Trong giờ học vẫn như mọi khi tôi chăm chú vào giảng bài của mình để giúp các em nắm vững kiến thức môn học, hôm ấy vào ngày thứ sáu ngay giờ học bài: “Tính chất hóa học của muối” tôi bi
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁP MƯỜI
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THẠNH LỢI
BÀI VIẾT DỰ THI CUỘC THI ỨNG XỬ TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM
NĂM HỌC 2016-2017
Họ và tên: Nguyễn Hữu Thiện
Giáo viên: Dạy lớp
Trường THCS Thạnh Lợi
Huyện: Tháp Mười
1
Trang 3I Tình huống xảy ra:
Tên tình huống: “ Thưa thầy…bạn lấy điện thoại chơi game”
Tình huống này xảy ra của lớp tôi chủ nhiệm lớp 9/2 trường Trung học cơ sở Thạnh Lợi, huyện Tháp Mười
Trong giờ học vẫn như mọi khi tôi chăm chú vào giảng bài của mình để giúp các em nắm vững kiến thức môn học, hôm ấy vào ngày thứ sáu ngay giờ học bài:
“Tính chất hóa học của muối” tôi biết đây là bài mà học sinh rất khó trong việc lĩnh hội kiến thức, các em thường không nắm vững các bước lập phương trình hóa học và hay quên kiến thức viết công thức hóa học, hóa trị, điền hệ số, trong lúc tôi tập trung giảng dạy hình thành kiến thức mới thì bổng có em N đứng lên khoanh tay: Thưa thầy, bạn H lấy điện thoại ra chơi game ! Tôi dừng lại bài giảng, bình tĩnh, nhìn xuống em H với ánh mắt trìu mến, cười nhẹ và nói em N, được rồi thầy cảm ơn em ! Em ngồi xuống và cả lớp trật tự chú ý bài học, và tôi liền đến gần em
H xem xác thực lại thông tin và đúng như em N nói, tôi nhìn em H với ánh nhìn vẫn như mọi khi và nói với giọng nhẹ nhàng: Thôi em cất điện thoại vô cặp và tập trung chú ý nghe giảng bài em nhé ! lúc này tiết học chỉ còn 15 phút nữa là hết giờ
và đến giờ giải lao của buổi học
II Quá trình xử lý tình huống.
Tiết học đã kết thúc và đến giờ ra chơi của buổi học, tôi gặp riêng em H cùng
2 bạn ngồi chung dãy bàn để chứng kiến, trong đó có em N thời gian khoản 5 phút
để trao đổi nắm bắt thông tin từ cái điện thoại để có biện pháp giáo dục, uốn nắn kịp thời cho học sinh
Trong lúc này tôi tranh thủ thu thập thông tin từ em H: được biết chiếc điện thoại của em H có màn hình rộng khá lớn, cảm ứng và có vẻ cũng đắc tiền và em H
là con của một gia đình có điều kiện kinh tế giàu có, gia đình rất nuông chìu và cha của em rất thương con luôn bệnh vực và khó tính, còn về học tập thì em là học sinh chỉ mức hoàn thành và hay nói chuyện, thường nghịch phá chiêu ghẹo bạn bè ngồi gần, nhưng em biết vâng lời khi thầy cô khi ân cần, gần gủi và niềm nở giáo dục và tôi đến gần em và nhẹ nhàng hỏi H
3
Trang 4Em cho thầy biết chiếc điện thoại em vừa sử dụng là của ai ?
Em H trả lời: Dạ thưa thầy cha em mới mua cho em ngày hôm qua
Tôi hỏi tiếp: Vậy em đi học mà mang điện thoại theo để làm gì ?
H trả lời: Dạ cha em bảo mang theo để gọi nói chuyện với em
Tôi hỏi tiếp: Đâu em lấy và tự mở ra lúc nảy em chơi trò chơi gì ?
Khi màn hình hiện lên tôi không thể ngờ thấy nhiều trò chơi gem bạo lực và
có cả hình ảnh mang tính khiêu dâm, không phù hợp với lứa tuổi Lúc này có 2 bạn cùng chứng kiến và tôi cho rằng đây là chiếc điện thoại có giá trị nên tôi không thể
tự tiện chạm vào nó mà để cho em tự ý thao tác, nhằm tránh những rủi ro đáng tiếc gây hiểu lầm từ phía gia đình em H vì đây là vật thuộc sở hữu riêng của em H Tôi quay sang hỏi 2 em ngồi chung dãy bàn em H trong đó có em N: Các em ngồi gần bạn H có thấy bạn mang điện thoại vào lớp chơi game lúc nào? Cả 2 em cùng đồng thanh trả lời: Dạ em mới thấy bạn mang điện thoại vào lớp từ đầu buổi học đến giờ Tôi hỏi tiếp cả 2 em vậy mấy ngày trước em có thấy bạn mang điện thoại ra chơi game không ? Dạ không
Tôi biết đây là lần đầu em mang theo và chơi game trong giờ học
Sau khi thu thập thông tin tôi cho 2 em ngồi cùng dãy bàn em H ra chơi còn lại chỉ mình em H tôi trò chuyện em tạo tâm lý cởi mở giữa thầy và trò về học tập, công việc thường ngày em ở nhà, sở thích, cuộc sống của gia đình, tôi hỏi buổi học hôm nay em có hiểu bài chưa ? H trả lời: Dạ…dạ ! tôi thấy trên gương mặt em đôi mắt đã rưng đỏ, có vẻ em sợ khi nói chưa hiểu được bài Tôi động viên em ngay, thôi nếu em chưa hiểu chổ nào của bài học thầy hướng dẫn lại cho em, nhưng em phải tập trung học và lắng nghe thầy giảng bài nhé !
Tôi không quên tranh thủ liên lạc với gia đình em H để biết thông tin về nguồn gốc chiếc điện thoại của em từ đâu mà có
Lúc này tôi tự đưa ra giả thuyết vấn đề:
- Giả thuyết 1: Nếu chiếc điện thoại của em sau khi thu thập thông tin biết không phải của em H, mà em H lấy của người khác để mang theo chơi game, thì
Trang 5tôi tham mưu với Hiệu trưởng để lưu giữ để niêm phong vào tủ khóa lại, có biên bản người chứng kiến Sau đó liên lạc gia đình mời đến để trao đổi giải quyết
- Giả thuyết 2: Nếu em H thật thà nhận lỗi thì tôi tích cực động viên, nêu gương trước tập thể lớp, giờ dưới cờ, gửi thư khen về gia đình
Tôi lại hỏi tiếp em H: Em cho thầy biết nội quy lớp học có cho phép các bạn mang điện thoại theo khi đến lớp học không? Nhìn em H có vẻ rung sợ lắm và em khoanh tay: Dạ… dạ không được à ! Tôi nhẹ nhàng hỏi thêm: Em đã thực hiện đúng nội quy lớp học chưa ? Dạ chưa ! Vậy em nên thế nào để thực hiện tốt nội quy lớp học ? Dạ em không được sử dụng điện thoại trong lớp nữa Lúc này tôi cười nhẹ và nói em nói và thực hiện được vậy là em rất ngoan rồi, thầy tin em và các bạn trong lớp cũng vậy mong em làm được điều đó, lúc này tôi cũng không quên giáo dục em về tác hại của việc chơi game và những hình ảnh không phù hợp với lứa tuổi học đường hiện nay
Rồi em H đã lấy lại bình tĩnh, tôi cho em tiếp tục cùng vui chơi cùng các bạn
và chuẩn bị vào lớp học
Giờ ra chơi đã hết, các em tập trung vào lớp học Vào lớp tôi vẫn như mọi khi với những nét mặt tươi cười, tạo cho tâm lý lớp học luôn sinh động sau giờ ra chơi
để giúp các em tiếp thu bài tốt ở tiết học sau Riêng em học sinh H thì tôi có sự quan tâm hơn, giúp đỡ trong giờ học hơn như mọi khi
Đến giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp cuối tuần, tôi xây dựng câu chuyện tình huống về: Tính thật thà, biết nhận lỗi và sửa lỗi Rồi tôi kể cho cả lớp nghe và phân tích rút ra nội dung chính của câu chuyện để giáo dục Qua đó tôi liên hệ đến gương bạn H em đã biết thật thà nhận lỗi, bạn đã thấy được mình chưa thực hiện đúng nội quy lớp học, thầy và các bạn trong lớp đều tin rằng bạn H thực hiện tốt nội quy lớp học trong thời gian tới Tôi mời bạn H lên trước lớp và cho cả lớp cùng
vỗ tay để động viên bạn, sau đó tôi gợi ý cho em H biết bày tỏ ý kiến mình với trước lớp Sau đó tôi giáo dục chung cho cả lớp về tác hại của việc chơi game, sử dụng điện thoại, các thông tin, hình ảnh từ mạng xã hội hiện nay
5
Trang 6Kết thúc buổi học trên đường tôi về ghé đến nhà em H tôi gặp cha mẹ em và
có trao đổi một số thông tin về các hoạt động học tập của em như: về tình hình học tập của em có tiến bộ hơn trước và sự việc xảy hôm nay để gia đình biết rõ và tích cực hơn trong việc phối hợp giáo dục và tôi cũng quên khen gợi em trước gia đình
là em biết nhận lỗi, có trách nhiệm khi mình gây ra đây là hành động cần biểu dương Tuy nhiên cũng mong gia đình em luôn quan tâm, quản lý em học tập tốt hơn nhất là không được tham gia chơi game, xem các phim ảnh xấu…lúc này tôi nhắc nhỡ đến gia đình về việc cho con em đi học không được nuông chiều quá mức, không được mang điện thoại vào lớp học, hơn nữa điện thoại đó ảnh hưởng không tốt đến việc học tập và nghiêm trọng hơn dẫn đến em nó sẽ dần nghiện game rồi vi phạm pháp luật trong trong thanh thiếu niên hiện nay và có khả năng bùn phát lớn trong học đường, nhà trường, thầy cô rất khó quản lý nhất là các hoạt động ngoài nhà trường
III Phân tích, nhận xét tình huống.
1 Nhận xét tình huống xảy ra:
Tình huống xảy ra có cấu trúc 3 yếu tố: cái đã biết, cái chưa biết cần phải tìm kiếm để có thể giải quyết được vấn đề và trạng thái tâm lý của chủ thể trong tình huống sư phạm này
Tình huống trên là tình huống có vần đề có liên quan đến giáo dục toàn diện học sinh trong giờ học và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Nội dung tình huống xảy ra nếu không giải quyết kịp thời, hợp lý và khoa học thì sẽ có ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình giáo dục và cũng là nhân tố có tác động trực tiếp đến đạo đức, nhân cách con người, các mặt trái của xã hội phát triển dẫn đến các biểu hiện hành vi và vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên hiện nay Và đây là tình huống thể hiện các vấn đề về tệ nạn xã hội như: nghiệm game, chơi game trong học đường nhất là các hệ lụy của mọi tác hại liên quan đến các mạng xã hội với những thông tin, phim ảnh đòi trụy, làm tác hại và ảnh hưởng đến phẩm chất, đạo đức, thuần phong, mỹ tục bản sắc văn hóa dân tộc con người Việt Nam mà cộng đồng xã hội đang quan tâm và ra sức ngăn chặn
Trang 72 Phân tích và đưa ra nhận xét về quá trình xử lý tình huống.
Khi bất cứ tình huống nào xảy ra thì người giáo viên đứng lớp và giáo viên chủ nhiệm cần thật bình tĩnh, có trách nhiệm, lắng nghe, theo dõi, phân tích các dữ kiện trong tình huống để có các biện pháp nắm bắt, thu thập thông tin từ các phía,
sự phối hợp chặt chẽ trong đồng nghiệp giáo viên, cha mẹ học sinh và học sinh để
có cơ sở đưa ra các giả thuyết giải quyết cho phù hợp mà mang tính giáo dục hiệu quả cao
Cần quan tâm và tạo tâm lý gần gũi, thân thiện với học sinh, tránh các trường hợp ảnh hưởng tâm lý, xúc phạm danh dự học sinh trước tập thể, bạn bè nhau Tuy thời gian xử lý có ảnh hưởng đến giờ giấc của buổi học nhưng quá trình
xử lý tình huống trên được diễn ra một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, có tính khoa học, đặc biệt không gây ảnh hưởng đến danh dự, tâm lý học sinh, các hoạt động vui chơi của học sinh và tiến trình dạy học của giáo viên
3 Kết quả và tính hiệu quả của các biện pháp, giải pháp đã áp dụng trong quá trình xử lý tình huống.
Kết quả qua xử lý tình huống trên cho thấy vai trò, trách nhiệm người giáo viên đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm là chủ thể trong hoạt động giáo dục của lớp là nơi giúp học sinh có sự tin tưởng và chấp hành theo sự hướng dẫn, giáo dục của người học
Giáo dục được học sinh tính trung thực, trách nhiệm, biết lỗi và nhận lỗi để dần dần hình thành nhân cách con người Việt Nam sống có lý tưởng có mục đích góp phần xây dựng và bảo vệ vững chất Tổ quốc
Biết các tác hại và ảnh hưởng của việc chơi gem, từ đó các em có vốn sống có
ý nghĩa, có mục đích
Góp phần giáo dục hiệu quả các kỹ năng sống hiện nay là các em biết sống yêu thương, có trách nhiệm với lẫn nhau, biết tôn trọng và thương yêu nhau
Giúp học sinh có ý thức chấp hành tốt nội quy lớp, trường học, phòng chống bạo lực trong học đường hiện nay
7
Trang 8Qua đó các bậc cha mẹ học sinh an tâm gửi gấm con em để giáo dục, tạo được sự đồng thuận trong cộng đồng xã hội và tạo thêm lòng tin trong nhân dân về môi trường giáo dục
Công tác phối hợp với cha mẹ học sinh trong giáo dục được nâng cao và là động lực giúp cho cha mẹ học sinh nhận thấy được những tác hại và ảnh hưởng về chơi game
IV Xây dựng các biện pháp, giải pháp mới
1 Các biện pháp, giải pháp mới để giải quyết tình huống đã đưa ra.
Trong tình huống trên tôi có cách xử lý khác và cũng mang lại hiệu quả, có tác dụng trong giáo dục
Sau khi kết thúc giờ ra chơi cuối buổi học tôi sắp xếp lịch giảng cho phù hợp trong tuần và tôi dành khoản 20 phút để sinh hoạt chủ đề gắn với giáo dục, kịp thời giải quyết nội dung tình huống mà không ảnh hưởng giờ ra về mà học sinh phải đợi chờ thêm và nếu kéo thêm thời gian như vậy thì làm ảnh hưởng tâm lý học sinh Tôi chuẩn bị câu chuyện tình huống và đưa ra các yêu cầu để học sinh trao đổi theo nhóm
Xây dựng câu chuyện tình huống giáo dục qua câu chuyện giả định
Biện pháp xử lý tình huống này rất nhẹ nhàng và mang tính giáo dục cho cả lớp hiệu quả cao
2 Các biện pháp, giải pháp nhằm hạn chế, giải quyết các tình huống tiêu cực xảy ra Đánh giá tính khả thi và hiệu quả khi áp dụng các biện pháp, giải pháp này.
2.1 Các biện pháp, giải pháp nhằm hạn chế, giải quyết các tình huống tiêu cực xảy ra
Xây dựng nội quy lớp học, nội quy hoạt động giờ ra chơi và các hoạt động ngoại khóa một cách chặt chẽ và cụ thể Sau khi xây dựng các nội quy đó xong giáo viên chủ nhiệm cần thông qua cha mẹ học sinh để có sự thống nhất và ký kết phối hợp thực hiện giữa nhà trường, giáo viên, gia đình và từng cá nhân học sinh
Trang 9Thường xuyên lồng ghép giáo dục thông qua các môn học trong và các hoạt động giáo dục ngoại khóa, xây dựng tiết chủ nhiệm giáo dục kỹ năng sống theo các chủ đề dành cho học sinh tiểu học và tổ chức thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp Giáo viên giảng dạy cần tích cực vận dụng các biện pháp dạy học kỹ luật tích cực một cách linh hoạt
Tích cực phối hợp với các giáo viên đồng nghiệp, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường thường xuyên thực hiện công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức học sinh
Phối hợp chặt chẽ cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục, thông tin kịp thời các nội dung đánh giá học sinh
Khi xảy ra bất cứ loại tình huống nào thì người giáo viên phải có trách nhiệm
xử lý, phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình
Trường hợp nếu có tình huống xảy ra phức tạp giáo viên không tự ý giải quyết mà cần thật bình tĩnh, tham mưu Hiệu trưởng để kịp thời chỉ đạo phối hợp
xử lý
2.2 Đánh giá tính khả thi và hiệu quả khi áp dụng các biện pháp, giải pháp này.
Giáo viên thực hiện đồng bộ các biện pháp, giải pháp trên có khả năng sẽ hạn chế thấp nhất các tình huống xảy ra trong lớp học và các các hoạt động giáo dục khác
Góp phần nâng cao tính hiệu quả giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh
3 Kiến nghị, đề xuất.
Không
9