HOẠT ĐỘNG hợp NHẤT KINH DOANH tại VIỆT NAM DIỄN RA NHƯ THẾ nào TRONG 5 năm gần đây , XU HƯỚNG TRONG THỜI GIAN tới ẢNH HƯỞNG của GIAO DỊCH hợp NHẤT đến CÔNG tác kế TOÁN tại DOANH NGHIỆP

Hợp nhất kinh doanh có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhaunhư: Một doanh nghiệp có thể mua cổ phần của một doanh nghiệp khác; mua tất cảtài sản thuần của một doanh nghiệp k

-   -TI U LU N ỂU LUẬN ẬN MÔN: K TOÁN TÀI CHÍNH 2 Ế TOÁN TÀI CHÍNH 2

1 Đ TÀI (05) Ề TÀI (05) : HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT KINH DOANH TẠI VIỆT NAM DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO TRONG 5 NĂM GẦN ĐÂY (2012-2016)? XU HƯỚNG TRONG THỜI GIAN TỚI? ẢNH HƯỞNG CỦA GIAO DỊCH HỢP NHẤT ĐẾN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI DOANH NGHIỆP?

Gi ng viên h ảng viên hướng dẫn: ướng dẫn: ng d n: ẫn: PGS TS Đ ng Ng c Hùng ặng Ngọc Hùng ọc Hùng

H c viên: ọc viên: Hoàng Th H ị Hường ường ng

L p: ớng dẫn: Cao h c K toán - Khoá 6 (Đ t 1) ọc Hùng ế toán - Khoá 6 (Đợt 1) ợt 1)

Hà N i, tháng 06 năm ội, tháng 06 năm

………

………

………

………

………

………

………

………

Ký tên

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1

1.1 Khái niệm, sự cần thiết và lợi ích của hợp nhất kinh doanh 1

1.1.1 Khái niệm 1

1.1.2 Sự cần thiết và lợi ích từ hợp nhất kinh doanh 1

1.2 Các hình thức hợp nhất kinh doanh 3

PHẦN II: HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT KINH DOANH TẠI VIỆT NAM TỪ NĂM 2012 – 2016 XU HƯỚNG TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA GIAO DỊCH HỢP NHẤT ĐẾN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI DOANH NGHIỆP.5 2.1 Hoạt động hợp nhất kinh doanh tại Việt Nam từ năm 2012 – 2016 5

2.2 Xu hướng của hoạt động hợp nhất kinh doanh trong thời gian tới 8

2.3 Ảnh hưởng của giao dịch hợp nhất đến công tác kế toán tại doanh nghiệp 12

PHẦN III: NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN 20

KẾT LUẬN 31

H c viên: Hoàng Th H ọc viên: Hoàng Thị Hường ị Hường ường ng

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, việc lập báo cáo tài chính(BCTC) theoChuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế ("IFRS") ngày càng nhận được sự ủng hộ củacác quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới Theo thống kê, có khoảng 131 nước vàvùng lãnh thổ cho phép hoặc bắt buộc áp dụng IFRS khi lập BCTC của các công tyniêm yết trong nước Lập báo cáo tài chính theo IFRS đang trở nên ngày càng phổbiến hơn theo yêu cầu của các tập đoàn mẹ - con, các bên cho vay cũng như phátsinh từ sự tham gia của các tập đoàn kinh tế lớn vào thị trường vốn quốc tế

Tại Việt Nam trước sự biến đổi của nền kinh tế mô hình công ty mẹ và công

ty con càng phát triển, nên kế toán Việt Nam cũng đang có những thay đổi, hoànthiện để đáp ứng yêu cầu quản lý đó Minh chứng cho việc này là Sự ra đời chuẩnmực kế toán VAS số 25 - BCTC hợp nhất và kế toán các khoản đầu tư vào công tycon, sao cho phù hợp với quy định quốc tế và xu hướng hội nhập

Tuy nhiên quá trình ra đời và áp dụng VAS số 25 tại các doanh nghiệp ViệtNam không phải là điều dễ dàng Vì nền kinh tế nước ta đang trong thời kỳ hội nhập

và một số bộ phận các nhà quản trị, nhân sự vẫn còn hạn chế, vì vậy các tập đoàn,tổng công ty chưa thực sự giống với mô hình tập đoàn, các công ty đa quốc gia trênthế giới, các DN đã phải tái cơ cấu lại để có thể phù hợp với xu thế hội nhập

Vậy nên em xin phép được làm rõ hơn vấn đề này thông qua đề tài tiểu luận“Hoạt động hợp nhất kinh doanh tại Việt Nam diễn ra như thế nào trong 5 năm gầnđây (2012-2016) ? Xu hướng trong thời gian tới? Ảnh hưởng của giao dịch hợp nhấtđến công tác kế toán tại doanh nghiệp? Tình huống nghiên cứu thực tế.“

Tiểu luận gồm có 03 phần:

Phần I: Cơ sở lý thuyết

Phần II: Hoạt động hợp nhất kinh doanh tại Việt Nam từ năm 2012 – 2016 Xuhướng trong thời gian tới và Ảnh hưởng của giao dịch hợp nhất đến công tác kếtoán tại doanh nghiệp

Phần III: Tình huống nghiên cứu thực tế

Hợp nhất kinh doanh có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhaunhư: Một doanh nghiệp có thể mua cổ phần của một doanh nghiệp khác; mua tất cảtài sản thuần của một doanh nghiệp khác, gánh chịu các khoản nợ của một doanhnghiệp khác; mua một số tài sản thuần của doanh nghiệp khác để cùng hình thànhnên một hoặc nhiều hoạt động kinh doanh Việc mua và bán có thể được thực hiệnbằng việc phát hành công cụ vốn hoặc thanh toán bằng tiền, các khoản tương đươngtiền hoặc chuyển giao tài sản khác hoặc kết hợp các hình thức trên Các giao dịchnày diễn ra giữa các cổ đông của doanh nghiệp tham gia hợp nhất hoặc giữa mộtdoanh nghiệp và các cổ đông của doanh nghiệp khác.

1.1.2 Sự cần thiết và lợi ích từ hợp nhất kinh doanh

Có thể nói rằng, lợi ích then chốt của việc hợp nhất là nhằm tăng giá trị lớnhơn nhiều lần cho các chủ sở hữu cũng như giá trị cho toàn công ty hay các hoạtđộng kinh doanh Hợp nhất kinh doanh đặc biệt phát huy tính ưu việt của nó khidoanh nghiệp rơi vào những thời kỳ khó khăn do cạnh tranh, bất lợi thị trường haybất kỳ yếu tố chủ quan nào Sau đây là một số lợi ích cơ bản nhất các doanh nghiệp

có thể đạt được từ hợp nhất kinh doanh:

Hợp nhất kinh doanh trước hết sẽ mang lại lợi ích từ việc giảm chi phí cho cácdoanh nghiệp hay các hoạt động kinh doanh so với khi hoạt động riêng biệt Điềunày thường làm ít tốn chi phí cho một hãng mà có được nhiều nhà máy cần thiếtthông qua hợp nhất hơn là thông qua phát triển Điều này thực sự hợp lý trong cácgiai đoạn lạm phát.

Mua lại các ngành hàng, doanh nghiệp đang hoạt động và có thị trường thì ítrủi ro hơn việc mở rộng sản xuất và gây dựng thị trường mới Thay vì chiến lược đadạng hóa sản phẩm, các công ty có thể tiến hành việc kết hợp với công ty khác hoặchoạt động kinh doanh khác Điều này giúp doanh nghiệp mở rộng được thị trường

và khách hàng tiềm năng lại được thực hiện nhanh chóng và khả năng thành công

cao hơn, giảm thiểu được rủi ro

Hợp nhất kinh doanh sẽ dẫn đến sự kết hợp cả tài sản hữu hình và tài sản vôhình Bởi vậy, việc hợp nhất hai doanh nghiệp hay hai hoạt động kinh doanh sẽ đemlại những lợi ích từ việc sở hữu thêm những giấy phép hoạt động, mua lại bằng sángchế, quyền khai thác khoáng sản, nghiên cứu, dữ liệu khách hàng, đặc quyền chuyêngia quản trị… Chính điều này trong một số trường hợp là yếu tố quyết định khiếncác đơn vị kinh doanh mong muốn hợp nhất Và con đường hợp nhất chính là cáchhợp pháp và thuận lợi nhất để các doanh nghiệp tận dụng giá trị tài sản vô hình

Việc sang lại nhà máy thông qua hợp nhất kinh doanh rất có lợi cho doanhnghiệp, vì sẽ tránh được trễ nải trong hoạt động Các hãng xây dựng các cơ sở nhàmáy mới có thể tiên liệu được nhiều chậm trễ khi xây dựng, cũng như khi nhậnđược sự phê duyệt của chính phủ để bắt đầu hoạt động Nhiều nghiên cứu về ảnhhưởng môi trường có thể mất vài tháng hoặc vài năm mới hoàn thành Trong khi cácnhà máy đang hoạt động và đã hội tụ đủ điều kiện hoạt động sản xuất kinh doanh,khi hợp nhất chúng sẽ không mất thời gian xây cất, hoàn thiện các thủ tục hànhchính để được cấp giấy phép kinh doanh

Việc hợp nhất kinh doanh giúp các nhà doanh nghiệp đủ điều kiện để tham gianiêm yết trên thị trường chứng khoán: điều kiện về vốn điều lệ, tình hình hoạt độngsản xuất kinh doanh…

- Giúp doanh nghiệp tăng thị phần, tăng danh tiếng trong ngành Ví dụ, việcsáp nhập cho phép mở rộng các kênh marketing và hệ thống phân phối từ đó mởrộng thị trường mới, tăng trưởng doanh thu và thu nhập

- Thêm vào đó, vị thế của công ty mới sau khi sáp nhập sẽ tăng lên trong mắtcộng đồng đầu tư: công ty lớn hơn có lợi thế hơn và có khả năng thu hút vốn đầu tư,tăng vốn dễ dàng hơn một công ty nhỏ Điều này sẽ kéo theo rất nhiều thuận lợikhác cho công ty được hợp nhất trong quá trình tăng trưởng và phát triển

1.2 Các hình thức hợp nhất kinh doanh

Mua tài sản:

Một doanh nghiệp có thể mua toàn bộ tài sản của doanh nghiệp khác và nắmquyền kiểm soát doanh nghiệp đó Khi đó doanh nghiệp bị mua chỉ còn lại tiền mặthay cổ phiếu mà doanh nghiệp mua trả và khoản "nợ phải trả" tồn tại từ trước khibán Mặt khác, doanh nghiệp mua có thể mua toàn bộ tài sản và nhận trách nhiệmtrả toàn bộ các khoản nợ cho doanh nghiệp bị mua Trong các trường hợp, cổ đôngcủa doanh nghiệp bị mua cần phê chuẩn việc bán và xác định giải thể doanh nghiệphay tiếp tục kinh doanh

Mua cổ phiếu:

Một doanh nghiệp có thể nắm quyền kiểm soát doanh nghiệp khác thông quaviệc mua đủ số lượng cổ phiếu để có thể có quyền xác định những chính sách kinhdoanh đầu tư tài chính của doanh nghiệp khác Đối với hình thức này, doanh nghiệp

không cần phải mua 100% cổ phiếu của doanh nghiệp khác cũng có thể nhận đượcquyền kiểm soát, do đó chi phí đầu tư là thấp nhất.

Theo hình thức này , việc trao đổi cổ phiếu diễn ra giữa doanh nghiệp mua và

cổ đông nên việc hạch toán tài sản, nợ phải trả của doanh nghiệp bị mua không có

gì thay đổi Doanh nghiệp tiếp tục việc kinh doanh của mình như một chi nhánh,công ty con đối với doanh nghiệp mua Doanh nghiệp mua trở thành công ty mẹ.Khi đó báo cáo tài chính được lập là báo cáo tài chính hợp nhất giữa công ty mẹ vớicác công ty con

Các hình thức khác:

Ở hình thức này, người ta có thể thành lập một doanh nghiệp mới, doanhnghiệp này mua tài sản của các doanh nghiệp khác hợp thành hoặc mua một sốlượng cổ phiếu đủ lớn của các cổ đông để xác định quyền kiểm soát Sát nhập hợppháp cũng là một hình thức của hợp nhất hai hay nhiều doanh nghiệp có thể nhậplại và tiếp tục kinh doanh như một thực thể duy nhất Đây là hình thức phổ biến ởViệt Nam

CHƯƠNG 2 PHẦN II: HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT KINH DOANH TẠI VIỆT NAM TỪ NĂM 2012 – 2016 XU HƯỚNG TRONG THỜI GIAN TỚI

VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA GIAO DỊCH HỢP NHẤT ĐẾN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI DOANH NGHIỆP.

2.1 Hoạt động hợp nhất kinh doanh tại Việt Nam từ năm 2012 – 2016

Ở Việt Nam, từ khi Chính phủ thực hiện chính sách mở cửa nền kinh tế, hộinhập kinh tế thế giới cùng với việc gia nhập tổ chức Tổ chức Thương mại thế giới(WTO) và sự ra đời của chuẩn mực số 25 nói riêng đã thể hiện một bước phát triểncủa kế toán Việt Nam, khiến cho các hoạt động mua bán sáp nhập doanh nghiệpcũng dần được hình thành và phát triển nhanh chóng cả về số lượng và qui mô.Theo thống kê của IMAA (Viện Nghiên cứu hoạt động mua bán, sáp nhập vàliên kết, trụ sở tại Thụy Sỹ) và AVM Vietnam (tổ chức hoạt động chuyên sâu trongcác lĩnh vực dịch vụ đầu tư, tư vấn doanh nghiệp và đào tạo kinh doanh cao cấp),xét về số lượng giao dịch, các giao dịch liên quan đến doanh nghiệp trong nướcchiếm 77%, con số này cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động hơn tronghoạt động M&A Xét về giá trị giao dịch, các giao dịch có giá trị lớn đều có yếu tốnước ngoài và chiếm tỉ lệ 66% giá trị các giao dịch M&A, con số này cho thấy cácnhà đầu tư nước ngoài nhìn thấy cơ hội đầu tư thuận lợi ở Việt Nam Những khókhăn về tình hình kinh tế trong nước cũng như thế giới tác động đến hoạt độngM&A tại Việt Nam, tổng giá trị giao dịch, số lượng giao dịch đều giảm

- Nhìn chung, tổng giá trị các thương vụ M&A ước đạt 14,8 tỷ USD, tốc độtăng trưởng bình quân đạt 65%/năm trong giai đoạn 2009-2012 Năm 2009 ghi nhận

295 vụ với trị giá 1,14 tỷ USD, năm 2010 có 245 vụ tổng giá trị 1,75 tỷ USD vànăm 2011 ghi nhận 266 vụ với giá trị 6,25 tỷ USD, con số này tăng lên 308 vào năm

2012 và 120 giao dịch được thực hiện trong nửa đầu năm 2013

- Năm 2013 cũng chứng kiến nhiều thương vụ mua bán sáp nhập với quy môlớn trong nhiều lĩnh vực từ kinh tế, sản xuất công nghiệp, bất động sản đến dịch vụ.Trong quý I/2013 thị trường M&A diễn ra 14 thương vụ với tổng giá trị 675,5 triệuUSD với những thương vụ quy mô lớn thuộc về lĩnh vực bất động sản Điển hìnhnhư việc chuyển nhượng Trung tâm thương mại Vincom Center A tại TP.HCM củaVingroup cho Công ty Cổ phần Tập đoàn phát triển hạ tầng và bất động sản ViệtNam (VIPD Group) với trị giá 470 triệu USD Thị trường cũng chứng kiến các các

công ty trong nước có tiềm lực tài chính mạnh như Đất Xanh Group, Hanel,Vingroup đang đẩy mạnh mua lại các dự án bất động sản thương mại có vị trí đắcđịa, hợp nhất các công ty nhỏ thuộc cùng lĩnh vực hoạt động Đây cũng là xu thếchính trong các thương vụ M&A của các doanh nghiệp trong nước.Ngành hàng tiêu dùng được đánh giá là thu hút nhất, với tổng giá trị thị trường lênđến 1 tỷ USD, chiếm 25% tổng giá trị M&A tại Việt Nam Nhà đầu tư có xu hướngchọn chiến lược M&A để mở rộng chuỗi giá trị và tiếp cận thị trường Ở Viêt Nam,các doanh nghiệp bị mua là các doanh nghiệp đã có thương hiệu,với những dòngsản phẩm lâu đời như Vinacafe, nước khoáng Vĩnh Hảo Điển hình các giao dịchnhư: Carlsberg bỏ ra 93 triệu USD đề mua lại 50% cổ phần của Huda Huế,Unicham mua 95% cổ phần cùa Diana, Massan mua lại Vĩnh Hảo, Kinh Đô mua lạiTribico…

+ Năm 2013, mặc dù nền kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng theo báo cáo của công

ty nghiên cứu thị trường Nielsen thì ngành hàng tiêu dùng vẫn đạt mức tăng trưởngđến 23% Điều này cho thấy ngành này luôn tăng trưởng ở mức cao và ổn định, bởi

dù kinh tế tăng trưởng hay sụt giảm thì những mặt hàng tiêu dùng, nhất là các mặthàng thiết yếu vẫn đóng vai trò khó thay thế trong đời sống người dân.Bên cạnh lĩnh vực hàng tiêu dùng, hoạt động M&A diễn ra khá sôi nổi trên thịtrường tài chính-ngân hàng với nhiều nhà đầu tư nước ngoài Theo số liệu thống kêthì Nhật Bản hiện đang là quốc gia dẫn đầu về số lượng giao dịch cũng như giá trịgiao dịch M&A tại Việt Nam Các giao dịch có giá trị lớn như: Vietinbank bán 20%

cổ phần trị giá 743 triệu USD cho Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ, Vietcombankbán 15% cổ phần trị giá 567,3 triệu USD cho Mizuho, Sumitomo mua cổ phần củatập đoàn Bảo Việt, tập đoàn Daiichi mua lai Bảo Minh…

+ Riêng đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, hoạt động M&A đã mang lạimột số kết quả đáng chú ý Đó là, các ngân hàng thương mại Việt Nam đã thànhcông trong việc tăng vốn điều lệ để đạt chuẩn quốc tế các chỉ số an toàn là 8%;Lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam; Các ngân hàng thực hiệnsáp nhập giảm bớt được chi phí đầu tư, xây dựng các điểm chi nhánh, tận dụngđược mạng lưới khách hàng của ngân hàng bị sáp nhập; Tăng khả năng cạnh tranhtrong quá trình hội nhập quốc tế

- Năm 2014, làn sóng Mua bán và sáp nhập (M&A) Việt Nam cũng diễn ra rấtsôi động Không chỉ các doanh nghiệp trong nước, rất nhiều doanh nghiệp ngoại

cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến thị trường hơn 90 triệu dân thông qua cácthương vụ mua bán ấn tượng.

+ Ngoài ra, một số doanh nghiệp Việt cũng đã bắt đầu thể hiện tầm nhìn chiếnlược mang tính toàn cầu hơn thông qua việc thực hiện các thương vụ ở nước ngoài,

ví dụ như FPT Tuy vậy, điều đọng lại sau những thương vụ này là những hoài nghi

về chiến lược mới, về vị thế của doanh nghiệp trong nước trước làn sóng xâm nhậpcủa nước ngoài

+ Thống kê đến ngày 23 tháng 12 năm 2014 của Viện hợp nhất sáp nhập vàliên minh (IMAA), một tổ chức theo dõi các thương vụ M&A trên toàn cầu, chothấy Việt Nam đã chứng kiến 313 thương vụ M&A trong năm 2014, tăng nhẹ so vớinăm trước đó Con số này bao gồm thương vụ giữa công ty Việt Nam với nhau,doanh nghiệp nước ngoài mua doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp Việt Nam

đi mua tài sản ở nước ngoài

+ Không dừng lại ở đó, giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam trong nămnay cũng tăng 15% so với năm 2013, với giá trị lên hơn 2,5 tỉ USD Như vậy, giá trịtrung bình trên mỗi thương vụ đạt trên 8 triệu USD, tăng 12% so với năm ngoái Cóthể nói, con số này phản ánh một điều rằng các thương vụ M&A đã tập trung hơnvào các công ty lớn, có quy mô và tên tuổi trên thị trường

- Năm 2015 oạt động M&A đã trở lại mốc kỷ lục 5,2 tỷ USD được thiết lập từnăm 2012 Đặc biệt, chỉ tính riêng đầu năm 2016, giá trị các thương vụ M&A ướctính đã vượt mốc 3 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2015 và dự báo một nămsôi động cho các giao dịch M&A tại Việt Nam Với đà tăng tốc của M&A, nhiềuchuyên gia dự báo trong năm 2016, giá trị M&A và có tính chất M&A tại Việt Nam

có thể đạt mốc 6 tỷ USD đồng thời xác lập một mốc mới

- Đạt được những con số ấn tượng trên, ngoài ảnh hưởng của xu hướng M&Athế giới và khu vực, các yếu tố chính thúc đẩy hoạt động M&A tại Việt Nam trongnăm qua là làn sóng tiếp cận thị trường của các nước trong khu vực mà nổi bật làThái Lan, Singapore và Nhật Bản Bên cạnh đó, sự phục hồi của thị trường bất độngsản và việc kỳ vọng Việt Nam gia nhập TPP và thành viên của AEC cũng là mộtyếu tố quan trọng Đặc biệt, cuối năm 2015 và đầu 2016 là khởi đầu của một nhiệm

kỳ mới cùng với những động thái mạnh mẽ của Chính phủ về quá trình cổ phần hóacác doanh nghiệp Nhà nước, thúc đẩy kinh tế tư nhân, cải cách một số luật lệ liên

quan đến doanh nghiệp và đầu tư, môi trường vĩ mô ổn định đã tố thúc đẩy cácdoanh nghiệp trong và ngoài nước mạnh dạn hơn trong hoạt động M&A.

- Năm 2016 giá trị các giao dịch M&A của 50 thương vụ thuộc List 50 doDiễn đàn M&A Vietnam công bố này ước đạt 5,3 tỷ USD, chiếm 64.97% giá trị cácthương vụ M&A trong cả năm 2015 và 7 tháng đầu năm 2016 Quy mô trung bìnhmỗi thương vụ trong List 50 lên đến 100 triệu USD/thương vụ Trong đó các nhàđầu tư nước ngoài chiếm đa số trong danh sách các thương vụ có giá trị lớn TrongTop 10 thương vụ có giá trị lớn nhất, có đến 9 thương vụ có mặt nhà đầu tư nướcngoài với vai trò là bên mua Top 3 các thương vụ giá trị nhất thuộc về các thương

vụ mua lại hoặc phát hành riêng lẻ từ các nhà đầu tư Thái lan: thương vụ CentralGroup mua lại Big C Việt nam, thương vụ Singha đầu tư vào Masan Consumer,Masan Brewery và thương vụ TCC hoàn tất mua Metro Các nhà đầu tư Singaporetập trung trong lĩnh vực bất động sản với các thương vụ mua lại của ba ông lớnKeppel Land, Mapletree và Capita Land Các nhà đầu tư Nhật bản đầu tư chiến lượcvào hai doanh nghiệp nhà nước lớn là Vietnam Airlines và Petrolimex

2.2 Xu hướng của hoạt động hợp nhất kinh doanh trong thời gian tới

Hoạt động M&A tại Việt Nam được dự báo sẽ bùng nổ vào giai đoạn 2020.

2016-Thực tế, năm 2015, tổng giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam đã đạt mốc kỷ lục5,2 tỷ USD và trong 7 tháng đầu năm 2016, ước tính con số này đã lên tới gần 3,5 tỷUSD Bên cạnh sự bùng nổ về quy mô, năm 2015 và nửa đầu năm 2016 đã xuấthiện những thương vụ M&A có giá trị lên tới hàng tỷ USD và có tác động quantrọng đến nhiều ngành, lĩnh vực và nền kinh tế nói chung

Thị trường M&A cũng đang đón nhận làn sóng đầu tư từ Thái Lan, Nhật Bản,Hàn Quốc, châu Âu, Mỹ… đổ vào Việt Nam nhằm đón đầu, tận dụng cơ hội từ quátrình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng

Tiến sĩ Christopher Kummer – Chủ tịch Viện mua lại, sáp nhập và liên kết– IMAA của Thụy Sỹ cũng nhận định, giao dịch M&A của Việt Nam đang rất cao

và chiều hướng tăng trưởng này sẽ diễn ra trong thời gian tới Ông khẳng định:

“M&A Việt Nam đã tăng bậc nhanh trong bảng xếp hạng trên thế giới và hiện đangxếp ở vị trí thứ 15, cho thấy tầm quan trọng của thị trường Việt Nam hiện nay”

Theo các chuyên gia tại diễn đàn, có nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triểnnày, trong đó lý do nổi bật nhất là Việt Nam đang trong tiến trình tham gia vào TPP,AEC và EVFTA, cũng như việc nới room ngoại trong các công ty niêm yết khiếnViệt Nam tiếp tục trở thành thị trường hấp dẫn cho các hoạt động M&A.

Bên cạnh đó, Việt Nam là một trong những nước có mức dự báo tăng trưởngkinh tế cao trên thế giới trong năm nay Dự báo tăng trưởng này thu hút rất nhiềucông ty nước ngoài mở rộng thị trường vào Việt Nam

Ông Nguyễn Thế Phương – Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận xét cácchuyển động chính sách gần đây như Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp 2014 bắtđầu đi vào cuộc sống, hàng chục nghị định quy định chi tiết thi hành các luật mớinày có hiệu lực từ ngày 1/7/2016, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tưkinh doanh của doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước Nhiều giấy phép conđược bãi bỏ, lĩnh vực đầu tư kinh doanh có điều kiện được thu hẹp; các quy định vềđiều kiện kinh doanh rõ ràng, minh bạch hơn đang góp phần thúc đẩy dòng chảyM&A từ các nhà đầu tư nước ngoài

Đặc biệt, trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, Chính phủcam kết bảo hộ rất mạnh các nhà đầu tư nước ngoài, tạo sự an tâm khi rót vốn vàoViệt Nam

Cũng theo nhận định của các chuyên gia, một trong những lĩnh vực đang mở

ra nhiều cơ hội đầu tư cho các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới là bán lẻ,tiêu dùng, công nghiệp, bất động sản, nông nghiệp

Trong những thương vụ M&A gần đây, Thái Lan được nhắc đến nhiều khi cáctập đoàn lớn của nước này chọn Việt Nam để đầu tư, vươn ra khu vực

Bên cạnh các doanh nghiệp ở Thái Lan thì các doanh nghiệp ở khu vực châu Ánhư Hàn Quốc và Nhật Bản đang rất quan tâm và muốn tìm kiếm cơ hội tại thịtrường Việt Nam Đơn cử như Nhật Bản, rất nhiều DN vừa và nhỏ đã quan tâm,sang Việt Nam tìm hiểu về công nghệ để đầu tư Các lĩnh vực nhà đầu tư Nhật Bảnquan tâm M&A là dược phẩm, nông nghiệp sạch, bất động sản

Theo ông Masataka Sam Yoshida – Giám đốc điều hành cao cấp Tập đoànRecof, trong 20 năm qua, doanh nghiệp Nhật không hề quan tâm tới thị trường địa

ốc Việt Nam (trừ một vài ngoại lệ) Vậy mà xu hướng này đã thay đổi từ năm ngoái

và bùng nổ đến giờ” Vì vậy, thời gian tới, thị trường Việt Nam có thể sẽ đón nhậnlàn sóng M&A mới từ Hàn Quốc, Nhật Bản.

Một thông tin đáng chú ý tại diễn đàn là xu hướng khởi nghiệp và sự ảnhhưởng ngày càng nhiều của công nghệ, internet tại Việt Nam Vì vậy, thời gian tớicũng sẽ xuất hiện thêm nhiều thương vụ M&A trong lĩnh vực công nghệ

Trong các phân khúc, bán lẻ được xem là thị trường hấp dẫn đối với các nhàđầu tư thông qua M&A, Do tỷ lệ bán lẻ hiện đại của Việt Nam ở mức rất thấp (hiệnchưa đạt 30% từ siêu thị, đại siêu thị, trung tâm mua sắm, các chuỗi cửa hàng tiệnlợi…) tạo ra sự hấp dẫn cho nhà đầu tư ngoại Các thương vụ đã diễn ra năm qua:Central Group mua lại Big C Việt Nam, Singa trở thành đối tác chiến lược của Tậpđoàn Masan,Tập đoàn Vingroup mua lại hệ thống siêu thị Maximark…

Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại diễn đàn cũng cho thấy, hoạt động M&A thời gianvừa qua của Việt Nam cũng bộc lộ những mặt tồn tại, hạn chế cần khắc phục Đó làluật pháp chính sách vẫn còn bất cập, sự thiếu minh bạch trong thực hiện nghĩa vụthuế đối với Nhà nước, cũng như trong quá trình định gía và công bố thông tin…Vẫn có một số nhà đầu tư thâu tóm triệt tiêu thương hiệu trong nước

Hầu hết các hoạt động M&A tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào các công tynước ngoài tìm tới thực hiện các thương vụ, trong khi doanh nghiệp Việt Nam chưa

có những thương vụ M&A tại nước ngoài

Theo luật sư Nguyễn Anh Tuấn (Công ty luật LNT & Partners), vẫn còn nhiềuvấn đề chưa thống nhất giữa chủ trương và quy trình thực hiện trong giao dịchM&A tại Việt Nam Doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam vẫn chưathực sự hưởng quyền lợi của Luật đầu tư như chính sách đặt ra

Đơn cử, thương vụ Big C bán cho Central Group ở góc độ pháp lý còn nhiềuyếu tố cần xem xét như chính sách thuế khi thương vụ diễn ra hoàn toàn ở nướcngoài, rồi cách tính thị phần…

Do đó, vấn đề đặt ra là luật pháp có nghiêm khắc nhưng chưa rõ ràng khiếndoanh nghiệp ngoại chọn M&A ở nước ngoài để khỏi phải xin phép, tránh được cáckhoản thuế… Do đó, nên chăng cơ quan quản lý cần tạo điều kiện hơn nữa cho nhàđầu tư nước ngoài?

Chia sẻ vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phụng – Vụ trưởng Vụ Quản lý thuếdoanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế khẳng định: “Chính phủ Việt Nam sẽ kiên trì vàminh bạch chính sách thuế, quản lý thuế đối với hoạt động M&A Quan trọng là quyđịnh rõ, cụ thể hơn trách nhiệm của người mua và người bán”.

Ông Phụng cho biết: “Thời gian qua, một số doanh nghiệp tái cấu trúc bằngcách lập ra các công ty ở nước ngoài, tiếp tục sở hữu phần vốn ở Việt Nam để tránhnộp thuế Nhưng theo quy định, dù thương vụ chuyển nhượng ở đâu thì thu nhậpphát sinh cũng phải nộp thuế mà Metro và Big C là ví dụ điển hình

Từ những bứt phá trong M&A, MAF nhận định thị trường M&A đã xuất hiện

6 xu hướng chính Cụ thể,

+ Ở lĩnh vực bán lẻ và hàng tiêu dùng xuất hiện những thương vụ tiếp cận thịtrường hơn 90 triệu dân như thương vụ Central Group mua lại BigC Việt Nam vớigiá 1,140 tỷ USD; Vingroup mua lại hệ thống siêu thị Maximark tuy không đượctiết lộ giá trị nhưng theo giới chuyên môn, đây cũng là một thương vụ có giá trị lớn.Bên cạnh đó, thương vụ tỷ đô khác đó là Singha trở thành đối tác chiến lược củaMasan với giá trị 1,1 tỷ USD thông qua việc nắm giữ 25% cổ phần của MasanConsumer Holding và 33% cổ phần Masan Brewery… Các khối ngoại chiếm ưu thếtrên thị trường với các nhà đầu tư Thái Lan, Singapore và Nhật Bản, trong đó đángchú ý là xu hướng các tập đoàn quốc tế mua lại các khoản đầu tư từ các quỹ đầu tư.Với xu hướng này, các quỹ đầu tư và các tổ chức trung gian đang đóng vai trò

là xúc tác cho các thương vụ Điển hình như thương vụ mua lại của Domesco năm

2014 và mới đây, công bố thương vụ Công ty Taisho của Nhật Bản mua lại cáckhoản đầu tư để chiếm 24% cổ phần của Dược Hậu Giang Các công ty mà nhà đầu

tư nước ngoài chiếm tỷ lệ cao có thể là những đối tượng cho các thương vụ M&Alớn trong tương lai như Dược Hậu Giang, Vinamilk, Traphaco…

Đặc biệt, xu hướng khởi nghiệp được xác định là tiềm năng cho các thương vụM&A Bởi lẽ, chưa năm nào hai từ “Khởi nghiệp” và “Start-Up” được nhắc đếnnhiều như năm 2015 và nửa đầu năm 2016 tại Việt Nam Thống kê của TopicaFounder Institute cho thấy, số lượng các doanh nghiệp Start-up được đầu tư cũngtăng 2,4 lần, từ 28 doanh nghiệp năm 2014 lên đến 67 doanh nghiệp năm 2015 Bêncạnh đó, các thương vụ liên quan đến tài chính ngân hàng, cổ phần hóa, bất độngsản đang là xu hướng hứa hẹn những thương vụ M&A lớn tại Việt Nam

Bên cạnh những xu hướng mới, việc Việt Nam hoàn tất đàm phán TPP và là thànhviên của AEC đã tạo ra một không gian kinh tế mở, tạo đà cho một cuộc đua mớithực sự đã bắt đầu của hoạt động M&A Theo đó, các thương vụ M&A tiếp tục tậptrung nhiều vào lĩnh vực bán lẻ, hàng tiêu dùng và bất động sản Ngoài ra, các lĩnhvực viễn thông, năng lượng, hạ tầng bao gồm hạ tầng cảng biển và hàng không, vậtliệu có thể sẽ xuất hiện những thương vụ lớn, đóng góp giá trị đáng kể cho hoạtđộng M&A tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Những thương vụ lớn sẽ tiếp tục lộ diện dần trong những năm tới, không chỉ ởbất động sản, sản xuất hàng tiêu dùng mà mở rộng ra viễn thông, cơ sở hạ tầng -năng lượng và công nghiệp - vật liệu Thị trường có thể trông đợi các thương vụphát hành riêng lẻ để chọn đối tác chiến lược của các doanh nghiệp nhà nước lớn cổphần hóa và sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài Mặt khác, những thương vụchuyển nhượng liên quan đến các dự án đầu tư nước ngoài có thể sẽ đóng góp nhiềuhơn vào bức tranh M&A tại Việt Nam

2.3 Ảnh hưởng của giao dịch hợp nhất đến công tác kế toán tại doanh nghiệp.

Giao dịch nội bộ theo cách hiểu truyền thống là những giao dịch phát sinhtrong mối quan hệ kinh tế giữa một doanh nghiệp với đơn vị cấp trên, giữa các đơn

vị trực thuộc, hoặc các đơn vị phụ thuộc trong một doanh nghiệp độc lập, giữa cácdoanh nghiệp độc lập với nhau trong Tổng công ty, trong đó, cấp trên là Tổng công

ty, công ty là các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh độc lập không phải là cơ quanquản lí, các đơn vị cấp dưới là các doanh nghiệp thành viên trực thuộc hoặc phụthuộc Tổng công ty, công ty nhưng là đơn vị có tổ chức công tác kế toán riêng Mốiquan hệ nội bộ trong giới hạn này mang dấu ấn của thời kì bao cấp và thời kìchuyển đồi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường, khi mà vốn kinh doanh củatoàn Tổng công ty, công ty do ngân sách Nhà nước cấp hoặc có nguồn gốc từ ngânsách Căn cứ vào mức độ phân cấp quản lí tài chính, Tổng công ty, công ty thựchiện giao vốn cho các đơn vị thành viên Dựa vào mức độ phân công, phân địnhtrách nhiệm, quyền hạn trong quản lí tài chính cho các đơn vị thành viên mà Tổngcông ty, công ty thực hiện tổ chức phân cấp hạch toán cho phù hợp, hình thành nênnhững đơn vị thành viên hạch toán độc lập và những đơn vị thành viên hạch toánphụ thuộc Do đó, những giao dịch phát sinh trong mối quan hệ nội bộ này mang