GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH QUA TRUYỆN NGẮN CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA NGUYỄN MINH CHÂU

Hiện nay, nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được nhiều quốc gia trên thế giới đưa vào dạy học cho học sinh trong các trường phổ thông, dưới nhiều hình thức khác nhau.. Thiếu hụt kĩ năng

Đề tài:

GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH QUA TRUYỆN NGẮN

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA- NGUYỄN MINH CHÂU

A Đặt vấn đề

I Lời mở đầu

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc

(UNESCO) đề xuất bốn trụ cột của việc học tập bao gồm: Học để biết, Học

để làm việc, Học để cùng chung sống và Học để tự khẳng định mình.

Trong một xã hội đầy biến động, vấn đề kỹ năng sống trở nên rất cần thiết với giới trẻ khi đối diện với các vấn đề trong cuộc sống xảy ra

Hiện nay, nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được nhiều quốc gia trên thế giới đưa vào dạy học cho học sinh trong các trường phổ thông, dưới nhiều hình thức khác nhau Ở Việt Nam, những năm gần đây,để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, mục tiêu giáo dục phổ thông đã chuyển từ chủ yếu là trang bị kiến thức cho học sinh sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em, đặc biệt là năng lực hành động, năng lực thực tiễn Nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được tích hợp trong một số môn học , trong đó có môn Ngữ Văn Bởi vậy giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trở thành nhiệm vụ không thể thiếu đối với mỗi giáo viên nói chung và giáo viên Ngữ văn nói riêng

II Lý do chọn đề tài: GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG - MỘT NHU CẦU CẤP BÁCH

1 Thiếu hụt kĩ năng sống- vấn đề đáng báo động của giới trẻ hiện nay

Dư luận xã hội và các cơ quan quản lý, giáo dục trong thời gian qua rất quan tâm về những biểu hiện về tâm lý, cách ứng xử và giải quyết các vấn đề xảy ra trong cuộc sống một cách thiếu định hướng giáo dục của giới trẻ, trong

đó cóđối tượng là học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục Hàng loạt các

vụ, việc xảy ra có liên quan đến học sinh như bạo lực học đường, vi phạm đạo đức, có hành vi cấu thành tội phạm… đặt ra câu hỏi “đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này?” Phải chăng do các em thiếu kiến thức, kỹ năng sống và hòa nhập xã hội Theo báo cáo của Công an Thành phố Đà Nẵng, chỉ trong vòng 5 năm, có 2.633 học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật, đặc biệt có 87 trường hợp tham gia sử dụng, mua bán, tàng trữ ma tuý Công an thành phố

đã khởi tố 75 vụ, xử lý 93 đối tượng là học sinh, sinh viên, trong đó có 3 đối tượng liên quan đến ma tuý bị xử lý hình sự Tình hình học sinh, sinh viên vi phạm Luật An toàn giao thông cũng đáng báo động với gần 2.000 trường hợp; trong đó có 1.300 trường hợp bị xử phạt hành chính và 7 trường hợp bị khởi

tố do vi phạm luật giao thông gây hậu quả nghiêm trọng

Thống kê từ năm 2005 đến nay, tổng số vi phạm pháp luật hình sự trong học sinh, sinh viên khoảng hơn 8.000 trường hợp Trong đó, có các hành vi như đánh nhau, gây rối trật tự công cộng (hơn 2.000 trường hợp); gần

900 trường hợp tội phạm ma túy; 83 vụ giết người; gần 1.400 trường hợp

cướp tài sản Đáng chú ý, gần đây gia tăng hiện tượng học sinh nữ tụ tập đánh nhau, làm nhục bạn hay tình trạng học sinh, sinh viên phạm tội sử dụng công nghệ cao như tấn công các trang web để ăn cắp tiền qua mạng, tống tiền qua điện thoại cũng tăng rất nhanh Theo Thạc sĩ Đỗ Thị Hải, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Môi trường và các vấn đề xã hội, những vấn đề báo động trong giới HSSV hiện nay, tất cả bắt nguồn từ sự thiếu hụt về kỹ năng sống Khi điều tra tại 9 cơ sở đào tạo, bao gồm 3 trường đại học, cao đẳng, 2 trung học phổ thông, 2 trung học cơ sở cho kết quả: Trên 95% các em nhận thức chưa đúng về kỹ năng sống Cũng vì thiếu kỹ năng sống mà trong vòng một năm (tháng 5-2007 đến tháng 5-2008), bệnh viện Trung Vương (TP.HCM) tiếp nhận 310 ca tự tử dưới 16 tuổi

2.Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường vẫn còn nhiều hạn chế

Học tập là một nhu cầu thường trực của con người trong mọi thời

đại Học tập không chỉ dừng lại ở các tri thức khoa học thuần túy mà còn được hiểu là mọi tri thức về thế giới trong đó có cả những mối quan hệ, cách thức ứng xử với môi trường sống xung quanh Kỹ năng sống là một trong những vấn đề quan trọng đối với mỗi cá nhân trong quá trình tồn tại và phát triển Chương trình học hiện nay đang gặp phải nhiều chỉ trích do quá nặng về kiến thức hàn lâm trong khi những tri thức vận dụng cho đời sống hàng ngày

bị thiếu vắng Hơn nữa, người học đang chịu nhiều áp lực về học tập khiến cho không còn nhiều thời gian cho các hoạt động ngoại khóa, hoạt động xã hội Điều này đã dẫn đến sự “xung đột” giữa nhận thức, thái độ và hành vi với những vấn đề xảy ra trong cuộc sống

Mặc dù, ở một số môn học, các hoạt động ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống đã được đề cập đến, tuy nhiên, do nội dung, phương pháp, cách thức truyền tải chưa phù hợp với tâm sinh lý của đối tượng nên hiệu quả lồng ghép còn chưa cao Riêng đối với môn Ngữ văn, khả năng lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là rất nhiều Tuy nhiên, thực tế cho thấy công việc này vẫn chưa đạt được kết quả khả quan, bởi lẽ :

Về phía giáo viên trong quá trình soạn giáo án đầu tư cho tiết dạy trên lớp, không đưa ra nội dung, phương pháp cụ thể để giáo dục kĩ năng sống Một số giáo viên trong quá trình giảng dạy chưa cân đối thời gian, cung cấp quá nhiều kiến thức nên không có thời gian phát vấn hay thảo luận một số bài tập khác để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Hoặc việc giáo dục kĩ năng sống thông qua câu hỏi bài nào tiết nào cũng thế , tạo sự nhàm chán, đơn điệu cho học sinh

Về phía học sinh: Hiện nay, việc học văn của các em chủ yếu là đọc và học thuộc văn bản, ghi nhớ lời dạy của thầy cô Đặc biệt là học sinh lớp 12, các em học lệch để chuẩn bị cho thi đại học, cao đẳng khối A, B nên không dành thời gian đầu tư nhiều cho môn văn dẫn đến các em không tự bồi dưỡng cho mình kĩ năng sống

Trước tình hình đó, sau khi được tham gia lớp tập huấn giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT qua môn Ngữ văn, tôi đã cố gắng chú trọng giáo

dục kĩ năng sống cho học sinh qua từng tiết học Trong khuôn khổ bài viết này xin được trình bày với các bạn đồng nghiệp một vài kinh nghiệm nhỏ về

việc giáo dục kĩ năng sông cho học sinh qua truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu

B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Giải pháp thực hiện

1 Về phía giáo viên

Giáo viên cần đọc kĩ văn bản, tham khảo tài liệu, huy động vốn sống, những trải nghiệm trong cuộc sống để có thể:

- Phát hiện và tìm tòi được khả năng, những địa chỉ cụ thể có thể lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

- Xác định chính xác những kĩ năng sống cụ thể có thể lồng ghép giáo dục cho học sinh

- Sử dụng những phương pháp dạy học tích cực phù hợp

Chiếc thuyền ngoài xa là một truyện ngắn mang nhiều những chiêm

nghiệm, suy tư, trăn trở của nhà văn Nguyễn Minh Châu về cuộc sống và con người Bởi vậy đọc hiểu và cảm nhận sâu sắc tác phẩm này, mỗi chúng ta có thể thấm thía nhiều bài học sống đầy ý nghĩa trong từng chi tiết, hình ảnh nghệ thuật Tôi cho rằng, chúng ta có thể xác định địa chỉ, lựa chọn kĩ năng sống, phương pháp dạy học phù hợp cho truyện ngắn này theo định hướng sau:

Tên tác

phẩm

Địa chỉ lồng ghép

giáo dục kĩ năng

sống

Những kĩ năng sống có thể lồng ghép

Phương pháp,kĩ thuật dạy học tích cực có thể sửdụng

Chiếc

thuyền

ngoài

xa

- Hai phát hiện của

nghệ sĩ nhiếp ảnh

Phùng về cảnh

biển lúc bình minh

- kĩ năng tự nhận thức

- kĩ năng tư duy sáng tạo

- kĩ năng xác định giá trị

- chia nhóm

- giao nhiệm vụ

- bản đồ tư duy

- khăn trải bàn

- động não

- Câu chuyện của

người đàn bà hàng

chài ở toà án huyện

- Hành động, thái

độ, phản ứng của

các nhân vật

- kĩ năng tự nhận thức

- kĩ năng xác định giá trị

- kĩ năng giao tiếp

- kĩ năng thể hiện sự cảm thông, kĩ năng giải quyết vấn đề

- kĩ năng tự nhận thức

- kĩ năng xác định giá trị

- kĩ năng giao tiếp

- Kĩ năng ứng phó với căng thẳng

-đọc hợp tác -Động não -giải quyết vấn đề

- Đặt câu hỏi

- Thảo luận

- chia nhóm

- giao nhiệm vụ

- thảo luận

- Câu hỏi tình huống

b Về phía học sinh

Kĩ năng sống chỉ được hình thành thông qua các hoạt động tương tác với người khác Đồng thời kĩ năng sống cĩng chỉ có thể có được khi người học được trải nghiệm qua các tình huống trong thực tế Bởi vậy, để lĩnh hội và hình thành các kĩ năng sống, giờ học văn với mỗi học sinh sẽ phải là những phút giây thử sống, trải nghiệm sống và được sống thực sự Muốn thế các em cần phải:

- Đọc văn bản bằng tất cả sự đồng điệu, thậm chí có khi phải nhập vai , hoá thân vào nhân vật và sống cuộc sống mà tác phẩm phản ánh

- Tích cực giải quyết các tình huống, các câu hỏi đặc biệt là câu hỏi kiểm tra kĩ năng ứng xử mà giáo viên đặt ra

Chẳng hạn , khi học truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, học sinh cần

hình dung hiện thực đầy cơ cực, nhọc nhằn của gia đình hàng chài cũng chính

là những gì đang diễn ra xung quanh cuộc sống của các em, đôi khi nó là chính cuộc sống của các em Các em khi đọc hiểu tác phẩm, cần nhập vai và hoá thân liên tục, khi là người đàn bà, khi thì là lão đàn ông, lúc lại là thằng Phác Từ đó mà phân tích, bàn luận về thái độ ,cách ứng xử của nhân vật, bộc

lộ cách ứng xử của bản thân và rút ra cho mình những bài học sống cần thiết

II GIÁO ÁN THỰC HIỆN CỤ THỂ

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

- Nguyễn Minh Châu

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS :

1 Kiến thức.

- Cảm nhận được cái nhìn thấu hiểu, trĩu nặng tình thương và nỗi lo đối với con người của tác giả

- Bước đầu cảm nhận được vẻ đẹp của nghệ thuật văn xuôi của Nguyễn Minh Châu Hiểu vai trò quan trọng của luận cứ trong bài văn nghị luận

2 Kĩ năng.

- Đọc hiểu truyện ngắn hiện đại thời kì đổi mới

- Các kĩ năng sống cơ bản như: Kĩ năng tự nhận thức, xác định giá trị, tư duy sáng tạo, cảm thông, giải quyết mâu thuẫn, ứng phó với căng thẳng

B PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC : Nêu vấn đề, thảo luận nhóm,

động não, bản đồ tư duy, khăn trải bàn, hỏi- trả lời , hỏi chuyên gia

C PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC : SGK, SGV, Thiết kế bài dạy, tài liệu tham

khảo, phiếu học tập, giấy Ao

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

1.Khám phá

- Phương pháp: Hỏi đáp

- Gv hỏi học sinh hai câu hỏi

+ Câu hỏi 1: Sự đổi mới trong cách tiếp cận và phản ánh cuộc sống, con người của văn học Việt Nam sau năm 1975 là gì?

+ Cõu hỏi 2: Theo em, vấn đề nhức nhối nhất mà con người đang phải đối

mặt trong cuộc sống gia đỡnh hụm nay là gỡ?

- Từ đú, GV giới thiệu Nguyễn Minh Chõu,truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài

xa và nội dung, mục tiờu bài học

2 Kết nối

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Tỡm hiểu vờ̀

tỏc giả tỏc phẩm

HS đọc mục Tiểu dẫn và nờu

những thụng tin cơ bản sau về

nhà văn Nguyễn Minh Chõu:

- Tỏc phẩm chớnh?

- Vị trớ?

- Phong cỏch nghệ thuật?

Hs xỏc định hoàn cảnh ra

đời ,vị trớ, xuất xứ, của tỏc

phẩm

I TèM HIỂU CHUNG

1 Tỏc giả

- Tỏc phẩm chớnh :

Cửa sụng (tiểu thuyết, 1966) Những vựng trời khỏc nhau (truyện ngắn, 1970) Dấu chõn người lớnh (tiểu thuyết, 1972)

Miền chỏy (tiểu thuyết, 1977) Lửa từ những ngụi nhà (tiểu thuyết, 1977) Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982) Người đàn bà trờn chuyến tàu tốc hành (truyện ngắn,

1983)

Bến quờ (truyện ngắn, 1985) Mảnh dất tỡnh yờu (tiểu thuyết, 1987) Hóy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ (1987)

- Vị trớ: “thuộc trong số những nhà văn mở đường

tinh anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay"

- Phong cỏch nghệ thuật:

+Trước 1975: ngũi bỳt sử thi với thiờn hướng trữ tỡnh lóng mạn Nguyễn Minh Chõu tập trung ca ngợi hỡnh tượng người lớnh & chủ nghĩ anh hựng cỏch mạng trong k/c

+ Sau 1975: Mang đậm cảm hứng thế sự với những chiờm nghiệm, trăn trở về cỏc vấn đề đạo đức

và những triết lớ nhõn sinh sõu sắc Tõm điểm những khỏm phỏ nghệ thụõt của ụng là con người trong cuộc mưu sinh, trong hành trỡnh nhọc nhằn kiếm tiền hạnh phỳc và hoàn thiện nhõn cỏch

2 Truyện ngắn Chiếc thuyờ̀n ngoài xa

- Hoàn cảnh ra đời: 1983- Cuộc sống trở lại với muụn mặt đời thường

- Vị trớ : một trong những sỏng tỏc tiờu biểu của nhà văn thuộc giai đoạn sỏng tỏc thứ hai

- Xuất xứ: Truyện ngắn lỳc đầu được in trong tập

Bến quờ (1985), sau được nhà văn lấy làm tờn chung

cho một Tuyển tập truyện ngắn (in năm 1987)

II.ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Hoạt động 2: Đọc hiểu văn

bản

? Theo em, ở trong truyện

ngắn này những sự việc, hiện

tượng nào đã tác động đến sự

thay đổi trong nhận thức của

Phùng và Đẩu?

Gv chia lớp thành 4 nhóm,

yêu cầu học sinh làm theo

nhóm nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Nghệ sĩ Phùng

đã có những phát hiện đầy

nghịch lí về chiếc thuyền

trong cảnh bình minh ở biển

Anh chị hãy thiết kế một sơ

đồ thể hiện rõ được tính chất

nghịch lí trong những phát

hiện này của Phùng

Hs thảo luận theo nhóm, cử

đại diện trình bày

- Nhiêm vụ 2: Từ sơ đồ trên

em cảm nhận được gì về bức

thông điệp mà nhà văn

Nguyễn Minh Châu muốn gửi

tới bạn đọc

Mỗi cá nhân suy nghĩ và viết

ý tưởng của mình vào phần

cạnh của tờ giấy A0 Sau đó

thảo luận nhóm , tìm ra ý

tưởng chung và viết vào phần

chính giữa của tờ giấy

1 Tình huống truyện: Tình huống nhận thức

- Quá trình nhận thức của nhân vật Phùng khi đứng trước hai sự việc:

+ Cảnh biển lúc bình minh + Câu chuyện của người đàn bà ở toà án huyện

a Cảnh biển lúc bình minh- những nhận thức về cuộc đời và nghệ thuật

- Sơ đồ hóa hai phát hiện của Phùng

- ý nghĩa và bài học rút ra qua hai phát hiện:

+ Nhận thức về cuộc sống: Cuộc sống bộn bề,

phức tạp, chứa đầy những nghịch lí, những mâu thuẫn: xấu - đẹp, tốt -xấu - Phải nhìn cuộc sống từ nhiều góc nhìn khác nhau

+ Có những sự vật, hiện tượng mà vẻ ngoài và bản chất bên trong khác xa nhau: Đôi khi cái đẹp bên ngoài che lấp cái xấu bên trong - Đừng nhầm lẫn hiện tượng và bản chất,đừng vội đánh giá sự vật hiện tượng ở dáng vẻ bên ngoài, phải phát hiện bản chất thực sau vẻ bề ngoài đẹp đẽ của hiện tượng

+Nghệ thuật vốn nảy sinh từ cuộc đời nhưng không phải bao giờ cuộc đời cũng là nghệ thuật Nhà văn không nên nhìn cuộc sống chỉ bằng cái nhìn nghệ

sĩ và từ ngoài xa mà phải “ngụp sâu vào dân tộc

Chiếc thuyền

Con người cơ cực Thiên nhiên thơ mộng

Hiện thực nghiệt ngã Bức ảnh tuyệt đẹp

Cái đẹp, cái thiện Cái xấu, cái ác

Cuộc sống

Gv dẫn dắt và yêu cầu học

sinh:

Thực chất vấn đề nhức

nhối đặt ra qua câu chuyện

của người đàn bà là bạo lực

gia đình Em hãy dựa vào

phần tiếp theo của đoạn

truyện và hoàn thành phiếu

học tập sau

Vấn đề

Suy ngĩ

của các

nhân

vật

Bạo lực gia đình

Nguyên

nhân

Cách giải quyết

Phùng

và Đẩu

Người

đàn bà

Cá nhân

em

Hs làm việc cá nhân, trình

bày và thảo luận

? Qua câu chuyện của người

đàn bà hàng chài em có

những chia sẻ gì với nhận

thức và tình cảm của nhà văn

về cuộc sống con người?

mình, nhân dân mình…”

b.Câu chuyện của của người đàn bà hàng chài- những nhận thức sâu sắc về cuộc sống con ngưòi:

- Tình trạng bạo lực gia đình và nguyên nhân, những cách giải quyết:

Suy nghĩ của các nhân vật

Nguyên nhân

Cách giải quyết

Phùng

và Đẩu

Do chủ quan: lão chồng độc ác, người vợ cam chịu, quá nhẫn nhục

- Bỏ chồng:

chị không sống nổi với cái lão đàn ông vũ phu ấy đâu.

- Mục đích là vì:

+Trừng phạt, đấu tranh với lão đàn ông vũ phu

+Đưa người đàn bà thoát khổ

Người đàn bà

Do khách quan: Do cuộc sống nghèo đói khốn khổ, lạc hậu

-Không bỏ chồng, cam chịu:

Quý tòa … phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…

- Mục đích là vì:

+ Cảm thông và vẫn rất cần

người chồng:Cần một người

đàn ông chèo chống khi phong ba

+ Trân trọng hạnh phúc và vì con

Cá nhân em

- Thấu hiểu sâu sắc với những nhận thức của nhà văn về cuộc sống con người:

+ Cuộc sống đa sự : có những điều tưởng vô lí

mà vẫn hợp lí, ngỡ đơn giản mà phức tạp vô cùng + Con người đa đoan: vẫn luôn phải đối mặt và chấp nhận với những nghiệt ngã, những bi kịch của cuộc sống đời thường Hành trình kiếm tìm và gìn giữ hạnh phúc dù nhỏ nhoi của con người vẫn đầy những gian nan và chưa bao giờ là dễ dàng

- Đồng cảm với cái nhìn trĩu nặng tình thương và nỗi

Gv chia lớp thành 4 nhóm,

yêu cầu học sinh làm việc

theo nhóm nhiệm vụ sau:

-Chọn một hành động có thể

thể hiện thật sắc nét và nhiều

nhất về mỗi nhân vật

- Phân tích,lí giải hành động

đó để thấy rõ sự phức tạp

trong tính cách nhân vật

- Trình bày ý kiến của nhóm

theo phiếu học tập sau:

Nhân

vật

Hành

động

Vẻ bên ngoài

Bản chất bên trog

Lão

đàn

ông

thằng

phác

Ngưòi

đàn bà

Phùng

và

Đẩu

Hs thảo luận theo nhóm, cử

đại diện trình bày và thuyết

minh phiếu học tập của nhóm

mình Các nhóm khác nhận

xét bổ sung

Gv đặt những câu hỏi tình

huống để hs thảo luận:

-Nếu em là người đàn bà em

sẽ xử sự như thế nào?

-Nếu em là thằng Phác em sẽ

phản ứng và hành xử như thế

nào?

Qua các nhân vật trên em rút

ra cho mình bài học sâu sắc gì

âu lo cho con người của Nguyễn Minh Châu

2 VÒ c¸c nh©n vËt trong truyÖn

Nhân vật

Hành động

Vẻ bên ngoài

Bản chất bên trong

Lão đàn ông

Đánh vợ Độc ác, tàn

nhẫn-> tội phạm

Hiền lành, khổ đau -> nạn nhân

Thằng Phác Đánh bố

Ngỗ ngược, hỗn láo, hoang dã, bồng bột

Thương mẹ, giàu tình cảm

và luôn khát khao hạnh phúc

Ngưòi đàn bà

Bị chồng đánh đập

mà vẫn không bỏ chồng: bị chồng đánh

- Cam chịu, nhẫn nhục

- Lam lũ thất học, lạc hậu

-Vị tha,giàu đức hi sinh và thương con

- Sâu sắc và thấu hiểu lẽ đời

Phùng và Đẩu

Bênh vực, bảo vệ, khuyên người đàn

bà bỏ chồng

Hiểu biết sâu sắc và đầy trách nhiệm

Đơn giản, phiến diện, một chiều

- Thông điệp về cách nhìn nhận, đánh giá con người

mà nhà văn gửi gắm:

+ Con người vốn đa trị và đầy phức tạp: Nhiều khi cái xấu bề nổi che khuất cái đẹp ở bề sâu bên trong Bởi vậy không thể nhìn người một cách đơn giản, một phía Cần phải có cái nhìn đa diện, nhiều chiều, đào xới bản chất con người vào các tầng sâu lịch sử

về cách nhìn nhận đánh giá

con người?

Gv yêu cầu học sinh chuẩn bị

các câu hỏi liên quan đến đặc

sắc nghệ thuật của truyện,

đồng thời cho học sinh xung

phong thành lập 2 nhóm

chuyên gia để thảo luận 2 chủ

đề:

- Chủ đề 1 : Hiệu quả thẩm mĩ

của tình huống truyện và nghệ

thuật kể truyện

- Chủ đề 2: Ý nghĩa của các

hình ảnh biểu tượng trong tác

phẩm

Cử một em làm trưởng nhóm

chuyên gia điều khiển thời

gian tư vấn: mời các bạn

trong lớp đặt câu hỏi và mời

chuyên gia trả lời

3 Những đặc sắc nghệ thuật

- Tạo dựng tình huống truyện: Sự nhận thức, giác

ngộ chân lí của nhân vật Phùng Đây là tình huống truyện cố ý nghĩa khám phá , phát hiện về cuộc sống, con người và nghệ thuật

- Nghệ thuật kể truyện: Kể truyện theo ngôi thứ

nhất Người kể truyện là là nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng-một nhân vật trong tác phẩm Lựa chọn ngôi kể này câu chuyệ trở nên gần gũi hơn, khách quan, chân thực hơn và có sức thuyết phục hơn

- Xây dựng các hình ảnh biểu tượng:

+Hình ảnh chiếc thuyền-triết lí về cuộc đời, con người

Biểu tượng của cuộc sống đầy nghịch lí, phức tạp

 Biểu tượng cho thân phận con người bấp bênh dập dềnh, chìm nổi trong cơn giông bão của cuộc đời

+ Tấm ảnh được chọn trong bộ lịch- Biểu tượng cho mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống Màn sương hồng là thứ văn học tô hồng đời sống Người đàn bà vùng biển là hiện thân của những lam lũ, nhọc nhằn của cuộc sống đời thường -> Nghệ thuật chân chính không bao giờ rời xa cuộc sống, phải là nghệ thuật vị nhân sinh

3.Luyện tập.

- Gv nêu câu hỏi và yêu cầu học sinh trả lời:

? Anh, chị hiểu gì những chiêm nghiệm sâu sắc về nghệ thuật, cuộc đời và

con người mà nhà văn Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm qua tác phẩm

này ?

?Một bài học hoặc một kinh nghiệm sống thấm thía và sâu sắc nhất mà

anh, chị nhận được qua truyện ngắn này

4 Vận dụng

- Phương pháp: viết sáng tạo

- Gv nêu yêu cầu: Từ truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, anh chị hãy viết

một bài văn ngắn với tiêu đề: Bạo lực gia đình- Vấn đề nhức nhối của cuọc

sống con người.

- Hs thực hiện bài tập ở nhà GV có hình thức đánh giá bài viết của học sinh

trong tiết học sau