Do đó, đòi hỏi các NHTM Việt Nam phải nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng, hạn chế đến mức thấp nhất các nguy cơ có thể gây nên rủi ro và Ngân hàng TMCP Công Thương cũng không là
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN iii LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI
RO TÍN DỤNG Error! Bookmark not defined 1.1 Rủi ro tín dụng Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.2 Phân loại rủi ro tín dụng và các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng Error! Bookmark not defined.
1.2 Quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not
defined
1.2.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.2.2 Sự cần thiết của quản trị rủi ro tín dụng Error! Bookmark not defined 1.2.3 Những nội dung chủ yếu của công việc quản trị rủi ro tín dụng Error!
Bookmark not defined
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VIETINBANK SƠN LA Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về Vietinbank Sơn La .Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Lịch sử ra đời Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined.
not defined
2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2008-2013Error! Bookmark not
defined
Trang 22.2 Thực trạng hoạt động Tín dụng và QTRR tín dụng tại Vietinbank Sơn La giai đoạn 2009 đến tháng 06/2013 .Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Kết quả hoạt động tín dụng tại Vietinbank Sơn La Error! Bookmark not
defined
2.2.2 Rủi ro tín dụng tại Vietinbank Sơn La Error! Bookmark not defined.
2.3 Thực trạng quản trị RRTD tại Vietinbank Sơn LaError! Bookmark not defined
2.3.1 Cơ cấu tổ chức hoạt động, cơ cấu giám sát và quản trị RRTD Error!
Bookmark not defined
2.3.2 Quy trình chấm điểm và xếp hạng khách hàng vay vốn.Error! Bookmark
not defined
2.3.3 Quản lý, kiểm soát RRTD Error! Bookmark not defined 2.3.4 Xử lý nợ có vấn đề Error! Bookmark not defined.
2.4 Đánh giá chung về quản trị RRTD của Vietinbank Sơn La Error!
Bookmark not defined
2.4.1 Những mặt đạt được Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VIETINBANK SƠN LA Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng phát triển của Vietinbank Sơn La giai đoạn 2010- 2015 Error!
Bookmark not defined
3.1.1 Cung cấp sản phẩm tín dụng hiện có cho khách hàng hiện tại Error!
Bookmark not defined
3.1.2 Khai thác thị trường tiềm năng Error! Bookmark not defined.
3.1.3 Áp dụng công nghệ kỹ thuật nâng cao tính năng, chất lượng Sản phẩm dịch
vụ Ngân hàng Error! Bookmark not defined.
defined
3.2 Mục tiêu cụ thể của Vietinbank Sơn La trong năm 2013Error! Bookmark not defined
3.2.1 Về công tác huy động vốn Error! Bookmark not defined 3.2.2 Về công tác tín dụng Error! Bookmark not defined.
Trang 33.2.3 Công tác tài chính kế toán và an toàn kho quỹ.Error! Bookmark not defined
defined
3.2.5 Công tác tổ chức cán bộ Error! Bookmark not defined.
3.3 Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường QTRR tín dụng tại Vietinbank Sơn La Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Xây dựng chính sách tín dụng - chính sách khách hàng:Error! Bookmark
not defined
3.3.2 Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay: Error! Bookmark not defined 3.3.3 Các giải pháp hạn chế, bù đắp tổn thất khi rủi ro xảy raError! Bookmark
not defined
3.3.4 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 3.3.5 Các giải pháp phân tán rủi ro tín dụng Error! Bookmark not defined.
3.4 Một số đề xuất và kiến nghị: Error! Bookmark not defined.
3.4.1 Đối với Ngân hàng TMCP Công Thương Việt NamError! Bookmark not
defined
3.4.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ chủ yếu, mang lại nguồn thu nhập chính tại ngân hàng thương mại, rủi ro tín dụng cao sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng Rủi ro tín dụng luôn tồn tại trong hoạt động tín dụng, không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro tín dụng mà chỉ có thể quản trị nhằm giảm thiểu tổn thất khi rủi ro xảy ra
Đứng trước những thời cơ và thách thức của tiến trình hội nhập kinh tế quốc
tế, vấn đề nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu rủi ro tại NHTM đã trở nên cấp thiết, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi tình trạng nợ xấu tại một số lĩnh vực ở các NHTM đang ngày càng tăng nhanh
Trang 4Bên cạnh đó, tình hình kinh tế thế giới vẫn đang diễn biến phức tạp, khủng hoảng nợ công các nước Châu Âu; bất ổn tài chính một số nước, trong đó có nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới là Trung Quốc, được dự báo là sẽ tiếp tục căng thẳng Việt Nam là một nước có nền kinh tế mở nên không tránh khỏi những ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới Do đó, đòi hỏi các NHTM Việt Nam phải nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng, hạn chế đến mức thấp nhất các nguy cơ có thể gây nên rủi
ro và Ngân hàng TMCP Công Thương cũng không là ngoại lệ
Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La thành lập, hoạt động với thời gian chưa được 6 năm, tuy nhiên trong bối cảnh tài chính, kinh tế quốc tế và trong nước còn nhiều khó khăn, bất ổn như hiện nay thì việc nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng là điều hết sức cần thiết giúp cho Chi nhánh đánh giá đúng và đầy đủ về thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng của mình, từ đó đề xuất giải pháp quản trị phù hợp nhằm hạn chế tối đa tổn thất có thể xảy ra Chính vì
vậy tôi chọn đề tài "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương
Việt nam - Chi nhánh Sơn La” làm đề tài nghiên cứu trong Luận văn với hy vọng
góp một phần nhỏ trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị
Mục đích nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu giải quyết 3 vấn đề cơ bản như sau:
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng
Phân tích tình hình hoạt động tín dụng, thực trạng về quản trị rủi ro tín dụng trong thời gian qua tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Sơn La, từ đó nhận biết được những mặt tích cực cũng như những mặt hạn chế của công tác quản trị rủi ro tín dụng áp dụng trong thời gian qua
Đề xuất một số giải pháp có thể áp dụng trong thực tiễn để tăng cường quản trị rủi ro tín dụng, giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng tín dụng đảm bảo hoạt động kinh doanh của chi nhánh được ổn định
Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định
tính và định lượng từ những số liệu sơ cấp và thứ cấp
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn được chia làm 3 chương:
Trang 5Chương thứ nhất, luận văn trình bày lý luận chung về rủi ro tín dụng và
quản trị rủi ro tín dụng Những nội dung được trình bày trong chương này là nền tảng lý luận cơ bản để thực hiện các phân tích đánh giá thực trạng của chương 2 Trong chương 1: luận văn đề cập đến hai nội dung chính
Nội dung thứ nhất: Là tìm hiểu về rủi ro tín dụng ngân hàng thương mại là
gì, phân loại rủi ro tín dụng gồm ( Rủi ro giao dịch, Rủi ro danh mục, Rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn, Rủi ro do không có khả năng trả nợ ) và các chỉ tiêu phản
ánh, nguyên nhân của rủi ro tín dụng bắt nguồn từ 3 nguyên nhân chính: Nguyên nhân khách quan từ môi trường kinh doanh, Nguyên nhân từ phía khách hàng, Nguyên nhân từ phía ngân hàng
Nội dung thứ hai: Là tìm hiểu về quản trị rủi ro tín dụng, sự cần thiết phải thực hiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thương mại và để quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng thương mại đạt kết quả cao cần chú ý đến những nội dung gì
Chương thứ hai, luận văn trình bày về thực trạng Quản trị rủi ro tín dụng tại
Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La
Trước tiên, tác giả đã giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La như quá trình hình thành và phát triển, lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh, mạng lưới hoạt động, khái quát kết quả hoạt động của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La trong giai đoạn
2008-2013 Và đồng thời giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Côn g thương Việt Nam chi nhánh Sơn La
Tiếp theo luận văn trình bày những kết quả tín dụng Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La đã đạt được giai đoạn từ 2009 đến 2013 có so sánh với các tổ chức tín dụng khách trên địa bàn; rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La phán ánh chất lượng tín dụng của chi nhánh
Trang 6Tiếp theo luận văn phân tích về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La, trong nội dung này, luận văn phân tích:
Thứ nhất là thực trạng về cơ cấu tổ chức hoạt động, cơ cấu giám sát của tại TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La, Luận văn có nên ra các điểm chưa hợp lý trong mô hình tổ chức hoạt động của mảng tín dụng Công tác giám sát tín dụng còn nhiều hạn chế
Thứ hai là thực trạng quy trình đánh giá xếp hạng khách hàng, áp dụng mô hình chấm điểm và xếp hạng khách hàng vay vốn đang được áp dụng tại TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La Mặc dù áp dụng mô hình đánh giá xếp hạng khách hàng tuy nhiên vẫn còn những bất cập trong công tác thu thập và xử lý
số liệu trước khi nhập nhập bảng tính chấm điểm
Thứ ba là: Thực trạng công việc quản lý, kiểm soát rủi ro tín dụng tại TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La; Nhân sự quản lý rủi ro tín dụng còn mỏng và kinh nghiệm quản trị rủi ro còn yếu
Và thứ tư là: Thực trạng về công tác xử lý nợ có vấn đề tại TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La Là chi nhánh mới thành lập tuy nhiên ban lãnh đạo đều là những người có thâm niên công tác, làm việc nhiều năm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, trực tiếp quản lý tín dụng tại các tổ hcwcs tín dụng khác nên công tác xử lý nợ có vấn đế khá tốt
Đánh giá chung về công tác quản trị rủi ro tín dụng
* Những mặt đạt được:
Vietinbank Sơn La thực hiện quy trình cấp tín dụng từ khâu tiếp nhận thông tin đến thẩm định khách hàng vay, ra quyết định cho vay, kiểm tra tình hình sử dụng vốn vay khá chặt chẽ, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, phòng chức năng Hệ thống cảnh báo rủi ro cũng đã hỗ trợ đắc lực cho các cán bộ tín dụng tác nghiệp trong quá trình công tác tín dụng
Công tác nhận biết RRTD có thể thực hiện tốt là do:
+ Các bộ phận đã được chuyên môn hóa sâu hơn tùy theo chức năng, phân
Trang 7định rõ trách nhiệm giữa các bộ phận Mỗi cán bộ công nhân viên đều ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình đối với vị trí được giao trong quá trình tác nghiệp hoạt động tín dụng, điều đó đã tăng chất lượng công việc tại các bộ phận, chất lượng thẩm định được nâng cao, công tác kiểm tra trước, trong và sau cho vay được tăng cường
+ Chính sách tín dụng của Vietinbank Sơn La có mục tiêu cụ thể về phát triển tín dụng và tập trung phát triển tín dụng vào những lĩnh vực an toàn, mỗi lĩnh vực, đối tượng khách hàng cụ thể đều có các quy trình khác nhau theo từng đối tượng khách hàng do Vietinbank Việt Nam xây dựng vừa đáp ứng đòi hỏi tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng vừa đáp ứng kịp thời nhu cầu tín dụng của khách hàng, rút ngắn thời gian ra quyết định tín dụng
- Qua hơn 5 năm hoạt động (2008-2013) Chất lượng dư nợ cho vay là khá tốt Kết quả trên thể hiện công tác quản trị RRTD của ngân hàng đã được thực hiện một cách có hiệu quả Nợ nhóm 2, nợ xấu có phát sinh nhưng đã được Ban giám đốc, lãnh đạo phòng Khách hàng, Phòng Quản lý rủi ro và xử lý nợ có vấn đề, cán
bộ tín dụng áp dụng biện pháp quản lý và xử lý nợ có vấn đề để đôn đốc sát sao khách hàng trả nợ, kiểm soát nguồn thu và TSBĐ để buộc khách hàng phải thực hiện nghĩa vụ như đã cam kết trong hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng
* Hạn chế và nguyên nhân:
- Còn bất hợp lý trong thực hiện xác định giới hạn tín dụng: xác định giới hạn tín dụng do Phòng Quan hệ khách hàng đề xuất và phụ thuộc ý kiến chủ quan của Phòng Quan hệ khách hàng Xác định giới hạn tín dụng chưa có một bộ phận độc lập và chuyên môn hóa thực hiện để đảm bảo tính khách quan và hướng đến các chuẩn mực quốc tế như nguyên tắc Basel về quản lý nợ xấu đã đề ra
- Sự tuân thủ quy trình tín dụng của Vietinbank Sơn La có những thời điểm chưa nghiêm và thiếu thận trọng Nhiều khoản tín dụng bị phê duyệt một cách vội vàng, chạy theo yêu cầu của khách hàng và được chỉ định của cấp phê duyệt
từ trên xuống mà thiếu đi sự phân tích, thẩm định tín dụng của cán bộ quản lý khoản vay Việc cấp tín dụng mang tính cảm tính, không dựa vào quá trình thu
Trang 8thập thông tin, phân tắch và xử lý thiếu thận trọng và chắnh xác
- Ngân hàng TMCP Công thương VN chi nhánh Sơn La chưa ban hành một
chắnh sách khách hàng và cơ sở phân loại khách hàng để thực thi chắnh sách đó Các chắnh sách phắ, lãi suất được đưa ra là phắ, lãi suất ưu đãi áp dụng đối với
những khách hàng tốt nhất nhưng ỘchuẩnỢ về khách hàng tốt nhất vẫn chưa rõ
ràng, thống nhất mà chỉ định tắnh, chưa lượng hóa để việc áp dụng được hợp lý và khách quan Vì vậy chắnh sách khách hàng thiếu đi tắnh hợp lý và khoa học
- Hiện nay danh mục đầu tư của chi nhánh còn tập trung vào các doanh
nghiệp lớn và một số lĩnh vực ngành nghề như Thủy Điện; Mặc dù đã có định hướng phát triển đối với loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ, cho vay thể nhân nhưng do chỉ đạo chưa qu yết liệt nên tỷ trọng đầu tư tắn dụng đối với khu vực này còn thấp Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của công tác quản trị rủi ro
Từ việc phân tắch những kết quả đạt đýợc, hạn chế yếu kém Luận vãn đề xuất các nhóm giải pháp tãng cýờng Công tác quản trị rủi ro tắn dụng đýợc đề cập
trong chýõng 3
Để giải pháp phù hợp với từng thời kỳ, định hýớng tắn dụng của cấp trên cũng nhý tình hình hoạt động của chi nhánh, luận vãn đề cập đến định hýớng phát triển của Ngân hàng thýõng mại CP Công thýõng Việt Nam chi nhánh Sõn La giai đoạn
2011 đến 2015, trong đó nhấn mạnh đến việc cung cấp sản phẩm tắn dụng nhý thế nào ra thị trýờng, khai thác thị trýờng ra sao, ứng dụng khoa học công nghiệp phục
vụ đẩy mạnh sản phẩm tãng doanh thu và nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ nhân viên nhý thế nào
Bên cạnh định hýớng hoạt động, luận vãn đề cập đến mục tiêu cụ thể của Ngân hàng thýõng mại CP Công thýõng Việt Nam chi nhánh Sõn La trong nãm tiếp theo
Từ định hýớng phát triển giai đoạn 2011 đến 2015 Luận vãn đýa ra các giải pháp quản trị rủi ro tắn dụng :
Giải pháp 1: Xây dựng chắnh sách tắn dụng - chắnh sách khách hàng Giải pháp 2: Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay
Trang 9Giải pháp 3: Các giải pháp hạn chế, bù đắp tổn thất khi rủi ro xảy ra
Giải pháp 4: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Giải pháp 5 : Các giải pháp phân tán rủi ro
Từ việc nghiên cứu công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Sơn La, Luận văn đưa ra các kiến nghị đề xuất với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, NHNN Việt Nam và với chính phủ :
Thứ nhất : Với NHTMCP Công thương Việt Nam :
- Cần xây dựng hệ thống thông tin khách hàng : Hiện tại Vietinbank đã xây dựng được hệ thống chấm điểm, phân hạng khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân Cách thức xếp loại và phân hạng chủ yếu dựa trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp để tính ra các chỉ số tài chính, trong khi bản thân các báo cáo tài chính do khách hàng cung cấp thường thiếu độ tin cậy Do vậy, cơ sở để ra quyết định cho vay nhiều khi mang tính chất cảm tính, phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của cấp xét duyệt và cán bộ tín dụng;
- Đổi mới quy trình cấp tín dụng phù hợp hơn với chuẩn Basell, trong đó lưu ý: + Hoàn thiện hệ thống đánh giá tín dụng, thiết lập các tiêu chí cấp tín dụng đúng đắn
+ Thiết lập qui trình cấp tín dụng rõ ràng, hạn chế và ngăn ngừa rủi ro do yếu
tố con người
- Xây dựng hệ thống phân loại nợ bằng cả phương pháp định tính gắn với hệ thống xếp hạng tín dụng và trích lập dự phòng rủi ro
- Nâng cấp hệ thống quản lý tài sản đảm bảo toàn hệ thống của Vietinbank nhằm phục vụ tốt công tác định giá tài sản đảm bảo của cán bộ tín dụng cũng như hạn chế rủi ro tín dụng phát sinh từ tài sản đảm bảo
- Chú trọng và đẩy nhanh hơn nữa công tác xử lý thu hồi nợ trực tiếp, thường xuyên rà soát lại các khoản nợ, phân loại, đánh giá khả năng thu hồi để triển khai các biện pháp thu hồi nợ
Thứ hai : Đối với NHNN
Trang 10- Cần nâng cao chất lượng quản lý, điều hành: Nâng cao vai trò định hướng trong quản lý và tư vấn cho các NHTM thông qua việc thường xuyên tổng hợp, phân tích thông tin thị trường, đưa ra các nhận định và dự báo khách quan, mang tính khoa học, đặc biệt là liên quan đến hoạt động tín dụng để các NHTM có cơ
sở tham khảo, định hướng trong việc hoạch định chính sách tín dụng của mình sao cho vừa đảm bảo phát triển hợp lý, vừa phòng ngừa được rủi ro
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát: Thực hiện thường xuyên công tác thanh tra, kiểm soát dưới nhiều hình thức để kịp thời phát hiện và ngăn chặn những vi phạm tiêu cực trong hoạt động tín dụng nhằm đưa hoạt động tín dụng của ngân hàng vào đúng quỹ đạo luật pháp
- Nâng cao chất lượng của Trung tâm thông tin tín dụng (CIC): Một trong những bộ phận được NHTM sử dụng thường xuyên là trung tâm thông tin tín dụng (mạng CIC) Và một trong những điều kiện cần thiết để thực hiện quản trị rủi
ro tốt là hệ thống thông tin phải đầy đủ, cập nhật, chính xác Chất lượng thông tin càng cao thì rủi ro trong kinh doanh tín dụng của các Tổ chức Tín dụng càng giảm Vì vậy, việc hoàn thiện hoạt động của Trung tâm thông tin tín dụng là rất cần thiết chẳng hạn như là: thông tin tín dụng phải bao hàm tất cả các thông tin về tình hình vay vốn của khách hàng tại các Tổ chức Tín dụng, phải có sự phân tích thông tin tổng hợp về khách hàng để lưu ý các NHTM Bên cạnh đó, cần chú trọng đổi mới và hiện đại hóa các trang thiết bị, thiết lập hệ thống sao cho việc thu thập cũng như cung cấp thông tin tín dụng được thông suốt, kịp thời
Thứ ba: Đối với Chính phủ: Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng là
một đòi hỏi cấp bách Nhà nước phải không ngừng tạo ra môi trường pháp lý lành mạnh để khuyến khích sản xuất kinh doanh, tạo hành lang pháp lý vững chắc để các thành phần kinh tế yên tâm bỏ vốn ra đầu tư Bên cạnh đó, Nhà nước cũng cần tiếp tục hoàn thiện, đổi mới môi trường kinh tế, coi đó là giải pháp tổng thể
và cơ bản nhất trong quá trình đổi mới mọi lĩnh vực kinh doanh nói chung và lĩnh vực kinh doanh tiền tệ nói riêng, chẳng hạn như:
- Trong việc ban hành và thực hiện các cơ chế chính sách pháp luật cần nắm