Dựa vào lòng ham thích chơi với bóng của các cháu, qua thực tiễn chúng tôi nhận thấy cần thiết phải tổ chức hướng dẫn cho các cháu chơi và tập với bóng như thế nào nhằm phát triển các nă
Trang 1BÉ TRAI (5 - 6 TUỔI) TRƯỜNG MẦM NON XUÂN HÕA – PHÖC YÊN - VĨNH PHÖC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngành học: Giáo dục Mầm non
Cán bộ hướng dẫn
TS LÊ TRƯỜNG SƠN CHẤN HẢI
HÀ NỘI, 2017
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với Thầy giáo – TS Lê Trường Sơn Chấn Hải, người đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, từ khâu chọn lựa đề tài đến hoàn chỉnh nội dung chi tiết Những góp ý vô cùng quý báu của thầy đã giúp tôi có những hiểu biết sâu sắc hơn về đề tài khóa luận của tôi
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: Nguyễn Thu Hiền
Sinh viên lớp K39A GDMN Trường ĐHSP Hà Nội 2
Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, kết quả nghiên cứu của đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào nghiên cứu về vấn đề này tại Trường Mầm Non Xuân Hòa – Vĩnh Phúc Toàn bộ những vấn đề được đưa ra bàn luận, nghiên cứu là những vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết và đúng thực tế của trường Mầm Non Xuân Hòa
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Sinh viên
Nguyễn Thu Hiền
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
ĐC GDMN GDTC GVMN
GV
GD & ĐT NXB STT TCVĐ
Giải thích từ viết tắt
Đối chứng Giáo dục mầm non GDTC
Giáo viên mầm non Giáo viên
Giáo dục và đào tạo Nhà xuất bản
Số thứ tự Trò chơi vận động
TN TDTT VĐV
Thực nghiệm Thể dục thể thao Vận động viên
Trang 5MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Cơ sở xác định hướng nghiên cứu của đề tài 4
1.1.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC cho trẻ mầm non 4
1.1.2 Cơ sở khoa học của lý luận GDTC cho trẻ em lứa tuổi mầm non 5
1.2 GDMN trong hệ thống giáo dục quốc dân 9
1.2.1 Vị trí, vai trò của GDMN 9
1.2.2 Mục tiêu của GDMN 10
1.3 GDTC ở trường mầm non 12
1.3.1 Vị trí và vai trò của môn GDTC đối với việc phát triển thể chất cho trẻ mầm non 12
1.3.2 Nhiệm vụ GDTC cho trẻ em lứa tuổi mầm non 13
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn 16
1.4.1 Đặc điểm tâm lý 16
1.4.2 Đặc điểm sinh lý 17
1.5 Vị trí, vai trò của trò chơi bóng đá trong quá trình phát triển thể chất cho trẻ mầm non 18
1.6 Cơ sở giáo dục sức nhanh 19
1.6.1 Khái niệm và các hình thức biểu hiện của sức nhanh 19
1.6.2 Phương pháp giáo dục sức nhanh phản ứng vận động 20
Chương 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 21
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 21
2.2 Phương pháp nghiên cứu 21
Trang 62.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 21
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 21
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 22
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 22
2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 22
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 23
2.3 Tổ chức nghiên cứu 23
2.3.1 Thời gian nghiên cứu 23
2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 24
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 24
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25
3.1 Đánh giá thực trạng tổ chức GDTC và việc sử dụng trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc yên – Vĩnh Phúc 25
3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường Mầm non Xuân Hòa 25
3.1.2 Thực trạng năng lực đội ngũ giáo viên trường mầm non Xuân Hòa 26
3.1.3 Thực trạng năng lực giảng dạy môn Thể dục của giáo viên ở trường mầm non Xuân Hòa 27
3.1.4 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động GDTC cho trẻ trường mầm non Xuân Hòa 29
3.1.5 Thực trạng việc sử dụng TCVĐ nhằm phát triển sức nhanh cho trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) trường Mầm non Xuân Hòa 30
3.2 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc 33
3.2.1 Lựa chọn một số trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho bé trai tuổi mẫu giáo lớn trường mầm non Xuân Hòa 33
Trang 73.2.2 Lựa chọn test đánh giá sức nhanh cho bé trai tuổi mẫu giáo lớn trường mầm non Xuân Hòa 37 3.2.3 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các trò chơi đã chọn nhằm phát triển sức nhanh cho bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa 38 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên trong trường mầm non Xuân Hòa
(n=39) 26
Bảng 3.2: Nhận thức của giáo viên trong trường mầm non Xuân Hòa về môn học Thể dục trong quá trình dạy học môn thể dục ở bậc Mầm non (n=39) 27
Bảng 3.3: Tự đánh giá về năng lực dạy học môn học Thể dục của các giáo viên trường mầm non Xuân Hòa (n=39) 28
Bảng 3.4: Thực trạng về cơ sở vật chất và không gian trường mầm non Xuân Hòa (n=39) 30
Bảng 3.5: Kết quả phỏng vấn giáo viên về lựa chọn một số trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa (n=20) 33
Bảng 3.6: Bảng phỏng vấn mức độ ưu tiên test kiểm tra đánh giá sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa (n=20) 37
Bảng 3.7: Tiến trình giảng dạy trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa 40
Bảng 3.8: Kết quả kiểm tra trước TN của 2 nhóm ĐC và TN (nA=nB=15) 39
Bảng 3.9: Kết quả kiểm tra sau TN của 2 nhóm ĐC và TN (nA=nB=15) 41
Biểu đồ 1: Thành tích chạy 8m của 2 nhóm ĐC trướcvà sau TN 42
Biểu đồ 2: Thành tích chạy cắm cờ của 2 nhóm ĐC trước và sau TN 43
Biểu đồ 3: Thành tích chạy zích zắc của 2 nhóm ĐC trước và sau TN 43
Trang 9ĐẶT VẤN ĐỀ
Một quốc gia có nền giáo dục phát triển là một quốc gia có nền kinh tế phát triển hùng mạnh Vì vậy, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển, đảm bảo xây dựng một thế hệ kế tiếp có đầy đủ những phẩm chất về tri thức, năng lực, trình độ để phục vụ cho đất nước Tại Đại hội Đảng toàn quốc khóa
IX đã xác định: “GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người” [3] Vì vậy hiện nay giáo dục đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của toàn xã hội đặc biệt là GDMN
Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai, trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam Vì một tương lai tươi sáng, trẻ em sẽ trở thành chủ nhân hữu ích của tương lai thì ngay từ tuổi thơ ấu trẻ phải được hưởng nền giáo dục phù hợp, hiện đại và toàn diện về mọi mặt: đức, trí, thể,
mĩ Vì vậy, chăm sóc – giáo dục trẻ em đặc biệt là GDTC ngay từ những năm tháng đầu tiên của cuộc sống là một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa
vô cùng quan trọng trong sự nghiệp chăm lo đào tạo và bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những con người tương lai của đất nước
Ở lứa tuổi này cơ thể trẻ đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ và hoàn thiện dần, vì cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệch lạc và mất cân đối và trẻ chỉ có thể phát triển tốt nếu như được chăm sóc một cách hợp lý
Một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà khoa học giáo dục là tìm kiếm phương pháp giáo dục trẻ để đạt hiệu quả cao, giúp trẻ phát triển toàn diện cả nhân cách, thể chất và tinh thần Trong đó phương pháp
Trang 10“Học mà chơi, chơi mà học” được áp dụng rộng rãi, thông qua các trò chơi đơn giản, hấp dẫn và lí thú mang đến cho trẻ những cảm nhận mới về thế giới xung quanh, kích thích tính tò mò khám phá, làm phát triển năng lực quan sát, năng lực tư duy, khả năng vận động, tính chủ động, tự tin trong giao tiếp với mọi người xung quanh
Để thực hiện GDTC có hiệu quả cần có các phương tiện, trong đó trò chơi vận động là một phương tiện tạo được hưng phấn, giúp trẻ giải quyết được nhiệm vụ vận động một cách hiệu quả nhất Trò chơi vận động được coi
là phương tiện dạy học tích cực, gây hứng thú và thu hút được sự ham thích, tham gia nhiệt tình của trẻ
Ở trường mầm non có rất nhiều các trò chơi vận động, trong đó trò chơi bóng đá là môn thể thao rất hấp dẫn được nhiều trẻ ham thích và say mê Vấn
đề đặt ra là để các cháu chơi với bóng một cách tự nhiên theo bản năng, theo
sự bắt chước của người khác hay có sự hướng dẫn, định hướng của người lớn, trong đó các cô giáo là trung tâm Dựa vào lòng ham thích chơi với bóng của các cháu, qua thực tiễn chúng tôi nhận thấy cần thiết phải tổ chức hướng dẫn cho các cháu chơi và tập với bóng như thế nào nhằm phát triển các năng lực vận động cơ bản, tự nhiên của con người như: đi, đứng, chạy, nhảy, bò, trườn, vượt chướng ngại vật… Các bài tập và trò chơi với bóng nhằm phát triển không những thể chất cho các cháu về mặt sinh học và chức năng mà còn giáo dục các phẩm chất tâm lý lành mạnh nâng cao năng lực vận động và một số
kỹ năng đơn giản, biết điều khiển quả bóng bằng tay, bằng chân theo ý muốn Những phẩm chất trên là rất cần thiết và là cơ sở để sau này định hướng cho các cháu ham thích, chơi bóng đá
* Lịch sử nghiên cứu
Bàn về vấn đề trò chơi bóng đá cho trẻ mẫu giáo (5 - 6 tuổi) có rất nhiều tác giả đề cập đến như:
Trang 111 Đánh giá hiệu quả sử dụng trò chơi bóng đá trong phát triển sức bền cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Hùng Vương – Phúc Yên [9]
2 Lựa chọn một số trò chơi vận động nhằm phát triển sức nhanh cho trẻ mẫu giáo lớn trường mầm non Vĩnh Sơn – Vĩnh Tường – Vĩnh Phúc [14]
Như vậy có rất nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề trò chơi bóng đá cho
trẻ em lứa tuổi mầm non nhưng chưa có ai nghiên cứu đề tài “Lựa chọn một
số trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc”
Xuất phát từ thực trạng, tầm quan trọng của GDTC nói chung và vai trò của trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho bé trai nói riêng, chúng
tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu lựa chọn một số trò chơi bóng
đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai, tuổi mẫu giáo lớn (5-6 tuổi)
trường mầm non Xuân Hòa – Vĩnh Phúc”
* Mục đích nghiên cứu
Lựa chọn và áp dụng một số trò chơi bóng đá phù hợp với lứa tuổi nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa Giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt thể chất
* Giả thuyết khoa học
Thực tế cho thấy việc phát triển các tố chất sức nhanh cho trẻ thông qua các TCVĐ chưa tốt Với đề tài tiến hành nghiên cứu, việc áp dụng trò chơi bóng đá sẽ đem lại hiệu quả cao trong phát triển sức nhanh cho trẻ Nếu trò chơi bóng đá được tổ chức một cách hợp lí thì không chỉ phát triển cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa mà còn cho tất cả trẻ ở các trường khác
Trang 12Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Cơ sở xác định hướng nghiên cứu của đề tài
1.1.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC cho trẻ mầm non
“GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người” Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng [3]
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (1976) đã chỉ rõ: “… Cần đẩy mạnh phong trào Thể dục, thể thao có tính quần chúng rộng lớn trong cả nước, trước hết là ở cơ sở, nhằm thiết thực phục vụ sản xuất, công tác và học tập, phục vụ quốc phòng, góp phần xây dựng con người mới và nếp sống mới”
Ngày 11 tháng 01 năm 1979, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 14 – NQ/TW về cải cách giáo dục, trong đó nhấn mạnh: …Chăm lo xây dựng thói quen giữ gìn vệ sinh và rèn luyện thân thể của học sinh, đẩy mạnh các hoạt động Thể dục, thể thao, nâng cao chất lượng luyện tập quân sự, chuẩn bị tốt cho học sinh về ý thức và năng lực sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc [4]
Luật thể dục, thể thao 2006 được ủy ban Thường vụ quốc hội thông qua
năm 2006 quy định: “Nhà nước coi trọng thể dục thể thao trong trường học
nhằm phát triển và hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh thiếu niên, nhi đồng GDTC là nội dung giáo dục bắt buộc đối với học sinh, sinh viên được thực hiện trong hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non đến đại học Thể dục thể thao trường học bao gồm việc tiến hành chương trình GDTC bắt buộc và
tổ chức thể dục thể thao ngoại khóa cho người học Nhà nước khuyến khích
Trang 13đào tạo và tạo điều kiện cho học sinh tập luyện thể dục thể thao phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và điều kiện từng nơi GDTC là bộ phận quan trọng để thực hiện nguyên tắc giáo dục toàn diện góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa [10]
Quan niệm giáo dục hiện đại và tiến bộ nhấn mạnh rằng, cùng với việc chăm lo nuôi dưỡng, bảo vệ sức khỏe của trẻ, người lớn cần phải nhạy cảm và đón nhận thỏa mãn nhu cầu phát triển của trẻ, làm nảy sinh nhu cầu mới, từng bước hoàn thiện và phát triển nhân cách trẻ Vì vậy, chăm sóc từ những năm đầu tiên của cuộc sống là một việc làm hết sức ý nghĩa và vô cùng quan trọng trong sự nghiệp chăm lo đào tạo bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành chủ nhân của đất nước
“Việc chăm sóc giáo dục mầm non phải thực hiện, gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội Coi trọng và nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức chăm sóc, giáo dục cho các bậc phụ huynh cha mẹ của trẻ nhằm thực hiện đa dạng hóa phương thức chăm sóc giáo dục trẻ em” [1]
Con người cần được nâng cao giáo dục đào tạo một cách có hệ thống ngay từ khi bước những bước chập chững đầu tiên trong những điều kiện phát triển giáo dục có tổ chức một cách đặc biệt, thì khả năng tiềm tàng to lớn của trẻ sẽ được bộc lộ, do đó hình thành nhân cách cho trẻ sẽ thu được những công trình to lớn
1.1.2 Cơ sở khoa học của lý luận GDTC cho trẻ em lứa tuổi mầm non
1.1.2.1 Cơ sở xã hội
Cơ sở tư tưởng
Các nhà lý luận giáo dục duy tâm cho rằng: GDTC là bản tính hay nhu cầu bản năng của con người giống như các sinh vật khác, GDTC mang tính chất bẩm sinh của con người cũng tương tự như “sự giáo dục” – bắt chước
Trang 14của loài vật như đi, chạy, nhảy,… Với lập luận này, trên thực tế họ đã phủ nhận vai trò của lao động và tư duy – một hiện tượng mới về chất đã làm cho con người khác biệt với các loài vật Theo họ, thực tiễn của hình thức giáo dục này nhằm thỏa mãn những yêu cầu bản năng nào đó và hầu như không có liên quan đến yêu cầu xã hội Do đó, họ đã phủ nhận mối quan hệ chặt chẽ giữa xã hội và giáo dục và cả nội dung của giáo dục
Các nhà lý luận giáo dục duy vật cho rằng: GDTC là một hiện tượng xã hội – là phương tiện phục vụ xã hội, chủ yếu nhằm nâng cao thể chất, đồng thời tác động mạnh mẽ đến sự phát triển tinh thần của con người Họ khẳng định rằng, chỉ khi nào con người tự giác tập luyện các bài tập thể chất, nhằm phát triển cơ thể của bản thân để chuẩn bị cho những hoạt động nhất định thì lúc đó mới có GDTC thật sự
Các tư tưởng tiến bộ về giáo dục toàn diện con người, đó là con người phải được phát triển hài hòa giữa thể chất và tinh thần đã xuất hiện trong kho tàng văn hóa chung của xã hội loài người từ nhiều thế kỷ trước đây
Từ nhà triết học cổ đại Hy Lạp Aristôt 384 – 322 trước công nguyên, những người theo chủ nghĩa nhân đạo thời Phục Hưng như Moongtenhơ (1533-322), những người theo Chủ nghĩa xã hội không tưởng như: Saint – Simon (1760 – 1825), Roober Owen (1771 – 1858), đến những nhà bá học và giáo dục nổi tiếng của Nga như: K.Đ.Usinxki (1824 – 1870), M.V.Lômônôxôp (1722 – 1765), P.Ph Lexgáp (1873 – 1909) và nhiều người khác nữa, đã phát triển, bảo
vệ tư tưởng của học thuyết và phát triển hào hòa giữa năng lực thể chất và tinh thần của con người
Trên cơ sở nghiên cứu một cách sâu sắc các quy luật khách quan của sự phát triển xã hội C.Mác và Ănghen đã chứng minh sự phụ thuộc của giáo dục vào điều kiện vật chất, khám phá bản chất xã hội và giai cấp của giáo dục
C.Mác nhấn mạnh rằng: “Giáo dục trong tương lai sẽ kết hợp lao động sản
Trang 15xuất với trí dục và thể dục, đó không những là biện pháp để tăng thêm sức sản xuất của xã hội, mà còn là biện pháp duy nhất để đào tạo con người phát triển toàn diện” [1]
GDTC cho trẻ mầm non là cơ sở phát triển toàn diện, rèn luyện cơ thể, hình thành những thói quen vận động cần thiết cho cuộc sống
Như vậy, luận điểm về tính tất yếu của sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, luận điểm về sự thống nhất giữa các mặt giáo dục đức, trí, thể, mĩ và lao động trong học thuyết của Mác và sau này người kế tục là V.I.Lênin đã trang bị cho lý luận GDTC phương pháp nhận thức và cho phép nghiên cứu sâu sắc những quy luật sư phạm trong quá trình GDTC cho con người nói chung, cho trẻ mầm non nói riêng
Cơ sở tâm lý học
Dựa vào lý thuyết hoạt động, các đặc điểm tâm lý lứa tuổi, các trạng thái tâm lý và các thuộc tính tâm lý của trẻ em, các nhà giáo dục thiết kế hệ thống phương pháp GDTC phù hợp với trẻ em
Bởi ở mỗi độ tuổi có đặc điểm khác nhau vì vậy đối với từng lứa tuổi nên có hệ thống bài tập thể chất phù hợp với đặc điểm tâm lý của từng trẻ Qua đó trẻ có thể phát triển vận động một cách cân đối, hài hòa góp phần phát triển toàn diện cơ thể trẻ
Cơ sở giáo dục học
Dựa vào kiến thức về mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục trẻ em, những quan điểm cơ bản, các nguyên tắc xây dựng chương trình chăm sóc và giáo dục, các phương pháp, hình thức tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ, trong đó GDTC là một bộ phận của phát triển giáo dục toàn diện
Mối quan hệ giữa GDTC với quan hệ xã hội
Các môn khoa học xã hội nghiên cứu những quy luật xã hội của sự phát triển GDTC, lịch sử và tổ chức GDTC
Trang 16Những môn khoa học thuộc nhóm này bao gồm: Lịch sử, Tâm lý học, Giáo dục học, Lí luận và phương pháp giáo dục của các môn Thể dục, thể thao
Lịch sử Thể dục thể thao nghiên cứu sự phát sinh, quá trình phát triển Thể dục, thể thao
Tâm lý học Thể dục thể thao nghiên cứu những đặc điểm tâm lý, những biến đổi về tâm lý con người do ảnh hưởng của hoạt động này
Giáo dục học Thể dục thể thao nghiên cứu quá trình giáo dục trong hoạt động Thể dục, thể thao và mối liên hệ của hoạt động này với các mặt giáo dục toàn diện
Lí luận và phương pháp Thể dục thể thao nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ
sở thực tiễn của quá trình GDTC với các lứa tuổi
1.1.2.2 Cơ sở khoa học tự nhiên
Cơ sở khoa học tự nhiên của GDTC là toàn bộ các môn khoa học mà nhiệm vụ của nó là nghiên cứu những quá trình phát triển sinh học của con người Những kiến thức khoa học này được xây dựng trên cơ sở học thuyết của các nhà sinh học vĩ đại như: I.M.Xêtrênnốp (1829 – 1905), I.P.Paplốp (1849 – 1936) và những người kế tục Các học thuyết đó bao gồm: Học thuyết
về sự thống nhất giữa cơ thể và môi trường; học thuyết về mối liên hệ thần kinh tạm thời của các phản xạ có điều kiện và sự hình thành định hình động lực; học thuyết về hoạt động thần kinh cao cấp
Ngoài ra, còn có sơ sở về tổ chức của GDTC Cơ cấu tổ chức của hệ thống GDTC dựa trên cơ sở về tổ chức nhà nước, các tổ chức xã hội và tư nhân Các tổ chức này có nhiệm vụ chỉ đạo hướng dẫn mọi người thực hiện đường lối, quan điểm và nhiệm vụ GDTC Bên cạnh đó còn có hệ thống các trường Thể dục thể thao, câu lạc bộ Thể dục thể thao nhà nước và tư nhân, các đội huấn luyện, đội ngũ các bộ, giáo viên Thể dục thể thao để trực tiếp đào
Trang 17tạo, hướng dẫn giảng dạy Thể dục thể thao từ mầm non đến đại học, …chỉ đạo phong trào Thể dục thể thao quần chúng
Hình thành những Liên đoàn, Hiệp hội như Liên đoàn bóng đá, Hiệp hội võ vật, điền kinh, bóng chuyền,… nhằm thu hút đông đảo nhân dân lao động tập luyện, phát triển phong trào Thể dục thể thao
1.2 GDMN trong hệ thống giáo dục quốc dân
GDMN là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực con người, nhà giáo dục học người Nga đã viết: “Những cơ sở căn bản của việc giáo dục trẻ đã được hình thành trước tuổi lên năm Những điều dạy trẻ trong thời kì đó, chiếm 90% tiến trình giáo dục trẻ về sau, việc giáo dục đào tạo con người vẫn tiếp tục, nhưng lúc đó là bắt đầu nếm quả, cùng những nụ hoa đã được vun trồng trong năm đầu tiên” [1] Điều đó cho thấy rằng: Việc nuôi dạy “con người” bắt đầu từ những năm đầu tiên của cuộc sống là hết sức quan trọng và
có ý nghĩa lớn lao về nhân văn xã hội và kinh tế, nhưng lại vô cùng vất vả và khó khăn
1.2.1 Vị trí, vai trò của GDMN
GDMN là cốt lõi, là trọng tâm của chiến lược trồng người Phát triển giáo dục là nền tảng để tạo ra những nguồn nhân lực có chất lượng cao, là động lực của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Bởi vậy Đảng ta đã khẳng định “giáo dục là quốc sách hàng đầu” Trong đó GDMN là một bộ phận cấu thành của hệ thống giáo dục quốc dân, có vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực của đất nước
GDMN là giai đoạn mở đầu đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách trẻ em, thời kỳ mầm non còn được gọi là thời kỳ vàng của cuộc đời Sự phát triển của trẻ em trong thời kì này rất đặc biệt, chúng hồn
Trang 18nhiên non nớt, buồn vui, khóc cười theo ý thích Những gì trẻ em được học, được trang bị ở trường mầm non có thể sẽ là dấu ấn theo trẻ suốt cuộc đời
Và hiện nay GDMN đã trở thành mối quan tâm hàng đầu đối với mọi quốc gia Có đến 160 nước và các tổ chức quốc tế đã cam kết coi GDMN là một mục tiêu quan trọng của giáo dục cho mọi người Thụy Điển coi giai đoạn mầm non là “Thời kì vàng của cuộc đời” và thực hiện chính sách: Trường mầm non là trường tự nguyện do chính quyền địa phương quản lý, trẻ
5 tuổi có thể theo học không mất tiền, 3 tiếng/ngày Ở New Zealand, Chính phủ hỗ trợ cho các loại trường GDMN dựa trên kết quả hoạt động mà các cơ
sở đó đã đạt được Điều kiện được nhận hỗ trợ là cơ sở GDMN phải đáp ứng được các Chuẩn do Bộ Giáo dục đưa ra Chính phủ hỗ trợ 50% chi phí hoạt động của các cơ sở GDMN không phân biệt cơ sở công lập hay tư thục Phần còn lại do cha mẹ đóng góp Các gia đình khó khăn về thu nhập hoặc có con ở tuổi mầm non bị khuyết tật có thể làm đơn xin miễn đóng góp Luật hệ thống giáo dục quốc gia Indonesia đã công nhận GDMN là giai đoạn tiền đề cho hệ thống giáo dục cơ bản Luật giáo dục của Thái Lan nhấn mạnh gia đình và Chính phủ phải cùng chia sẻ trách nhiệm đối với GDMN nhằm thực hiện Công ước quốc tế về quyền trẻ em Còn ở Việt Nam việc chăm lo phát triển GDMN
đã trở thành trách nhiệm chung của các cấp chính quyền, của mỗi ngành, mỗi gia đình và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Như vậy, mọi cá nhân và toàn xã hội không thẻ không thừa nhận tầm quan trọng và tích cực của GDMN đối với sự phát triển của đất nước
1.2.2 Mục tiêu của GDMN
Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một
1.2.3 Chương trình GDMN
Trang 19Chương trình GDMN thể hiện mục tiêu GDMN; cụ thể hóa các yêu cầu nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từng độ tuổi; quy định việc tổ chức các hoạt động nhằm tạ điều kiện để trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hướng dẫn cách thức đánh giá sự phát triển của trẻ em ở tuổi mầm non
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành chương trình GDMN trên cơ sở thẩm định của Hội đồng quốc gia thẩm định chương trình GDMN
1.2.4 Yêu cầu về nội dung, phương pháp GDMN
1.2.4.1 Yêu cầu về nội dung GDMN
- Đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâm phát triển từ dễ đến khó; đảm bảo tính liên thông giữa các độ tuổi, giữa nhà trẻ, mẫu giáo và cấp tiểu học; thống nhất giữa nội dung giáo dục với cuộc sống hiện thực
- Phù hợp với sự phát triển tâm lý của trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thể cân đối, khỏe mạnh, nhanh nhẹn; cung cấp kĩ năng sống phù hợp với lứa tuổi
1.2.4.2 Yêu cầu về phương pháp GDMN
- Đối với giáo dục nhà trẻ, phương pháp giáo dục phải chú trọng giao tiếp thường xuyên, thể hiện sự yêu thương và tạo sự gắn bó của người lớn với trẻ; chú ý đặc điểm cá nhân trẻ để lựa chọn phương pháp giáo dục phù hợp, tạo cho trẻ có cảm giác an toàn về thể chất và tinh thần; tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được tích cực hoạt động giao lưu cảm xúc, hoạt động với đồ vật và vui chơi, kích thích sự phát triển của các giác quan và các chức năng tâm – sinh lý; tạo môi trường giáo dục gần gũi
- Đối với giáo dục mẫu giáo phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới
Trang 20nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “chơi mà học, học bằng chơi”
Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có chính sách cụ thể nhằm phát triển GDMN như: Đầu tư xây dựng trường lớp, cơ sở vật chất; đổi mới phương pháp giảng dạy; cải tiến chế độ tiền lương đối với GVMN; “xã hội hóa” GDMN,…
Nhìn chung, ngành GDMN ở các địa phương trong cả nước đã có những chuyển biến tích cực: tỷ lệ trẻ em đến lớp tăng; cơ sở trường lớp ngày càng khang trang; đội ngũ GVMN được bổ sung về số lượng và từng bước được nâng cao trình độ nghiệp vụ
Tuy được đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đồng bộ, nhưng chất lượng dạy và học ở bậc mầm non tại các địa phương còn nhiều bất cập Tại các thành phố, bên cạnh trường công lập, xuất hiện nhiều trường mầm non dân lập, tư thục Còn ở các làng quê, số trường lớp rất thưa vắng, thiếu giáo viên
Chất lượng GDTC cũng không đồng đều, thậm chí nhiều trường mầm non tư thục có phương pháp chăm sóc trẻ tốt hơn trường công lập Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do đời sống của GVMN công lập, nhất là ở nông thôn, miền núi, chưa được quan tâm đúng mức So với những giáo viên ở các bậc học khác, công việc của GVMN khá bận rộn
Trang 21Ngoài việc hướng dẫn, dạy dỗ các em, GVMN còn phải thực hiện các công việc chăm sóc, nuôi dưỡng các em
GDTC không chỉ tác động tích cực đến quá trình phát triển và hoàn thiện thể chất mà còn góp phần quan trọng phát triển các phẩm chất đạo đức nhân cách và những phẩm chất cần thiết trong cuộc sống học tập và lao động
Để nâng cao chất lượng GDTC, cần đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và quan tâm phát triển đội ngũ giáo viên giỏi, tâm huyết với nghề Chính sách đối với GVMN cần được chỉnh sửa phù hợp hơn nữa, ưu tiên giáo viên mầm non làm việc tại vùng nông thôn và vùng khó khăn
Ở độ tuổi mầm non cơ thể trẻ phát triển nhanh, nhưng sức đề kháng yếu, các cơ quan đang phát triển chưa hoàn thiện Vì vậy, giai đoạn này GDTC có nhiệm vụ vô cùng quan trọng: bảo vệ tăng cường sức khỏe nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện ngay từ những tháng năm đầu của cuộc đời
Sự phát triển tinh thần và thể chất của trẻ em luôn theo những quy luật nhất định, do đó việc lựa chọn và áp dụng những bài tập rèn luyện thể lực cần được quan tâm đặc biệt
Qua những đăc điểm trên đây ta có thể thấy rằng hoạt động TDTT là một hoạt động không thể thiếu được trong sự phát triển vận động cơ bản của trẻ Tập luyện TDTT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc gìn giữ tăng cường sức khỏe, đồng thời GDTC có tác dụng rèn luyện trẻ một cách toàn diện cả về mặt thể chất và tinh thần
1.3.2 Nhiệm vụ GDTC cho trẻ em lứa tuổi mầm non
GDTC cho trẻ mầm non là một trong những bộ phận quan trọng của giáo dục toàn diện cho trẻ và tạo ra những điều kiện thuận lợi trong quá trình giáo dục trẻ
Để thực hiện mục tiêu GDMN là chuẩn bị tiền đề quan trọng đảm bảo những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện các mục tiêu giáo dục thì GDTC trong trường mầm non cần thực hiện những nhiệm vụ sau:
Trang 221.3.2.1 Bảo vệ và tăng cường sức khỏe, đảm bảo sự tăng trưởng hài hòa của trẻ
- Rèn luyện cơ thể, nâng cao tính miễn dịch đối với các loại bệnh trẻ thường mắc phải, đảm bảo sự tăng trưởng, phát triển đúng lúc và hoàn chỉnh của trẻ Giúp trẻ có trạng thái hoạt động cân bằng, có trạng thái tâm lý vui tươi, ngăn ngừa sự mệt mỏi cho hệ thần kinh
- Cần đảm bảo chế độ ăn uống, chế độ sinh hoạt (học tập, ăn ngủ, vận động) hợp lý, phù hợp với từng độ tuổi, từng đối tượng trẻ Bên cạnh đó, phải tích cực phòng bệnh cho trẻ, tiêm cho trẻ đúng đủ loại vắc – xin theo quy định của bộ y tế Cần làm tốt công tác vệ sinh môi trường, vệ sinh quần áo, thân thể sạch sẽ, đảm bảo sự luân phiên hoạt động nghỉ ngơi hợp lý, đảm bảo trạng thái cân bằng của hệ thần kinh, giúp cơ thể trẻ phát triển tốt
- Tổ chức cho trẻ vận động, rèn luyện sức khỏe cho trẻ một cách hợp lý nhằm nâng cao sức khỏe, sức đề kháng cho trẻ, giúp cơ thể phát triển một cách cân đối hoàn chỉnh, tăng cường khả năng hoạt động, sự định hướng không gian và sự thích ứng của trẻ với sự thay đổi của thời tiết xung quanh, tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ
1.3.2.2 Rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo vận động cơ bản và những tố chất thể lực
- Cùng với việc bảo vệ tính mạng và tăng cường sức khỏe, đảm bảo sự tăng trưởng hài hòa của trẻ thì chúng ta cần hình thành, phát triển và hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo vận động cơ bản như: đi, chạy, nhảy, leo chèo, ném, trườn… Rèn luyện kĩ năng phối hợp cảm giác với vận động, phối hợp các vận động của các bộ phận cơ thể với nhau như: đầu, thân mình, chân, tay, năng lực định hướng trong vận động như: trái, phải, trước, sau, để vận động của trẻ được nhanh nhạy, chính xác
- Tiếp tục hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo vận động đồng thời rèn luyện những phẩm chất vận động cho trẻ, dần hoàn thiện các động tác để động tác trở lên nhanh nhạy, chính xác, linh hoạt, gọn gàng, dẻo dai, không
Trang 23còn những động tác thừa như nghẹo cổ, thè lưỡi, xô người về phía trước hay phía sau khi không cần thiết Trẻ biết thực hiện các bài tập vận động một cách hợp lý trong các điều kiện khác nhau và biết kết hợp các bài tập vận động đã học khác
1.3.2.3 Giáo dục nếp sống, có thói quen và các kỹ năng giữ gìn vệ sinh
- Thói quen thường để chỉ những hành động của cá nhân được diễn ra trong những điều kiện ổn định về thời gian, không gian và quan hệ xã hội nhất định Thói quen có nội dung tâm lý ổn định và thường gắn với các nhu cầu cá nhân Khi đã trở thành thói quen, mọi hoạt động tâm lý trở nên ổn định, cân bằng và khó loại bỏ
- Giáo dục cho trẻ nếp sống có giờ giấc, rèn luyện thói quen ăn, ngủ, thức đúng giờ và dễ dàng thích nghi chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác Thói quen này giúp đưa trẻ vào nề nếp, thúc đẩy quá trình tiêu hóa, có khả năng làm việc cao hơn, tạo điều kiện cho sự phát triển thể chất diễn ra bình thường và sức khỏe của trẻ được củng cố
- Rèn luyện các kỹ năng, giữ gìn vệ sinh có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với việc bảo vệ sức khỏe cà tăng cường thể lực Bởi khi trẻ biết vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh quần áo vè môi trường xung quanh sẽ tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ, giúp ngăn chặn những ảnh hưởng xấu từ môi trường xung quanh đến trẻ Tuy nhiên, khả năng nhận thức cũng như vận động của trẻ còn hạn chế nên chúng ta cần hình thành, rèn luyện những thói quen đó một cách tỉ mỉ, kiên trì trong thời gian dài để thói quen được củng cố
ổn định
Trang 241.4 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn
1.4.1 Đặc điểm tâm lý
Sự phát triển ngôn ngữ: Trẻ có khả năng phát âm tương đối chuẩn tiếng
mẹ đẻ kể cả những âm khó Biết sử dụng ngữ điệu phù hợp với nội dung giao tiếp hay nội dung câu chuyện trẻ kể cho người khác nghe Vốn từ của trẻ tăng lên nhanh chóng và phong phú Ngôn ngữ mạch lạc phát triển mạnh: Ở lứa tuổi này trẻ có nhu cầu giải thích cho bạn hiểu về chủ đề chơi, nội dung chơi, phân vai chơi, chọn đồ chơi Đặc biệt, trong các trò chơi có luật Bên cạnh đó trẻ có nhu cầu giải thích những điều cho người lớn hiểu Để có được ngô ngữ mạch lạc đòi hỏi trẻ phải đạt đến một tư duy nhất định: Tư duy trực quan – sơ đồ
Ý thức về cái tôi phát triển mạnh: Trẻ hiểu được mình là như thế nào,
có phẩm chất gì, những người xung quanh đối xử với mình ra sao, vì sao lại làm việc này, mình làm việc này tốt hay chưa tốt, đúng hay sai Chính bởi ý thức bản ngã phát triển nên trẻ có thể điều chính hoạt động của bản thân Trẻ hay đưa ra các lời nhận xét về bản thân mình và người khác Trẻ cũng thể hiện cái tôi của mình bằng việc thích tự mình quyết định Trẻ bắt đầu thích nghe chuyện có một chút kịch tính, phức tạp hơn trẻ 4 - 5 tuổi Tính tưởng tượng phong phú, có tính hiện thực khiến chúng luôn nhân cách hóa sự vật xung quanh
- Xuất hiện kiểu tư duy trực quan hình tượng mới – tư duy trực quan sơ
đồ và những yếu tố của kiểu tư duy logic Ở lứa tuổi này trẻ có thể hiểu một cách dễ dàng và nhanh chóng về cách biểu diễn sơ đồ và sử dụng có kết quả những sơ đồ để tìm hiểu sự vật Trẻ thích khám phá, tìm hiểu và không ngừng đùa nghịch
Từ việc nghiên cứu, tìm tòi dựa trên cơ sở lí luận và thực tiễn, nhận thức được vai trò to lớn của GDTC đối với trẻ mầm non, trong quá trình giảng dạy chúng tôi đã lựa chọn và ứng dụng một số trò chơi bóng đá nhằm phát
Trang 25triển sức nhanh cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc góp phần nâng cao công tác GDTC cho trường mầm non Xuân Hòa Các em rất hào hứng nhiệt tình tham gia, vui chơi, để tinh thần thoải mái, xua tan mệt mỏi Giúp trẻ thêm yêu trường, yêu lớp, mến bạn hơn, trẻ muốn được đến trường mỗi ngày
Vì vậy, trong khóa luận này, chúng tôi đi sâu nghiên cứu những trò chơi bóng đá mang tính vận động thể lực và đặc biệt chú ý tới sức nhanh của các bé trai (5 - 6 tuổi), từ đó đưa ra được một số ứng dụng hiệu quả trong công tác GDTC trường mầm non Xuân Hòa nói riêng và các trường mầm non khác nói chung
1.4.2 Đặc điểm sinh lý
Hệ thần kinh: Đây là thời kì phát triển nhanh và rõ nhất trong cuộc
đời Song ở lứa tuổi này, khả năng hưng phấn và ức chế của hệ thần kinh chưa cân bằng, nên nếu để trẻ làm việc gì đơn thuần và kéo dài sẽ dễ bị mệt mỏi Nếu ban ngày chơi nghịch quá nhiều hay gặp phải kích thích mạnh, ban đêm dễ sinh mộng mị, la hoảng, khả năng tự kiềm chế, điều tiết còn kém, khi trẻ hưng phấn làm một việc gì đó thì rất tập trung, quên ăn, quên ngủ Vì vậy, người lớn không nên để kéo dài thơi gian hưng phấn, nhằm tránh gây mệt mỏi cho trẻ
Hệ vận động: Gồm hệ xương và hệ cơ
Hệ xương: Bộ xương của trẻ còn mềm, dẻo nhiều nước và chất hữu
cơ Trong bộ xương còn có một phần sụn, các khớp xương, bao khớp, dây chằng, gân còn lỏng lẻo Sự liên kết giữa các xương chưa thật vững chắc do vậy dễ bị cong vẹo, khớp Ở trẻ 5 - 6 tuổi xương cột sống có 2 đoạn uốn cong vĩnh viễn ở cổ và ở ngực, lồng ngực đã hẹp hơn, đường kính ngang lớn hơn đường kính trước sau, xương sườn chếch theo hướng dốc nghiêng
Trang 26Hệ cơ: Hệ cơ của trẻ phát triển yếu Khi trẻ mới sinh trọng lượng cơ
chiếm 23% trọng lượng cơ thể Sau đó hệ cơ phát triển dần Đến 6 tuổi cơ chiếm 27% thể trọng Các sợi cơ còn mảnh, lực cơ còn yếu nên trẻ làm việc chóng mệt mỏi Trong cơ của trẻ nước chiếm nhiều, ít đạm và mỡ Về khả năng phối hợp các hoạt động: trẻ có sự phối hợp vận động của nhiều nhóm cơ như ở người lớn
Hệ tuần hoàn: Trọng lượng của tim tăng gấp 5 - 6 lần khi mới sinh Tần
số co bóp của tim là 80 – 110 lần/phút Dung lượng máu được đẩy ra còn nhỏ
Hệ hô hấp: Đường họng, hầu, mũi còn nhỏ, hẹp, thanh quản của trẻ:
Khe âm thanh ngắn, thanh đới ngắn, nên trẻ có giọng nói cao hơn sơ với người lớn Lên 6 tuổi thể tích hô hấp của phổi là khoảng 215 – 220ml Mỗi phút trẻ từ 5 - 6 tuổi hít thở khoảng 20 – 22 lần
Hệ tiêu hóa: Bộ máy tiêu hóa còn yếu, dễ bị bệnh khó tiêu hóa nếu ăn
quá nhiều, dễ bị tiêu chảy khi ăn đồ lạ, thức ăn lâu ngày Thức ăn nóng quá hay lạnh quá cũng có thể khiến trẻ sinh bệnh
1.5 Vị trí, vai trò của trò chơi bóng đá trong quá trình phát triển thể chất cho trẻ mầm non
Bóng đá là một môn thể thao rất hấp dẫn, được nhiều người ham thích
và say mê Mọi người thích xem bóng đá, tập bóng đá, chơi bóng đá và thi đấu bóng đá Để trở thành VĐV bóng đá tài năng, hiện nay người ta đã chú ý hướng dẫn, dạy cho các cháu từ tuổi mẫu giáo, để các cháu có ý thức làm quen với bóng, điều khiển quả bóng theo ý muốn
Những bài tập, trò chơi với bóng gây cho trẻ hứng thú, ham thích, đặc biệt Trẻ em tuổi mẫu giáo là tuổi ưa thích vận động, được chơi với bóng là các cháu ham thích nhất Vấn đề đặt ra là để các cháu chơi với bóng một cách
tự nhiên theo bản năng, theo sự bắt chước người khác hay có sự hướng dẫn, định hướng của người lớn, trong đó các cô giáo là trung tâm Dựa vào lòng
Trang 27ham thích chơi với bóng của các cháu, cần thiết phải tổ chức hướng dẫn cho các cháu chơi và tập với bóng như thế nào nhằm phát triển các năng lực vận động cơ bản, tự nhiên của con người như: đi, đứng, chạy, nhảy, bò, trườn, vượt chướng ngại vật…
GDTC trong trường học là tổ hợp rất nhiều bài tập Việc đưa nội dung bóng đá vào chương trình giảng dạy có tác dụng rất lớn để giáo dục và nâng cao thể lực cho trẻ em Chơi với bóng đá là một hình thức vận động giúp trẻ phát triển hoàn thiện, bóng đá còn mang lại rất nhiều hữu ích đối với tâm hồn, thân thể, tâm lý, công việc và đời sống của con người
Ngoài ra, bóng đá còn có tác dụng bồi dưỡng rất nhiều tính cách của con người như lòng dũng cảm, tính kiên nhẫn, ngoan cường, thắng không kiêu bại, không nản Trẻ em mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) là trẻ em ở lớp cuối của trường mầm non Ở các em đã hình thành thói quen biết vận động các bài tập thể dục và TCVĐ, đã làm quen với bóng và vận dụng các kĩ năng đã học vào các trò chơi bài tập thi đấu bóng đá nhằm phát triển tố chất thể lực một cách toàn diện, hình thành sự ham thích bóng đá cho trẻ em, đáp ứng nhu cầu về nâng cao sức khỏe phát triển chiều cao, cân nặng, tố chất thể lực, hình thành củng cố kĩ năng vận động cơ bản ngồi, đi chạy nhảy vững vàng thoải mái đúng tư thế, điều khiển và định hướng vận động nhanh nhạy
1.6 Cơ sở giáo dục sức nhanh
1.6.1 Khái niệm và các hình thức biểu hiện của sức nhanh
Sức nhanh là một tổ hợp thuộc tính chức năng của con người Nó quy định chủ yếu và trực tiếp đặc tính tốc độ cũng như thời gian phản ứng vận động
Sức nhanh biểu hiện ở ba hình thức cơ bản sau:
1 Phản ứng nhanh
2 Tần số động tác nhanh
3 Thực hiện động tác đơn giản
Trang 281.6.2 Phương pháp giáo dục sức nhanh phản ứng vận động
1.6.2.1 Phương pháp giáo dục sức nhanh phản ứng vận động đơn giản
Tập luyện sức nhanh phản ứng vận động theo phương pháp cảm giác vận động được tiến hành theo 3 giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Người tập thực hiện động tác trong điều kiện phản ứng nhanh nhất đối với tín hiệu Sau mỗi lần thực hiện bài tập, huấn luyện viên thông báo cho người tập về thành tích đạt được
+ Giai đoạn 2: Cũng thực hiện các bài tập như giai đoạn 1 nhưng khi về đích huấn luyện viên hỏi người tập dự đoán thời gian đạt được, sau đó huấn luyện viên thông báo cho người tập thời gian đạt được thực tế
+ Giai đoạn 3: Huấn luyện viên yêu cầu người tập thực hiện với tốc độ cho trước
1.6.2.2 Phương pháp rèn luyện sức nhanh phản ứng vận động phức tạp
Phản ứng vận động phức tạp trong thể thao thường gặp có 2 loại:
+ Phản ứng với vật thể di chuyển
+ Phản ứng lựa chọn
- Phản ứng với các vật thể di động thường thấy trong các môn bóng và các môn đối kháng cá nhân Trong phản ứng đối với các vật di động thì kĩ năng quan sát giữ vai trò cơ bản Vì vậy, cần đặc biệt chú ý kĩ năng này Để phát triển khả năng quan sát người ta sử dụng các bài tập đối với vật thể di động Yêu câu tập luyện là tăng tốc độ vật thể, tăng tính bất ngờ và rút ngắn
cự li
- Phản ứng lựa chọn xảy ra khi chọn một trong số những động tác đáp lại sự thay đổi hành vi của đối phương hoặc sự biến đổi tình huống Để giáo dục phản ứng lựa chọn cần tuân thủ quy tắc từ đơn giản đến phức tạp, số lượng biến đổi tình huống cũng phải tăng lên dần dần
Trang 29Chương 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Căn cứ vào mực đích nghiên cứu của đề tài, chúng tôi đưa ra 2 nhiệm
vụ sau:
Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng tổ chức GDTC và việc sử dụng một
số trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
Nhiệm vụ 2: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ đặt ra, chúng tôi sử dụng các biện pháp sau:
2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu được sử dụng chủ yếu trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đích thu thập thông tin bằng cách đọc và phân tích tài liệu tham khảo Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đi tìm hiểu, tập hợp tài liệu như các văn kiện, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước, các sách viết chuyên khoa, tuyển tập các tư liệu giảng dạy bộ môn GDTC, các tài liệu lưu trữ Tìm hiểu nghiên cứu các sách viết về trò chơi bóng đá, các sách giải phẫu sinh lý Từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau: Sách, báo, internet… chúng tôi thu thập tài liệu có liên quan nhằm mở rộng kiến thức tâm sinh lý, phương pháp GDTC cho trẻ mầm non trong việc thực hiện giảng dạy bộ môn GDTC cho trẻ tại trường mầm non hiện nay
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn là phương pháp thu thập thông tin qua hỏi – trả lời, giữa nhà nghiên cứu với các cá nhân, tổ chức khác nhau về các vấn đề cần quan tâm
Trang 30Đối tượng điều tra là cán bộ quản lý nhà trường, giáo viên
Nội dung điều tra: cơ sở vật chất của nhà trường, năng lực giảng dạy của giáo viên, cán bộ quản lý nhà trường, sự quan tâm lãnh đạo của nhà trường đối với môn học GDTC và việc tổ chức giảng dạy trong nhà trường
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Phương pháp quan sát sư phạm là quan sát đối tượng nghiên cứu trong quá trình giáo dục, giáo dưỡng Trong thời gian thực hiện đề tài, việc quan sát
sư phạm được sử dụng trong quá trình dự giờ, quan sát quá trình học thể chất
và các hoạt động khác giữa giáo viên và trẻ cùng tham gia Qua phương pháp này có thể đánh giá và phân tích được quá trình giảng dạy, học tập của cô và trẻ, giúp chúng tôi có cái nhìn khách quan hơn từ đó có thể đưa ra một số trò chơi bóng đá nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5 - 6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Phương pháp kiểm tra sư phạm dùng để đánh giá sức nhanh của các nhóm đối tượng nghiên cứu trước thực nghiệm và sua thực nghiệm Đặc biệt, phương pháp này còn kiểm nghiệm tính hiệu quả của các trò chơi vận động nhằm phát triển sức nhanh cho các bé trai (5-6 tuổi) trường mầm non Xuân Hòa – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp thực nghiệm sư phạm dùng để xác định hiệu quả của trò chơi bóng đá về cả mặt lí thuyết cũng như thực hành đối với các bé trai tuổi mẫu giáo lớn trường Mầm non Xuân Hòa – Vĩnh Phúc Thực nghiệm được tiến hành với hai nhóm đối tượng, nhóm đối chứng và thực nghiệm Hai nhóm này được chia một cách ngẫu nhiên sau đó được kiểm tra tính đồng đều giữa hai nhóm trước thực nghiệm