239:2000 không được viện dẫn trong tiêu chuẩn soát xét do không được sử dụng trong quá trình áp dụng sau này

2.3 Thuật ngữ, định nghĩa

Trong tiêu chuẩn soát xét đã chuẩn hoá lại một số thuật ngữ định nghĩa áp dụng đồng bộ với các tiêu chuẩn hiện hành Các thuật ngữ này bao gồm:

- Cường độ mẫu lập phương chuẩn;

- Cường độ mẫu khoan;

- Vùng kiểm tra

Ngoài ra đã bỏ bớt một số thuật ngữ không sử dụng trong tiêu chuẩn gồm:

- Cường độ mẫu lập phương đặc trưng;

- Khả năng chịu tải của kết cấu;

- Sức chịu tải tới hạn của kết cấu

Một số thuật ngữ được bổ sung với lý do: được sử dụng lần đầu trong tiêu chuẩn, được định nghĩa để sử dụng chính xác sau này, gồm các thuật ngữ:

- Cường độ hiện trường;

- Mác bê tông theo cường độ chịu nén ;

- Cấp bê tông theo cường độ chịu nén;

- Cường độ bê tông yêu cầu;

- Đánh giá cường độ bê tông trên cấu kiện hoặc kết cấu công trình

2.4 Mục đích xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình

Việc xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình nhằm mục đích:

- Làm cơ sở đánh giá sự phù hợp hoặc nghiệm thu đối với kết cấu hoặc bộ phận kết cấu của các công trình mới xây dựng so với thiết kế ban đầu hoặc so với tiêu chuẩn hiện hành (trong trường hợp không thực hiện được việc kiểm tra chất lượng bê tông trên mẫu đúc hoặc có nghi ngờ về chất lượng trong quá trình thi công);

- Đưa ra chỉ số về cường độ thực tế của cấu kiện, kết cấu, làm cơ sở đánh giá mức độ an toàn của công trình dưới tác động của tải trọng hiện tại hoặc để thiết kế cải tạo, sửa chữa đối với công trình đang sử dụng

2.5 Phạm vi thí nghiệm

Đưa thành một mục riêng trong đó đề cập hai phạm vi thí nghiệm:

- Phạm vi TN trên cơ sở khối lượng thực hiện

- Phạm vi TN trên cơ sở bản chất của phương pháp tiến hành:Trên bề mặt hay các vùng sâu trong kết cấu bằng các phương pháp thích hợp

2.6 Các phương pháp thí nghiệm xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình

Mục này chỉ nêu mang tính giới thiệu về các loại phương pháp thí nghiệm

có thể sử dụng để xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình (trong đó có nêu các tiêu chuận hiện hành tương ứng cho các phương pháp), không đi sâu phân tích và nêu các quy định liên quan khi sử dụng các phương pháp thử nghiệm

So với tiêu chuẩn cũ phần này viết ngắn gọn lại, bỏ các điều quy định, mô

tả không cần thiết, nhất là đối với các phương pháp thử đã có tiêu chuẩn kỹ thuật riêng quy định

Cụ thể như sau:

- Phương pháp khoan lấy mẫu

Đề nghị tham chiếu tiêu chuẩn TCVN 3105, 3118:1993 và các điều khoản quy định liên quan được nêu trong tiêu chuẩn

- Phương pháp sử dụng súng bật nảy

Đề nghị tham chiếu tiêu chuẩn TCXDVN 162 : 2004 và các điều khoản quy định liên quan được nêu trong tiêu chuẩn

- Phương pháp đo vận tốc xung siêu âm

Đề nghị tham chiếu tiêu chuẩn TCXD 225:1998 và các điều khoản quy định liên quan được nêu trong tiêu chuẩn

- Phương pháp sử dụng kết hợp máy đo siêu âm và súng bật nảy

Đề nghị tham chiếu tiêu chuẩn TCXD 171 : 1989 và các điều khoản quy định liên quan được nêu trong tiêu chuẩn

2.7 Lựa chọn phương pháp thí nghiệm

Sau khi nêu các phương pháp thí nghiệm, mục 7 được biên soạn với mục đích đưa ra cơ sở để lựa chọn phương pháp thí nghiệm phù hợp

Về nội dung, mục này tóm tắt một số nội dung nằm ở một số mục của tiêu chuẩn cũ nhưng sắp xếp lại cho lôgic và hợp lý hơn

Về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thí nghiệm Đối với phương pháp khoan lấy mẫu: đưa thêm yếu tố ảnh hưởng của kích thước hạt cốt liệu lớn trong việc lựa chọn đường kính mũi khoan phù hợp

Như đã biết, tiêu chuẩn quy định việc lấy mẫu thử TCVN 3105:1993 đã quy định rất chặt chẽ về loại đường kính mẫu khoan tương ứng với kích thước lớn nhất của hạt cốt liệu lớn Do đó một số nội dung (ví dụ mục 5.1.4.b của TC cũ) cần phải sửa đổi cho phù hợp, không đưa ra những nhận định hoặc chỉ dẫn

có thể dẫn đến việc người thực hiện áp dụng sai

Về đường kính tối thiểu của mũi khoan, tiêu chuẩn mới vẫn giữ quy định theo TCVN 3105:1995, tức là Dmk³ 3Dmax cốt liệu lớn

Tuy nhiên, trong thực tế đối với nhiều kết cấu, kích thước hạt lớn nhất của cốt liệu lớn thường gặp nhiều là đến 40mm Như vậy, nếu bắt buộc sử dụng mũi khoan đường kính 150mm thì việc đảm bảo chiều cao (để thỏa mãn điều kiện tỷ

lệ h/d không nhỏ hơn 1) là khó khăn và sẽ phải cắt đứt nhiều thép chịu lực trong

kết cấu Do đó, dự thảo đề xuất thêm trong trường hợp không khoan được mẫu

đường kính lớn, có thể sử dụng ống khoan đường kính tối thiểu bằng 2 lần kích

thước hạt lớn nhất của cốt liệu lớn

Về tỷ lệ h/dmk, trong tiêu chuẩn cũ có quy định tỷ lệ này từ 1-1,2 và có quy định mở thêm khi tỷ lệ này nhỏ hơn 1 (mục 5.1.4.b – TCXDVN 239:2006)

Xem xét tiêu chuẩn TCVN 3118:1993 (hệ số β), và các quy định trong các tiêu chuẩn nước ngoài như ASTM C42, ASTM C39, chỉ dẫn ACI 214.4R-03 và

BS 6089:1998 đều quy định giới hạn cho tỷ lệ này nằm trong phạm vi từ 1 đến

2 Do đó trong tiêu chuẩn mới đã quy định lại tỷ lệ h/dmk áp dụng cho quá trình thí nghiệm xác định cường độ bê tông từ mẫu bê tông khoan là từ 1 đến 2

Các nội dung khác của mục này cơ bản giữ nguyên như tiêu chuẩn cũ

2.8 Quy trình thí nghiệm xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình

Với mục đích biên soạn tiêu chuẩn phải ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ và theo một logic hợp lý để người sử dụng dễ áp dụng, mục này được biên soạn lại bao gồm các nội dung sau:

Mục 8.1 Xác định khối lượng, vị trí và vùng kiểm tra

Phần 8.1.1 Xác định khối lượng kết cấu, cấu kiện cần kiểm tra

So với tiêu chuẩn cũ, tiêu chuẩn soát xét đưa ra quy định việc xác định khối lượng thí nghiệm cho hai trường hợp

- Trường hợp thí nghiệm kết cấu, cấu kiện, vùng đơn lẻ: Cơ bản giữ nguyên như tiêu chuẩn cũ

- Trường hợp thí nghiệm đánh giá tổng thể một công trình: Phần này được

bổ xung so với tiêu chuẩn cũ nhằm mục đích hướng dẫn cho người sử dụng xác định số lượng cấu kiện cần kiểm tra một cách phù hợp (Số lượng đề xuất được tham khảo các quy định về lấy mẫu thí nghiệm khi thi công và kiểm định)

Tiêu chuẩn bỏ quy định thí nghiệm đánh giá theo lô sản phẩm vì nếu chỉ thí nghiệm một vài sản phẩm trong lô sản phẩm (mà trong đó tính đại diện của các sản

phẩm này có thể chưa rõ), thì việc kết luận chất lượng cho cả lô sản phẩm trong thi công xây dựng chung ở Việt Nam là chưa đủ cơ sở

Phần 8.1.2 Lựa chọn vị trí và vùng kiểm tra

Phần này cơ bản giữ nguyên như tiêu chuẩn cũ Nhưng trong mục 8.1.3 có quy định thêm về số lượng mẫu khoan cho 1 tổ mẫu như sau:

Phần 8.1.3 Xác định số lượng mẫu khoan và các vùng kiểm tra trên mỗi kết cấu, cấu kiện

Đối với phương pháp khoan lấy mẫu: Bổ xung quy định về số lượng mẫu khoan cho mỗi cấu kiện Thông thường 1 tổ mẫu sẽ gồm 3 viên mẫu, dự thảo đề xuất quy định mở cho phép 1 tổ mẫu tối thiểu là 2 viên với lý do có thể giảm lượng mẫu khoan nhưng vẫn đảm bảo số mẫu tối thiểu cho 1 tổ mẫu như một số tiêu chuẩn thí nghiệm cường độ bê tông của Việt Nam và nước ngoài quy định như TCVN 3118:1993, BS 1881:Part 116, ASTM C39

Mục 8.2 Về lựa chọn phương pháp thí nghiệm: So với tiêu chuẩn cũ mục này

chỉ quy định tham chiếu các nội dung đã được quy định trong mục 7 của tiêu chuẩn chứ không quy định thêm để tránh trùng lặp

Các mục 8.3; 8.4 cơ bản giữ nguyên như tiêu chuẩn cũ

Mục 8.5 Tiến hành các thí nghiệm hiện trường và trong phòng, xác định cường

độ bê tông hiện trường

Trong mục này phân ra các phần nhỏ sau:

Phần 8.5.1: Tiến hành các thí nghiệm hiện trường và trong phòng

Trong phần này chỉ quy định ngắn gọn việc thực hiện theo các phương pháp thử đã được mô tả ở mục 6 để tránh nhắc lại các nội dung đã có

Phần 8.5.2: Xây dựng đường chuẩn để xác định cường độ bê tông hiện trường

bằng các phương pháp không phá huỷ

Phần này tổng hợp lại các nội dung quy định các trường hợp lấy mẫu lưu, mẫu từ kết cấu sử dụng để hiệu chỉnh đường chuẩn cho các phương pháp thử không phá hoại So với tiêu chuẩn cũ không có gì thay đổi, chỉ biên tập lại cho

rõ ràng hơn

Một điều cần lưu ý là cần kết hợp các quy định được nêu trong mục này với tham khảo các tiêu chuẩn thử nghiệm không phá huỷ tương ứng để thí nghiệm và sử lý số liệu, đặc biệt là việc xây dựng đường chuẩn, hiệu chỉnh đường chuẩn cho thiết bị thí nghiệm

Phần 8.5.3:Tính toán xác định cường độ bê tông hiện trường (Rht)

Sau khi đã thực hiện các bước thí nghiệm hiện trường, trong phòng và sử

lý số liệu thí nghiệm trên cơ sở số liệu thu được, tiêu chuẩn đưa một mục riêng chỉ dẫn về cách tính toán xác định cường độ bê tông hiện trường So với tiêu chuẩn cũ, tiêu chuẩn đưa phần tính toán vào mục này với mục đích trình bày theo một tiến trình lôgic để người áp dụng dễ sử dụng

Trong mục này phân rõ hai trường hợp 8.5.1.3 Trường hợp khoan lấy mẫu bê tông

Một trong những điểm chưa rõ ràng của tiêu chuẩn cũ đó là công thức tính toán cường độ bê tông hiện trường khi sử dụng phương pháp khoan lấy mẫu có một số điểm chú giải làm người đọc dễ hiểu

Cụ thể, trong công thức 5.1 của tiêu chuẩn cũ:

Rmk được chú dẫn là cường độ nén mẫu khoan xác định theo TCVN

3118:1993 và mục 5.1.7 quy định "Việc chuẩn bị mẫu, thí nghiệm và tính toán cường độ mẫu khoan được thực hiện theo TCVN 3118:1993"

Quy định này có thể dẫn đến áp dụng 2 lần hệ số chuyển đổi

Chính vì vậy, trong tiêu chuẩn soát xét đã biên soạn rõ từng bước thực hiện

Bước 1 chỉ dẫn xác định cường độ mẫu chịu nén của mẫu khoan (Rmk) Ở đây,

Rmk chỉ được xác định bằng giá trị lực phá hoại chia cho tiết diện chịu nén của mẫu khoan Tiêu chuẩn TCVN 3118:1993 chỉ được sử dụng với mục đích để người thực hiện tuân thủ những quy định về đo đạc (để xác định kích thước mẫu) và nén mẫu (để xác định lực phá hoại)

Trong công thức (2) của tiêu chuẩn soát xét, hệ số D/(1,5+1/l) là hệ số chuyển đổi cường độ mẫu khoan về cường độ mẫu lập phương chuẩn trong đó

đã tính đến ảnh hưởng của phương khoan mẫu, tỷ lệ giữa chiều cao với đường kính mẫu khoan)

Cách tính này cũng cho kết quả tương đồng khi tính toán kết quả theo tiêu chuẩn TCVN 3118:1993 (sử dụng hệ số a, b để quy đổi cường độ mẫu khoan về cường độ mẫu lập phương chuẩn)

Để tránh tính trùng trong tiêu chuẩn soát xét đã lưu ý ở điều 8.5.3.1 mục b: Khi xác định cường độ bê tông hiện trường của mẫu khoan theo công thức (2) của tiêu chuẩn này thì không áp dụng hệ số a tính đổi kết quả thử nén trên mẫu trụ về mẫu lập phương chuẩn và hệ số b ảnh hưởng của tỷ lệ chiều cao và đường kính mẫu theo công thức mục 4.1 và mục 4.2 của tiêu chuẩn TCVN 3118:1993

Bước 2 là xác định cường độ bê tông hiện trường của từng mẫu khoan

So với tiêu chuẩn cũ, công thức tổng quát (2) được sử dụng để xác định cường độ bê tông hiện trường của từng mẫu khoan

Sau đó trong phần chú giải các đại lượng của công thức mới đưa ra các trường hợp riêng xét ảnh hưởng của một số yếu tố đến cường độ bê tông hiện trường

Cụ thể: Về ảnh hưởng của sự có mặt của cốt thép trong mẫu khoan, tiêu chuẩn đã có sửa đổi một số điểm sau:

- Bỏ những câu giải thích không cần thiết vì về nguyên tắc, tiêu chuẩn nhất là tiêu chuẩn phương pháp thử chỉ đưa ra quy định chứ không cần phải giải thích tại sao phải thực hiện quy định đó Ví dụ tiêu chuẩn TCXD 239:2000 có

ghi ở mục 5.1.8.b "Trong trường hợp không tránh được cốt thép thì chỉ nên

mk

+

=

) / 1 5 , 1

dùng mẫu khoan có thép nằm theo phương vuông góc với chiều cao mẫu và phải giảm cường độ của mẫu khoan do ảnh hưởng của thép"

- Đối với trường hợp có nhiều hơn 01 thanh thép trong mẫu khoan, hệ số k=k2 được sửa đổi để có thể áp dụng cho trường hợp có nhiều hơn 2 thanh cốt thép trong mẫu (điều này có thể gặp trong thực tế) mà trong tiêu chuẩn cũ chưa

đề cập (tiêu chuẩn cũ chỉ quy định cho trường hợp mẫu có 02 thanh cốt thép

Bước 3 Xác định cường độ bê tông hiện trường trung bình của tổ mẫu khoan

Tiêu chuẩn cũ không đưa ra hướng dẫn về cách xác định cường độ trung bình của tổ mẫu khoan dẫn đến khi áp dụng có nhiều lúng túng

Trong thực tế, việc khoan mẫu với số lượng lớn trên cùng một kết cấu để tính hệ số biến động là không khả thi Vì vậy, tiêu chuẩn mới đã đưa ra công thức (5) hướng dẫn cách xác định Rht trung bình của tổ mẫu bằng cách tính trung bình cộng các giá trị Rht của từng mẫu khoan Trong công thức này không đưa ra việc loại các giá trị đột biến (nhất là đột biến thấp) vì trong tiêu chuẩn này ở mục đánh giá kết quả có quy định giá trị Rht nhỏ nhất của mẫu khoan được chấp nhận - Rmin (Mục 9.2.1) Theo đó, chỉ khi thoả mãn điều kiện về giá trị Rmin thì việc tính toán xác định Rht trung bình của tổ mẫu khoan mới có ý nghĩa

8.5.3.2 Trường hợp sử dụng các phương pháp không phá huỷ

Dự thảo hướng dẫn việc tính toán Rht trong trường hợp này như sau:

Bước 1: Xác định cường độ bê tông tại từng vùng thử (ký hiệu là Rhti): Việc này được thực hiện theo chỉ dẫn đã nêu trong các tiêu chuẩn thử tương ứng

Bước 2: Xác định cường độ bê tông trung bình của các vùng kiểm tra trên kết cấu, cấu kiện (ký hiệu là Rht) theo công thức (6)

Bước 3: Xác định cường độ bê tông hiện trường của kết cấu, cấu kiện (Rht)

So với tiêu chuẩn cũ, công thức tính toán xác định Rht bằng phương pháp không phá hoại có xét đến độ dao động cường độ của các vùng thử vẫn được tính theo công thức 5.5 của TC cũ

Rht= Rht (1-1,64 x vht) Song trong tiêu chuẩn mới, giá trị 1,64 được thay đổi bằng chỉ số tµ với lý

do tµ trong tính toán xác suất là giá trị thay đổi phụ thuộc lượng số liệu có được Giá trị tµ được được đưa vào phụ lục A của tiêu chuẩn để tra cứu

2.9 Đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình

Về các yếu tố ảnh hưởng đến việc phân tích và đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình: tiêu chuẩn mới cơ bản giữ nguyên như tiêu chuẩn cũ Nội dung của phần này chỉ thay đổi so với tiêu chuẩn cũ là bỏ chỉ dẫn về tốc độ tăng cường độ bê tông vì trong phạm vi như tiêu chuẩn cũ quy định thì khoảng giá trị này dao động rất lớn (0-25% và 0-35%)

Trong phần đánh giá tiếp theo tiêu chuẩn đưa thành các mục sau:

Mục 9.1 Xác định cường độ bê tông yêu cầu và đánh giá cường độ bê tông hiện trường so với cường độ bê tông yêu cầu

Việc xác định được giá trị Ryc là rất cần thiết Đây là giá trị được sử dụng làm căn cứ để đánh giá sự phù hợp của cường độ bê tông kết cấu đã thi công so với yêu cầu thiết kế

Hiện nay, tiêu chuẩn TCXDVN 356:2005 Kết cấu BT và BTCT - Tiêu chuẩn thiết kế đã có hiệu lực Trong tiêu chuẩn TCXDVN 356:2005, đã đưa vào

sử dụng đại lượng cấp bê tông theo cường độ nén Trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay vẫn song song sử dụng đại lượng mác bê tông (theo TCVN 5574:1991

và thường dùng trong thiết kế và thi công hiện nay) và cấp bê tông Tương quan giữa cấp và mác bê tông được thể hiện bằng biểu thức B = M(1-1,64v)

Giá trị cường độ yêu cầu theo TCXDVN 239:2006 dùng đánh giá sự phù hợp của bê tông hiện trường sử dụng cho cả cấp và mác

- Khi bê tông được chỉ định bằng cấp bê tông theo cường độ chịu nén, cường độ

bê tông yêu cầu (Ryc) chính là cấp bê tông B (MPa, N/mm2)

- Khi bê tông được chỉ định bằng mác bê tông theo cường độ chịu nén M, cường

độ bê tông yêu cầu (Ryc) được xác định theo công thức sau:

) 64 , 1 1

M

R yc= - với v = 0,135 (TCXDVN 356:2005), Ryc = 0,778M

Mục 9.2 Đánh giá cường độ bê tông hiện trường

Trong tiêu chuẩn soát xét TCXDVN 239:2006, đã đưa ra mức đánh giá sự phù hợp của cường độ bê tông hiện trường như sau:

* Trường hợp sử dụng phương pháp khoan lấy mẫu để xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình:

Bê tông trong cấu kiện hoặc kết cấu công trình được coi là đạt yêu cầu về cường độ chịu nén khi đảm bảo đồng thời:

yc

R min ³ 0,75 Ryc

* Trường hợp sử dụng các phương pháp không phá huỷ để xác định cường độ bê tông trên kết cấu công trình

Bê tông trong cấu kiện hoặc kết cấu công trình được coi là đạt yêu cầu về cường độ chịu nén khi:

yc

So với tiêu chuẩn cũ, mức quy định này có thay đổi

Cơ sở để đưa ra mức quy định này được chọn như sau:

Theo tiêu chuẩn đánh giá sự phù hợp cường độ bê tông hiện trường của một số nước, bê tông trong cấu kiện hoặc kết cấu công trình được coi là đạt yêu cầu về cường độ chịu nén khi:

+ Theo tiêu chuẩn Úc AS 3600: fck ³ 0,9 f’c + Theo tiêu chuẩn Mỹ ACI 318: fck ³ 0,85 f’c

và

fi³ 0,75 f’c + Theo tiêu chuẩn Anh BS 6089: Rht ³ 0,8 fcu trong đó: fcu - Cường độ đặc trưng quy định trong thiết kế theo BS 8110;

f'c - Cường độ thiết kế theo ACI 318 và AS 3600;

Rht - Cường độ bê tông hiện trường theo BS 6089;

fck - Giátrị cường độ bê tông của tổ mẫu khoan (theo ACI 318 và

AS

3600);

fi - Giá trị cường độ nén của viên mẫu khoan bất kỳ

Xét trình độ thi công của Việt Nam hiện nay, tiêu chuẩn TCXDVN 239:2006 quy định sự phù hợp tương đương với tiêu chuẩn Úc Tức là chọn mức quy định an toàn nhất trong các tiêu chuẩn đã tham khảo

Tuy nhiên, đối với hai trường hợp sử dụng phương pháp thử khác nhau thì

có thêm quy định riêng

Cụ thể ở trường hợp 1 (Mục 9.2.1): Khi sử dụng phương pháp khoan lấy mẫu:

Ngoài điều kiện Rht ≥ 0,9 Ryc còn quy định thêm điều kiện R min ≥ 0,75 Ryc Lý do đưa thêm điều kiện này là:

Thông thường khi khoan lấy mẫu, việc khoan rất nhiều mẫu để có thể tính toán, xác định hệ số dao động cường độ bê tông kết cấu là không khả thi Khi

đó, để đảm bảo loại trừ các giá trị mẫu khoan quá thấp, ảnh hưởng đến giá trị trung bình của cả tổ mẫu, cần phải có điều kiện biên chấp nhận giá trị được phép tính trung bình cộng Giá trị 0,85 được lấy để quy định giá trị cường độ bê tông chịu nén nhỏ nhất đối với mẫu khoan từ kết cấu Lúc đó lấy Rmin ≥ 0,85 x 0,9 x

Ryc » 0,75 Ryc

Còn đối với các phương pháp không phá huỷ, vì Rht (xác định theo công thức (7)) đã được tính toán xét đến dao động chất lượng bê tông nên ngoài quy định được nêu trong mục 9.2.2, không cần quy định thêm điều kiện biên

2.10 Phụ lục tiêu chuẩn

Phụ lục A - Giá trị hệ số t a với xác suất đảm bảo 0,95 và số vùng kiểm tra

STT Số vùng kiểm tra, vùng Giá trị t a