+ Về kinh tế: TD Pháp thực hiện c/s độc quyền về kinh tế… + Về chính trị: TD Pháp thực hiện c/s cai trị chuyên chế và trực tiếp…+ Về văn hóa: TD Pháp thực hiện c/s ngu dân triệt để, nô d
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI TRUNG CẤP CHÍNH TRỊ MÔN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Trang 2BÀI 8 NGUỒN GỐC, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TT
- Chiến tranh thế giới thứ nhất (8/1914 - 11/1918) làm cho tình hình chínhtrị - xã hội thế giới hết sức căng thẳng; CM T10 Nga bùng nổ và thắng lợi.Thắng lợi của CM T10 Nga mở ra thời đại mới:
* Bối cảnh trong nước:
- Từ 1858 đến cuối TK XIX: phong trào đấu tranh dưới ngọn cờ của các
sĩ phu yêu nước lan rộng khắp cả nước nhưng đều thất bại Hệ tư tưởng phongkiến đã lỗi thời
- Từ 1884: TD Pháp đã tiến hành các cuộc khai thác thuộc địa Biến nước
ta từ 1 nước phong kiến thành nước thuộc địa, nửa phong kiến với những biếnđổi căn bản về chính trị - kinh tế - xã hội
+ Về kinh tế: TD Pháp thực hiện c/s độc quyền về kinh tế…
+ Về chính trị: TD Pháp thực hiện c/s cai trị chuyên chế và trực tiếp…+ Về văn hóa: TD Pháp thực hiện c/s ngu dân triệt để, nô dịch nd ta vềvăn hóa…
- Xã hội xuất hiện những giai tầng mới, nảy sinh những mâu thuẫn mới vềgiai cấp và dân tộc với sự ra đời của giai cấp công nhân, sự xuất hiện của tầnglớp tiểu tư sản và giai cấp tư sản ở nước ta
- Bên cạnh mâu thuẫn cơ bản giữa nông dân và địa chủ phong kiến, cóthêm mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và tư bản Pháp; toàn thể nhân dân VNvới chủ nghĩa đế quốc Pháp
- Phong trào yêu nước từng bước có những phát triển mới, chuyển sang
xu hướng dân chủ tư sản với sự dẫn dắt của các sĩ phu yêu nước có tinh thầncải cách
+ Điển hình: Phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, Duy Tân, Dùthất bại nhưng phong trào yêu nước nối tiếp nhau duy trì ngọn lửa cứu nướctiếp tục cháy trong lòng dân tộc
Yêu cầu của dân tộc là phải tìm ra con đường cứu nước mới Trướcnhững đòi hỏi của dân tộc và nhân loại: HCM và TT HCM xuất hiện Đó là đòihỏi khách quan của dân tộc và nhân loại, là sự giải đáp, sản phẩm tất yếu của
Trang 3cách mạng VN và thế giới trong điều kiện lịch sử mới, không phải là ý muốnchủ quan hay 1 sự áp đặt nào.
2 NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG HCM
2.1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN
Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN thể hiện qua các giá trị cơ bảnsau:
- CN yêu nước và ý chí bất khuất, tự lực tự cường để dựng nước và giữ nước được hun đúc qua hàng ngàn năm Trải qua hàng ngàn năm hun đúc, CN
yêu nước VN là giá trị tinh thần cao nhất của dân tộc ta, nhưng có đặc điểmsâu sắc là nó mang trong mình 1 giá trị kép: yêu nước - thương dân, thươngdân - yêu nước Vấn đề dân tộc gắn liền với vấn đề con người trong tất cả cáclĩnh vực của đời sống con người VN
- Tinh thần cộng đồng, đoàn kết, ý thức dân chủ xuất hiện, được nuôi dưỡng trong quá trình dựng nước, giữ nước và trở thành giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
+ Về kinh tế: chế độ ruộng đất công điền
+ Về xã hội: vấn đề dân chủ và tự chủ trong tổ chức làng xã, xây dựnghương ước
+ Về văn hóa: sự tôn vinh các giá trị anh hùng, thờ phụng người có côngdựng nước, giữ nước, trọng người hiền tài Những giá trị tốt đẹp đó làm chomối quan hệ cá nhân - gia đình - làng - nước trở nên bền chặt, nương tựa vàonhau để tồn tại và phát triển
- Dũng cảm, cần cù, thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất, chiến đấu, đồng thời dân tộc VN luôn rộng mở đón nhận những giá trị văn minh của
nhân loại để bảo tồn dân tộc và phát triển đất nước Thu nhận cái hay để tồntại, phát triển là tư duy mở, mềm dẻo của con người VN
Sức mạnh của văn hóa truyền thống, với những giá trị căn bản trên đâyduy trì và tồn tại trong cơ sở kinh tế, hiện thân vào văn hóa và tổ chức xã hộicủa làng xã
Chính CN yêu nước - nhân văn VN là cội nguồn, là giá trị văn hóa truyềnthống tốt đẹp, là điểm xuất phát, là động lực lên đường cứu nước và là bộ lọccác học thuyết để HCM lựa chọn, tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại mà đỉnhcao của nó là CN Mác - Lenin
Tóm lại: Truyền thống văn hóa dân tộc là cội nguồn, là điểm xuất phát, là
nguồn gốc quan trọng góp phần thúc đẩy người thanh niên trẻ tuổi Nguyễn TấtThành ra đi tìm đường cứu nước để bắt gặp CN.MLN và hình thành nên tưtưởng của mình
2.2 Tinh hoa văn hóa phương Đông và phương Tây
- Phật giáo vào VN từ đầu thiên niên kỷ thứ I có ảnh hưởng rất lớn trongvăn hóa VN, đặc biệt là ở thời đầu xây dựng Nhà nước độc lập
Nhà nước tư tưởng căn bản của Phật giáo ảnh hưởng tích cực tới văn hóa
VN là tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, thương người, vì vậy phật giáo đã ảnh
Trang 4hưởng rất lớn tới sự hình thành và phát triển của văn hóa, tư tưởng và lối sốngVN.
- Nho giáo: đặt mối quan hệ vua - tôi ở vị trí tối thượng Nho giáo VNcũng đề cao quan hệ này, nhưng đòi hỏi nhà vua trước hết phải có lòng trungthành với xã tắc, nhân hậu với bề tôi, lấy tu thân làm gốc Các giá trị tích cựccủa nho giáo như triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời, cũng được việt hóa thành các giá trị văn hóa VN, phù hợp với các giá trị gốccủa dân tộc
- Những tác động tích cực của phật giáo và nho giáo VN đã tác động tớiHCM ngay từ khi còn nhỏ ở trong môi trường văn hóa của làng xã VN
Sau này khi trở thành người cộng sản, HCM vẫn tiếp tục tìm hiểu về vănhóa phương Đông, đặc biệt là trào lưu tư tưởng mới ở Ấn Độ và Trung Hoa,HCM tìm thấy trong CN Tam dân của Tôn Trung Sơn “những điều kiện thíchhợp với điều kiện nước ta” dó là dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinhhạnh phúc
Những tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa dân tộc và nhân văn trong CM tưsản Mỹ và Pháp với quyền dân tộc, quyền con người và tư tưởng dân chủ đãtác động mạnh mẽ tới HCM
Thông qua các hoạt động trong làm việc, sinh hoạt ở các tổ chức lao động
- xã hội - chính trị ở phương tây, HCM đã học được cách làm việc dân chủ vàhoàn thành phong cách dân chủ ở Người
Tóm lại: Trong hành trình cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã biết làm giàu trí
tuệ của mình bằng vốn trí tuệ thời đại Người đã gạn đục khơi trong, vận dụngphát triển sáng tạo những tư tưởng tiến bộ vào thực tiễn đất nước để lãnh đạoCMVN đi đến thắng lợi
2.3 Chủ nghĩa Mác - Lê nin
Tiếp nhận CN Mác - Lenin, HCM đã từ 1 người yêu nước trở thành 1người cộng sản, người tham gia sáng lập ĐCS Pháp Với thế giới quan vàphương pháp luận Mác xít, HCM có sự chuyển biến về chất, nhận thức cáchmạng của mình để có thể tiếp thu và chuyển hóa được những giá trị tích cực vàtiến bộ truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa của nhânloại, giúp cho người hình thành được 1 hệ thống những quan điểm cơ bản về
CM VN, từng bước hình thành nên tư tưởng HCM về giải phóng dân tộc, giảiphóng giai cấp và giải phóng con người Vì vậy, CN Mác - Lenin chính là 1nguồn gốc lý luận, là cơ sở chủ yếu nhất hình thành, phát triển của tư tưởngHCM Và tư tưởng HCM chính là sự vận dụng sang tạo, phát triển, làm phongphú CN Mác - Lenin trong thời đại mới
HCM đã thâu nhận và đi theo CN Mác - Lenin 1 cách tự nhiên đến với
CN Mác từ đòi hỏi của thực tiễn giải phóng dân tộc và con người VN, từ nhucầu chung của nhân loại về quyền dân tộc, quyền con người
Như vậy, các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN đã được nânglên tầm thế giới với việc thâu nhận tinh hoa văn hóa của nhân loại và CN Mác
Trang 5- Lenin, hình thành và tạo ra bước phát triển mới phù hợp với tiến trình pháttriển của nhân loại trong thời đại mới của tư tưởng HCM.
Tóm lại: CN Mác – Lênin là nguồn gốc cốt lõi, quyết định nhất đối vớiviệc hình thành và phát triển tư tưởng HCM
2.4 Trí tuệ và hoạt động thực tiễn của HCM
Nổi bật ở HCM là ý chí quyết tâm của 1 người yêu nước, 1 chiến sỹ cộngsản với tấm lòng yêu nước, thương dân và đồng loại khổ đau, sẵn sàng hiếndâng cuộc đời cho độc lập dân tộc, cho tự do, hạnh phúc của con người VN,cho nhân loại
- HCM có tài năng trí tuệ mà biểu hiện trước hết ở sự kiên trì học tập, tiếpthu vốn tri thức phong phú của dân tộc và nhân loại Tư duy dân tộc, tự chủtrong tiếp thu, phê phán, chọn lọc các giá trị văn hóa dân tộc và nhân loại, chắtlọc, phát triển thành những giá trị tư tưởng mới
HCM có năng lực hoạt động thực tiễn phong phú, giúp người phân tíchrút ra được nhiều kết luận chính xác từ thực tiễn lịch sử phong trào CM thếgiới và trong nước
=> Tóm lại, TT HCM có cội nguồn và được hình thành từ các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa của nhân loại mà đỉnh cao là
CN Mác - Lenin thông qua hoạt động trí tuệ và thực tiễn của người
3 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TT HCM
TT HCM được hình thành qua quá trình tim tòi, xác lập, phát triển vàhoàn thiện gắn liền với tiến trình lịch sử của dân tộc, của nhân loại và sự vậnđộng của lịch sử trong thời đại mới Có thể nêu theo các thời đoạn lịch sử sau:
3.1 Từ năm 1890 - 1911: tiếp nhận CN yêu nước và hình thành ý chí cứu nước
Đây là giai đoạn Nguyễn Sinh Cung tiếp nhận các giá trị truyền thống tốtđẹp của dân tộc là CN yêu nước, nhân văn VN trong gia đình, quê hương
Tiếp nhận tinh hoa văn hóa phương Đông qua nền giáo dục nho giáo VN,bắt đầu tiếp xúc với văn hóa phương Tây
Chứng kiến sự đau khổ của 1 dân tộc nô lệ, sự bất công của XH đươngthời, cùng những cuộc đấu tranh bất khuất của cha ông đã hình thành nên ý chícứu nước, cứu dân Nguyễn Tất Thành quyết định đi theo con đường mới, tìmhình mẫu mới cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và con người VN
3.2 Từ năm 1911 - 1920: đi tìm đường cứu nước
Đây là giai đoạn Nguyễn Tất Thành sang phương Tây, khảo sát 1 cáchtoàn diện đời sống các dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, vànghiên cứu về các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, đặc biệt là CM tưsản Anh, Pháp, Mỹ
Nguyễn Ái Quốc đến với CN Mác - Lenin sau khi người tiếp xúc với
“Luận cương của Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa” (Năm 1920) tìm ra conđường của CM VN chỉ có thể là con đường CM vô sản Người đã biểu quyếttán thành quốc tế III, tham gia sáng lập ĐCS Pháp, trở thành người cộng sản
3.3 Từ năm 1920 - 1930: tư tưởng HCM hình thành
Trang 6Đây là giai đoạn Người tham gia trực tiếp trong phong trào Cộng sảnquốc tế và cơ bản hình thành tư tưởng của mình theo hệ tư tưởng của chủ nghĩaMác - Lênin.
Nguyễn Ái Quốc tham gia hoạt động thực tiễn trong phong trào cộng sảnquốc tế, phong trào giải phóng dân tộc thế giới và bắt đầu tiến hành tổ chứctruyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin
Đây cũng là giai đoạn HCM thông qua các tác phẩm như “Bản án chế độ
thực dân Pháp” (1925), Đường Cách mệnh (1927), Chính cương vắn tắt của Đảng, điều lệ vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng Chương trình vắn tắt của Đảng, Điều lệ vắn tắt (1930) của ĐCS VN khẳng định những luận điểm cơ bản
3.4.1 Tư tưởng HCM gặp khó khăn thử thách (1930 - 1940)
- HCM vận dụng CN Mác - Lenin vào hoàn cảnh cụ thể của VN, được thểhiện trong các văn kiện; chính cương vắn tắt của Đảng Tuy nhiên, tình hìnhbấy giờ bị chi phối bởi các quan điểm tả khuynh của quốc tế cộng sản, hội nghịlần thứ I BCH TW Đảng (10/1930) đã chỉ trích, phê phán xung quanh các vấn
đề mối quan hệ dân tộc - giai cấp, mặt trận dân tộc thống nhất, ra nghị quyếtthủ tiêu các văn kiện này
Nguyễn Ái Quốc vẫn kiên trì quan điểm của mình, chỉ sau ĐH VII quốc
tế cộng sản (7/1935): Đảng ta từng bước điều chỉnh và đề ra những chủ trươngtheo quan điểm đúng đắn của Nguyễn Ái Quốc
3.4.2 TT HCM được thực hiện đúng đắn ở VN
T5/1941, HCM triệu tập và chủ trì hội nghị TW Đảng lần thứ 8 Tại hộinghị này, những quan điểm của HCM về đường lối CM VN được khẳng định.Với những quan điểm đúng đắn đó, mặt trận Việt Minh được Đảng ta tổchức đã phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên cảnước, tạo cơ sở chính trị vững chắc cho sự ra đời của lực lượng vũ trang nhândân là nhân tố căn bản đưa tới thành công của CM T8-1945
3.4.3 TT HCM phát triển trong điều kiện mới
CM T8 thành công, nước VN DCCH ra đời, nước ta bước vào kỷ nguyênđộc lập và CNXH TT HCM được phát triển đáp ứng tình hình, nhiệm vụ CMmới
Đó là quan điểm về xây dựng nhà nước dân chủ mới, những vấn đề chínhtrị đối nội đối ngoại, xây dựng nền KT, VH, con người mới để bảo vệ thành
Trang 7quả CM T8 Quan điểm vừa kháng chiến vừa kiến quốc, thực hiện toàn dânkháng chiến, toàn diện kháng chiến, trường kỳ chống thực dân PHáp.
ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (1951) là sự phát triển của tưtưởng HCM trong xây dựng Đảng qua cương lĩnh, điều lệ, tên mới của Đảng làĐảng Lao động VN và về đường lối CM VN từ CM dân tộc dân chủ nhân dântiến lên CM XHCN Sau 1954, đất nước ta bị chia cắt làm 2 miền với 2 nhiệm
vụ khác nhau Tư tưởng HCM phát triển đáp ứng tình hình, nhiệm vụ mới vớiviệc hình thành đường lối vừa thực hiện CM XHCN ở miền Bắc, vừa hoànthành CM dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam
Trong Di chúc của Người đã chỉ rõ sự tất thắng của sự nghiệp chống Mỹcứu nước, chỉ ra phương hướng lớn để xây dựng đất nước sau chiến tranh Đó
là di sản tư tưởng vô cùng quý báu của Đảng và nhân dân ta
Tóm lại: TT HCM hình thành và phát triển đáp ứng đòi hỏi của lịch sửdân tộc và nhân loại trong thời đại mới Đây là tài sản tinh thần vô cùng quýgiá của dân tộc ta và nhân loại
* Liên hệ thực tiễn việc học tập và làm theo tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:
2.1.Đặc điểm tình hình cơ sở:
Hiện nay tôi đang công tác tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh
PT Sở Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan chuyên môn thuộc Ủyban nhân dân cấp tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dâncấp tỉnh quản lý nhà nước về: Lao động; việc làm; dạy nghề; tiền lương; tiềncông; bảo hiểm xã hội (bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện,bảo hiểm thất nghiệp); an toàn lao động; người có công; bảo trợ xã hội; bảo vệ
và chăm sóc trẻ em; bình đẳng giới; phòng, chống tệ nạn xã hội Sở Lao động
- Thương binh và Xã hội có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản theoquy định của pháp luật; chịu sự chỉ đạo, quản lý và điều hành của Ủy ban nhândân cấp tỉnh; đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn,nghiệp vụ của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Cơ cấu tổ chức bộ máycủa Sở hiện nay gồm 1 GĐ, 3 PGĐ và Các Phòng chuyên môn, nghiệp vụthuộc Sở Biên chế của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội gồm biên chếhành chính và biên chế sự nghiệp do Chủ tịch UBND tỉnh quyết định theo đềnghị của Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Giám đốc Sở Nội
vụ Toàn cơ quan có 48 cán bộ trong đó có 36 cán bộ là đảng viên BCH Đảng
Trang 8Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựngÐảng hiện nay" và Quy định 101-QÐ/TW, ngày 7/6/2012 của Ban Bí thư vềtrách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ chủ chốt các cấp.+ Cấp ủy cũng rất chú trọng tăng cường sự đoàn kết thống nhất trongÐảng, củng cố mối quan hệ gắn bó, máu thịt, sống còn giữa Ðảng và quầnchúng
+ Việc tổ chức học tập các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, tư tưởng đạo đứcHCM được thực hiện nghiêm túc Chi nhánh đã tổ chức được 3 buổi học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức HCM cho toàn bộ Đảng viên và quần chúng.Hiện tại chi nhánh đang thực hiện 3 loại báo cáo như: BC sơ kết công tác Đảngháng quý, BC tổng kết công tác Đảng hàng năm,
+ Việc học tập tư tưởng đạo đức HCM được toàn bộ cán bộ Đảng viên vàquần chúng tại chi nhánh hưởng ứng và tiếp thu tích cực thể hiện là tư tưởngcủa cán bộ Đảng viên và quần chúng yên tâm công tác, không bị phân tâm; tácphong trong công việc thì nhanh nhẹn, linh hoạt; giao tiếp với đồng nghiệp vàkhách hàng thì hòa nhã, lịch sự
+ Bản thân giữ chức vụ phó trưởng phòng… Tự bản thân thấy việc họctập và làm theo tấm gương đạo đức HCM là rất quan trọng và có ý nghĩa vìbản thân học tập được từ Bác Hồ tư tưởng cách mạng vững vàng, lòng yêunước nồng nàn, lối sống giản dị trong sáng, tác phong làm việc dứt khoát,nhanh nhẹn, khoa học, giao tiếp với mọi người xung quan hòa nhã, kính trênnhường dưới và có lòng vị tha, biết dung hòa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể
- Hạn chế:
+ Một số chi bộ còn lúng túng trong việc xác định nội dung, phương thức
để đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác trở thành côngviệc quan trọng, thường xuyên, cụ thể trong sinh hoạt định kỳ của chi bộ; nộidung sinh hoạt chuyên đề còn sơ sài, chưa gắn sát việc học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh với nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị
+ Việc rà soát, bổ sung chuẩn mực đạo đức của cán bộ, đảng viên theođạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở một số chi bộ còn chungchung; hướng dẫn nội dung đăng ký học tập và làm theo Bác cho từng cá nhânchưa sát với nhiệm vụ, vị trí công tác nên việc kiểm tra đánh giá việc thực hiệnhàng năm chưa sâu
+ Công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc, nhắc nhở triển khai việc học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở một số chi bộ chưa đượcthường xuyên
+ Công tác tuyên truyền về học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh chưa được duy trì thường xuyên, hình thức, nội dung chưa phongphú; chưa chú trọng biểu dương người tốt, việc tốt, các tập thể, cá nhân tiêubiểu
+ Một số ít đảng viên, quần chúng ngoài đảng chưa tích cực tham gia họctập Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị và các chuyên đề của các năm
- Nguyên nhân:
Trang 9+ Do công tác lãnh đạo chỉ đạo sâu sát kịp cấp uỷ chi bộ và đảng bộ.Luôn quan tâm sâu sát đến việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh Thường xuyên
có văn bản chỉ đạo về việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Các cán bộ đảng viên nhận thức rõ vai trò quan trọng của việc học tập
tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Nguyên nhân của những hạn chế:
Đôi lúc sử chỉ đạo chưa sâu, chưa có nội dung và hình thức cụ thể Do cấp
uỷ Đảng bận nhiều công việc chuyên môn nên chưa thực sự quan tâm chăm lođến việc chăm lo giáo dục truyền thống đạo đức Hồ Chí Minh cho cán bộ đảngviên…
+ Nhận thức của một số cán bộ đảng viên về học tập tư tưởng Hồ ChíMinh còn mơ hồ, chung chung…
- Giải pháp:
+ Tiếp tục quán triệt sâu rộng tới toàn thể cán bộ trong đơn vị nói chung
và cán bộ đảng viên nói riêng thực hiện tốt việc học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, liên tục.+ Cấp ủy, chi bộ thường xuyên tổ chức sinh hoạt định kỳ hàng tháng, nộidung sinh hoạt phải luôn được đổi mới phong phú, đa dạng hơn
+ Nâng cao hơn nữa tinh thần phê bình và tự phê bình trong cấp ủy, chi
bộ và từng đảng viên Nâng cao tính dân chủ trong công việc hàng ngày
Bài 9: TTHCM VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN CNXH
Câu 1: Mối quan hệ của độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội Liên hệ việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở địa phương cơ sở
Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa vàphát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta,mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi.Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Trong khi giải quyết những vấn
đề của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần phát triển chủnghĩa Mác - Lênin trên nhiều vấn đề quan trọng, đặc biệt là lý luận về cáchmạng giải phóng dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội ở các nước thuộc địa vàphụ thuộc Điều đó cho thấy độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thểhiện một cách tập trung những luận điểm sáng tạo lớn về lý luận của Hồ ChíMinh Những luận điểm đó có giá trị lâu dài chỉ đạo đường lối cách mạng ViệtNam và đóng góp quan trọng vào việc phát triển lý luận về cách mạng vô sản
1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc
Về độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh quan niệm:
Trang 10Thứ nhất, Người khẳng định: Độc lập dân tộc phải là một nền độc lập
thực sự Tức là các quyền dân tộc cơ bản phải được đảm bảo; dân tộc đó phảiđộc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
Thứ hai, Hồ Chí Minh khẳng định: Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng
của dân tộc Dân tộc Việt Nam nói riêng và các dân tộc trên thế giới nói chungđều có quyền được hưởng tự do và độc lập Do đó Người yêu cầu, mỗi côngdân của một nước độc lập phải có trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ quyền độclập của dân tộc Bất kỳ thế lực nào vi phạm quyền độc lập của Việt Nam đều
sẽ bị đánh trả và “quét” sạch Bất kể người Việt Nam nào bán rẻ quyền độc lậpthiêng liêng của dân tộc đều sẽ bị trừng trị trước pháp luật
Thứ ba, theo Hồ Chí Minh độc lập dân tộc phải gắn liền với hòa bình.
Chỉ có độc lập dân tộc thực sự mới có một nền hòa bình chân chính, và chỉ cóhòa bình chân chính mới có độc lập dân tộc hoàn toàn Trong thực tiễn, Ngườiluôn tiêu biểu cho ý chí độc lập, tự do, khát vọng hòa bình Người tìm mọicách để đẩy lùi chiến tranh, cứu vãn hòa bình, giữ gìn độc lập dân tộc
Thứ tư, Hồ Chí Minh quan niệm: Độc lập dân tộc phải đi tới tự do hạnh
phúc của nhân dân” Hồ Chí Minh đặt vấn đề: Nếu nước độc lập mà dân khôngđược hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì TheoNgười dân chỉ biết giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ Bởi vậy, khi nước Việt Nam giành được độc lập, Hồ Chí Minh đòi hỏi Chínhphủ cách mạng phải làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở và được học hành Trong suốt cuộc đời của mình, Người đã đấu tranh cho độc lập của dântộc Việt Nam, đồng thời đấu tranh cho độc lập của các tất cả các dân tộc Hiệnnay tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc vẫn còn nguyên giá trị, là bàihọc trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước
2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Về chủ nghĩa xã hội, trước hết chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội
do nhân dân lao động làm chủ, một xã hội dân giàu, nước mạnh, văn minh,hạnh phúc; nhà máy xe lửa, ngân hàng thuộc về của công; các dân tộc trongnước đều bình đẳng, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau và đoàn kết, hữu nghị, bìnhđẳng với các dân tộc trên thế giới
* Theo Hồ Chí Minh chủ nghĩa xã hội có các đặc trưng và bản chất sau:
Thứ nhất: Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực
lượng sản xuất hiện đại, khoa học kỹ thuật tiên tiến và công hữu về tư liệu sảnxuất
Thứ hai: Chế độ xã hội do nhân dân lao động làm chủ thông qua Nhà
nước của dân, do dân và vì dân
Trang 11Thứ ba: Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng hợp lý, làm nhiều
hưởng nhiều làm ít hưởng ít không làm làm không hưởng; không còn áp bứcgiai cấp, áp bức xã hội; thực hiện công bằng xã hội
Thứ tư: Chủ nghĩa xã hội có một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo
đức; người với người là đống chí, là anh em Con người có đời sống tinh thầntươi vui lành mạnh và được giải phóng triệt để
* Hồ Chí Minh chỉ ra mục tiêu của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là:
Về chế độ chính trị: Xây dựng chế độ chính trị do nhân dân lao động làmchủ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Về kinh tế: Xây dựng nền kinh tế công nông nghiệp hiện đại, khoa học kỹthuật tiên tiến, được tạo lập trên cơ sở sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất.Tất yếu phải thực hiện công nghiệp hóa
Về văn hóa: Phát triển văn hóa làm cho văn hóa đi trước dọn đường chocách mạng công nghiệp
Về quan hệ xã hội: Xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp giữa người vớingười
Theo Hồ Chí Minh chủ nghĩa xã hội tạo cơ sở củng cố, giữ vững độc
lập dân tộc Chủ nghĩa xã hội xóa bỏ nguyên nhân sâu xa của tình trạng người
bóc lột người Chủ nghĩa xã hội tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cao; văn hóa,khoa học và kỹ thuật phát triển Xây dựng chủ nghĩa xã hội là xây dựng một xãhội dân chủ Chế độ do nhân dân là chủ và làm chủ
* Hồ Chí Minh cũng đã chỉ ra những điều kiện bảo đảm cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Thứ nhất: Phải xác lập, củng cố, giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo
của Đảng Hồ Chí Minh khẳng định: “Cách mệnh trước hết phải có cái gì?Trước hết phải có đảng cách mệnh” Để giữ vững và phát huy cao độ vai tròlãnh đạo của Đảng, Hồ Chí Minh luôn chú ý và đòi hỏi Đảng phải đưa rađường lối đúng đắn, phải xây dựng Đảng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên.Đảng phải lãnh đạo giành chính quyền, xây dựng đảng trong sạch vững mạnhthực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệvững chắc Tổ quốc Việt Nam
Thứ hai: Xây dựng khối liên minh công – nông – trí thức vững chắc làm
nền tảng xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.Theo Hồ Chí Minh liên minhcông – nông – trí thức là nền tảng của cách mạng Việt Nam, do đó phải xâydựng cho được lực lượng cách mạng lớn nhất, rộng nhất, mạnh nhất cho suốtquá trình thực hiện độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Thứ ba: Cách mạng Việt Nam phải thường xuyên gắn bó với cách mạng
thế giới Cách mạng Việt Nam phải biết tranh thủ sức mạnh của cách mạng