Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước huyện vũng liêm, tỉnh vĩnh long (tt)

iii TÓM TẮT Luận văn cao học với đề tài: “Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long” được tiến hành nghiên cứu từ tháng 04/2016 đến tháng 12/2016 t

iii

TÓM TẮT

Luận văn cao học với đề tài: “Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long” được tiến hành nghiên cứu từ tháng 04/2016 đến tháng 12/2016 trên địa bàn huyện Vũng Liêm, nghiên cứu một cách hệ thống các khoản thu, chi phạm vi huyện Vũng Liêm Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, đồng thời sử dụng phương pháp đánh giá bằng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp luận, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp so sánh Luận văn hệ thống hóa một số vấn đề cơ bản về bản về NSNN và công tác quản lý ngân sách cấp huyện: khái niệm NSNN, hệ thống NSNN, vai trò NSNN, quản lý NSNN và kinh nghiệm quản lý ngân sách ở một số địa phương từ đó củng cố thêm hệ thống lý luận và rút ra một số bài học kinh nghiệm cho địa phương và đất nước Trên cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện luận văn phân tích đánh giá thực trạng quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm giai đoạn 2013 – 2015: Bộ máy tổ chức quản lý, công tác lập dự toán, công tác quản lý thu chi ngân sách, công tác quyết toán ngân sách, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát thu, chi ngân sách và chỉ ra được những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm Để khắc phục những hạn chế yếu kém và tăng cường công tác quản lý ngân sách trên địa bàn huyện đạt hiệu quả cao Luận văn đã đưa ra một số giải pháp

cơ bản để tăng cường quản lý NSNN huyện Vũng Liêm đến năm 2020 Các giải pháp được đưa ra, đề cập khá toàn diện đến các yếu tố tác động đến việc nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách địa phương nhằm tạo mọi điều kiện tăng cường khai thác các nguồn thu, sử dụng có hiệu quả và tiết kiệm chi tiêu đảm bão lành mạnh hóa các cấp ngân sách nhà nước, đáp ứng đầy đủ các nhiệm vụ kinh tế, xã hội của địa phương trong giai đoạn tiếp theo

iv

ABSTRACT

The Master thesis on a detail: "Complete solution for managing state budget

in Vung Liem District, Vinh Long Province" was conducted from April, 2016 to December, 2016 in Vung Liem District It systematically studies both revenues and expendituresin Vung Liem District The thesis uses qualitative research methodology,

as well as the method of valuation by synthesizing research methods such as methodology, statistical method, synthetical and analytical method and comparison method The thesis systematizes some basic issues on the state budget and the management of the budget in the district such as the concept, the system, the role, the management and the experience of the management in some areas in order to strengthen the theoretical system and drawing some valuable lessons for the areas and the whole country Based on the theory and practice of the state budget management

in the limit of the district, the thesis has analyzed as well as valued the state of managing the state budget in Vung Liem District in the period from 2013 to 2015: The organizational apparatus of managing, putting in an estimate, managing budget income and expenditure, drawing budget account, inspecting budget account, monitoring and controlling budget income and expenditure all of which show the results, the shortcomings and the causes of managing state budget in Vung Liem district To overcome the weaknesses and strengthen the budget management in the district to achieve higher results The thesis has provided some basic solutions to strengthen the state management of Vung Liem district until 2020 The solutions introduced completely become the factors which affect the improvement of managing the budget account efficiently Local budgets are intended to create conditions to enhance the exploitation of the sources of income, as well as use them efficiently and economically to make the levels of the state budget healthy and to fulfill all of the socio-economic tasks of the area in the next period

v

MỤC LỤC

Trang tựa

Quyết định giao đề tài

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT ix

DANH SÁCH CÁC BẢNG x

DANH SÁCH CÁC HÌNH xi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tổng quan tài liệu liên quan 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 6

7 Cấu trúc của luận văn 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 7

1.1 Ngân sách Nhà nước và vai trò của ngân sách nhà nước 7

1.1.1 Khái niệm ngân sách nước 7

1.1.2 Hệ thống ngân sách nhà nước 8

1.1.3 Vai trò của ngân sách nhà nước 11

1.2 Quản lý ngân sách nhà nước 11

1.2.1 Khái niệm 11

1.2.2 Nguyên tắc cơ bản về quản lý ngân sách nhà nước 12

1.2.2.1 Nguyên tắc đầy đủ, trọn vẹn 12

vi

1.2.2.2 Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN 12

1.2.2.3 Nguyên tắc cân đối ngân sách 13

1.2.2.4 Nguyên tắc công khai hóa NSNN 13

1.2.2.5 Nguyên tắc rõ ràng, trung thực, chính xác 13

1.2.3 Nội dung của quản lý ngân sách cấp huyện 13

1.3 Kinh nghiệm quản lý ngân sách cấp huyện ở một số địa phương 18

1.3.1 Thực tiễn quản lý ngân sách cấp huyện ở một số địa phương 18

1.3.1.1 Huyện Long Hồ 18

1.3.1.2 Thành phố Vĩnh Long 20

Các ngành, các cấp của Thành phố Vĩnh Long đã tập trung chỉ đạo ngay từ những tháng đầu năm đối với công tác thu, công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật trong đó có chính sách thuế đã được quan tâm đúng mức 20

1.3.1.3 Huyện Bình Tân 21

1.3.2 Mô hình quản lý ngân sách 22

1.3.3 Một số bài học kinh nghiệm 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN VŨNG LIÊM TỈNH VĨNH LONG 26

2.1 Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội huyện Vũng Liêm 26

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 26

2.1.2 Đặc điểm kinh tế 28

2.2 Thực trạng quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm 30

2.2.1 Bộ máy tổ chức quản lý 30

2.2.1.1 Chức năng của Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Vũng Liêm 30

2.1.1.2 Tổ chức bộ máy, nguyên tắc hoạt động 31

2.2.2 Công tác lập dự toán ngân sách 34

2.2.3 Công tác quản lý thu, chi ngân sách 34

2.2.3.1 Quản lý thu ngân sách 34

2.2.3.2 Quản lý chi ngân sách nhà nước 43

2.2.2.3 Cân đối ngân sách nhà nước 51

vii

2.2.4 Công tác quyết toán ngân sách 54

2.2.5 Công tác thanh kiểm tra, giám sát thu chi ngân sách 54

2.3 Đánh giá chung về công tác quản lý ngân sách của huyện Vũng Liêm 54

2.3.1 Những kết quả đạt được 54

2.3.1.1 Bộ máy quản lý ngân sách cấp huyện 54

2.3.1.2 Công tác lập dự toán ngân sách nhà nước 55

2.3.1.3 Công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 55

2.3.1.4 Công tác quản lý chi ngân sách nhà nước 56

2.3.1.5 Công tác quyết toán ngân sách 57

2.3.1.6 Công tác thanh kiểm tra, giám sát thu, chi ngân sách 57

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 57

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN VŨNG LIÊM, TỈNH VĨNH LONG 63

3.1 Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội huyện Vũng Liêm đến năm 2020 63

3.1.1 Định hướng phát triển kinh tế, xã hội huyện Vũng Liêm giai đoạn 2016 – 2020 63

3.1.2 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm đến năm 2020 64

3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long 65

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý ngân sách nhà nước địa phương 65

3.2.2 Nâng cao chất lượng công tác xây dựng dự toán 66

3.2.3 Tăng cường kiểm tra kiểm soát các khoản thu ngân sách nhà nước 67

3.2.4 Tăng cường kiểm soát quyết toán chi ngân sách nhà nước địa phương 68

3.2.5 Chú trọng chất lượng công tác quyết toán ngân sách nhà nước 69

3.2.6 Tăng cường thanh tra, kiểm tra ngân sách nhà nước 69

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 71

1 Kết luận 71

viii

2 Một số kiến nghị đối với tỉnh Vĩnh Long 72

3 Hạn chế của luận văn 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

ix

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GTGT (VAT): Giá trị gia tăng (Value Added Tax)

x

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Số hiệu bảng Tên bảng Trang

Bảng 2.1 Chỉ tiêu đại hội Đảng bộ huyện lần thứ X nhiệm kỳ 2010

Bảng 2.2 Thu – chi ngân sách huyện Vũng Liêm năm 2010– 2015 30

Bảng 2.6 Tổng hợp thu ngân sách huyện Vũng Liêm giai đoạn

Bảng 2.10 Tổng hợp chi ngân sách huyện Vũng Liêm giai đoạn

Bảng 2.11 Cân đối quyết toán ngân sách huyện Vũng Liêm năm

Bảng 3.1 Chỉ tiêu đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XI, nhiệm kỳ

xi

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Số hiệu hình Tên hình Trang

Hình 2.1 Bộ máy tổ chức Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Vũng Liêm 31

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Song song với tiến trình phát triển kinh tế, xã hội, ngân sách nhà nước là một trong những công cụ quan trọng với tính chất là nội lực cho sự phát triển của nền kinh

tế quốc dân Sự tồn tại và phát triển của một Nhà nước luôn luôn cần thiết phải có nguồn lực tài chính đảm bảo cho hoạt động chi tiêu thường xuyên, chi đầu tư xây dựng cơ bản của những tổ chức, cơ quan, đơn vị thuộc bộ máy quản lý Nhà nước Để đáp ứng nguồn kinh phí đó Nhà nước phải tạo ra các nguồn thu để đảm bảo, đó là các nguồn thu từ các loại thuế và các nguồn khác Tất cả quá trình thu nộp và sử dụng nguồn kinh phí đó của Nhà nước đều phải được phản ánh qua NSNN Ngân sách nhà nước là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô Ngân sách huyện, xã là một bộ phận cấu thành NSNN và là công cụ để chính quyền cấp huyện, xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng Luật NSNN năm 2002 là cơ sở pháp lý cơ bản để tổ chức quản lý NSNN nói chung và ngân sách cấp huyện, xã nói riêng nhằm phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước Song thực tế hiện nay những yếu tố, điều kiện tiền đề chưa được tạo lập đồng bộ, làm cho quá trình quản lý ngân sách các cấp đạt hiệu quả còn thấp, chưa đáp ứng được hết yêu cầu mà Luật ngân sách đặt ra Quản lý ngân sách cấp huyện là hoạt động quản lý thu chi của Nhà nước trong một giai đoạn nhất định với mục tiêu thực hiện tốt các khoản thu và phân bổ dự toán các khoản chi hiệu quả Nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng NSNN, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả ngân sách và tài sản của Nhà nước Thực tế tại huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long công tác quảnlý ngân sách cấp huyện còn nhiều bất cập, việc lập, chấp hành và quyết toán ngân sách cấp huyện đã thực hiện tốt, tuy nhiên cũng còn chậm, chưa đổi mới; tình trạng quản lý thu, chi vẫn còn thất thoát do chưa bao quát hết các nguồn thu và khoản chi, chưa có quan điểm xử lý rõ ràng về các khoản chi sai qui định của Nhà nước hoặc chưa tập trung đúng mức về quản lý chi ngân sách; công tác quyết toán là khâu rất quan trọng,

2

nhưng chưa được quan tâm đúng mức; đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách còn hạn chế

về chuyên môn, chậm đổi mới nên dẫn đến nhiều sai sót trong quản lý

Như vậy, có rất nhiều việc cần phải làm trong việc quản lý ngân sách tại huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long Xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết nêu trên, tác giả

đã chọn “Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước huyện Vũng Liêm,

tỉnh Vĩnh Long” làm đề tài luận văn thạc sĩ

2 Tổng quan tài liệu liên quan

Đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Phù Cát” tác giả Phạm Văn Thịnh (2011) Luận văn tập trung làm rõ những cơ sở

lý luận về ngân sách nhà nước, quản lý ngân sách huyện, thực trạng quản lý ngân sách huyện cho thấy những tồn tại và hạn chế trong các khâu: xây dựng và lập dự toán ngân sách, về chấp hành thực hiện ngân sách, về chế độ công khai tài chính đối với NSNN, về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý NSNN, về kiểm tra, thanh tra và giám sát tình hình quản lý ngân sách, công tác quản lý ngân sách huyện thật

sự chưa đáp ứng các quy định của Luật NSNN, đồng thời chưa sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả Luận văn phản ảnh thực trạng công tác quản lý NSNN qua đó chỉ ra những mặt đạt được: công tác xây dựng và lập dự toán NSNN nhìn chung đáp ứng yêu cầu cơ bản, bám sát kế hoạch phát triển kinh tế xã hội địa phương, công tác thu, chi ngân sách huyện đã sử dụng các biện pháp thích hợp để đảm bảo đúng và kịp thời, bên cạnh đó là những tồn tại hạn chế cần khắc phục: công tác xây dựng và lập dự toán hàng năm của các xã, thị trấn, các cơ quan, đơn vị dự toán thuộc huyện còn chậm, chưa sát, dự toán giao còn mang tính ấn định, còn trình trạng thất thu ở các xã, nợ đọng XDCB vẫn còn tồn tại, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát tình hình quản lý ngân sách chưa mạnh, từ đó đưa ra một số giải pháp cơ bản để góp phần hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyện Phù Cát trong giai đoạn hiện nay

Đề tài nghiên cứu “Quản lý ngân sách cấp huyện của Thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh” tác giả Phạm Hải Hà (2015), luận văn hệ thống hóa được một số vấn

đề lý luận cơ bản liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu đó là: khái niệm NSNN, NSĐP;

3

vai trò của NSNN, NSĐP; các căn cứ và nội dung quản lý NSĐP; các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý NSĐP, kinh nghiệm quản lý NSĐP của một số địa phương ở Việt Nam Luận văn đã sử dụng các phương pháp phân tích một cách khoa học, phong phú, toàn diện, cập nhật qua phương pháp tiếp cận hệ thống và thống kê tổng hợp Đưa ra những đánh giá sát thực về thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp huyện trên địa bàn, những mặt yếu kém cần khắc phục, hoàn thiện, từ đó đã đưa ra một số giải pháp cơ bản để tăng cường quản lý NSNN cấp huyện

Nghiên cứu của Tô Thiện Hiền (2012), “Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020”, luận án góp phần lý giải trên phương diện khoa học những lý luận cơ bản về hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước và các hình thức quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang, trên

cơ sở phân tích thực trạng về hiệu quả quản lý ngân sách của tỉnh và kinh nghiệm một

số nước trên thế giới và một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, luận án nêu ra mục tiêu và quan điểm về quản lý thu, chi ngân sách ở An Giang và cơ sở cơ bản để đề ra những giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý NSNN trong thời gian tới góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh An Giang, cụ thể: góp phần làm sáng tỏ bản chất, chức năng, vai trò của NSNN và hệ thống hóa, phân tích các quan điểm về hiệu quả quản lý NSNN, cơ chế phân cấp quản lý NSNN trong giai đoạn hiện nay, khái quát hóa những nét chính về thực trạng hiệu quả quản lý NSNN theo Luật NSNN, phân tích nguyên nhân, kết qủa đạt được và những tồn tại về hiệu quả quản

lý NSNN của tỉnh An Giang Tác giả luận án hy vọng sẽ cung cấp thêm những thông tin cần thiết và góp tiếng nói của mình vào việc hoàn thiện chiến lược quản lý NSNN của địa phương, với những giải pháp và biện pháp hữu hiệu đề ra Luận án sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý NSNN tỉnh An Giang trong thời gian tới, phục vụ cho việc quản lý điều hành NSNN ở An Giang được tốt hơn, chặt chẽ và hiệu quả hơn góp phần thành công quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất đất nước

Đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Đức Phổ” tác giả Huỳnh Thị Cẩm Liêm (2011), luận văn tập trung làm rõ những vấn đề cơ sở lý luận cơ bản về công tác quản lý NSNN cấp huyện (Quận), thực trạng