Điều này cho thấy nghiên cứu thực trạng dịch vụ thẻ đang được cung ứng tại BIDV Cao Bằng và tìm ra các biện pháp phát triển dịch vụ thẻ là yêu cầu cấp thiết với chi nhánh BIDV Cao Bằng..
Trang 1- -
SẦM THỊ THU HOÀI
PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ CỦA NGÂN HÀNG
CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM –
CHI NHÁNH CAO BẰNG Chuyên ngành: KINH TẾ PHÁT TRIỂN
TÓM TẮT LUẬN VĂN
HÀ NỘI, 2014
Trang 2Thẻ ngân hàng hiện nay không còn là cụm từ xa lạ đối với người dân Việt Nam Nhìn lại thời điểm được coi là khởi đầu vào năm 2003, khi thị trường xuất hiện 2 loại thẻ nội địa dùng trên máy ATM (máy rút tiền tự động) là Connect 24 của Vietcombank và F@asAcess của Techcombank, thì tổng số lượng thẻ phát hành (gồm cả thẻ nội địa và thẻ quốc tế) mới đạt 234.000 thẻ Nhưng đến nay, tốc độ tăng trưởng của thị trường thẻ đã rất cao, có những năm đạt trên 300% Quyết định số 291/2006/QĐ-TTg ngày 29 tháng 12 năm 2006 của thủ tướng chính phủ phê duyệt Đề án Thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006 – 2010 và định hướng đến năm 2020 tại Việt Nam và mới nhất là Quyết định số 2453/QĐ-TTg, ngày 27/12/2011 phê duyệt Đề án Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2011-2015 là động lực để dịch vụ thẻ Ngân hàng phát triển mạnh mẽ
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), tính đến cuối tháng 3/2013, đã có 52 ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước và ngân hàng có vốn nước ngoài đăng ký phát hành thẻ, với trên 57,1 triệu thẻ các loại đã được phát hành, tăng 38,5% so với cuối năm 2011 Trong đó, hầu hết là thẻ ghi nợ (chiếm 93,6%), thẻ tín dụng (chiếm 3,1%) Tỷ lệ sử dụng thẻ ngân hàng so với các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác đang có xu hướng tăng lên Tuy nhiên, thị trường thẻ Việt Nam vẫn tồn tại khá nhiều rào cản làm giảm tính hiệu quả của thị trường như: thói quen sử dụng tiền mặt của người Việt Nam vẫn còn nặng nề; Hệ thống máy ATM tuy phát triển nhanh, nhưng phân bố lại chưa đều; Người sử dụng thẻ phần lớn là để rút tiền, chứ không phải thanh toán; Nhiều trung tâm mua sắm, bán lẻ được trang bị máy POS, nhưng việc thanh toán của người dân qua phương thức này còn khiêm tốn;….Những rào cản này đến từ những yếu tố bên trong và bên ngoài ngân hàng Các Ngân hàng thương mại (NHTM) đang là các tổ chức trực tiếp cung ứng dịch vụ thẻ tới khách hàng.Ngoài chức năng là một mảng kinh doanh quan trọng của NHTM, dịch vụ thẻ còn là công cụ quản lý của nhà nước Dịch vụ thẻ phát triển không những mang lại lợi nhuận cho NHTM mà còn mang đến lợi ích cho nền kinh tế xã hội như: giảm lượng tiền mặt lưu thông, là công cụ kích cầu tiêu dùng… Chính vì vậy, phát triển dịch vụ thẻ đối với NHTM là rất cần thiết để tăng trưởng kinh doanh và góp phần đưa nền kinh tế đất nước phát triển theo hướng hiện đại
Trang 3Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Cao Bằng là một chi nhánh nhỏ của BIDV Hoạt động trên địa bàn tỉnh lỵ của tỉnh miền núi Cao Bằng Chi nhánh BIDV Cao Bằng phát hành thẻ ghi nợ nội địa và lắp đặt máy rút tiền tự động (ATM) đầu tiên vào năm 2007, đến nay đã cung ứng tương đối đầy đủ các dịch vụ thẻ
cơ bản Tính đến cuối năm 2012, tổng số lượng thẻ đã phát hành (còn hoạt động) của chi nhánh BIDV Cao Bằng là 14.825 thẻ; trong đó: số lượng thẻ nội địa là 14.578 thẻ, số thẻ tín dụng quốc tế: 247 thẻ Tốc độ tăng trưởng phát hành thẻ ròng trong giảm dần trong 3 năm gần đây Thậm chí năm 2012 tốc độ tăng trưởng thẻ ròng mang giá trị âm (-) Đây là một biểu hiện của sự kém hiệu quả trong cung ứng dịch vụ thẻ của chi nhánh BIDV Cao Bằng Điều này cho thấy nghiên cứu thực trạng dịch vụ thẻ đang được cung ứng tại BIDV Cao Bằng và tìm ra các biện pháp phát triển dịch vụ thẻ là yêu cầu cấp thiết với chi nhánh BIDV Cao Bằng Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài: “ Phát triển dịch vụ thẻ của Ngân hàng cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhành Cao Bằng” làm đề tài nghiên cứu của luận văn thạc
sỹ Nội dung của luận văn gồm ba phần chính: Lý luận chung về dịch vụ thẻ của Ngân hàng thương mại; Thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV Cao Bằng; Định hướng phát triển và Một số giải pháp phát triển dịch vụ thẻ của BIDV Cao Bằng
Trong phần đầu của luận văn, tác giả đã đưa ra cơ sở lý luận của luận văn Trong phần này, luận văn định nghĩa thẻ ngân hàng theo Quy chế phát hành, thanh toán sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng được ban hành theo quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ngày 15 tháng 05 năm 2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: thẻ ngân hàng là phương tiện do tổ chức phát hành thẻ phát hành để thực hiện các giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoàn được các bên thỏa thuận.Thẻ ngân hàng là công cụ thể thông qua đó ngân hàng cung ứng các dịch vụ thẻ tới khách hàng
Dịch vụ thẻ ngân hàng bao gồm tất cả các dạng của giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng (cá nhân hoặc tổ chức) dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa nhằm cung cấp các sản phẩm dịch vụ ngân hàng và đáp ứng nhu cầu giao dịch trực tuyến không dùng tiền mặt của khách hàng Dịch vụ thẻ ngân hàng bao gồm: rút tiền mặt, chuyển khoản, thanh toán, trả lương qua tài khoản Luận văn đưa ra hai đặc điểm riêng có của dịch vụ thẻ ngân hàng là:
Trang 4Dịch vụ thẻ được phát triển trên nền tảng công nghệ hiện đại Do đặc thù cung ứng sản phẩm cho khách hàng dưới dạng thức trực tuyến, dịch vụ thẻ chỉ có thể vận hành tốt khi áp dụng các công nghệ mới nhất, tiên tiến nhất
Dịch vụ thẻ là một sản phẩm dịch vụ trọn gói: vì là tập hợp các sản phẩm dịch vụ liên quan đến quá trình sử dụng thẻ nên dịch vụ thẻ ngân hàng là một sản phẩm dịch vụ trọn gói đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong sử dụng sản phẩm thẻ
Luận văn cũng đưa ra các cách phân loại thẻ ngân hàng để làm cơ sở nghiên cứu
số liệu kinh doanh thẻ của NHTM Theo đó, thẻ ngân hàng thường phân loại theo bốn tiêu chí chính Phân loại theo tính chất thanh toán, thẻ ngân hàng được phân loại thành: thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả nước Phân loại theo phạm vi lãnh thổ sử dụng thẻ có thẻ nội địa và thẻ quốc tế Nếu phân loại theo đặc tính kỹ thuật của thẻ thì thẻ ngân hàng chia
ra làm 2 loại: thẻ từ và thẻ chip Nếu phân loại theo hạng thẻ thì thẻ ngân hàng có các hạng thẻ sau: Hạng thường, Hạng Bạc, Hạng Vàng, Hạng Titan, Hạng Bạch kim, Hạng Kim cương Theo các cách phân loại này, các NHTM ở Việt Nam nói chung và BIDV nói riêng cung cấp các loại thẻ sau: thẻ ghi nợ nội địa, thẻ ghi nợ quốc tế, thẻ tín dụng quốc tế, thẻ trả trước nội địa, thẻ trả trước quốc tế
Sự cần thiết phải phát triển dịch vụ thẻ ngân hàng được đưa ra trong luận văn thông qua nội dung vai trò của dịch vụ thẻ đối với các chủ thể tham gia dịch vụ thẻ là: chủ thẻ, Ngân hàng phát hành và ngân hàng thanh toán thẻ, đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) và vai trò của dịch vụ thẻ đối với nền kinh tế xã hội Phát triển dịch vụ thẻ là một bước đi cần thiết để các Ngân hàng thương mại nâng cao hiệu quả hoạt động từ đó góp phần kích thích nền kinh tế phát triển Để kinh tế phát triển cần phải có sự đầu tư Các nguồn lực của sự phát triển là vốn, nguồn nhân lực và tài nguyên.Hiện nay, Việt Nam đang dần từ bỏ việc phát triển lấy gốc từ khai thác tài nguyên mà tập trung vào việc phát triển kinh tế từ nguồn lực chính là nhân lực và vốn.Để có vốn đầu tư thì phải có tiết kiệm Do vậy với vai trò góp phần huy động vốn trong dân cư, giảm thiểu chi phí cho nền kinh tế xã hội phát triển dịch vụ thẻ sẽ giúp tăng nguồn lực tài chính cho việc xây dựng
và phát triển đất nước
Luận văn đưa ra một cách chi tiết về nội dung phát triển dịch vụ thẻ của NHTM
Trang 5đồng thời đưa ra các chỉ tiêu đo lường sự phát triển dịch vụ thẻ của NHTM Phát triển dịch vụ thẻ là việc gia tăng quy mô cung ứng dịch vụ thẻ và nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ nhằm tăng doanh số, thu nhập từ dịch vụ thẻ và đảm bảo kiểm soát rủi ro và bổ trợ cho các hoạt động khách của ngân hàng nhằm phục vụ cho chiến lược kinh doanh của ngân hàng Chính vì vậy, các chỉ tiêu đo lường sự phát triển dịch vụ thẻ chia làm ba nhóm: nhóm các chỉ tiêu đo lường quy mô dịch vụ thẻ, nhóm các chỉ tiêu đo lường chất lượng dịch
vụ thẻ và nhóm các chỉ tiêu đánh giá kiểm soát rủi ro dịch vụ thẻ
Luận văn cũng đã đưa ra lý luận về các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ thẻ của NHTM.Các yếu tố đến từ bên trong và bên ngoài ngân hàng Về phía ngân hàng, các yếu
tố ảnh hưởng đến sự phát triển của dịch vụ thẻ ngân hàng bao gồm: thương hiệu ngân hàng, nguồn nhân lực, tiềm lực tài chính, trình độ kỹ thuật của ngân hàng và định hướng phát triển của ngân hàng Môi trường dân cư, môi trường kinh tế và môi trường cạnh tranh là các yếu
tố bên ngoài tác động đến sự phát triển của dịch vụ thẻ NHTM
Trên cơ sở lý luận được nêu ở chương 1, chương 2 tác giả nghiên cứu thực trạng sự phát triển dịch vụ thẻ của BIDV Cao Bằng Đầu tiên, tác giả nêu sơ lược về lịch sử phát triển của BIDV Cao Bằng môi trường kinh doanh của BIDV Cao Bằng, Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh BIDV Cao Bằng Sau đó thực hiện nghiên cứu thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV Cao Bằng Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo của chi nhánh BIDV Cao Bằng từ năm 2009 đến tháng 6 năm 2013 để phân tích sự phát triển dịch vụ thẻ của BIDV Cao Bằng, và nguồn dữ liệu từ các báo cáo của NHNN chi nhánh tỉnh Cao Bằng so sánh sự phát triển dịch vụ thẻ của BIDV Cao Bằng và các NHTM khác trên địa bàn Từ nguồn dữ liệu nói trên thông qua phương pháp phân tích, tổng hợp luận văn đã thực hiện đánh giá mức độ phát triển của quy mô dịch vụ thẻ của BIDV Cao Bằng theo các chỉ tiêu đã nêu ở chương 1 Số liệu đánh giá được thể hiện qua một số bảng, biểu đồ và đồ thị
Thông qua nghiên cứu thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại chi nhánh BIDV Cao Bằng qua các chỉ tiêu đánh giá về quy mô, chất lượng và kiểm soát rủi ro dịch vụ thẻ được xây dựng ở chương 1 Tác giả đã đưa ra một số tồn tại trong việc phát triển dịch vụ thẻ tại chi nhánh BIDV Cao Bằng Đó là: Số lượng thẻ phát hành tăng trưởng nhưng
Trang 6không bền vững, Tỷ lệ thẻ so với lượng khách hàng cá nhân hiện hữu của chi nhánh còn thấp Chất lượng dịch vụ thẻ chưa cao, Các tiện ích của dịch vụ thẻ chưa được khách hàng biết đến và sử dụng nhiều
Cũng qua quá trình nghiên cứu thực trạng cung ứng dịch vụ thẻ, tác giả đã đưa ra trong luận văn một số nguyên nhân của những tồn tại nói trên trong phát triển dịch vụ thẻ của chi nhánh BIDV Cao Bằng Những nguyên nhân này được chia làm 2 nhóm: nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân khách quan đến từ môi trường dân cư tại TP Cao bằng: thói quen sử dụng tiền mặt, thu nhập người dân còn thấp hay do quy mô để phát triển ĐVCNT còn nhỏ hẹp
Nguyên nhân chủ quan của những yếu kém trong phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV Cao Bằng đến từ: Hoạt động marketing chưa được chú trọng, chính sách chăm sóc khách hàng bị bỏ ngỏ và nhân lực phục vụ phát triển dịch vụ thẻ chưa được kiện toàn
Ttrong chương 3 của luận văn tác giả đưa ra một số giải pháp trực tiếp khắc phục các nguyên nhân dẫn đến những tồn tại trong phát triển dịch vụ thẻ của chi nhánh BIDV Cao Bằng được nêu ra trong chương 2 Tuy nhiên, trước khi đi vào các giải pháp này, tác giả đã khái quát định hướng phát triển dịch vụ thẻ của BIDV nói chung và đưa ra cơ sở
để phát triển dịch vụ thẻ của chi nhánh BIDV Cao Bằng Sau khi đưa ra các giải pháp để phát triển dịch vụ thẻ tại chi nhánh BIDV Cao Bằng, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với chính phủ, NHNN và BIDV trung ương nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách, cơ
sở hạ tầng phục vụ phát triển dịch vụ thẻ Những kiến nghị này được đưa ra trên cơ sở hoạt động của chi nhánh BIDV Cao Bằng phụ thuộc rất nhiều vào định hướng chính sách của BIDV trung ương cũng như các chính sách điều hành của Nhà nước Việt Nam
Luận văn trong 3 chương đã khái quát được lý luận chung về thẻ và phát triển dịch
vụ thẻ ngân hàng, nghiên cứu thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại chi nhánh BIDV Cao Bằng Và đưa ra những giải pháp cụ thể để phát triển dịch vụ thẻ tại chi nhánh BIDV Cao Bằng và một số kiến nghị đối với BIDV trung ương và NHNN nhằm hỗ trợ phát triển dịch vụ thẻ tại các chi nhánh BIDV nói riêng và các NHTM nói chung