Công cuộc xây dựng đất nớc trong tình hình mới, trong nghị quyết IV ban chấp hành TW Đảng khoá VII đã nêu .." con ngời phát triển trí tuệ , cờng tráng về thể chất , phong phú về tinh thầ
Trang 1TÊN Đề tài :
một số bài tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học
tốt môn cầu lông
I đặt vấn đề
1 lý do chọn đề tài.
Thế kỷ 21 là thế kỷ của nền kinh tế tri thức, nền khoa
học công nghệ đòi hỏi phải có con ngời mới phát triển toàndiện Chính vì vậy mà mục tiêu của Đảng và nhà nớc ta trongviệc chăm lo tạo ra những con ngời mới phát triển toàn diện vớimục tiêu “ Nâng cao dân trí, bồi dỡng nhân lực và đào tạonhân tài, xây dựng đội ngũ tri thức thúc đẩy sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc.” Từ mục tiêu đó nền giáodục đào tạo nớc nhà đợc đặt lên tầm cao mới, đợc Đảng và nhànớc coi là quốc sách hàng đầu, là chìa khóa để đa đất nớcthoát khỏi nghèo nàn lạc hậu tiến kịp với các nớc trong khu vực
và hội nhập với thế giới Chính vì lẽ đó mà sự nghiệp giáo dục
đào tạo không ngừng đợc cải cách và nâng cao đòi hỏi conngời phải có sức khỏe để học tập, lao động đạt kết quả tốt
Để có nền “ Kinh tế tri thức ” nền “ Khoa học công nghệ ” phảicần những con ngời khỏe mạnh cờng tráng Chính vì vậy mànhiệm vụ hiện nay của các nhà trờng, các cấp học, ngành họcphải đổi mới và nâng cao đợc chất lợng dạy và học Thể dục
cũng nh các môn học khác, để có học sinh khỏe mạnh vì "Sức
khoẻ là nền tảng tạo nên tri thức" nó là vốn quý nhất của
con ngời, ngạn ngữ Nga có câu "Có sức khoẻ thì sẽ có 100
điều ớc, không có sức khoẻ thì chỉ có một điều ớc duy nhất đó là có sức khoẻ" Vì thế mà nền giáo dục nớc ta đã
đa 4 mặt giáo dục vào trong các nhà trờng đó là
“ Đức, trí, thể, mỹ ” môn học Thể dục đợc đa vào ở tất cả
các cấp học, với mục đích nâng cao sức khoẻ cho mọi ngời,
đào tạo thế hệ trẻ có một thể lực dồi dào đáp ứng với công
cuộc" Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc"
Trang 2
Việc giáo dục thể chất, chăm lo đời sống tinh thần nângcao sức khoẻ cho thế hệ trẻ đã đợc Đảng và nhà nớc ta đặc biệtchú trọng quan tâm Ngay sau khi thành lập nớc Bác Hồ củachúng ta đã ra sắc lệnh thành lập một nha thanh niên và thể
dục Ngời dạy " Giữ gìn dân chủ, xây dựng nớc nhà, gây
đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công ".
Công cuộc xây dựng đất nớc trong tình hình mới, trong
nghị quyết IV ban chấp hành TW Đảng khoá VII đã nêu " con
ngời phát triển trí tuệ , cờng tráng về thể chất , phong phú về tinh thần , trong sáng về đạo đức là động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội mới , đồng thời là mục tiêu của xã hội chủ nghĩa." Cùng với chỉ thị 36 CT/TW của
ban bí th TW Đảng khoá VIII "về công tác Thể dục thể thao
trong tình hình mới" ghi rõ :"Phải phấn đấu đạt đợc các
mục tiêu về Giáo dục thể chất trong trờng học, đồng thời phải kiện toàn hệ thống đào tạo cán bộ giáo viên, huấn luyên viên, vận động viên trẻ " điều đó cũng nói lên
yêu cầu của ngời giáo viên giảng dạy môn thể dục trong trờnghọc hôm nay phải luôn tìm tòi học hỏi để nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ của mình , cũng nh tìm ra các phơngpháp mới để giảng dạy cho học sinh đạt hiệu quả cao nhất,
đáp ứng đợc với sự phát triển của xã hội
Ngành giáo dục và đào tạo đã nhận thấy đợc tầm quantrọng của các môn thể thao Đặc biệt là đáp ứng với phong tràotập luyện và thi đấu môn Cầu lông rộng khắp trên toànquốc,vì vậy môn Cầu Lông đã đợc đem vào chơng trình họcbắt buộc cho học sinh THPT mà chơng trình cũ chỉ là nộidung tự chọn
Xét về thực tế môn Cầu lông ở Việt Nam nói chung và ởThanh Hóa chúng ta nói riêng mặc dù phong trào rộng khắp
từ nông thôn cho đến thành thị, từ miền ngợc cho đến miền
Trang 3xuôi Nhng cũng chỉ dừng lại ở phong trào, còn thành tích caothì đang còn bị hạn chế, cha đạt đợc thứ hạng cao Quan sátcác trận đấu cầu lông trong tỉnh, các giải Hội khoẻ phù đổngcấp tỉnh và toàn quốc, qua nhận xét của các HLV, các nhàchuyên môn tất cả đều nhận thấy rằng : “ Các vận độngviên , học sinh , sinh viên của chúng ta thi đấu cha đạt hiệuquả cao là do thể lực chuyên môn còn yếu, cha đáp ứng đợc vớiyêu cầu ở các trận đấu kéo dài căng thẳng ”.
Chính vì vậy mà trong dạy học cho học sinh ở trờng phổthông việc đa các bài tập bổ trợ thể lực là rất cần thiết vàquan trọng trong việc nâng cao thể lực chuyên môn cho từngmôn học từ đó các em mới có thể thực hiện đúng đợc các yêucầu của kỹ thuật và chiến thuật mà chơng trình bắt buộc, từ
đó nâng cao trình độ của ngời tập luyện
Nếu giáo viên giảng dạy mà không áp dụng các bài tập bổtrợ thì hiệu quả sẽ không có Đặc biệt là môn Cầu Lông, vìthể lực của các em yếu nên không di chuyển đợc để thựchiện kỷ thuật khi học cũng nh trong khi đấu tập
Là giáo viên hơn 20 năm giảng dạy ở trờng phổ thônghằng năm môn cầu lông đợc tôi chọn làm môn học tự chọn, tôi
đã vận dụng các bài tập bổ trợ này để giảng dạy nhằm giúpcác em nâng cao thể lực chuyên môn môn cầu lông một cách
có hiệu quả Trong 3 năm liên tục từ năm học 2008 -2011 tôi
đem đề tài này vào nghiên cứu hoàn chỉnh đề tài theo 1khóa học của HS từ lớp 10 đến lớp 12 và 3 năm liên tục
Chính vì vậy mà tôi đặt tên đề tài là “ Một số bài
tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ” Khi thực nghiệm đề tài đã giải quyết đợc sự
yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực chuyênmôn môn cầu lông nói riêng
- Mục tiêu của tôi đó là đem đề tài nghiên cứu đợc trao
đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao nghiệp vụ
Trang 4công tác của bản thân góp phần vào việc nâng cao thể lực
và năng lực làm việc của học sinh sau khi tốt nghiệp THPT
Đề tài : “ Một số bài tập nhằm phát triển thể lực
giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ” ra đời đã đợc sự
quan tâm của Đảng bộ, Ban giám hiệu nhà trờng, sự ủng hộ từ
đồng nghiệp và học sinh Rồi đây thực nghiệm của đề tài sẽgóp phần tích cực vào sự nghiệp giáo dục đào tạo trong giai
đoạn hiện nay
II) Mục đích và nhiệm vụ của đề tài :
1) Mục đích :
-Tìm hiểu, nghiên cứu phân phối chơng trình, sách giáokhoa và thực tiễn dạy học môn cầu lông ở lớp 10 + 11 + 12THPT (chơng trình SGK mới )
- Tìm hiểu và vận dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nângcao thể lực chuyên môn môn cầu lông
- Tìm hiểu tình trạng thể lực của học sinh khóa học 2008
- 2011 Trờng THPT Lê Lợi huyện Thọ Xuân tỉnh Thanh Hóa
- Tìm hiểu phong trào cầu lông ở địa phơng và trờngTHPT Lê Lợi
- Từ kết quả tìm hiểu đợc mà đa ra những bài tập phùhợp khắc phục nhằm nâng cao thể lực cho học sinh
2) Nhiệm vụ :
-Tìm hiểu, nghiên cứu phân phối chơng trình, sách giáokhoa và thực tiễn dạy học môn cầu lông ở lớp 10 + 11 + 12THPT (chơng trình sách giáo khoa mới ) những điểm mới so vớichơng trình cũ
- Tìm hiểu và vận dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nângcao thể lực chuyên môn môn cầu lông, từ đó đánh giá mức độthể lực của học sinh
- Tìm hiểu tình trạng thể lực của học sinh khóa học 2008
- 2011 Trờng THPT Lê Lợi huyện Thọ Xuân tỉnh Thanh Hóa
Trang 5- Tìm hiểu phong trào cầu lông ở địa phơng và trờngTHPT Lê Lợi.
- Từ những căn cứ khoa học đã tìm hiểu đợc mà đa ranhững bài tập phù hợp khắc phục nhằm nâng cao thể lực cho
học sinh và khẳng định kết quả của đề tài : “ Một số bài
tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ”.
III) Dự kiến bố cục và tiến độ thực hiện :
- Từ đầu năm học 2008 -2009 đến hết năm học
2010-2011 vừa nghiên cứu phân phối chơng trình của Bộ giáo dục
Đào tạo, Sách giáo khoa mới lớp 10, 11, 12 Vừa giảng dạy vừathực nghiệm đề tài, áp dụng các bài tập nhằm phát triển thểlực cho học sinh và tiến hành viết đề tài
IV) Đối tợng nghiên cứu :
Là thầy và trò Trờng THPT Lê Lợi với 270 học sinh lớp 10 từnăm học 2008 – 2009
VI) Địa điểm:
Trờng THPT Lê Lợi huyện Thọ Xuân tỉnh Thanh Hóa
VII) Trang thiết bị:
Vợt cầu lông, quả cầu lông Hải Yến ,cột lới, sân cầu lônghỗn hợp, đồng hồ bấm giây, dây nhảy, còi
* tiến hành nghiên cứu và thực nghiệm đề tài :
Trang 61 Thực trạng giảng dạy môn cầu lông hiện nay.
Trong chơng trình giảng dạy môn Cầu Lông ở trờng THPT từ
lớp 10 đến lớp 12 các em chỉ đợc học về kỷ thuật của môn cầulông chứ các em không đợc trang bị thể lực Nếu ngời giáo viênkhông đa các bài tập bổ trợ vào để giảng dạy mà chỉ thựchiện các bài tập trong yêu cầu của PPCT và các bài tập hớng dẫntrong SGK thì :
-Một là : Học sinh chỉ nắm đợc kỷ thuật cơ bản chứ khi áp
dụng kỷ thuật đó vào thi đấu thì không thực hiện đợc vìthiếu thể lực di chuyển chậm, lực cổ tay không đủ để thựchiện đờng cầu đúng yêu cầu
- Hai là : Yêu cầu của chơng trình mới thay sách giáo khoa
hiện nay là phát triển thể lực cho các em là chính
- Ba là : Nếu không thờng xuyên củng cố thể lực chuyên môn
cho các em, thì nội dung học đợc lặp lại nhiều lần dẫn đếnngời học sớm mệt mỏi, nhàm chán, thiếu hứng thú tập luyện.Với phong trào Cầu Lông rộng khắp nh hiện nay, thì việctiếp thu một vài kỹ thuật động tác đánh cầu hay kỹ thuật dichuyển đối với các em học sinh bậc THPT là không khó Để các
em phát triển thêm về thể lực, cũng nh có điều kiện để pháttriển kỷ thuật động tác đánh cầu, kỷ thuật di chuyển, từ kỹnăng đến kỹ xảo thì yêu cầu ngời giáo viên phải nghiên cứu,tìm tòi, đầu t vào giờ dạy một cách công phu và đa các bàitập mới cho các em tập luyện, tránh việc tập đi, tập lại một vài
động tác gây nhàm chán, gây mất hứng thú về học môn cầulông của các em Khi đó giờ dạy của giáo viên mới có chất lợng,học sinh tự giác tích cực hơn trong học tập Từ đó chúng tathực hiện đợc mục đích là giáo dục sức khoẻ cho học sinh, pháttriển thể lực chuyên môn tạo nền tảng cho môn cầu lông đợcphát triển và có thành tích cao hơn
2 Chọn đối tợng.
Đối tợng tôi chọn có 6 lớp 10 với 270 em năm học 2008 - 2009
tỷ lệ nam nữ giữa các lớp tơng đơng với nhau Thể lực giữa
Trang 7các lớp là ngẫu nhiên gần nh ngang nhau Đợc chia làm 2 nhóm;
1 nhóm thực nghiệm, nhóm còn lại làm đối chứng
Nhóm thứ nhất:( làm đối chứng ) Tập luyện bình thờng
theo hớng dẫn của Sách giáo viên bao gồm các lớp:
10A1 có 45 học sinh
10A2 có 45 học sinh 10A3 có 45 học sinh.Tổng số học sinh của nhóm thứ nhất là 135 học sinh
Nhóm thứ hai: ( Thực nghiệm đề tài )Tập luyện theo phơng
pháp thực nghiệm áp dụng các bài tập bổ trợ phát triển thể lựcchuyên môn môn cầu lông vào giảng dạy
10A4 có 45 họcsinh
10A5 có 45 học sinh 10A6 có 45 học sinhTổng số học sinh nhóm thứ hai là : 135 em
3.1 Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh.
Đặc điểm thi đấu cầu lông và tập luyện cầu lông là ngờichơi cầu lông luôn phải di chuyển liên tục với tốc độ cao trongphạm vi diện tích sân của mình bằng bớc chạy, bật nhảy, cùngvới đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý, nhanh,mạnh để thực hiện đợc ý đồ chiến thuật,…Vì vậy sức mạnhtrong cầu lông đợc thể hiện ở các động tác xuất phát, các
động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh, và các động tác
Trang 8đánh cầu,…Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong môn cầu lông làsức mạnh tốc độ
Năng lực làm việc biểu hiện lớn nhất trong một thời gianngắn nhất mang tính bột phát cho nên trong giảng dạy sứcmạnh tốc độ phải sử dụng các phơng pháp đúng để phát triểnnăng lực làm việc với tốc độ cao vì vậy phải sử dụng các ph-
ơng pháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ caocủa các nhóm cơ tham gia vào hoạt động mà không tập luyệnsức mạnh cầu lông một cách tuỳ tiện
Từ cơ sở lý luận cũng nh quan điểm vận động tập luyện vàthi đấu cầu lông Các bài tập để phát triển sức mạnh tốc độchuyên môn cầu lông đợc tôi đa vào cho học sinh tập luyệncác bài tập sau
Bài tập 1: Ném cầu xa.
- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp
động tác vơn hông đánh tay trong khi đánh cầu
- Chuẩn bị: Mỗi em một quả cầu lông Hải Yến đứng đối
diện nhau cách nhau 5 m
- Cách tập luyện: Đứng thành 4 hàng ngang + 2 hàng dọc,
quay mặt vào nhau cách nhau 5 m, giản cách 1 sải tay Giáoviên ra lệnh bằng còi 2 hàng có cầu thực hiện ném cầu ra xaphía hàng đối diện
- Thực hiện: Đứng chân trớc chân sau (không đợc lấy đà,
không đợc nhảy lên) đa cầu ra sau vơn hông và ném Hàng
đối diện nhặt cầu và ném lại tơng tự
x x x x x x x
5m
Trang 9x x x x x x x
Bài tập 2 : Xoay cổ tay.
- Mục đích : Phát triển sức mạnh của cổ tay và độ dẻo của
cổ tay trong khi thực hiện kỷ thuật đánh cầu
- Chuẩn bị : Vợt cầu lông mỗi HS một chiếc
- Mục đích: Phát triển sức mạnh tốc độ của cơ chân.
- Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm trên gót chân,
kiểng gót khi có hiệu lệnh của giáo viên ngời tập bật liên tục 4bớc về phía trớc với độ dài tối đa Nam tập 5 tổ; nữ tập 3 tổ,thời gian nghỉ giữa các tổ là 30 giây
- Đội hình tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hình khởi động.
Hàng trớc bật 4 bớc, tiếp đến hàng sau cho đến hết và quaylại
Trang 10GV
3 2 Các bài tập phát triển sức nhanh.
Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, yếu tố sức nhanh là một
tố chất cơ bản Nó thể hiện ở những đờng cầu với tốc độnhanh biến hoá điểm rơi Đòi hỏi khi vận động phải có phảnứng nhanh Cầu lông là một môn thể thao không có chu kỳ nênquá trình phản ứng của nó là phụ thuộc vào sức nhanh độngtác Quan trọng nhất đó là sức nhanh di chuyển để thực hiện
kỷ thuật động tác Vì vậy các bài tập đợc đa vào để pháttriển sức nhanh cho học sinh đợc tôi chọn đa vào đó là:
Bài tập 1: Nhảy dây.
- Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân và sự phối hợp
vận động của tay và chân Tạo điều kiện thuận lợi cho các bớc
di chuyển để thực hiện kỷ thuật đánh cầu
- Chuẩn bị: 12 đến 13 dây nhảy đơn ( Giáo viên mua hoặc
học sinh tự tạo)
- Cách tập:
+ Đo dây: 2 tay cầm dây sao cho khi gấp đôi dây để ởvùng “ chấn thuỷ” ( giữa xơng ức và bụng) thì dây vừa chạmvào đầu bàn chân
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàngngang tập đồng loạt, chú ý khi nhảy dây đầu gối không đợc
co chỉ dùng sức cổ chân và nhảy liên tục không có bớc đệm
- Thời gian: Mỗi tổ 1 phút: Nam thực hiện 3 tổ, nữ thực hiện
2 tổ Từng hàng ngang luân phiên nhau để tập luyện
Đội hình tập luyện:
x x x x x x x x
Trang 11x x x x x x x x
.GV
Bài tập 2: Di chuyển ngang nhặt cầu 5, 18 m.
- Mục đích: Phát triển sức nhanh di chuyển ngang.
- Chuẩn bị:
+ Quả cầu lông: 10 đến 15 quả/ em ( có thể dùng cả quảcầu hỏng)
+ Sân cầu lông đơn
- Cách tập: Thực hiện từng hàng đứng dọc giữa sân cầu lông
đơn Có hiệu lệnh còi tất cả di chuyển sang phải nhặt từngquả cầu ở đờng dọc bên phải di chuyển sang trái bỏ vào giỏngoài đờng dọc bên trái
- Thời gian: Nam thực hiện 3 tổ, nữ 2 tổ.Mỗi tổ 1 phút,nghỉ
Đừơng di chuyển
Trang 12Bài tập 3: Di chuyển lên xuống 6,7 m.
- Mục đích: Nhằm phát triển sức nhanh di chuyển tiến và lùi
cho ngời tập
- Chuẩn bị: Sân cầu lông, lới cầu lông.
- Cách tập: Tập từng hàng:1/2 hàng ngang đứng ngang ở cuối
x x
x x
Ngời tập x x
x
x
Trang 13
lới GV
3.3 Nhóm các bài tập phát triển sức bền.
Trong môn cầu lông sức bền có những đặc trng riêng Hoạt
động tập luyện và thi đấu cầu lông đòi hỏi ngời tập phải ờng xuyên di chuyển nhanh, phán đoán nhanh và họ phải th-ờng xuyên bật nhảy đập cầu Ngoài ra hoạt động thi đấu cầulông đợc đánh theo hiệp không bị khống chế về thời gian Do
th-đó thời gian cho mỗi trận là không cố định Vì vậy, sức bềntrong cầu lông đợc thể hiện ở sức bền mạnh và sức bền nhanh
Để phát triển 2 loại sức bền này chúng ta cần tập cho học sinhtập những bài tập sau:
Bài tập 1: Bật cóc tiến, bật cóc lùi.
- Mục đích: Phát triển sức bền mạnh của cơ chân nhằm tăng
khả năng sức bền bật nhảy đập cầu
- Cách thực hiện: Tập đồng loạt ở đội hình 4 hàng ngang
giản cách 1 sải tay
Học sinh 2 tay chống hông, ngồi nhổm lên 2 gót chân Cóhiệu lệnh học sinh bắt đầu bật lên xuống liên tục ( chú ý bật
độ dài tối đa 40 cm) trong thời gian 1 phút/ 1 tổ Nam 3 tổ,nữ 2 tổ Thời gian nghỉ giữa các tổ là 1 phút