Mục đích của nghiên cứu đề tài tìm hiểu tình hình sử dụng vốn vay và hiệu quả sử dụng vốn vay của các hộ nghèo dân tộc Khmer tại 3 xã Bình Phú, Huyền Hội và Phương Thạnh của huyện Càng L
Trang 1-iii-
TÓM TẮT
Vốn vay hộ nghèo của NHCSXH Việt Nam nói chung và NHCSXH huyện Càng Long nói riêng đã và đang chuyển tải một lượng vốn vay không nhỏ đến các hộ nghèo nhằm góp phần tạo công ăn việc làm, tạo thu nhập cho người dân, thực hiện
có hiệu quả chương trình giảm nghèo bền vững Tuy nhiên thực tế cho thấy tình hình
sử dụng vốn vay ưu đãi của người nghèo từ NHCSXH huyện Càng Long vẫn còn nhiều hạn chế Mục đích của nghiên cứu đề tài tìm hiểu tình hình sử dụng vốn vay và hiệu quả sử dụng vốn vay của các hộ nghèo dân tộc Khmer tại 3 xã Bình Phú, Huyền Hội và Phương Thạnh của huyện Càng Long, từ đó đề ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay của các hộ nghèo
Căn cứ vào định hướng phát triển của địa phương và những lý thuyết nghiên cứu đã được công nhận Tác giả đã thu thập và giới thiệu các cơ sở lý thuyết về hiệu quả sử dụng vốn vay của các hộ nghèo ở chương 1: Qua nội dung trên tác giả
đã định hướng đề tài nghiên cứu về ý nghĩa, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay tín dụng ưu đãi của hộ nghèo, qua đó trình bày thêm một số kinh nghiệm
về nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi hộ nghèo để thực hiện công tác giảm nghèo bền vững
Ở phần chương 2 tác giả giới thiệu tổng quan về hoạt động của NHCSXH huyện Càng Long và địa bàn cần nghiên cứu từ đó tìm ra thực trạng hoạt động cho vay vốn ưu đãi của NHCSXH huyện Càng Long, thực trạng về hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi hộ nghèo, nội dung đi sâu vào phân tích hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi của hộ nghèo, qua đó đánh giá được những thành công, hạn chế và nguyên nhân tác động đến tính hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi của hộ nghèo
Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn được thể hiện ở Chương 3 là dựa trên cơ sở những hạn chế ở Chương 2 Các giải pháp đề xuất được tính toán và sắp xếp thực hiện theo thứ tự ưu tiên được dựa vào tính hiệu quả của việc sử dụng vốn vay của hộ nghèo Đồng thời trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu quả
sử dụng vốn vay ưu đãi
Trang 2-iv-
ABSTRACT
Poor loans of Vietnam Social Pocial Bank in general and in particular Cang Long District Social Pocial Bank has transferred a significant amount of loans to the poor people to contribute to creating jobs, generating income for local people, carried out effective sustainnable poverty reduction programs However the fact that the use of concessional loans of the poor people from Cang Long district SPB still limited The purpose of the study subjects to learn the use of loans an loan efficiency
of the Khmer poor households in Phu Binh 3, Phuong Thanh Huyen’s Association and Cang Long district, which set out the measures to improve the efficiency of the use of loans to poor households
Based on the orientation of the local development and the theory research has been recognized The author has collected and introduced the theoretical basis of effective use of loans for poor households in chapter 1: Through content authors oriented research topics of significance, performance evaluation critreia effective use
of concessional credit loans for poor households, thereby presenting some experience
on improving the efficiency of use of preferential loans to poor implementation of sustainable poverty reduction
In the second chapter the authors present an overview of the activities of the Social Policy Bank Cang Long district and areas that need research to find out the status of activities for preferential loans VBSP Cang Long District, actual efficiency use of concessonal loans to poor households, content analysis going into efficiency preferential loans for poor households, thereby assess success, and causes limited impact on efficiency preferential credit for poor households
The measures to improve efficiency as demonstrated in Chapter 3 is based on the limitations in Chapter 2 The proposed solution is calculated and sorted in order of implementation is based on the priority the effectiveness of the use of loans for poor households Also on that basis to make effective solutions to improve the use of concessional loans
Trang 3-v-
MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
ABSTRACT iv
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT x
DANH SÁCH CÁC HÌNH xi
DANH SÁCH CÁC BẢNG xii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2
3 Giới hạn đề tài 5
4 Mục tiêu nghiên cứu 5
4.1 Mục tiêu chung 5
4.2 Mục tiêu cụ thể 5
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6 Phương pháp nghiên cứu 6
6.1 Phương pháp thu thập số liệu 6
6.2 Phương pháp phân tích 7
6.3 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 8
7 Bố cục của luận văn 8
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍN DỤNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN VAY CỦA HỘ NGHÈO 10
1.1.Khái niệm, đặc điểm của tín dụng 10
1.1.1 Khái niệm tín dụng 10
1.1.2 Đặc điểm của tín dụng 11
Trang 4-vi-
1.2 Tín dụng đối với hộ nghèo và hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo 11
1.2.1 Khái niệm hộ gia đình, hộ nghèo 11
1.2.2 Tín dụng đối với hộ nghèo 12
1.2.2.1 Vai trò tín dụng đối với hộ nghèo 12
1.2.2.2 Mục tiêu tín dụng đối với hộ nghèo 12
1.2.2.3 Nguyên tắc cho vay và đối tượng cho vay 12
1.2.2.4 Những hộ nghèo không thuộc đối tượng vay vốn của NHCSXH 13
1.2.2.5 Điều kiện vay vốn, thời hạn và lãi suất cho vay đối với hộ nghèo 13
1.2.3 Hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi vay của hộ nghèo 14
1.2.3.1 Khái niệm 14
1.2.3.2 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi của hộ nghèo 15
1.2.4 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi 15
1.2.4.1 Chỉ tiêu về số vòng quay vốn vay 15
1.2.4.2 Chỉ tiêu về khả năng sinh lợi 16
1.2.4.3 Chỉ tiêu hệ số đảm nhiệm 16
1.2.4.4 Chỉ tiêu khả năng thanh toán lãi vay 16
1.2.4.5 Chỉ tiêu khả năng thanh toán 16
1.3 Bài học kinh nghiệm về nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi hộ nghèo để thực hiện công tác xoá đói giảm nghèo 17
1.3.1 Kinh nghiệm ở một số tỉnh lân cận 17
1.3.1.1 Gắn kết các tổ chức xã hội với NHCSXH giúp nông dân phát triển sản xuất từ vốn vay tại huyện Kế Sách tỉnh Sóc Trăng 17
1.3.1.2 Sự tham gia tích cực của các tổ tiết kiệm và vay vốn giúp chuyển tải vốn tín dụng ưu đãi nhanh chóng, kịp thời, giảm chi phí, thời gian cho người vay và cả NHCSXH huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long 20
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN VAY CỦA HỘ NGHÈOTẠI NHCSXH HUYỆN CÀNG LONG 22
Trang 5-vii-
2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 22
2.2 Tổng quan về tình hình hoạt động của NHCSXH huyện Càng Long 26
2.2.1 Giới thiệu về NHCSXH huyện Càng Long 26
2.2.2 Kết quả hoạt động tín dụng của NHCSXH huyện Càng Long (giai đoạn 2013- 2015) 26
2.2.3 Tình hình thực hiện các chỉ tiêu chung về huy động vốn và cho vay hộ nghèo tại NHCSXH huyện Càng Long 28
2.2.3.1 Đánh giá thực hiện chỉ tiêu huy động vốn 28
2.2.3.2 Đánh giá thực hiện chỉ tiêu cho vay tại NH 29
2.2.3.3 Đánh giá thực hiện chỉ tiêu thu nợ theo đối tượng 32
2.2.3.4 Thực trạng dư nợ theo theo đối tượng tại NHCSXH huyện Càng Long Giai đoạn 2013-2015 33
2.3 Thực trạng về công tác quản lý nợ quá hạn tại NHCSXH huyện Càng Long Giai đoạn 2013-2015 35
2.4 Thiết kế nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi của hộ nghèo vay vốn tại NHCSXH huyện Càng Long 37
2.4.1 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu 37
2.4.2 Thiết kế phiếu điều tra 37
2.4.2.1 Quy trình xây dựng và hiệu chỉnh phiếu điều tra 37
2.4.2.2 Nội dung của phiếu điều tra 40
2.4.3 Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu 40
2.4.3.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 40
2.4.3.2 Phương pháp phân tích dữ liệu 40
2.5 Phân tích đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ưu đãi của hộ nghèo huyện Càng Long 42
2.5.1 Giới thiệu các đặc điểm cơ bản về mẫu khảo sát 42
2.5.2 Thực trạng sử dụng vốn vay của các hộ nghèo tại huyện Càng Long 46
2.5.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của các hộ nghèo tại huyện Càng Long 49
2.5.3.1 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề trồng trọt 49
Trang 6-viii-
2.5.3.2 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề
chăn nuôi 50
2.5.3.3 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề phi nông nghiệp 52
2.5.4 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay giữa các ngành nghề của hộ nghèo 54 2.5.5 Khả năng tiếp cận vốn vay của hộ nghèo đối với NHCSXH huyện Càng Long 56
2.6 Đánh giá thành công, hạn chế và nguyên nhân tác động đến tính hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ưu đãi của hộ nghèo huyện Càng Long 58
2.6.1 Những thành công trong sử dụng vốn vay hiệu quả của hộ nghèo 58
2.6.2 Những hạn chế trong sử dụng vốn vay hiệu quả của hộ nghèo 59
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN VAY HỘ NGHÈO TẠI NHCSXH HUYỆN CÀNG LONG 61
3.1 Mục tiêu, quan điểm và cơ sở đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay hộ nghèo tại NHCSXH huyện Càng Long 61
3.1.1 Định hướng thực hiện chính sách cho vay và sử dụng vốn vay ưu đãi đối với hộ nghèo của địa phương 61
3.1.2 Mục tiêu và cơ sở đề xuất giải pháp 62
3.2 Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi hộ nghèo 62
3.2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích của sử dụng vốn vay đúng mục đích 62
3.2.1.1 Mục tiêu của giải pháp 62
3.2.1.2 Nội dung của giải pháp 63
3.2.2 Tăng cường giám sát, hỗ trợ sử dụng vốn vay đúng mục đích 64
3.2.2.1 Mục tiêu của giải pháp 64
3.2.2.2 Nội dung của giải pháp 64
3.2.3 Nâng cao kiến thức quản lý và sử dụng vốn cho hộ nghèo nhằm bảo đảm hiệu quả sản xuất – kinh doanh 65
3.2.3.1 Mục tiêu của giải pháp 65
Trang 7-ix-
3.2.3.2 Nội dung của giải pháp 65
3.2.4 Hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề sản xuất 66
3.2.4.1 Mục tiêu của giải pháp 66
3.2.4.2 Nội dung của giải pháp 66
3.2.5 Hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm 67
3.2.5.1 Mục tiêu của giải pháp 67
3.2.5.2 Nội dung của giải pháp 67
3.3 Kiến nghị và kết luận 68
3.3.1 Kiến nghị 68
3.3.1.1 Đối với NHCSXH 68
3.3.1.3 Đối với Đảng ủy, UBND xã 69
3.3.1.4 Đối với Hội đoàn thể cấp huyện, xã 70
3.3.1.5 Đối với hộ nghèo vay vốn 70
3.3.2 Kết luận 71
3.4 Những hạn chế của đề tài 72
TÀI LIỆU THAM KHẢO 74
PHỤ LỤC 75
PHỤ LỤC 1 75
PHỤ LỤC 2 79
PHỤ LỤC 3 84
PHỤ LỤC 4 89
PHỤ LỤC 5 97
PHỤ LỤC 6 98
PHỤ LỤC 7 101
Trang 8-x-
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CSXHVN : Chính sách xã hội Việt Nam
LĐTBXH : Lao động Thương binh Xã hội
NHCSXH : Ngân hàng Chính sách Xã hội
CSXH : Chính sách xã hội
HĐQT : Hội đồng quản trị
TK&VV : Tiết kiệm và vay vốn
XĐGN : Xóa đói giảm nghèo
HSSV : Học sinh sinh viên
UBND : Ủy ban nhân dân
Trang 9-xi-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1 Bản đồ đơn vị đất đai huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh 23
Hình 2.2 Tỷ lệ hộ nghèo xã Phương Thạnh, Bình Phú và Huyền Hội 37
Trang 10-xii-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Kết quả hoạt động tín dụng từ năm 2013 đến 2015 27 Bảng 2.2 Kết quả thực hiện chỉ tiêu huy động từ Tổ TK&VV 29 Bảng 2.3 Kết quả thực hiện chỉ tiêu cho vay theo đối tượng 30 Bảng 2.4 Kết quả thực hiện chỉ tiêu thu nợ theo đối tượng 32
Bảng 2.6 Thực trạng nợ quá hạn phân loại theo đối tượng 35
Bảng 2.10 Tình hình sử dụng vốn theo mục đích vay của hộ nghèo tại
Bảng 2.11 Cơ cấu nguồn vốn sử dụng trong ngành nghề trồng trọt 49
Bảng 2.12 Kết quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề
Bảng 2.13 Cơ cấu nguồn vốn sử dụng trong ngành nghề chăn nuôi 51
Bảng 2.14 Kết quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề
Bảng 2.15 Cơ cấu nguồn vốn sử dụng trong ngành nghề phi nông nghiệp 53
Bảng 2.16 Kết quả sử dụng vốn vay của hộ nghèo trong ngành nghề
Bảng 2.17 So sánh kết quả sử dụng vốn vay giữa các ngành nghề của
Bảng 2.18 Kết quả sử dụng vốn vay theo chỉ tiêu doanh lợi vốn vay
giữa các ngành nghề của hộ nghèo giai đoạn (2013-2015) 55
Bảng 2.19 So sánh hiệu quả sử dụng vốn vay giữa các ngành nghề của
Trang 11-xiii-
Bảng 2.20 Thực trạng khả năng tiếp cận vốn vay của các hộ nghèo tại
Bảng 2.21 Đánh giá của hộ nghèo về chương trình cấp vốn ưu đãi của
Trang 12-1-
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nước ta đang trong giai đoạn hội nhập quốc tế, mở cửa giao lưu thương mại với các nước, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển Qua đó tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, hiện nay
ở một số địa phương tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn ở mức cao, nhất là những vùng có đông đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn Để góp phần thực hiện tốt công tác xóa đói, giảm nghèo ở từng địa phương thì vấn đề đầu
tư, hỗ trợ vốn sản xuất là một trong những vấn đề được Chính phủ đặc biệt quan tâm Chính vì vậy, ngày 04/10/2002 Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam (CSXHVN) được thành lập theo quyết định 131/QĐ-TTg theo tinh thần Nghị định số
78/2002/NĐ-CP của Chính phủ nhằm tạo ra một kênh riêng biệt thực hiện công tác hỗ trợ vốn cho người nghèo và các đối tượng chính sách Từ đó, hệ thống Ngân hàng Chính sách từ Trung Ương đến địa phương nhanh chóng được thiết lập NHCSXH trở thành là một công cụ xóa đói, giảm nghèo cơ bản và bền vững ở địa phương
Càng Long là một trong những huyện của tỉnh Trà Vinh có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, đại bộ phận nhân dân sống bằng nghề nông nghiệp nên đời sống nhân dân còn rất khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao do nhiều nguyên nhân như thiếu vốn sản xuất, thiếu đất sản xuất, trình độ nhận thức còn hạn chế,… Trong những năm gần đây công tác xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn huyện rất được quan tâm như hỗ trợ vốn, đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tập huấn khoa học kỹ thuật…đã góp phần tạo điều kiện cho nhiều hộ nghèo thoát nghèo bền vững Tuy nhiên trong quá trình thực hiện thì việc đầu tư, hỗ trợ vốn sản xuất cho hộ nghèo, đặc biệt là hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn huyện Càng Long cho thấy mục tiêu cuối cùng là giảm số hộ nghèo chưa thực sự đáp ứng với yêu cầu của địa phương Nguyên nhân của tồn tại này xuất phát từ nhiều vấn đề hạn chế, bất cập trong chủ trương, quy định, quy trình xét duyệt, thẩm định, thủ tục hành chính đã làm hạn chế khả năng tiếp cận vốn ưu đãi của hộ nghèo Mặt khác, một nguyên nhân chủ yếu
Trang 13-74-
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Võ Thị Thuý Anh, Phan Đặng My Phương (2010),“Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội của chương trình tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo của Ngân hàng chính sách
xã hội Việt Nam,khảo sát tại Đà Nẵng”, Tạp chí khoa học công nghệ, 5(40), tr.12 [2] Chi cục Thống kê huyện Càng Long (2015), Báo cáo tổng kết 5 năm Chi cục
Thống kê huyện Càng Long
[3] Chính phủ (2002), Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 về tín dụng
đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác
[4] Nguyễn Thị Châu (2006), bài giảng tài chính tín dụng nông thôn
[5] Nguyễn Linh (2006), Hiện trạng và những giải pháp sử dụng vốn tín dụng
nông thôn trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên, Luận văn thạc sĩ kinh
tế nông thôn, Trường Đại học Thái Nguyên
[6] Nguyễn Văn Ngân (2004), Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến lượng vốn vay
của nông hộ ở nông thôn huyện Châu Thành – tỉnh Cần Thơ, Luận văn thạc sĩ
kinh tế, Trường Đại học Cần Thơ
[7] Ngân hàng chính sách xã hội huyện Càng Long (2015), Báo cáo tổng kết 5
năm của NHCSXH
[8] Quách Thị Khánh Ngọc, Trương Quốc Hảo (2012), “Phân tích các nhân tố ảnh
hưởng đến lượng vốn vay của hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Kiên Giang”, Bài
báo kinh tế và quản trị kinh doanh, (05), tr.12-17
[9] Nguyễn Đình Thọ (2011), Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh,
Nhà xuất bản Lao động Xã hội
[10] Thủ tướng Chính phủ (2002), Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg ngày
04/10/2002 về thành lập NHCSXH
[11] Bùi Văn Trịnh, Nguyễn Thị Thùy Phương (2014), “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay: Trường hợp của hộ nghèo trên địa bàn
tỉnh Sóc Trăng”, Tạp chí Phát triển & hội nhập, (19), tr 87-94
