BÀI DỰ THI Tìm hiểu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Tám lời Bác Hồ căn dặn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Hà Giang ––––––––––––––––––––––––––– Câu 1: Đồng chí hãy cho biết vì sao phải học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay? Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại; là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta. Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, ông cha ta luôn coi trọng đạo đức, hình thành nên các chuẩn mực giá trị đạo đức tốt đẹp trong quan hệ gia đình, cộng đồng và xã hội, phù hợp với yêu cầu tồn tại, phát triển của dân tộc. Đó là truyền thống yêu quê hương đất nước; gắn bó với thiên nhiên, với cộng đồng; đoàn kết, thuỷ chung nhân ái, quý trọng nghĩa tình; yêu lao dộng; dũng cảm, kiên cường, hiếu học, sáng tạo. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, được Người kế thừa và phát triển, kết hợp với những tinh hoa văn hoá, đạo đức của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây, mà Người đã tiếp thu được trong quá trình hoạt động cách mạng đầy gian lao, thử thách và vô cùng phong phú của mình. Tư tưởng đạo đức đó kết hợp với đạo đức tiên tiến nhất của thời đại là đạo đức cộng sản trong Hồ Chí Minh, từ đó Người đã xây dựng nên những giá trị đạo đức mới, đó là đạo đức cách mạng. Trong quá trình đấu tranh giành và bảo vệ nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc, xây dựng và bảo vệ đất nước, đạo đức mới đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh đã trở thành nền tảng và động lực tinh thần, là nguồn sức mạnh to lớn để Đảng và nhân dân ta vượt qua mọi thử thách, hy sinh, giành độc lập, tự do, thống nhất cho Tổ quốc, xây dựng đất nước theo mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Công cuộc đổi mới đất nước hiện nay đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao trong việc phát huy sức mạnh toàn dân tộc, giải phóng mọi tiềm năng cho sự phát triển. Phát huy mạnh mẽ những chuẩn mực đạo đức mới, sự năng động, sáng tạo, ý chí độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, quyết tâm không chịu mãi đói nghèo, đưa đất nước tiến lên cùng nhân loại và thời đại, là động lực tinh thần to lớn để đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới. Ngày 2991969, Bộ Chính trị khóa III đã ban hành Chỉ thị số 173CTTW về “Học tập và làm theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh” với mục đích: “làm tăng thêm lòng tự hào, phấn khởi, tin tưởng, ý chí quyết tâm thực hiện lời dạy của Người, đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nhanh đến ngày thắng lợi hoàn toàn”. ............................................................................ Câu 6: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Tám lời Bác Hồ căn dặn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Hà Giang tại chi bộ, cơ quan, đơn vị mình? Tiếp tục phát huy cao độ vai trò của hệ thống tổ chức, cấp ủy và lãnh đạo các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, đóng vai trò quyết định trực tiếp đến hiệu quả thực hiện thắng lợi đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, quần chúng. Giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên, quần chúng theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một trong những hoạt động của công tác xây dựng Đảng trong mỗi tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị. Vì vậy, cấp ủy, lãnh đạo các cấp, đội ngũ cán bộ, đảng viên có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng, hiệu quả những hoạt động đó ở cơ quan, đơn vị mình. Tổ chức đảng, trong đó hạt nhân là cấp ủy đảng có vai trò quyết định đến chất lượng, hiệu quả học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên, quần chúng. Lãnh các cấp, cần xác định đầy đủ vai trò trách nhiệm của mình trong thực hiện việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên, quần chúng thuộc quyền; nhận thức đúng tầm quan trọng của giáo dục, rèn luyện tư tưởng, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, tác phong, lối sống cho cán bộ, đảng viên, quần chúng. Các tổ chức quần chúng như đoàn thanh niên, công đoàn, phụ nữ, hội cựu chiến binh, hội người cao tuổi, hội nông dân có vai trò quan trọng trong vận động cán bộ, đảng viên, hội viên, đoàn viên hưởng ứng và thực hiện tốt các mục tiêu của cơ quan, đơn vị, các cấp chính quyền đề ra. Theo chức năng và nhiệm vụ của mình, các tổ chức đoàn thể tham mưu đề xuất với cấp ủy, lãnh đạo những nội dung, biện pháp, hình thức tổ chức phong trào thi đua về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; vận động các hội viên, đoàn viên tham gia và đẩy mạnh thực hiện đi vào chiều sâu, qua đó góp sức cùng lãnh đạo cơ quan, đơn vị, các cấp chính quyền nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện. Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp trong thực hiện đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Chất lượng, hiệu quả đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ phụ thuộc vào việc phát huy vai trò của hệ thống tổ chức và cấp ủy, người lãnh đạo các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện mà còn phụ thuộc rất lớn vào các hình thức, phương pháp giáo dục. Đồng thời với phát huy vai trò của các tổ chức, cá nhân, cần đổi mới và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp tổ chức đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đây là yêu cầu vừa cơ bản, cấp bách, vừa thường xuyên của quá trình đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, quần chúng.
Trang 1BÀI DỰ THI Tìm hiểu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh;
Tám lời Bác Hồ căn dặn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Hà Giang
vô giá của Đảng và nhân dân ta
Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, ông cha ta luôn coi trọngđạo đức, hình thành nên các chuẩn mực giá trị đạo đức tốt đẹp trong quan hệ giađình, cộng đồng và xã hội, phù hợp với yêu cầu tồn tại, phát triển của dân tộc Đó
là truyền thống yêu quê hương đất nước; gắn bó với thiên nhiên, với cộng đồng;đoàn kết, thuỷ chung nhân ái, quý trọng nghĩa tình; yêu lao dộng; dũng cảm, kiêncường, hiếu học, sáng tạo
Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạođức của dân tộc Việt Nam, được Người kế thừa và phát triển, kết hợp với nhữngtinh hoa văn hoá, đạo đức của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây, màNgười đã tiếp thu được trong quá trình hoạt động cách mạng đầy gian lao, thửthách và vô cùng phong phú của mình Tư tưởng đạo đức đó kết hợp với đạo đứctiên tiến nhất của thời đại là đạo đức cộng sản trong Hồ Chí Minh, từ đó Người đãxây dựng nên những giá trị đạo đức mới, đó là đạo đức cách mạng
Trong quá trình đấu tranh giành và bảo vệ nền độc lập, thống nhất của Tổquốc, xây dựng và bảo vệ đất nước, đạo đức mới - đạo đức cách mạng Hồ ChíMinh đã trở thành nền tảng và động lực tinh thần, là nguồn sức mạnh to lớn đểĐảng và nhân dân ta vượt qua mọi thử thách, hy sinh, giành độc lập, tự do, thốngnhất cho Tổ quốc, xây dựng đất nước theo mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh
Trang 2Công cuộc đổi mới đất nước hiện nay đang đặt ra những yêu cầu ngày càngcao trong việc phát huy sức mạnh toàn dân tộc, giải phóng mọi tiềm năng cho sựphát triển Phát huy mạnh mẽ những chuẩn mực đạo đức mới, sự năng động, sángtạo, ý chí độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, quyết tâm không chịu mãi đói nghèo,đưa đất nước tiến lên cùng nhân loại và thời đại, là động lực tinh thần to lớn để đẩymạnh toàn diện công cuộc đổi mới.
Ngày 29-9-1969, Bộ Chính trị khóa III đã ban hành Chỉ thị số 173-CT/TW về
“Học tập và làm theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh” với mục đích: “làm tăngthêm lòng tự hào, phấn khởi, tin tưởng, ý chí quyết tâm thực hiện lời dạy củaNgười, đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nhanh đến ngày thắng lợihoàn toàn”
Những năm sau đó, khẩu hiệu “sống, chiến đấu, lao động và học tập theogương Bác Hồ vĩ đại” với yêu cầu học tập và làm theo gương Bác đã được toànĐảng, toàn dân nêu cao thực hiện
Ngày 19-8-1989, Bộ Chính trị khóa VI ra Thông báo số 151-TB/TW về “Một
số vấn đề liên quan đến Di chúc và Ngày qua đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh” Đặcbiệt từ sau Đại hội VII của Đảng (6-1991) việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minhđược đẩy mạnh
Ngày 27-3-2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX ban hành Chỉ thị số
23-CT/TW về “đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ ChíMinh trong giai đoạn mới”, trong đó có xác định mục đích: “Tạo ra phong trào rènluyện phẩm chất đạo đức cách mạng theo gương Bác Hồ vĩ đại, đẩy lùi sự suythoái đạo đức, lối sống”
Năm 2005, Bộ Chính trị khóa IX đã quyết định làm điểm việc tổ chức Cuộcvận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
Trên cơ sở kết quả việc làm điểm, Bộ Chính trị khóa X ban hành Chỉ thị CT/TW về tổ chức Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” vào năm 2006 (ngày 7-11-2006)
Trang 306-Đại hội Đảng lần thứ XI đã yêu cầu đưa việc học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh trở thành nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, lâu dài củacán bộ, đảng viên, của các chi bộ, tổ chức đảng và các tầng lớp nhân dân
Thực hiện Nghị quyết Đại hội XI, ngày 14-5-2011, Bộ Chính trị đã ban hànhChỉ thị 03-CT/TW về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh”
Đại hội XII của Đảng khẳng định “tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làmtheo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; coi đó là công việc thườngxuyên của các tổ chức đảng, các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, địaphương, đơn vị gắn với chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống vànhững biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”
Như vậy, có thể khẳng định, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức vàphong cách của Bác xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp cách mạng qua mỗi thời kỳ, làtình cảm thiêng liêng của cán bộ, đảng viên, nhân dân ta đối với Bác Hồ kính yêu
Trong những năm tới đây, thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, đặc biệt là yêucầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạođức, việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh là một nhiệm vụ rất quan trọng, cần thiết với mục đích, yêu cầu được xácđịnh cao hơn, phạm vi rộng hơn so với Chỉ thị 06-CT/TW của khóa X và Chỉ thị03-CT/TW của khóa XI; gắn chặt với chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức,lối sống, nhất là về tư tưởng chính trị, nhấn mạnh các biểu hiện “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” trong nội bộ
Tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống là nền tảng và động lực tinh thần đểphát triển xã hội Đạo đức là gốc của mỗi con người Ý thức sâu sắc về vai trò đặcbiệt quan trọng của tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của đảng viên cũng nhưcủa toàn xã hội đối với sự phát triển của cách mạng Việt Nam nên ngay từ khithành lập đến nay, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn đặc biệt coi trọng, quantâm đến việc giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phòng, chống suy thoáitrong cán bộ, đảng viên và toàn xã hội
Trang 4Từ sau đổi mới đến nay, do tác động của nhiều nhân tố khách quan và chủquan, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộphận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn biến phức tạp Hội nghị toàn quốc giữanhiệm kỳ khóa VII (tháng 1-1994) Đảng đã chỉ ra những biểu hiện của tình trạngnày; coi đó là một trong bốn nguy cơ tụt hậu cần quan tâm đấu tranh phòng, chống.Các Đại hội Đảng tiếp theo và nhiều Hội nghị Trung ương Đảng các khóa đều cóđánh giá thực trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộphận không nhỏ cán bộ, đảng viên đồng thời xác định việc ngăn chặn và đẩy lùitình trạng này là nhiệm vụ vừa cơ bản lâu dài, vừa có ý nghĩa cấp bách trước mắt.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI nhận định: “Một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể
cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống vớinhững biểu hiện khác nhau: phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơhội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng,lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc ”
Văn kiện Đại hội XII của Đảng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về
tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viênchưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạp hơn”
Những suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” hiện nay làm giảm sút vai trò lãnh đạo của Đảng;làm tổn thương tình cảm và suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, là mộtnguy cơ trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ Vì vậy, Trung ương yêucầu phải “kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởngchính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trướchết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiếnđấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”(Văn kiện Hội nghị lần thứ tư BCHTW Đảng khóa XI)
Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII với quan điểm ''nhìn thẳng vào sự thật,nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật; kết hợp giữa "xây" và "chống"; kiên quyết,
Trang 5kiên trì thực hiện với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn; phát huy sự chủ động,sáng tạo và sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của nhân dân, trong đócán bộ lãnh đạo, quản lý, trước hết là cán bộ cấp cao, cán bộ chủ chốt, người đứngđầu các cấp là nòng cốt'' trong đấu tranh chống biểu hiện suy thoái về tư tưởngchính trị, về đạo đức, lối sống và các biểu hiện ''tự diễn biến'', ''tự chuyển hóa''trong nội bộ Để phòng, chống các biểu hiện suy thoái đó, một trong các giải pháphàng đầu là đẩy mạnh học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thựchiện có hiệu quả Chỉ thị số 05- CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị góp phầnthực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn đảng.
Như vậy việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh
là một trong những biện pháp để phát huy những mặt tích cực, khắc phục nhữngtiêu cực về đạo đức, lối sống, là niềm vinh dự và tự hào đối với mỗi cán bộ, đảngviên, mỗi người Việt Nam chúng ta Để xứng đáng là cán bộ, đảng viên của ĐảngCộng sản Việt Nam, do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, tổ chức và rèn luyện, việchọc tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người phải trở thành nhiệm vụ hằngngày của mỗi đảng viên và những người đang phấn đấu vào Đảng
Câu 2: Đồng chí hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh là gì? Phân tích, làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng?
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhândân đến cách mạng XHCN; là kết quả sự vận dụng sáng tạo và phát triển Chủnghĩa Mác-Lê nin vào điều kiện cụ thể của nước ta; đồng thời là sự kết tinh tinhhoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giảiphóng con người
Đại hội VII của Đảng (tháng 6-1991) khẳng định: Đảng lấy chủ nghĩa Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hànhđộng, đồng thời nêu rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là kết quả sự vận dụng sángtạo chủ nghĩa Mác- Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta”
Trang 6Mác-Dựa trên những kết quả nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, Đại hội IXcủa Đảng (tháng 4-2001) xác định tư tưởng Hồ Chí Minh gồm: Tư tưởng về giảiphóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắnliền với chủ nghĩa xã hội; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sứcmạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; về quyền làm chủ của nhândân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân,xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hóa, khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cáchmạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cáchmạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viênvừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân….
Trong giai đoạn hiện nay, để “tiếp tục làm cho toàn Đảng, toàn dân, toànquân nhận thức ngày càng sâu sắc hơn những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của
tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tư tưởng, đạo đức, phong cách củaNgười thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội, xâydựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững và bảo vệvững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh”, cần tập trung nghiên cứu, quán triệt nội dung cơ bản của tư tưởng Chí Minhtrong sáu nhóm vấn đề: về con đường của cách mạng Việt Nam; về xây dựng chủnghĩa xã hội ở Việt Nam; về nhân dân, đại đoàn kết toàn dân tộc; về xây dựng vănhóa và con người; về phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân,
do dân, vì dân; về xây dựng Đảng
Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêunước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào đầu năm 1930 Đâykhông chỉ là đặc thù của Việt Nam mà còn là sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trongquá trình chuẩn bị và thành lập Đảng Cộng sản ở một nước thuộc địa nửa phongkiến Chính vì vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn gắn bó với dân tộc, “là connòi” của dân tộc, được toàn dân gọi là Đảng ta
Trang 7Quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về sự hình thành Đảng Cộng sản ViệtNam xuất phát từ thực tiễn Việt Nam.
Về vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định: Cáchmệnh trước hết “phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dânchúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng cóvững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mớichạy” Sự ra đời, tồn tại và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam phù hợp vớiquy luật phát triển của xã hội Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam
là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Về bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh chỉ rõ: Đảng Cộngsản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đội tiên phong của giai cấp côngnhân, mang bản chất giai cấp công nhân Bản chất giai cấp công nhân của Đảngdựa trên cơ sở Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, thực hiệnvai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Tuy số lượng ít so với dân sốnhưng giai cấp công nhân có đầy đủ phẩm chất và năng lực lãnh đạo đất nước thựchiện những mục tiêu của cách mạng
Mặt khác, Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn thể dân tộc Việt Nam đấutranh giành lại nền độc lập dân tộc, xây dựng đất nước hòa bình, thống nhất, độclập, dân chủ và giàu mạnh, nên được toàn thể nhân dân lao động và cả dân tộc thừanhận và đi theo Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của nhân dân lao động và củadân tộc Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhân dân giành được chính quyền, trởthành Đảng cầm quyền Đảng cầm quyền, nhưng là quyền do nhân dân ủy nhiệm,nhân dân mới thực sự là chủ Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo, vừa là ngườiđày tớ trung thành của nhân dân Hồ Chí Minh sáng lập Đảng ta cũng đồng thời làtác giả đầu tiên soạn thảo Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt củaĐảng, Chương trình tóm tắt của Đảng, Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản ViệtNam Người khẳng định, Đảng chân chính cách mạng phải là Đảng tiên phong về
Trang 8lý luận, khoa học, lại còn phải tiêu biểu cho đạo đức cách mạng trong sáng, chícông vô tư, toàn tâm toàn ý vì nhân dân và dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Xây dựng Đảng là quy luật tồn tại vàphát triển của Đảng
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn gắn với quá trình phát triển liên tục của sựnghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Trước diễn biến của điều kiện khách quan,bản thân Đảng phải tự chỉnh đốn, tự đổi mới để vươn lên làm tròn trọng trách trướcgiai cấp và dân tộc Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương trước hết phải xâydựng, chỉnh đốn Đảng
Người chỉ rõ: Đảng sống trong xã hội, là một bộ phận hợp thành cơ cấu của
xã hội Tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên ở các cấp, giữ các chức vụ đều chịuảnh hưởng, tác động của môi trường, các quan hệ xã hội, cả cái tốt và cái xấu, cáitích cực, tiến bộ và cái tiêu cực, lạc hậu Do đó, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảngviên phải thường xuyên rèn luyện Đảng phải thường xuyên chú ý đến việc chỉnhđốn Đảng
Trên bình diện phát triển cá nhân, xây dựng chỉnh đốn Đảng, theo tư tưởng
Hồ Chí Minh, trở thành nhu cầu tự hoàn thiện, nhu cầu tự làm trong sạch nhâncách của mỗi cán bộ, đảng viên
Trong điều kiện Đảng đã trở thành Đảng cầm quyền, việc xây dựng, chỉnhđốn Đảng càng phải tiến hành thường xuyên hơn Người chỉ rõ: Quyền lực có tínhchất hai mặt Một mặt, quyền lực có sức mạnh to lớn để cải tạo xã hội cũ, xây dựng
xã hội mới nếu biết sử dụng đúng Mặt khác, quyền lực cũng có sức phá hoại ghêgớm nếu người nắm quyền lực bị thoái hóa, biến chất, biến quyền lực của nhân dânthành đặc quyền của cá nhân
Phải dựa vào lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin đểxây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, lý luận Hồ Chí Minh lưu ý: Việc học tập,nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin phải luôn phù hợp với từng đốitượng Việc vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phảiluôn luôn phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể của nước ta trong từng thời kỳ
Trang 9Trong quá trình hoạt động, Đảng ta phải chú ý học tập, kế thừa những kinhnghiệm tốt của các đảng cộng sản khác, đồng thời phải tổng kết kinh nghiệm củamình để bổ sung chủ nghĩa Mác - Lênin Đảng ta phải tăng cường đấu tranh để bảo
vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin Đồng thời, phải thường xuyên tổngkết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận giải quyết đúng đắn những vấn đề đặt ratrong quá trình Đảng lãnh đạo Các nghị quyết của Đảng được xây dựng và tổ chứcthực hiện thắng lợi, sẽ ngày càng làm sáng tỏ những vấn đề mới trong thực tiễn, bổsung và làm cho đường lối của Đảng ngày càng hoàn thiện
Nội dung xây dựng Đảng về chính trị bao gồm: xây dựng đường lối chínhtrị, bảo vệ chính trị, xây dựng và thực hiện nghị quyết, xây dựng và phát triển hệ tưtưởng chính trị, củng cố lập trường chính trị, nâng cao bản lĩnh chính trị Trongcác nội dung trên, theo Hồ Chí Minh, đường lối chính trị là một vấn đề cốt tử trong
sự tồn tại và phát triển của Đảng Người cảnh báo nguy cơ sai lầm về đường lốichính trị gây hậu quả nghiêm trọng đối với vận mệnh của Tổ quốc, sinh mệnhchính trị của hàng triệu đảng viên và nhân dân lao động
Đảng cần phải giáo dục đường lối, chính sách của Đảng, thông tin thời sựcho cán bộ, đảng viên để họ luôn luôn kiên định lập trường, giữ vững bản lĩnh,chính trị trong mọi hoàn cảnh
Về hệ thống tổ chức của Đảng, Hồ Chí Minh khẳng định sức mạnh củaĐảng bắt nguồn từ tổ chức Hệ thống tổ chức của Đảng từ Trung ương đến cơ sởphải thật chặt chẽ, có tính kỷ luật cao Sức mạnh các tổ chức liên quan chặt chẽ vớinhau; mỗi cấp độ tổ chức có chức năng, nhiệm vụ riêng
Trong hệ thống tổ chức đảng, Hồ Chí Minh rất coi trọng vai trò của chi bộ.Chi bộ là tổ chức hạt nhân, quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng; là môitrường tu dưỡng, rèn luyện và cũng là nơi giám sát đảng viên Chi bộ có vai tròquan trọng trong việc gắn kết giữa Đảng với quần chúng nhân dân
Về công tác cán bộ, Người luôn quan tâm xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán
bộ, đảng viên có đức, có tài Hồ Chí Minh nhận thức rất rõ vị trí, vai trò của ngườicán bộ trong sự nghiệp cách mạng Theo Người: “Cán bộ là những người đem
Trang 10chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành.Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ,
để đặt ra chính sách đúng Vì vậy, cán bộ là cái gốc của mọi công việc Vì vậy,huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”
“Cất nhắc cán bộ, không nên làm như “giã gạo” Nghĩa là trước khi cất nhắckhông xem xét kỹ Khi cất nhắc rồi không giúp đỡ họ Khi họ sai lầm thì đẩyxuống, chừa lúc họ làm khá, lại cất nhắc lên”
Theo Người, “Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồngnhững cây cối quý báu Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người cóích cho công việc chung của chúng ta” Tuy nhiên, Người cũng yêu cầu: “Khi cấtnhắc một cán bộ, cần phải xét rõ người đó có gần gụi quần chúng, có được quầnchúng tin cậy và mến phục không Lại phải xem người ấy xứng với việc gì Nếungười có tài mà dùng không đúng tài của họ, cũng không được việc Nếu cất nhắckhông cẩn thận, không khỏi đem người bô lô ba la, chỉ nói mà không biết làm, vàonhững địa vị lãnh đạo Như thế rất có hại”
Đặc biệt, Hồ Chí Minh phê bình mạnh mẽ việc cất nhắc, bổ nhiệm cán bộtheo hướng cục bộ, địa phương, “một người làm quan cả họ được nhờ’ Người viết:
“Có những đồng chí còn giữ thói “một người làm quan cả họ được nhờ”, đem bàcon, bạn hữu đặt vào chức này việc kia, làm được hay không, mặc kệ Hỏng việc,đoàn thể chịu, cốt cho bà con, bạn hữu có địa vị là được” “Tư túng - Kéo bè, kéocánh, bà con bạn hữu mình, không tài năng gì cũng kéo vào chức này chức nọ.Người có tài có đức, nhưng không vừa lòng mình thì đẩy ra ngoài Quên rằng việc
là việc công, chứ không phải việc riêng gì dòng họ của ai” Vì vậy, Người căn dặn:
“Cất nhắc cán bộ, phải vì công tác, tài năng, vì cổ động cho đồng chí khác thêmhăng hái Như thế, công việc nhất định chạy Nếu vì lòng yêu ghét, vì thân thích, vì
nể nang, nhất định không ai phục, mà gây nên mối lôi thôi trong Đảng Như thế là
có tội với Đảng, có tội với đồng bào ”
Trang 11Đảng là đạo đức, là văn minh, nhờ đó Đảng mới trong sạch, vững mạnh.Trong 12 điều xây dựng Đảng chân chính cách mạng, Người nhấn mạnh, Đảng làmột tổ chức cách mạng chứ không phải tổ chức để “làm quan phát tài”.
Không như vậy, Đảng sẽ rơi vào thoái hóa, biến dạng, tha hóa, xa dân, tự đánhmất sức mạnh tự bảo vệ Sức mạnh ấy từ dân mà ra, do dân gây dựng, phát triển
Người cho rằng: Xây dựng Đảng về đạo đức là cơ hội để mỗi cán bộ, đảngviên tự rèn luyện, giáo dục và tu dưỡng tốt hơn, hoàn thành các nhiệm vụ mà Đảng
và nhân dân giao phó, đặc biệt là giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng Cán bộ,đảng viên không phải là thần thánh Họ là con người, ai cũng có hai mặt tốt - xấu,thiện - ác thường xuyên đấu tranh với nhau Trong điều kiện môi trường tốt, nếucán bộ, đảng viên nỗ lực tu dưỡng, phấn đấu, rèn luyện thì mặt tốt, mặt thiện sẽ nổilên, đẩy lùi mặt ác, mặt xấu và ngược lại
Hồ Chí Minh đưa ra tiêu chí của một người cán bộ tốt, đó là người cán bộ đóphải vừa có đức, vừa có tài Trong đó, đạo đức là gốc, Người viết: “Cũng như sôngthì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không
có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tàigiỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”
Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản trong xây dựng Đảng.Nguyên tắc này thể hiện sự thống nhất hữu cơ, biện chứng giữa “tập trung” và
“dân chủ” Mặt này là điều kiện của mặt kia và ngược lại, về mối quan hệ giữa “tậptrung” và “dân chủ” được Hồ Chí Minh khẳng định: tập trung trên nền tảng dânchủ và dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung, là cơ sở của tập trung Nếu không có sựgắn bó và thống nhất với nhau thì sẽ dẫn tới độc đoán chuyên quyền và tự do vô tổchức, vô kỷ luật Tuy nhiên, “tập trung” và “dân chủ” có nội dung cụ thể “Tậptrung” là thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, đảng viên chấphành vô điều kiện nghị quyết của Đảng Từ đó làm cho Đảng ta “tuy nhiều người,nhưng khi tiến hành đánh chỉ như một người”
Còn dân chủ theo Hồ Chí Minh, là của quý báu nhất của nhân dân, là thànhquả cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Dân chủ được thể hiện tư tưởng phải
Trang 12được tự do Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người được quyền tự dobày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý Đó là một quyền lợi mà cũng làmột nghĩa vụ của mọi người Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, tìm thấy chân lý,lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý Hồ Chí Minhnhấn mạnh đến việc thực hiện và phát huy dân chủ nội bộ, vì nếu không có dân chủnội bộ thì sẽ làm cho “nội bộ của Đảng âm u” Hơn nữa dân chủ trong Đảng mới
có thể nói dân chủ trong xã hội, mới định hướng cho việc xây dựng một chế độ dânchủ thực sự
Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là nguyên tắc lãnh đạo hay chế độ lãnhđạo của Đảng Nguyên tắc này cũng có hai mặt gắn bó mật thiết với nhau, gần vớinguyên tắc tập trung dân chủ vì tập thể lãnh đạo là dân chủ, cá nhân phụ trách làtập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là dân chủ tập trung Người viết: “Vìsao cần phải có tập thể lãnh đạo? Vì một người dù khôn ngoan tài giỏi mấy, dùkinh nghiệm đến đâu, cũng chỉ trông thấy, chỉ xem xét được một hoặc nhiều mặtcủa một vấn đề, không thể trông thấy và xem xét tất cả mọi mặt cả một vấn đề Vìvậy, cần phải có nhiều người Nhiều người thì có nhiều kinh nghiệm Người thìthấy rõ mặt này, người thì trông thấy rõ mặt khác của vấn đề đó Góp kinh nghiệm
và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề đó được thấy rõ khắp mọi mặt Mà cóthấy rõ khắp mọi mặt, thì vấn đề ấy mới được giải quyết chu đáo, khỏi sai lầm”
Cá nhân phụ trách là trên cơ sở bàn bạc kỹ lưỡng của tập thể, kế hoạch định
rõ ràng rồi thì giao cho một người hoặc một nhóm người phụ trách theo kế hoạch
đó mà thi hành, để xác định rõ trách nhiệm và phát huy vai trò của mỗi cá nhân.Người viết: “Việc gì mà được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõràng rồi, thì cần phải giao cho một người hoặc một nhóm ít người phụ trách theo
kế hoạch đó mà thi hành Như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy Nếukhông có cá nhân phụ trách, thì sẽ sinh ra cái tệ người này ủy cho người kia, ngườikia ủy cho người nọ, kết quả là không ai thi hành Như thế thì việc gì cũng khôngxong” Trong khi thực hiện nguyên tắc phải chống lại căn bệnh độc đoán chuyênquyền, hay ngược lại, dựa dẫm vào tập thể, không dám quyết đoán, không dámchịu trách nhiệm Hồ Chí Minh nêu rõ: “Lãnh đạo không tập thể, thì sẽ đi đến cái
Trang 13tệ bao biện, độc đoán, chủ quan Kết quả là hỏng việc Phụ trách không do cá nhân,thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ Kết quả cũng là hỏng việc Tậpthể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn đi đôi với nhau.
Tự phê bình và phê bình là nguyên tắc sinh hoạt của Đảng, là quy luật pháttriển của Đảng Ý nghĩa của nguyên tắc này ở chỗ Đảng cũng từ trong xã hội mà ranên có những căn bệnh trong xã hội lây ngấm vào Đảng Cá nhân đảng viên, cán
bộ cũng là con người, cũng có cái tốt, xấu, thiện, ác trong lòng Con người takhông phải là thánh thần, ai cũng có khuyết điểm cả Vì vậy, tự phê bình và phêbình giống như việc rửa mặt hằng ngày, làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy
nở như hoa mùa xuân, phần xấu mất dần mất đi Cán bộ, đảng viên có khuyết điểmgiống như người có bệnh Vì vậy phải uống thuốc Tự phê bình là thuốc đắngnhưng giã tật Ngược lại nếu không tự phê bình thì như người có bệnh mà khônguống thuốc, để bệnh ngày càng nặng thêm Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Một Đảng màgiấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng Một Đảng có gan thừa nhậnkhuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõhoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm
đó Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”
Tự phê bình và phê bình nhằm làm cho Đảng vững mạnh, cán bộ, đảng viêntiến bộ, để chữa các bệnh trong Đảng Đó cũng là một trong những cách tốt nhất đểthực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng, giữ vững và củng cố uy tín của Đảng
Tuy nhiên, một điều rất quan trọng là cách thức tự phê bình và phê bình HồChí Minh thường dặn phải thường xuyên, nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bìnhtrên cơ sở tình đồng chí thương yêu lẫn nhau Trong phê bình và tự phê bình phảithật thà, thẳng thắn, không nể nang, không giấu giếm, không thêm bớt khuyếtđiểm Phê bình và tự phê bình là vấn đề khoa học và là nghệ thuật Vấn đề khôngphải chỉ luôn luôn dùng mà còn phải khéo dùng cách phê bình và tự phê bình Cán
bộ chủ chốt, lãnh đạo càng phải gương mẫu tự phê bình và phê bình Phải tuyệt đốichống các biểu hiện không đúng trong phê bình và tự phê bình như: thiếu trungthực, che giấu khuyết điểm của bản thân, sợ phê bình, không dám phê bình, nể
Trang 14nang, né tránh, “dĩ hòa vi quý”, hoặc ngược lại, lợi dụng phê bình để nói xấu, bôinhọ, vùi dập, đả kích người khác.
Sức mạnh của một tổ chức đảng và của một đảng viên bắt nguồn từ ý thức tổchức kỷ luật nghiêm minh, tự giác Tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng đòi hỏi tất
cả mọi tổ chức đảng, tất cả mọi đảng viên đều phải bình đẳng trước Điều lệ Đảng,trước pháp luật của Nhà nước, trước mọi quyết định của Đảng
Đồng thời, Đảng ta là một tổ chức gồm những người tự nguyện, phấn đấucho lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, cho nên tự giác là một yêu cầu bắt buộc đối vớimọi tổ chức đảng và đảng viên Tính nghiêm minh, tự giác đòi hỏi ở đảng viênphải gương mẫu trong cuộc sống, công tác Uy tín của Đảng bắt nguồn từ sự gươngmẫu của mỗi đảng viên trong việc tự giác tuân thủ kỷ luật của Đảng, của Nhànước, của đoàn thể nhân dân
Đoàn kết thống nhất phải dựa trên cơ sở lý luận của Đản g là chủ nghĩa Mác
- Lênin; cương lĩnh, Điều lệ Đảng; đường lối, quan điểm của Đảng; nghị quyết của
tổ chức đảng các cấp
Muốn đoàn kết thống nhất phải thực hành dân chủ rộng rãi ở trong Đảng, thườngxuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cáchmạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiện tiêu cực khác, phải “sống với nhau cótình, có nghĩa” “Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn con ngươicủa mắt mình” Cóđoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để thống nhất ý chí vàhành động, làm cho “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến hành đánh chỉ nhưmột người”
Câu 3: Hãy trình bày “Phong cách nêu gương”, “Phong cách quần chúng, gần dân, tin dân, trọng dân, gắn bó với nhân dân” ở Chủ tịch Hồ Chí Minh?
Trước Đại hội VII (tháng 6-1991), Đảng ta thường dùng khái niệm “tácphong” để nói về “tác phong Hồ Chủ tịch” Hai chữ “tác phong” được hiểu làphong cách làm việc và phong cách công tác của Hồ Chí Minh Từ Đại hội VII,
“tác phong” được thay bằng “phong cách” trong cụm từ “Tiếp tục bồi dưỡng cho