Trong những năm qua, công tác kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của Thành phố do Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội thực hiện tuy đã đạt được những kết quả đáng gh
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thông tin và truyền thông là một ngành đa lĩnh vực, bao gồm bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, báo chí và xuất bản Trong những năm qua, ngành thông tin và truyền thông đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và đóng góp tỷ trọng lớn trong tăng trưởng GDP của đất nước Hà Nội là thành phố có tốc độ phát triển nhanh trong cả nước về thông tin và truyền thông Trong những năm qua, Hà Nội luôn là một trong số ít địa phương dẫn đầu các tỉnh/thành phố trong cả nước về ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, phát triển hạ tầng và các dịch vụ bưu chính, viễn thông Hà Nội cũng là nơi tập trung hầu hết các doanh nghiệp lớn của cả nước về lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và các cơ quan báo chí, xuất bản của trung ương và địa phương
Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của quản lý là lập
kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Lập kế hoạch là chức năng rất quan trọng đối với mỗi nhà quản lý bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác định được các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra
Kế hoạch phát triển Thông tin và Truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội, do Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội chủ trì lập và tổ chức thực hiện, là một trong những kế thành phần trong tổng thể Kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội hàng năm của Thành phố Hà Nội, góp phần không nhỏ trong việc định hướng, phát triển của ngành thông tin và truyền thông của Thủ đô
Trong những năm qua, công tác kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của Thành phố do Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội thực hiện tuy đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận nhưng vẫn còn một số tồn tại như: chưa có một quy trình lập kế hoạch hàng năm một cách cụ thể, thống nhất; trong quá trình thực hiện còn nhiều yếu tố ảnh hưởng đến các bước trong quy trình và chất lượng của bản kế hoạch Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác kế hoạch, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông
Trang 2tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội” nhằm hoàn thiện quy trình hiện tại và nâng cao chất lượng lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của thành phố Hà Nội trong những năm tiếp theo là rất cần thiết
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đánh giá thực trạng quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội do Sở Thông tin và Truyền thông thực hiện theo các mốc thời gian từ giai đoạn hướng dẫn đến giai đoạn hoàn thành bản kế hoạch để tìm ra những điểm hợp lý, bất hợp lý và nguyên nhân Từ những nguyên nhân của những điểm bất hợp lý, hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội và đề xuất các cấp có thẩm quyền đối với quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm
Đề tài đi sâu trả lời các câu hỏi sau:
- Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội theo các mốc thời gian như thế nào?
- Các bước trong quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội có phù hợp với cơ sở lý thuyết và thực tế không?
- Những nội dung của quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội nào cần hoàn thiện? Hoàn thiện như thế nào?
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là “Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội” trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2012 Nội dung chính tập trung nghiên cứu quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội do Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội lập theo các mốc thời gian từ giai đoạn hướng dẫn đến giai đoạn hoàn thành bản kế hoạch
Phương pháp nghiên cứu:
Trang 3Khung lý thuyết:
a
Quy trình nghiên cứu:
Bước 1: Nghiên cứu về quy trình lập kế hoạch hàng năm về phát triển ngành/lĩnh vực của các cơ quan Trung ương và kế hoạch hàng năm về phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương để làm cơ sở đưa ra quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm
Bước 2: Làm rõ các yêu cầu, các bên tham gia, các yếu tố ảnh hưởng và các điều kiện xây dựng quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm nói chung và lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội nói riêng
Bước 3: Tiến hành thu thập dữ liệu thực trạng về công tác lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm, từ đó đánh giá các điểm hợp lý, bất hợp lý của quy trình trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm tại thành phố Hà Nội Nội dung các số liệu được thu thập gồm:
- Các văn bản hướng dẫn xây dựng kế hoạch của Bộ Thông tin và Truyền
Các yêu cầu thực
hiện quy trình lập
kế hoạch phát triển
thông tin và truyền
thông hàng năm
cấp tỉnh
Các yếu tố ảnh
hưởng đến quy
trình lập kế hoạch
phát triển thông tin
và truyền thông
hàng năm cấp tỉnh
Các bên tham gia
quy trình lập kế
hoạch phát triển
thông tin và truyền
thông hàng năm
cấp tỉnh
Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh
Bước 1: Hướng dẫn lập kế hoạch Bước 2: Lập kế hoạch theo từng
lĩnh vực
Bước 3: Tiếp nhận và thẩm định
kế hoạch
Bước 4: Dự thảo kế hoạch chung Bước 5: Thảo luận kế hoạch
cấp sở
Bước 6: Quyết định dự thảo kế
hoạch - lần 1
Bước 7: Thảo luận kế hoạch
cấp thành phố
Bước 8: Quyết định dự thảo kế
hoạch - lần 2
Bước 9: Phê duyệt kế hoạch
Quy trình lập kế hoạch được hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh
Trang 4thông, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính và các quy trình xây dựng kế hoạch hàng năm của Sở Thông tin và Truyền thông, của Thành phố Hà Nội
- Các văn bản kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của thành phố
Hà Nội từ năm 2010 đến 2012
- Các kế hoạch của các phòng, ban, đơn vị thuộc Sở về các lĩnh vực chuyên môn và nội dung kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của các sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã của thành phố Hà Nội các năm từ 2010 đến 2012
Bước 4: Đưa ra giải pháp hoàn thiện quy trình lập kế hoạch cho Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội và kiến nghị với các cấp có thẩm quyền để giúp cho quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm hoàn thiện hơn trong giai đoạn tới
Đề tài gồm 3 Chương và có những đóng góp cơ bản sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin
và truyền thông hàng năm cấp tỉnh
Kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh là một kế hoạch tác nghiệp, cụ thể hóa của các kế hoạch chiến lược về phát triển các lĩnh vực thuộc ngành thông tin và truyền thông của địa phương như quy hoạch và kế hoạch 5 năm để thực hiện các mục tiêu đã đề ra Kế hoạch này được Sở Thông tin và Truyền thông lập và trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt
Trên cơ sở lý thuyết về kế hoạch, trong Chương 1, đề tài đã hệ thống các vấn đề liên quan đến kế hoạch, lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh cũng như xác định vị trí, vai trò của kế hoạch này trong hệ thống
kế hoạch kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông; nội dung và sự tham gia của các bên trong quá trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm
Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh có 9 bước cơ bản, bao gồm: 1) Hướng dẫn lập kế hoạch, 2) Lập kế hoạch theo từng lĩnh vực, 3) Tiếp nhận và thẩm định kế hoạch, 4) Dự thảo kế hoạch chung, 5)
Trang 5Thảo luận kế hoạch cấp sở, 6) Quyết định dự thảo kế hoạch lần 1, 7) Thảo luận kế hoạch cấp thành phố, 8) Quyết định dự thảo kế hoạch lần 2 và 9) Phê duyệt kế hoạch Trong chương này, đề tài đã phân tích, xác định yêu cầu cụ thể, những nội dung cần thực hiện trong từng bước Đặc biệt, để giúp cho việc lập kế hoạch đạt chất lượng, hiệu quả, trên cơ sở thực tiễn của công tác lập kế hoạch, đề tài đã rút ra các yêu cầu, yếu tố ảnh hưởng đến quy trình lập kế hoạch và một số mô hình phân tích phù hợp cho việc lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm Những mô hình phân tích được sử dụng trong lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm bao gồm: PEST, SWOT, 5W1H và mô hình phân tích mục tiêu
Những lý luận về kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh được nghiên cứu trong Chương 1 sẽ làm tiền đề, cơ sở cho việc hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố
Hà Nội được đề cập trong Chương 3 của đề tài này
Chương 2, bám sát vào nội dung lý thuyết được đề cập trong Chương
1, đề tài đã đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2010 - 2012
Qua phân tích, đánh giá Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2010 - 2012, đề tài đã đưa ra những đánh giá về việc đáp ứng các yêu cầu của quy trình lập kế hoạch và rút ra những điểm hợp lý và bất hợp lý của quy trình lập kế hoạch, cụ thể như sau:
Thứ nhất, về việc đáp ứng các yêu cầu của quy trình lập kế hoạch:
- Kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội được lập đảm bảo tuân theo định hướng, chủ trương của nhà nước về phát triển thông tin - truyền thông và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của thành phố Hà Nội
- Trong giai đoạn từ 2010 - 2012, các mốc thời gian trong quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của thành phố Hà Nội không được thực hiện thống nhất Tiến độ thực hiện các bước trong quy trình lập kế hoạch thường chậm
Trang 6hơn so với yêu cầu của thành phố Hà Nội
- Bản kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố
Hà Nội chưa có sự tham gia đầy đủ của các cơ quan, đơn vị như: Ủy ban nhân dân quận, huyện thị xã; Tổ chức, doanh nghiệp nhà nước về thông tin và truyền thông trên địa bàn thành phố Hà Nội nên đối với các nội dung trong bản kế hoạch như: Công tác quản lý nhà nước, các chỉ tiêu phát triển ngành thông tin và truyền thông còn thiếu và chưa thực sự đáp ứng yêu cầu Bên cạnh đó các phương pháp lập kế hoạch được áp dụng chưa đầy đủ và các yếu tố ảnh hưởng tác động đến quy trình lập kế hoạch nên cũng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng của bản kế hoạch
Thứ hai, về những điểm hợp lý và bất hợp lý của quy trình lập kế hoạch:
- Có 2 điểm hợp lý của quy trình được nêu ra gồm có:
+ Giúp cho công tác quản lý kế hoạch của Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội một cách khoa học, đẩy mạnh công tác cải cách hành chính của
cơ quan
+ Thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Nguyên tắc này xuất phát từ nhu cầu và xu hướng phân cấp ngày càng mạnh trong công tác quản lý nhà nước Biểu hiện cụ thể của nguyên tắc này là sự kết hợp hài hòa giữa quy trình từ trên xuống và quy trình từ dưới lên trong quá trình lập kế hoạch
- Có 6 điểm bất hợp lý của quy trình được nêu ra gồm có:
+ Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội chưa ban hành chính thức quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của thành phố Hà Nội Điều này ảnh hưởng đến tính thống nhất trong việc áp dụng quy trình lập kế hoạch hàng năm
+ Bộc lộ những điểm bất hợp lý tại các bước: 1 Hướng dẫn lập kế hoạch, 2) Lập kế hoạch theo từng lĩnh vực, 4) Dự thảo kế hoạch chung, 5) Thảo luận kế hoạch cấp sở và 9) Phê duyệt kế hoạch
Trên cơ sở đánh giá những điểm bất hợp lý, đề tài đã nêu ra được những nguyên nhân, đây là cơ sở cho việc đề xuất những phương án hoàn thiện cho quy trình sau này, bao gồm:
Trang 7- Công tác lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của các tỉnh/thành phố chưa được Bộ Thông tin và Truyền thông quan tâm đầy đủ
- Nhận thức về công tác lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của các cấp lãnh đạo và các phòng, ban, đơn vị thuộc Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội còn hạn chế Chưa đánh giá hết tầm quan trọng và vai trò của các bên tham gia trong quá trình lập kế hoạch như các quận, huyện, thị
xã về công tác quản lý nhà nước tại địa phương và các tổ chức, doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực thông tin và truyền thông trên địa bàn thành phố
- Hệ thống văn bản quy định về công tác lập kế hoạch của lĩnh vực thông tin và truyền thông chưa được bổ sung, hoàn thiện
- Việc lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông phải thực hiện theo quy trình xây dựng và giao kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của thành phố Hà Nội nên bị áp đặt về thời gian, chưa phù hợp với tính thực tế của công tác lập kế hoạch
- Công tác lập kế hoạch bị tác động bởi nhiều yếu tố tác động này làm mất vai trò của công tác kế hoạch, làm cho công tác kế hoạch thiếu tính khoa học
- Các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước
về thông tin và truyền thông chưa đầy đủ, ảnh hưởng không tốt đến quy trình lập kế hoạch cũng như chất lượng bản kế hoạch
Chương 3, trên cơ sở đánh giá thực trạng và cơ sở lý luận về quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm cấp tỉnh, đề tài đã
đề xuất phương án hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội
Quan điểm khi hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội bao gồm:
- Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội được hoàn thiện phải phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong công tác kế hoạch của ngành thông tin và truyền thông, đồng bộ với xu hướng đổi mới quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của 3 cấp trên địa bàn
Trang 8thành phố Hà Nội
- Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội phải huy động được các cấp tham gia và có sự phân cấp rõ ràng
về trách nhiệm cũng như tiến độ thực hiện các bước trong quy trình
- Quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội phải gắn liền với chất lượng của nội dung bản kế hoạch, phù hợp với năng lực và thể chế hiện hành
Mục tiêu cần đạt được khi hoàn thiện quy trình, cụ thể sau:
- Tạo ra một quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội thống nhất và lồng ghép với quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của 3 cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội
- Nâng cao chất lượng bản kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội
- Hoàn thiện quy trình góp phần tạo điều kiện thuận lợi trong công tác chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo Sở cũng như tạo điều kiện cho các đơn vị tham gia, theo dõi, đánh giá và thực hiện bản kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội một cách đồng bộ, hiệu quả
Nội dung quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội gồm 9 bước: 1) Hướng dẫn lập kế hoạch, 2) Lập kế hoạch theo từng lĩnh vực, 3) Tiếp nhận và thẩm định kế hoạch, 4) Dự thảo kế hoạch chung, 5) Thảo luận kế hoạch cấp sở, 6) Quyết định dự thảo kế hoạch lần 1, 7) Thảo luận kế hoạch cấp thành phố, 8) Quyết định dự thảo kế hoạch lần 2 và 9) Phê duyệt
kế hoạch Các tồn tại ở các bước 1, 2, 3, 5 và 9 đều được hoàn thiện phù hợp với quy định chung về lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và thực tế của ngành thông tin và truyền thông tại thành phố Hà Nội
Đề tài cũng nêu ra các kiến nghị để hoàn thiện quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông của thành phố Hà Nội với các cấp có thẩm quyền như: Bộ Thông tin và Truyền thông, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội và các bên tham gia lập kế hoạch phát triển
Trang 9thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội
Trên cơ sở nghiên cứu nghiêm túc và có hệ thống các vấn đề lý luận về quy trình lập kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm, tác giả đã đi sâu phân tích, đánh giá hiện trạng và đề xuất những giải pháp hoàn thiện quy trình lập
kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội Đề tài này đã giúp cho tác giả, cũng chính là một trong những người làm chuyên môn về công tác kế hoạch của Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội, nhận thức được một cách có hệ thống, khoa học trong công tác lập kế hoạch và góp phần chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng kế hoạch phát triển thông tin và truyền thông hàng năm của thành phố Hà Nội