Các trang trong thể loại “bệnh học thực vật”

Bệnh học thực vậtLát cắt theo mặt cắt ngang của 1 thân cây bị bệnh Bệnh học thực vật là một lĩnh vực chuyên nghiên cứu về nguyên nhân, triệu chứng, bệnh trạng của thực vật, dựa vào đó đư

Mục lục

1.1 Nguyên nhân 1

1.2 Tác hại 1

1.3 Khắc phục 1

1.4 Xem thêm 1

1.5 am khảo 1

2 Bệnh học thực vật 2 2.1 Xem thêm 2

2.2 am khảo 2

3 Bệnh thán thư 3 3.1 Xem thêm 3

3.2 am khảo 3

4 Bệnh vàng lá gân xanh 4 4.1 Phân bố 4

4.2 Triệu chứng 4

4.2.1 Lá 4

4.2.2 Hoa 4

4.2.3 ả 4

4.2.4 Rễ 4

4.3 Phòng trừ 4

4.4 Phân biệt 5

4.5 am khảo 5

4.6 Liên kết ngoài 5

5 Ceriporia spissa 6 5.1 Chú thích 6

5.2 am khảo 6

6 Colletotrium capsici 7 6.1 Liên kết ngoài 7

6.2 am khảo 7

i

7.2 Chú thích 8

7.3 am khảo 8

8 Colletotrium orbiculare 9 8.1 Liên kết ngoài 9

8.2 am khảo 9

9 Colletotrium trifolii 10 9.1 Liên kết ngoài 10

9.2 am khảo 10

10 Đạo ôn hại lúa 11 10.1 Vị trí gây hại 11

10.2 Đặc điểm phát sinh, phát triển của bệnh 11

10.3 Biện pháp phòng trừ tổng hợp 11

10.3.1 Biện pháp giống 11

10.3.2 Dự tính dự báo 11

10.3.3 Biện pháp canh tác 11

10.3.4 Biện pháp hóa học 12

10.4 am khảo 12

10.5 Tài liệu 12

11 Hexagonia hydnoides 13 11.1 Hình ảnh 13

11.2 am khảo 13

11.3 Liên kết ngoài 13

12 Lentinus tigrinus 14 12.1 Chú thích 14

12.2 am khảo 14

13 Phellinus noxius 15 13.1 Chú thích 15

13.2 am khảo 15

14 Phyllosticta cucurbitacearum 16 14.1 Liên kết ngoài 16

14.2 Chú thích 16

14.3 am khảo 16

15 Phyllosticta platani 17 15.1 Liên kết ngoài 17

MỤC LỤC iii

15.2 Chú thích 17

15.3 am khảo 17

16 Phytophthora cactorum 18 16.1 Liên kết ngoài 18

16.2 am khảo 18

17 Phytophthora cambivora 19 17.1 Chú thích 19

17.2 am khảo 19

18 Phytophthora citricola 20 18.1 Liên kết ngoài 20

18.2 am khảo 20

19 Phytophthora erythroseptica 21 19.1 Hình ảnh 21

19.2 Liên kết ngoài 21

19.3 am khảo 21

20 Phytophthora katsurae 22 20.1 am khảo 22

20.2 Liên kết ngoài 22

21 Phytophthora medicaginis 23 21.1 Hình ảnh 23

21.2 Liên kết ngoài 23

21.3 Chú thích 23

21.4 am khảo 23

22 Phytophthora nicotianae 24 22.1 Hình ảnh 24

22.2 Liên kết ngoài 24

23 Phytoplasma 25 23.1 Hình ảnh 25

23.2 am khảo 25

24 Rigidoporus ulmarius 26 24.1 Hình ảnh 26

24.2 Chú thích 26

24.3 Chú thích 26

24.4 am khảo 26

26 Stereum hirsutum 28

26.1 Hình ảnh 28

26.2 Chú thích 28

26.3 am khảo 28

27 Trametes hirsuta 29 27.1 Hình ảnh 29

27.2 Chú thích 29

27.3 am khảo 29

28 Triaptum biforme 30 28.1 Hình ảnh 30

28.2 Chú thích 30

28.3 am khảo 30

29 Tyromyces ioneus 31 29.1 Chú thích 31

29.2 am khảo 31

30 Tyromyces galactinus 32 30.1 Chú thích 32

30.2 am khảo 32

30.3 Nguồn, người đóng góp, và giấy phép cho văn bản và hình ảnh 33

30.3.1 Văn bản 33

30.3.2 Hình ảnh 34

30.3.3 Giấy phép nội dung 36

Chương 1

Bệnh hại gỗ

Bệnh hại gỗ là những loại bênh cây mà bộ phận bị gây

hại là gỗ của thân cây

1.3 Khắc phục

• Sử dụng phương pháp phòng trừ tổng hợp IPM

• Sử dụng thuốc hóa học, tẩm các hóa chất bảo quản

• Ngâm trong môi trường yếm khí (ngâm bùn), đây

là phương pháp cổ truyền, dễ làm và rất hiệu quả

Bệnh học thực vật

Lát cắt theo mặt cắt ngang của 1 thân cây bị bệnh

Bệnh học thực vật là một lĩnh vực chuyên nghiên cứu

về nguyên nhân, triệu chứng, bệnh trạng của thực vật,

dựa vào đó đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả

nhất

ực vật bị bệnh là hiện tượng khi thực vật không đủ

khả năng thích ứng với những biến đổi của môi trường

hoặc với những kích thích của những sinh vật khác, làm

đảo lộn hoạt động sinh lý, gây bất lợi đến sinh trưởng

hoặc làm thực vật bị chết, nếu trên diện lớn có thể dẫn

đến tổn thất về kinh tế và sinh thái

Tùy thuộc vào cách phân loại các loại cây trồng theo

mục đích mà người ta phân thành một số lĩnh vực nhỏ

trong bệnh học thực vật:

• Bệnh cây nông nghiệp: Những bệnh liên quan,

ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của các

cây trồng sản xuất chính trong nông nghiệp, làm

tổn thất về kinh tếnông nghiệp

• Bệnh cây lâm nghiệp:Bệnh hại cây trồng chủ yếu

trong sản xuấtlâm nghiệp

eo các bộ phận bị gây bệnh mà phân thành:

• Bệnh hại lá: Gây tổn thương dến bộ phận dinh

• Bệnh hại vỏ cây: Ảnh hưởng đến phần vỏ cây.

• Bệnh hại gỗ: ường là các dạng nấm, rêu, ký sinh

làm hại gỗ

• Bệnh hại rễ: Tấn công bộ rễ của thực vật.

eo các nguyên nhân gây bệnh và cách truyền nhiễm

mà phân thành:

• Bệnh cây không truyền nhiễm: Nguyên nhân gây

bệnh do các yếu tố của điều kiện ngoại cảnh (thờitiết, độ ẩm, thành phần dinh dưỡng)gây nên

• Bệnh cây truyền nhiễm: Do sinh vật gây nên:

cây ký sinh, nấm, sinh vật nhâh nguyên thủy,phytoplasmas, giun tròn,…

2.1 Xem thêm

Bệnh học

2.2 Tham khảo

2

Chương 3

Bệnh thán thư

Bệnh thán thư là bệnh hại trên cây trồng, có thể gây hại

trên các bộ phận từ lá, cành, chồi non, quả non Bệnhđược gây ra bởi tác nhânColletotrichum gloeosporioides

vàCephaleures virescens.[1]

Trên bộ phận bị bệnh của cây xuất hiện các vết đốmlớn màu nâu xẫm, có viền nâu đỏ Vết đốm sẽ lan rộng

và có thể tạo ra vết hoại tử Đối với các vết bệnh trên

lá, khi nhìn mặt dưới có thể thấy xuất hiện lấm tấm bào

tử màu đen, nhìn rõ được trên kính lúp

Bệnh thường lây truyền nhờ nước hoặc gió Xuất hiệnvào mùa mưa ẩm hoặc do tưới ẩm nhiều lên bề mặt lámột cách không kiểm soát

Phun phòng bằngdung dịch Boóc đô

3.1 Xem thêm

• Bệnh mốc sương

3.2 Tham khảo

[1] http://iasvn.org/chuyen-muc/Benh-than-thu-8213.html

3

Bệnh vàng lá gân xanh

Bệnh vàng lá greening hay còn gọi là bệnh vàng lá gân

xanh (tiếng Anh: Citrus Vein Phloem Degeneration, viết

tắt CVPD) làbệnhphổ biến của các loài thực vật thuộc

chi Cam chanhdo vi khuẩn Gram-âm chưa rõ đặc tính

Candidatus Liberibacter spp.tấn công mạch dẫn của cây,

lây lan qua mắt ghép

4.1 Phân bố

Bệnh này được mô tả lần đầu tiên vào năm1929và được

công bố tạiTrung ốcnăm1943, tại đây bệnh có tên

gọi hoàng long bệnh ( , nghĩa là “bệnh rồng vàng”)

Đài Loan bị ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh này năm

1951 châu Phi công bố trường hợp đầu tiên năm1947

tạiNam Phi, nơi mà dịch bệnh vẫn còn lan rộng

Bệnh phổ biến chủ yếu tại các khu vựcnhiệt đới và

cận nhiệt đới châu Á Hầu hất các vùng trồng các

loài cây cam chanh tại châu Á đều dính phải, trừ

Nhật Bản Bệnh này cũng khiến cho vùng trồngcam

sành tại Bố Hạ, Bắc Giang bị xóa sổ Bệnh vàng lá

gân xanh đã ảnh hưởng lớn tới mùa màng tạiTrung

ốc,Đài Loan,Ấn Độ,Sri Lanka,Malaysia,Indonesia,

Myanma, Philippines, Pakistan, ái Lan, quần đảo

Ryukyu, Nepal, Réunion, Mauritius, và Afghanistan

Các khu vực ngoài châu Á cũng từng công bố có bệnh:

Ả Rập Saudi,Brasilvà,Florida(Hoa Kỳ) kể từ năm1998

4.2 Triệu chứng

Biểu hiện đặc trưng của bệnh là phiến lá hẹp, khoảng

cách giữa các lá ngắn lại, có màu vàng, nhưng gân chính

và gân phụ vẫn còn màu xanh và nhỏ, mọc thẳng đứng

như tai thỏ, nên có tên gọi bệnh vàng lá gân xanh.

Cây thường ra hoa trái mùa, hoa ít và hay rụng

4.2.3 Quả

ả nhỏ hơn bình thường, méo, khi bổ dọc thì tâm quả

bị lệch hẳn sang một bên, quả có quầng đỏ từ dưới đítlên Hạt trên quả bị bệnh thường bị thối, có màu nâu

4.2.4 Rễ

Khi dính bệnh hệ thống rễ cây bị thối nhiều, đa phần rễ

tơ bị mất chỉ còn hệ thống rễ chính, thậm chí rễ chínhcũng thối

Các triệu chứng trên xuất hiện từng cành, từng câytrong vườn, có khi xuất hiện trên cả vườn Sự kết hợpgiữa các triệu chứng trên với việc xuất hiện của rầychổng cánh(Diaphorina citri) trên vườn là cần thiết cho

• Tạo tán, tỉa cành để vườn thông tháo, tránh giao

tán; bón phân cân đối và vừa đủ, không quá lạmdụng nhất là phân đạm để hướng cho cây ra đọtnon tập trung

• Điều khiển cho cây ra đọt đồng loạt, thăm vườn

thường xuyên để khi phát hiệnrầy chổng cánhvàphun thuốc trừ rầy phun đều khắp cả cây và tậptrung vào nơi có đọt non, lá non

• Khi phát hiện trong vườn có cây bệnh thì cần cắt

sâu hoặc nhổ bỏ và đem hủy để giảm áp lực bệnhtrong vùng

4

4.6 LIÊN KẾT NGOÀI 5

• Dùng thiên địch diệt rầy chổng cánh (chẳng hạn

nuôi kiến vàng)

4.4 Phân biệt

Đối với bệnh vàng lá gân xanh thì thường biểu hiện

triệu chứng ở những cây phía ngoài vườn nhiều hơn

ở trong; trên một cây có nhánh nặng, nhánh nhẹ và

có nhánh không bị bệnh Diễn biến bệnh tương đối

nhanh nên chết rất nhanh từ nhánh bị nặng đến nhánh

nhẹ Trên quả đặc biệt làquýt đườngthì biểu hiện triệu

chứng đầu tiên là trái có quầng đỏ từ dưới đít trái lên

trên đến khoảng nửa trái thì rụng, khi bổ ra sẽ thấy tâm

lệch qua một bên và hạt bị thối

Có thể phân biệt cây bị bệnh vàng lá gân xanh với hiện

tượng cây bị thiếukẽm: cây thiếu kẽm có thể biểu hiện

đồng loạt trên tất cả các cây hay ở một hướng hoặc một

thửa nào đó trong vườn, triệu chứng giống nhau, không

có nhánh bị nặng hay nhẹ Mức độ diễn biến rất chậm,

có thể kéo dài trong nhiều năm sau cây mới chết tuỳ

theo điều kiện chăm sóc

• Citrus Greening Brochure

• Citrus Greening Disease:essential data

Ceriporia spissa

Ceriporia spissa là một loài nấm thuộc họ

Hapalopilaceae Đây là một sinh vật gây bệnhcho cây

Chương 6

Colletotrichum capsici

Colletotrium capsici là một sinh vật gâybệnh chocâykhiến rụi lá ở các loàiChlorophytum borivilianum,

húng quế,đậu hồivàớtcũng như bệnh lụi mầm con ở

đậu săngvà thối cây ởcây trạng nguyên

Colletotrichum gossypii

Colletotrium gossypii là một loài nấm gây bệnh cho

cây Loài nấm này gây lở loét ở cây bông gòn Nó sinhsản vô tính trên cây.[1]Bào tử đính chỉ có một nhân

7.1 Liên kết ngoài

• Index Fungorum

• USDA ARS Fungal Database

7.2 Chú thích

[1] Hasselbring H (1906) “e Appressoria of the

Anthracnoses” Botanical Gazee 42 (2): 135–142.

7.3 Tham khảo

• Dữ liệu liên quan tớiColletotrichum Gossypiitại

Wikispecies

8

Chương 8

Colletotrichum orbiculare

Colletotrium orbiculare là một sinh vật gây bệnh

cho các loại dưa như dưa hấu, dưa gang,dưa chuột…

8.1 Liên kết ngoài

• Index Fungorum

• USDA ARS Fungal Database

8.2 Tham khảo

[1] Sherriff, Christine; Whelan, Mitzi J.; Arnold, Gillian

M.; Lafay, Jean-Francois; Brygoo, Yves; Bailey, John

A (1994) “Ribosomal DNA Sequence Analysis Reveals

New Species Groupings in the Genus Colletotrichum”

Experimental Mycology 18 (2): 121–138.ISSN 0147-5975

doi:10.1006/emyc.1994.1014

Phương tiện liên quan tớiColletotrichum orbicularetại

Wikimedia Commons

9

Chương 10

Đạo ôn hại lúa

Bệnh đạo ôn do nấmPyricularia oryzaegây ra, là một

trong vài loại dịch hại nguy hiểm đối với cây lúa ở Việt

Nam và nhiều nước khác trong khu vực

10.1 Vị trí gây hại

Nấm bệnh có thể tấn công trên lá, trên cổ bông (cổ gié)

hoặc trên hạt

Trên lá: bệnh hại chủ yếu ở giai đoạn mạ - đẻ nhánh,

cổ bông và hạt Lúc đầu vết bệnh chỉ nhỏ như đầu mũi

kim, màu xám xanh giống như bị nước sôi, sau chuyển

sang màu nâu, rồi lan rộng dần ra thành hình thoi, xung

quanh màu nâu đậm, giữa màu xám trắng Nếu nặng,

nhiều vết liên kết lại với nhau tạo thành mảng lớn, có

thể làm lá bị khô cháy, cây lúa lụi tàn, gây thất thu năng

suất nghiêm trọng

Trên cổ bông (cổ gié): nấm bệnh tấn công trên cổ bông

(cổ gié) làm cản trở việc vận chuyển chất dinh dưỡng từ

cây lúa lên nuôi bông, nuôi hạt, hạt lúa sẽ bị lép lửng

Nếu bệnh tấn công sớm có thể làm cho hạt lúa bị lép

hoàn toàn Vết bị bệnh lúc đầu có màu xám xanh, sau

chuyển dần sang màu nâu, nâu đậm Nếu ẩm độ không

khí cao, chỗ vết bệnh sẽ mọc một lớp nấm mốc màu

xám xanh, dễ bị gãy, làm ruộng lúa trở nên xơ xác

Trên hạt: vết bệnh có hình tròn, viền nâu, tâm màu xám

trắng, đường kính khoảng 1 – 2 mm, làm hạt lúa bị lem

lép, Nếu bị bệnh sớm, hạt lúa có thể bị lép hoàn toàn

10.2 Đặc điểm phát sinh, phát triển

của bệnh

ời tiết khí hậu: nấm ưa nhiệt độ tương đối thấp (20

-23C), ẩm độ không khí bão hòa và trời âm u

ở Miền Bắc Việt Nam, trà lúa Mùa muộn trỗ-chín, hoặc

vụ lúa Đông Xuân vào giai đoạn con gái- đứng cái-làm

đòng là những cao điểm của bệnh trong năm

Đất đai, phân bón: chân ruộng trũng, khó thoát nước

bệnh nặng Bón phân đạm quá nhiều, quá muộn hoặc

vào lúc nhiệt độ không khí thấp và cây còn non đều

làm bệnh nặng Bón kali trên nền đạm cao sẽ làm bệnhtăng

Giống lúa: giống có tỷ lệ SiO2/N cao, chứa nhiềupolyphenon, hình thành nhiều phytoalexin đẻ nhánhtập trung, ống rơm dày, lá cứng là những giống chốngchịu bệnh tốt

10.3 Biện pháp phòng trừ tổng hợp 10.3.1 Biện pháp giống

1 Không gieo trồng giống nhiễm bệnh, không lấylúa ở những ruộng đã bị bệnh đạo ôn ở vụ trước

để làm giống cho vụ sau

2 Chọn giống có gen kháng bệnh đạo ôn

3 Chọn giống sạch bệnh: xử lý hạt giống bằng nướcnóng 540C trong 10 phút hoặc xử lý bằng thuốchoá học

10.3.2 Dự tính dự báo

Điều tra bệnh, phân tích các yếu tố: nguồn bệnh, thờitiết, sinh trưởng của cây, đất đai, phân bón, cơ cấu giốnglúa

lá lúa để cây lúa luôn khỏe mạnh, không bị tốt lốp,

có sức chống đỡ với bệnh

4 Kiểm tra ruộng lúa thường xuyên để kịp thời pháthiện và có biện pháp phòng trị bệnh kịp thời Nếuphát hiện có bệnh, mà thời tiết đang phù hợp chobệnh (trời lạnh, đêm và sáng sớm có nhiều sương

11

10.3.4 Biện pháp hóa học

Khi dùng thuốc hóa học theo nguyên tắc 4 đúng và

phun khi phát hiện ổ bệnh trên đồng ruộng Các hoạt

chất và thuốc thương phẩm tương ứng có thể tìm thấy

trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử

dụng tại Việt Nam

10.4 Tham khảo

• “Đạo ôn hại lúa” Truy cập ngày 7 tháng 7 năm

2012

10.5 Tài liệu

• Giáo trình “Bệnh cây đại cương” Chủ biên: GS.TS.

Vũ Triệu Mân, Nhà xuất bản Nông nghiệp

• Giáo trình “Bệnh cây chuyên khoa” Chủ biên:

GS.TS Vũ Triệu Mân, Nhà xuất bản Nông nghiệp

• Giáo trình " Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật” Chủ

biên: PGS.TS Nguyễn Trần Oánh

• www.spchcmc.vn/vn/TTNN/ZWOTKR032438/

YYEBFG103530

• agriviet.com/nd/251-benh-dao-on -rice-blast-disease

• www.vaas.org.vn/Images/caylua/02/index.htm

• Từ điển sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở Việt Nam,

nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội, 2005

Chương 11

Hexagonia hydnoides

Hexagonia hydnoides là một loài nấm thuộc họ

Polyporaceae Đây là một sinh vật gâybệnh cho cây

• Hexagonia hydnoidestạiIndex Fungorum

Phương tiện liên quan tới Hexagonia hydnoides tại

Wikimedia Commons

13

Chương 13

Phellinus noxius

Phellinus noxius là một loài Basidiomycetes trong

họHymenochaetaceae Loài này được CornerG Cunnmiêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.[1]

Đây là loài gây hại của câyAcacia mangium, phát triển

Phyllosticta cucurbitacearum

ả bào tử mọc nhô nổi lên mặt vết bệnh , hình cầu,

có miệng rộng bào tử thoát ra thành dòng, bào tử đơn

bào, hình trứng hay hình bầu dục, không màu

Phyllosticta cucurbitacearum, tiếng Anh thường gọi

là "Phyllostictaleaf spot”, là một loàinấm gây bệnhcho

Chương 15

Phyllosticta platani

Phyllosticta platani là mộtloài nấm gây bệnh cho cây

có ở Đông Bắc châu Mỹ và châu Âu.[1]

15.3 Tham khảo

• Dữ liệu liên quan tới Phyllosticta platani tại

Wikispecies

17

Phytophthora cactorum

Phytophthora cactorum là một sinh vật gâybệnh chocây, chúng làm thối rữa rễ các loàiđỗ quyênvà nhiềuloài khác