Đánh giá quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ đô hà nội giai đoạn từ 1986 đến nay (tt)

Để có được bản luận văn tốt nghiệp này, tác giải xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến Trường Đại học kiến trúc Hà Nội, Trường kinh doanh và công nghệ, phòng đào tạo Sau đại

VŨ QUỐC TUẤN

ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH KIẾN TRÚC KHU CÔNG NGHIỆP Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN TỪ 1986 ĐẾN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

Hà Nội - 2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

VŨ QUỐC TUẤN

ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH KIẾN TRÚC KHU CÔNG NGHIỆP Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN TỪ 1986 ĐẾN NAY

Chuyên ngành : Kiến Trúc

Mã số: 60.58.01.02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS THIỀU VĂN HOAN

Hà Nội – 2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LỜI CÁM ƠN

Luận văn tốt nghiệp cao học được hoàn thành tại Trường Đại học kiến trúc Hà nội Để có được bản luận văn tốt nghiệp này, tác giải xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến Trường Đại học kiến trúc Hà Nội, Trường kinh doanh và công nghệ, phòng đào tạo Sau đại học, đặc biệt là PGS.TS Thiều Văn Hoan đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ tác giả với những chỉ dẫn khoa học quý giá trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành đề tài “Đánh giá quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ đô Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay.”

Xin trân thành cám ơn các thầy cô giáo, các nhà khoa học đã trực tiếp giảng dạy truyền đạt những kiến thức chuyên ngành kiến trúc cho bản thân tác giả trong những kỳ học vừa qua

Xin ghi nhận công sức và những đóng góp quý báu và nhiệt tình của các bạn học viên trong lớp Cao học Kiến trúc CH15K1 đã đóng góp ý kiến và giúp đỡ tác giả triển khai, điều tra thu thập số liệu ngoại nghiệp Có thể khẳng định sự thành công của luận văn này, trước hết thuộc về công lao của tập thể, của nhà trường, cơ quan, các nhà khoa học và xã hội Đặc biệt là sự quan tâm khuyến khích của gia đình

Một lần nữa tác giả xin chân thành cám ơn các đơn vị và các cá nhân

đã hết lòng quan tâm tới sự nghiệp đào tạo đội ngũ cán bộ ngành Kiến trúc Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp, phê bình của quý Thầy Cô, các nhà khoa học, đọc giả và các bạn đồng nghiệp

Xin trân thành cám ơn!

Vũ Quốc Tuấn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn của Pgs.Ts Thiều Văn Hoan Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây Những số liệu trong các bảng, biểu mục cho việc nghiên cứu, phân tích , nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau

có ghi rõ trong hạng mục tài liệu tham khảo

Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc

Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận văn của mình Trường Đại học kiến trúc Hà Nội không liên quan đến vi phạm tác quyền, bản quyền do tôi gây ra trong quá trình thực hiện (nếu có)

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Vũ Quốc Tuấn

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

MỤC LỤC

Lời cám ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục ký hiệu, chữ viết tắt

Danh mục hình minh họa

Danh mục bảng, biểu

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG: 5 Chương 1 THỰC TRẠNG VỀ QUY HOẠCH KIẾN TRÚC KHU CÔNG NGHIỆP Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI TỪ 1986 ĐẾN NAY 5 1.1 Các giai đoạn phát triển quy hoạch kiến trúc KCN trên địa bàn thủ đô

Hà Nội 5 1.1.1 Khái quát chung về thủ đô Hà Nội 5 1.1.2 Chính sách đầu tư phát triển công nghiệp ở thủ đô Hà Nội 6 1.2 Thực trạng quy hoạch kiến trúc KCN ở thủ đô Hà Nội giai đoạn từ

1986 đến nay 9 1.2.1 Đặc điểm các ngành công nghiệp của Hà Nội ở các giai đoạn

10 1.2.2 Phân bố xây dựng công nghiệp trên địa bàn thành phố 14 1.2.3 Thực trạng quy hoạch kiến trúc KCN trên địa bàn thủ đô Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay 18 1.3 Những công trình NCKH, luận văn hoặc luận án liên quan đến đề tài nghiên cứu 34 Chương 2: CƠ SỞ KHOA HỌC ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH KIẾN TRÚC KHU CÔNG NGHIỆP Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI 36 2.1 Cơ sở pháp lý và chủ trương đầu tư phát triển công nghiệp ở Hà Nội giai đoạn sau 1986 đến nay 36 2.1.1 Đường lối CNH của Đảng sau thời kỳ đổi mới 36 2.1.2 Chủ trương phát triển công nghiệp và KCN ở Hà Nội sau thời kỳ đổi mới 38 2.1.3 Các văn bản pháp lý về quản lý quy hoạch – kiến trúc KCN 41

2.2 Cơ sở về lý luận về quy hoạch – kiến trúc KCN 42

2.2.1 Các loại khu công nghiệp 42

2.2.2 Nguyên tắc bố trí khu công nghiệp 43

2.2.3 Nguyên tắc chung quy hoạch KCN 45

2.3 Kinh nghiệm quy hoạch kiến trúc các KCN 48

2.3.1 Ở trong nước 48

2.3.2 Ở nước ngoài 53

Chương 3: ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH KHU CÔNG NGHIỆP Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN TỪ 1986 ĐẾN NAY 58

3.1 Đánh giá về quy hoạch KCN tại thủ đô Hà Nội 58

3.1.1 Bố trí địa điểm các KCN 58

3.1.2 Loại hình KCN và quy mô chiếm đất 58

3.1.3 Cơ cấu sử dụng đất 58

3.1.4 Phân khu phân nhóm XNCN theo mức độ độc hại 59

3.1.5 Cơ sở hạ tầng 61

3.1.6 Giao thông cây xanh cảnh quan 62

3.1.7 Vấn đề nhà ở cho công nhân trong KCN 63

3.2 Đánh giá về Kiến trúc các XNCN trong KCN 64

3.3 Phân tích đánh giá Khu công nghiệp Nam Thăng Long 65

3.3.1 Phân tích đánh giá địa điểm KCN Nam Thăng Long 65

3.3.2 Loại hình và quy mô chiếm đất KCN Nam Thăng Long 67

3.3.3 Cơ cấu và nguyên tắc chung về quy hoạch KCN Nam Thăng Long 67

3.3.4 Đánh giá về quy hoạch sử dụng đất 70

3.3.5 Đánh giá về hạ tầng kỹ thuật KCN 72

3.3.6 Đánh giá về cây xanh và kiến trúc cảnh quan 78

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 82

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

Số hiệu

hình

bản

1

năm 2020

10

Architecture

53

Long

77

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

bảng, biểu

Long

24

xuất KCN Nam Thăng Long

24

trong KCN

47

1

MỞ ĐẦU

 Tính cấp thiết của đề tài

Từ năm 1992, nước ta đã và đang xây dựng hàng loạt các khu công nghiệp tập trung, nhiều khu công nghiệp đã và sẽ mọc lên ở Hà Nội Tuy nhiên quy hoạch kiến trúc các khu công nghiệp còn nhiều vấn đề phải bàn luận

Công nghiệp hóa là một trong những tiền đề quan trọng nhất của đô thị hóa, phần lớn trong các đô thị công nghiệp được coi là một trong bốn chức năng cơ bản của đô thị:

- Khu đất dân dụng

- Khu đất sản xuất công nghiệp

- Khu đất cây xanh nghỉ ngơi, giải trí

- Khu đất giao thông đối ngoại

Mối quan hệ cơ bản giữa các loại đất tạo thành một cơ cấu thống nhất, hài hòa và hỗ trợ cho nhau cùng phát triển

Hình 1: Sơ đồ cơ cấu mối quan hệ giữa các chức năng cơ bản

1 Đất dân dụng; 2 Đất cây xanh nghỉ ngơi, giải trí; 3 Đất sản xuất công nghiệp; 4 Đất giao thông [1]

2

Ở Việt Nam từ sau thời kỳ đổi mới (1986), công nghiệp đã phát triển nhanh chóng, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao đã hình thành

Hà Nội là thủ đô – trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước – nền công nghiệp đã được đầu tư phát triển mạnh mẽ

Hàng loạt các khu công nghiệp mới được hình thành để tạo nên bộ mặt

đô thị ngày càng văn minh hiện đại

Nghiên cứu về quy hoạch xây dựng công nghiệp ở Hà Nội, đặc biệt vấn

đề quy hoạch – xây dựng các khu công nghiệp để thấy có định hướng quy hoạch – xây dựng phát triển công nghiệp của thủ đô, những nguyên tắc cơ bản trong quy hoạch xây dựng các khu công nghiệp, thấy được thành tựu và các hạn chế để làm sáng tỏ thêm lý thuyết về công nghiệp vào thực tế là cần thiết

Vì vậy đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao

 Mục tiêu nghiên cứu

- Cho thấy được toàn cảnh về sự phát triển công nghiệp trên địa bàn thủ

đô từ giai đoạn năm (1986) từ khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, và sự vận dụng các lý thuyết quy hoạch – xây dựng đô thị và thực tiễn trong nước vào quy hoạch xây dựng công nghiệp của Hà Nội

- Đánh giá thực trạng xây dựng các khu công nghiệp trên địa bàn của

Hà Nội

- Rút ra các bài học và kinh nghiệm cho việc hình thành xây dựng các khu công nghiệp mới hoặc cải tạo các khu công nghiệp hiện có

Mỗi thời kỳ phát triển công nghiệp đều có những đặc thù riêng nên quy hoạch công nghiệp cũng cần có những đặc thù nhất định để phù hợp với sự phát triển công nghiệp, ở mỗi thời kỳ phát triển công nghiệp đều có những thành công và thất bại, từ đó rút ra được kinh nghiệm tiếp tục nghiên cứu và phát triển

3

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

+ Quy hoạch lựa chọn vị trí

+ Quy hoạch sử dụng đất

+ Quy hoạch thu hút đầu tư

Phạm vi nghiên cứu:

+ Xu hướng phát triển của công nghiệp, kiến trúc và quy hoạch khu công nghiệp, tiến bộ và những khó khăn trong quá trình phát triển công nghiệp, sự hình thành của các khu công nghiệp, từ đó đúc kết và rút ra được những khó khăn, tồn đọng trong quá trình nghiên cứu và phát triển quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp, và đã xác định được các phạm vi nghiên cứu sau đây:

+ Thủ đô Hà Nội

+ Bối cảnh của nghiên cứu

+ Làm rõ chính sách phát triển quy hoạch khu công nghiệp

+ Nghiên cứu hiện trạng và triển vọng tương lai

+ Nghiên cứu và đưa ra những đánh giá về quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở giai đoạn từ 1986 đến nay tại thủ đô Hà Nội

 Phương pháp nghiên cứu

Phân tích tình hình phát triển kinh tế chung của đất nước, cũng như chính sách đổi mới, phục vụ cho nền kinh tế công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong thời kỳ đổi mới từ năm 1986 đến nay tại thủ đô Hà Nội

Nghiên cứu về chính sách, đường lối phát triển công nghiệp của thủ đô

Hà Nội từ năm 1986 đến nay, kết hợp tài liệu liên quan, các nghiên cứu khoa học để đưa ra được những dẫn chứng cụ thể về sự phát triển công nghiệp, quy hoạch khu công nghiệp

Từ những lý luận thực tiễn trên sách báo, tạp trí, chủ chương của Đảng

và nhà nước lấy đó làm cơ sở lý luận đưa ra những khẳng định và đánh giá

4

trong đề tài nghiên cứu “Đánh giá quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ

đô Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay”

 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Đề tài “Đánh giá quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ đô Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay.” Nói về quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp từ khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, với khẩu hiệu Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá để đưa đất nước thoát ra khỏi một nền nông nghiệp nghèo nàn và còn lạc hậu, đề tài cho đọc giả cái nhìn trân thực nhất tại sao lại có sự hình thành các khu công nghiệp như ngày nay, và sự hình thành phát triển của khu công nghiệp ra sao

 Cấu trúc luận văn

Luận văn bao gồm:

+ Mở đầu

+ Nội dung gồm 3 chương luận văn

Chương 1: Thực trạng về quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ

đô Hà Nội từ 1986 đến nay

Chương 2: Cơ sở khoa học đánh giá quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp ở thủ đô Hà Nội

Chương 3: Đánh giá quy hoạch xây dựng khu công nghiệp ở thủ đô Hà Nội giai đoạn từ 1986 đến nay

+ Phần kết luận, kiến nghị

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

82

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

A KẾT LUẬN:

Từ những kết quả nghiên cứu và những so sánh với thực tiễn, rút ra được những kết luận sau:

- Hà Nội là trung tâm đầu não kinh tế của cả nước, nên nhiều ngành nghề mũi nhọn, quan trọng đều được tập trung tại đây, đặc biệt là các KCN được tính là nhiều nhất tại miền Bắc, do vậy việc tập trung vào nghiên cứu và phát triển quy hoạch kiến trúc là cần thiết, tuy nhiên thực trạng hiện nay về quy hoạch kiến trúc KCN tại thủ đô Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế và chưa được tập trung và phát huy

+ Các KCN đã tuân thủ nghiêm ngặt trong việc thiết kế quy hoạch kiến trúc KCN theo quy chuẩn KCN trong đô thị

+ Các KCN đã giải quyết được vấn đề việc làm cho nhiều công nhân

+ Nhiều Khu công nghiệp chưa áp dụng được công nghệ, nghiên cứu và những tiến bộ về tổ chức không gian kiến trúc công nghiệp, cảnh quan, quy hoạch,

hệ thống xử lý nước thải, rác thải của nước ngoài hiện nay vào các KCN của việt Nam

+ Các KCN hầu hết đều tuân thủ theo quy chuẩn thiết kế XNCN trong KCN nên dẫn đến sự đơn điệu trong kiến trúc công nghiệp, chưa có sự đột phá và nổi bật trong thiết kế kiến trúc công nghiệp

+ Nhiều KCN thường đặt cạnh các khu đô thị vẫn chưa tính đến việc phát triển dài hạn để chuẩn bị cho việc mở rộng và nâng cấp quy mô của các KCN

- Quan điểm về quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp:

+ Thiết kế mang tính chất bền vững, hướng tới công nghệ cao và tương lai + Thiết kế phù hợp với xu hướng phát triển của đô thị

+ Thiết kế với những công nghệ mới, tân tiến và học hỏi những công nghệ mới, nghiên cứu mới của nước ngoài

83

+ Nâng cao trình độ chuyên môn, có sự kết hợp giữa thực tiễn và nghiên cứu

- Đề xuất phát triển quy hoạch kiến trúc Khu Công Nghiệp tại thủ đô Hà Nội: + Tiếp cận và học hỏi kinh nghiệm của các nước trên thế giới, để đáp ứng được dây chuyền công nghệ mới tân tiến trên thế giới đưa vào các mô hình sản xuất của thủ đô

+ Sáng tạo, và nâng cao sự nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn nhằm giảm sự đơn điệu và nhàn chán trong việc thiết kế, nâng cao hiệu quả sản xuất và đời sống của công nhân trong các KCN

+ Luôn luôn cải tiến trong việc thiết kế, quy hoạch kiến trúc KCN phát huy tiềm năng của quy hoạch kiến trúc KCN cũng như tiềm năng sản xuất của KCN

B KIẾN NGHỊ:

Từ những kết quả nghiên cứu cho thấy :

- Cần tập trung phát triển và nghiên cứu những ngành công nghiệp mũi nhọn

ở Hà Nội với quy hoạch hướng tới những năm 2030 – 2050 Quy hoạch các khu công nghiệp một cách tập trung theo từng ngành sản xuất và nên nghiên cứu các khu công nghiệp cạnh nhau có thể tương hỗ với nhau trong các lĩnh vực sản xuất, giảm thiểu chi phí vận chuyển và giá thành sản xuất

- Tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ công nghệ trong sản xuất công nghiệp, cũng như các đội ngũ kiến trúc sư tiếp cận nhiều hơn với các sản phẩm công nghệ cũng như kinh nghiệm và nghiên cứu mới của trong cũng như nước ngoài, kích thích sự sáng tạo và nâng cao hiệu quả trong sản xuất cũng như trong quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp tại thủ đô Hà Nội nói riêng và quốc gia nói chung

- Tiếp thu thêm nhiều nghiên cứu và công trình quy hoạch kiến trúc khu công nghiệp của nước ngoài để kích thích thêm tính sáng tạo và quy mô xây dựng của các khu công nghiệp tại thủ đô Hà Nội

Tài liệu tham khảo

I Sách

1 Nguyễn Thế Bá Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị NXB Xây Dựng 2004

2 Dương Trọng Bình Nguyên lý thiết kế kiến trúc công nghiệp

3 Nguyễn Duy Cừ Quy hoạch khu công nghiệp NXB Xây Dựng 2003

4 Đại Học Kiến Trúc Hà Nội Lịch sử phát triển kiến trúc công nghiệp thế giới

5 Đại học Xây Dựng Tuyển tập đồ án kiến trúc công nghiệp 2006 NXB Xây Dựng

2006

6 Trần Đình Hiếu Lịch sử kiến trúc Việt Nam

7 Nguyễn Nam Bố cục kiến trúc công trình công nghiệp NXB Xây Dựng 2008

8 Nguyễn Minh Thái Thiết kế kiến trúc công nghiệp NXB Xây Dựng 2004

9 Nguyễn Minh Thái Thiết kế cấu tạo kiến trúc nhà công nghiệp NXB Xây Dựng

2004

10 Lê Hữu Trình (2011) Nguyên lý thiết kế kiến trúc công nghiệp

11 Lê Hữu Trình (2011) Giáo trình nguyên lý thiết kế kiến trúc công nghiệp

12 Nguyễn Tại, Phạm Đình Tuyển Kiến trúc công nghiệp NXB Xây Dựng 2010

13 Nguyễn Tại, Phạm Đình Tuyển Quy hoạch khu công nghiệp và lựa chọn địa

điểm xây dựng xí nghiệp công nghiệp NXB Xây Dựng 2010

II Văn bản pháp luật

14 Quyết định Thủ tướng Chính phủ (2006) Quyết định số 1107/QĐ-TTg, ngày

21/8/2006 phê duyệt Quy hoạch phát triển các KCN Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020

15 Văn bản (2012) Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2012) Kỷ yếu Hội nghị tổng kết 20

năm xây dựng và phát triển KCN, khu chế xuất, khu kinh tế ở Việt Nam, ngày 17/2/2012