Nghiên cứu giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của trung quốc , việt nam và thái lan vào tỉnh sanvannakhet của nước CHDCND lào (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA LÀO  ANITTA PHOMMAHAXAY NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CỦA TRUNG QUỐC, VIỆT NAM, VÀ THÁI LAN VÀO TỈNH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA LÀO



ANITTA PHOMMAHAXAY

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CỦA TRUNG QUỐC, VIỆT NAM, VÀ THÁI LAN VÀO TỈNH SAVANNAKHET

CỦA NƯỚC CHDCND LÀO

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP

LỜI NÓI ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong việc xây dựng và phát triển tổ quốc có thể nói đầu tư là một lĩnh vực rất quan trọng và cần thiết đối với việc phát triển của nền kinh tế - xã hội của không chỉ các nước kém phát triển, mà còn các nước đang phát triển và các nước đã phát triển Tuy nhiên, đầu tư trực tiếp nước ngoài là một trong những điều kiện rất quan trọng và không thể thiếu được trong việc phát triển tổ quốc đến tiến bộ của kinh tế - xã hội trong mọi hướng mà chúng ta có thể thấy được từ nước có nền kinh tế phát triển lớn nhất và là nước

mà có giá trị đầu tư lớn nhất

Savannakhet là tỉnh lớn nhất của CHDCND Lào và là một trong những điểm xuất phát về kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng và nguồn lực cho đầu tư phát triển, cho phát triển kinh tế - xã hội vẫn còn thấp kém Tăng trưởng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI : Foreign Direct Investment) đóng vai trò hết sức quan trọng và rất cần thiết.Nhờ có FDI, tỉnh Savannakhet đã có nhiều mặt phát triển hơn những năm qua Đầu tư nước ngoài là một trong các nguồn năng lực rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế của Tỉnh Ngày nay, có thể nói là đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận của nền kinh tếcủa tỉnh Đối với tỉnh, là một tỉnh còn có nền kinh tế kém phát triển, các vùng núi và các hộ gia đình nghèo còn chiếm một phần lớn, vậy việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài mang tính rất quan trọng để thực hiện chính sách công nghiệp hoá hiện đại hoá mà đặc biệt là xoá đói giảm nghèo, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn, ưu tiên về phát triển kinh tế - xã hội ở các vùng núi, vùng sâu vùng xa đang là chính sách phát triển toàn diện mà Đảng và Nhà nước chúng ta đã đề ra Do có đầu tư trực tiếp nước ngoài Savannakhet nhận được rất nhiều lợi ích khác nhau, nó thể hiện dưới sự tiến bộ về mặt kinh tế, chính trị và xã hội

Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu là “Ngihên cứu giải pháp thu hútđầu tư trực tiếp

nước ngoài của Trung Quốc, Việt Nam, và Thái Lan vào tỉnh Savannakhet của nước CHDCND Lào”

2 Tổng quan nghiên cứu

Trong việc nghiên cứu lần này, tôi đã nghiên cứu chủ yếu về điều kiện tự nhiên để phát triển kinh tế và giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước Ngoài FDI vào tỉnh Savannakhet, ảnh hưởng của việc đầu tư trực tiếp nước ngoài tới sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Savannakhet Nguyên cứu tới các nguyên nhân chính sách thì có ảnh hưởng tới việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

3 Mục đích nghiên cứu

và Thái Lan tại tỉnh Savannakhet…Phân tích, so sánh và đánh giá thực trạng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Savannakhet

Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan vào tỉnh Savannakhet

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan vào tỉnh Savannakhet từ năm 2000-2011

- Kiến nghị đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

các phương pháp được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài là các phương pháp truyền thống như Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, sơ đồ, bảng biểu…

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài lời mở đầu trên, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo Đề tài này còn được trình bày thành ba chương:

Chương 1 : Một số lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Savannakhet Chương 2 : Phân tích thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt nam, Trung Quốc và Thái Lan vào tỉnh Savannakhet của CHDCND Lào

Chương 3: Đề xuất các giải pháp tăng cường thu hút FDI vào tỉnh Savannakhet của CHDCND Lào

CHƯƠNG 1

MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI)

1.1 Khái niệm và các hình thức đầu tư trực tiếp (FDI)

1.1.1 Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức mà nhà đầu tư bỏ vốn để tạo lập cơ sở sản xuất kinh doanh ở nước tiếp nhận đầu tư Trong đó nhà đầu tư nước ngoài có thể thiết lập quyền sở hữu từng phần hay toàn bộ vốn đầu tư và giữ quyền quản lý, điều hành trực tiếp đối tượng mà

họ bỏ vốn nhằm mục đích thu được lợi nhuận từ các hoạt động đầu tư đó trên cơ sở tuân theo quy định của Luật Đầu tư nước ngoài của nước sở tại

1.1.2 Đặc điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là chủ đầu tư mang vốn đầu tư từ nước ngoài sang nước nhận đầu tư để xây dựng doanh nghiệp mới, mua một phần, hoặc toàn bộ doanh nghiệp trong các ngành mà nước nhận đầu tư đó chưa có thể thực hiện được hoặc là có nhưng đang kém hoạt động

1.1.3 Các hình thức chủ yếu của đầu tư trực tiếp nước ngoài:

Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngàoi đang thực hiện ở nước CHDCND Lào có 3 hình thức chủ yếu theo Luật thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài đề ra đó là :

HĐHTKD là hợp đồng được ký kết giữa 2 bên hoặc nhiều bên (nước ngoài và nước

sở tại) để thực hiện một hoặc nhiều hoạt động đầu tư tại nước tiếp nhận đầu tư

Doanh nghiệp liên doanh là doanh nghiệp được thành lập do các chủ đầu tư nước ngoài hợp tác và góp vốn với doanh nghiệp của nước tiếp nhận đầu tư trên cơ sở hợp đồng là liên doanh Các bên tham gia thì cùng điều hành hoạt động kinh doanh, cùng hưởng lợi nhuận và chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ góp vốn

owned capital)

Doanh nghiệp 100% vốn trong nươc và nước ngoài là doanh nghiệp có tư cách pháp nhân riêng với 100% vốn Loại hình doanh nghiệp này là do phía nước ngoài và chủ đầu

tư trong nước có quyền sở hữu quản lý, điều hành, tự tổ chức sản xuất kinh doanh và chịu

toàn bộ trách nhiệm về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật Trong quá trình hoạt động, đầu tư thì các doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư không được giảm vốn pháp định

Ngoài ra các hình thức trên, còn gồm có 3 loại đầu tư nữa đó là loại kinh doanh nhượng quyền, loại kinh doanh chung và các hoạt động phát triển đặc khu kinh tế và khu kinh tế cụ thể

1.2 Đánh giá đặc điểm đầu tƣ của Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan

Thái Lan cũng đã đầu tư nhiều vào Tỉnh ở nhiều nhóm ngành khác nhau Tính từ năm 1992 tới nay, Thái Lan đã đầu tư vào Tỉnh Savannakhet tổng số vốn là gần 300 triệu

đô la Mỹ Với thế mạnh và ưu điểm của mình Thái Lan đã đâu tư vào tỉnh các nhóm ngành công nghiệp vừa và nhẹ, nông lâm nghiệp Trong đó nhóm ngành Nông Lâm nghiệp được Thái Lan đầu tư vào nhiều nhất vơi khoảng 10 dự án tổng số vốn đầu tư là hơn 200 triệu đô la Mỹ Tiếp tới là nhóm ngành xây dựng và dịch vụ với khoảng 11 dự án với tổng mức vốn đầu tư khoảng 70 triệu đô la Mỹ Cuối cùng là nhóm ngành sản xuất, công nghiệp vừa và nhẹ chiếm khoảng 12 dự án tổng số vốn đầu tư khoảng 24 triệu đô la

Mỹ

Trung Quốc đang dẫn đầu các nước về số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Tỉnh cũng như số dự án đầu tư vào tỉnh Tính từ năm 1992 tới nay các nhà đầu tư Trung Quốc đã đầu tư vào Tỉnh Savannakhet khoảng 39 dự án với tổng số vốn đầu tư khoảng

365 triệu đô la Mỹ chiếm khoảng 22.89% số vốn đầu tư trự tiếp nước ngoài vào Tỉnh Trong những ngành mà các nhà đầu tư vào Tỉnh thì ngành công nghiệp chế biến đang được các nhà đầu tư quan tâm nhiều với tổng số dự án khoảng 13 dự án với tổng mức vốn đầu tư khoảng hơn 220 triệu đô la Mỹ Tiếp sau đó là các ngành dịch vụ, nông nghiệp và khai khoáng với tổng mức đầu tư lần lượt khoảng 40 triệu đô la Mỹ, 47 triệu đô la Mỹ và

25 triệu đô la Mỹ

Việt Nam đầu tư vào Tỉnh Savannakhet thì nhóm ngành nông lâm được các nhà đầu tư Việt Nam quan tâm và đầu tư nhiều nhất Với tổng số 13 dự án Nông Lâm nghiệp

và mức vốn đầu tư hơn 110 triệu đô la Mỹ chiếm hơn 64% tổng số vốn các nhà đầu tư Việt Nam đầu tư vào toàn Tỉnh Tiếp theo đó là nhóm ngành khai thác và chế biến

khoáng sản vớ tổng số 5 dự án và có mức vốn đầu tư hơn 44 triệu đô la Mỹ và nhóm ngành sản xuất và chế biến khác có tổng số 8 dự án với số vốn đầu tư khoảng 16 triệu đô

la Mỹ

1.3 Đặc điểm của phía nước nhận đầu tư : chính sách, tiềm lực của Lào; nguồn nhân lực của Lào, tỉnh Savannakhet

* Chính sách

Dựa vào Luật đầu tư số 02/QH, ngày mùng 8 tháng 7 năm 2009 tại Thủ đô Viêng Chăn

Thúc đẩy đầu tư là chính sách, tạo ra môi trường và các điều kiện cho nhà đầu tư

cả trong nước và nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài để nhà đầu tư có thể kinh doanh hoàn hảo, nhanh chóng và đúng theo luật tại CHDCND Lào

Cho phép ưu tiên đầu tư trực tiếp nước ngoài có quyền sở hữu kinh doanh 100% trong khu vực kinh tế những trừ lĩnh vực khai thác khoáng sản và các công nghiệp điện lực vì phải có sự hợp tác của Chính phủ

Chính phủ thúc đẩy mọi đầu tư của các nhà đầu tư trong nước và các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài như là tạo môi trường và các điều kiện thuận lợi để quy định phương hướng, cung cấp thông tin quan trọng và có liên quan, chính sách về thuế quan, lao động, quyền sử dụng mạnh đất, sự đảm bảo và bảo vệ quyền lợi, quyền, lợi nhuận và những điều kiện khác

* Tiềm lực và nguồn lực trong phát triển kinh tế của Lào

Trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh chóng, CHDCND Lào cố gắng thu hút đầu

tư từ các nước láng giềng và các nhà đầu tư phương Tây để phát triển nguồn lực và hạ tầng cơ sở để phát triển kinh tế như : Nhiều khu thương mại đang được xây dựng, nhiều nhà máy, cơ sở kinh doanh và cơ sờ giáo dục được xây dựng cùng với nhiều dự án nước ngoài được cấp phép thực hiện

Hiện tại, tăng trưởng kinh tế của Lào chủ yếu dựa vào thủy điện và khai thác mỏ, chiếm khoảng 80% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Ngoài các tiềm lực phát triển kinh tế công mặt khai thác khoáng sản và thủy điện

ra Lào còn rất nhiều tiềm lực kinh tế phát triển các ngành dịch vụ như du lịch, việc vận chuyển quốc tế

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CỦA VIỆT NAM, TRUNG QUỐC VÀ THÁI LAN TRONG TỈNH SAVANNAKHET CỦA

NƯỚC CHDCND LÀO

2.1 Lợi thế và khó khăn của tỉnh Savannakhet trong việc phát triển kinh tế và thu hút FDI

2.1.1 Lợi thế

Tỉnh Savannakhet là tỉnh lớn và có diện tích nhiều nhất của Lào Đặc biệt là khu kinh tế đặc biệt đã thành lập vào ngày 24 tháng 2 năm 2008 ký kết giữa chính phủ CHDCND Lào và công ty TNHH phát triển Pacifica Stream Malaysia và có ký kết dự án phát triển (PDA : Project Development Agreement) nơi cả hai bên đã đồng ý cùng nhau nghiên cứu và phát triển một trung tâm thương mại và công nghiệp mới ở tỉnh Savannakhet của CHDCND Lào Nằm dọc theo các EWEC (East-West Economic Corridor) mà có khoảng 1,450 km tuyến đường nối liền Myanmar Mawlamyine Cảng và Cảng Đà Nẵng của Việt Nam Từ đó, có kết nối cả Mukdahan của Thái Lan phía tây, Việt Nam Lao Bảo ở phía đông, Trung Quốc Vân Nam trong phía bắc và Campuchia ở phía nam

2.1.2 Khó khăn

Tuy nhiên, tỉnh Savannakhet có khu kinh tế đặc biệt như vậy và nối tiếp nhiều nước là một lợi thế lớn của tỉnh Savannakhet, rộng và chia thành 4 khu vực như đã nói trên nhưng cùng với lợi thế đó cũng có những khó khăn đó là sự quyết định của chính phủ còn chậm chưa thống nhất làm cho việc đầu tư gặp khó khăn và chậm lại, thiếu thốn lao động có hiệu quả, thiếu sự chuyên môn hóa khoa học, tuy mà trong nước có thể sản xuất ra điện nhưng cũng còn thiếu điện, thiếu nước, công cụ vận tải và giao nhận còn lạc hậu, còn nhiều bước khó khăn của luật trong việc đầu tư của các nhà đầu tư Đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn đặc biệt là khu vực miền núi vì những vùng đó kém phát triển về cơ sở hạ tầng Như vậy, các chủ đầu tư không quan tâm đến các vùng đấy

2.2 Phân tích thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan tại tỉnh Savannakhet, CHDCND Lào

2.2.1 Số vốn và dự án

Căn cứ theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và sở kế hoạch và đầu tư tỉnh cung cấp

về tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ năm 2000 đến năm 2011 thu hút được 20 quốc gia đầu tư với số dự án là 144 dự án, tổng số vốn đầu tư đạt trên 1,594 triệu đô la và có

số vốn đăng ký là 512 triệu đô la Trong đó, các nhà đầu tư chiếm thị phần cao nhất là Trung Quốc, thư hai là Thái Lan và thứ ba là Việt Nam

Trong bài này nghiên cứu việc thu hút FDI của 3 quốc gia, đó là Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan, như vậy sẽ có phân tích số dự án và số vốn của 3 quốc gia đó

*Trung Quốc

Trong giai đoạn năm 2000 – 2011thực hiện luật thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài số 02/QH CP về tăng cường thu hút và nâng cao hiệu quả ĐTNN thời kỳ 2000

-2011 tỉnh đã thu hút được 31 dự án từ nhà đầu tư Trung Quốc tổng vốn đầu tư thu hút đạt

322 triệu đô la và tổng số vốn đăng ký thực tế có thể đạt được là 113 triệu đô la

Biểu đồ 2.1 : Dự án đầu tư qua các năm của Trung Quốc 2000 – 2011

Biểu đồ 2.1 cho chúng ta thấy số dự án đầu tư có sự tăng trưởng không đồng đều, như ta thấy năm 2001 và 2003 không có dự án đầu tư, năm 2005 - 2010 số dự án có chuyển biến tốt ta thấy rằng số dự án đầu tư tăng lên từ 3 dự án đến 7 dự án

*Thái Lan

Từ 2000 -2011 tỉnh đã thu hút được 29 dự án từ nhà đầu tư Thái Lan và có tổng vốn đầu tư thu hút đạt 198.47 triệu đô la và tổng số vốn đăng ký thực tế có thể đạt được

là 87 triệu đô la

Biểu đồ 2.2 : Số dự án đầu tƣ qua các năm của Thái Lan 2000 – 2012

Từ biểu đồ 2.2 cho chúng ta thấy rằng không có dự án đầu tư trong giai đoạn năm

2000 – 2002 Sau đó, đến năm 2003thấy rằng số dự án đầu tư có chuyển biến tăng lên 5

dự án đầu tư, trong năm 2004 đến 2008 số dự án lại giảm xuống từ 3 dự án còn 2 dự án Năm 2009 số dự án tăng lên đến 6 dự án là do có sự điều chỉnh của Luật thu hút đầu tư

* Việt Nam

2000 – 2011 tỉnh Savannakhet có thể thu hút được vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam là 24 dự án với tổng số vốn đầu tư là 117.97 triệu đô la và có số vốn đăng

ký là 70.88 triệu đô là

Biểu đồ 2.3 Dự án đầu tƣ qua các năm của Việt Nam 2000 – 2011

Biểu đồ 2.3 cho thấy sự tăng giảm của các dự án qua các năm, ta thấy trong giai đoạn 2000 – 2005 không có dự án đầu tư nào, cho đến giai đoạn 2006 – 2011 thì các dự

án đầu tư và số vốn đầu tư tăng lên từ 1 dự án đến 6 dự án đầu Đó là do quan hệ hợp tác tốt giữa Việt Nam và Lào về thái độ thân thiện, sự nhiệt tình giữa lãnh đạo 2 tỉnh và các công chức đối với các dự án của họ cũng gây một ấn tượng tốt và có tính chất lan truyền Ngoài ra, 2 quốc gia thì không cách xa nhau nhiều, giá đất và giá nhân công rẻ

2.2.2 Lĩnh vực đầu tư

Trung Quốc và Việt Nam tập trung vào đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp nhiều vì do sự chuyên nghiệp của họ về các ngành và lĩnh vực đó Việt Nam cũng đang coi trọng lĩnh vực nông nghiệp để sản xuất và chế biến thành các sản phẩm xuất khẩu Nhưng nói nghiêng về lĩnh vực dịch vụ thì không thu hút được sự quan tâm tư Trung Quốc và Việt Nam

Thái Lan thì có điểm khác với Trung Quốc và Việt Nam vì họ tập trung đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ, du lịch là chính vì họ có lợi thế về tiếng và văn hoá khá giống nhau, thứ hai là ngành công nghiệp, còn ngành nông nghiệp thì chưa được sự quan tâm nhiều lắm

từ các nhà đầu tư Thái Lan vì cơ sở nền kinh tế của Thái Lan cũng là nông nghiệp

2.2.3 Hình thức đầu tư

Bảng 2.5 : Đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Savannakhet tính theo hình thức

đầu tư giai đoạn 2000 – 2011 (Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam)