Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới (tt)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN VĂN AN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC CẤP XÃ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
Ở TỈNH ĐIỆN BIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 62 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Hà Nội - 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
1 GS.TS Nguyễn Đăng Thành
2 PGS.TS Đoàn Minh Huấn
Phản biện 1: ………
Phản biện 2: ………
Phản biện 3:………
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án cấp Học
viện
Địa điểm: Phòng bảo vệ luận án tiến sĩ - Phòng họp… Nhà ……,
Học viện Hành chính Quốc gia, Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh -
Quận Đống Đa - Hà Nội
Thời gian: vào hồi………giờ ngày… tháng… năm…
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam;
- Thư viện của Học viện Hành chính Quốc gia
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
1 Nguyễn Văn An (2012), Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin
trong điều hành công sở hiện nay, Tạp chí Quản lý nhà nước, số
198, tháng 7/2012
2 Nguyễn Văn An (2014), Quản lý chất lượng đào tạo cán bộ,
công chức cấp xã người dân tộc thiểu số tỉnh Điện Biên, Tạp chí
Dân tộc số 166, tháng 10/2014
3 Nguyễn Văn An (2017), Yêu cầu đặt ra đối với bộ công cụ quản
lý chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức dân tộc thiểu số cấp xã
ở tỉnh Điện Biên, Tạp chí Dân tộc số 191, tháng 02/2017
4 Nguyễn Văn An (2017), Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cấp
xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên: Thực tiễn và những vấn đề đặt ra, Tạp chí Cộng sản, số ra ngày 15-6-2017
5 Nguyễn Văn An (2017), Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức người dân tộc thiểu số cấp xã, ở tỉnh Điện Biên, Tạp
chí nghiên cứu Dân tộc, số 18, tháng 6/2017
Trang 3hiệu quả hoạt động cụ thể có thể kiểm chứng bằng những con số
Luận án đã xuất phát từ cách nhìn đó để nghiên cứu, đề xuất giải pháp
với nhìn nhận cả cơ hội và thách thức, lực đẩy và rào cản, động lực và
phản lực, v.v để tác động vào đối tượng một cách phù hợp, tạo đột
phá trong công tác CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên, giải
quyết các câu hỏi nghiên cứu đã giới thuyết ở phần mở đầu
Hệ giải pháp được đề xuất bám sát và liên thông với những
phân tích đánh giá nguyên nhân khách quan và chủ quan, nội sinh và
ngoại sinh Nhìn chung, hệ giải pháp tác động vào cả các yếu tố trực
tiếp và gián tiếp cho nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS
Tác động trực tiếp là tác động vào trình độ, năng lực, kỹ năng, phẩm
chất tâm lý – xã hội, hành vi của bản thân CBCC cấp xã người DTTS
Tác động gián tiếp là tác động vào môi trường thể chế, chính sách,
nguồn lực, cơ chế, tập quán, văn hóa, v.v để tạo động lực phát triển
hoặc tháo gỡ các rào cản đối với khả năng vươn lên của CBCC cấp xã
người DTTS tỉnh Điện Biên Hệ giải pháp cũng đã chú ý cả những
giải pháp chung và những đặc thù trong xây dựng tiêu chuẩn (như
thành thạo tiếng Việt, tiếng dân tộc khác, hiểu biết và sử dụng tri thức
bản địa các tộc người, kỹ năng xử lý các tình huống quản lý ở vùng
đa tộc người, có ý thức công dân tiêu biểu, ý thức dân tộc chân chính,
chống chủ nghĩa dân tộc cực đoan, v.v.) và cơ cấu đội ngũ (như cơ
cấu giữa dân tộc đa số và thiếu số, giữa dân tộc có dân số lớn và dân
tộc có dân số ít); trong phương thức và mô hình triển khai tạo nguồn,
ĐTBD, đánh giá, sử dụng cán bộ; trong khắc phục tâm lý ỷ lại, trông
chờ, dựa dẫm, thụ động, biến ngoại lực thành nội lực, biến ưu tiên đầu
tư của nhà nước thành cơ hội tự phát triển, phát huy ý chí tự lực, tự
cường Luận án cũng mạnh dạn đề xuất một số hướng mới như hợp
tác công tư trong một số khâu của công tác tăng cường năng lực
CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên, ủy quyền cho tư nhân,
chuyển giao cho cộng đồng, xây dựng mô hình đào tạo tri thức bản
địa hoặc lồng ghép tri thức bản địa cho CBCC cấp xã
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) hành chính bao gồm những người thực thi công vụ trong bộ máy hành chính công quyền Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đề ra mục tiêu xây dựng đội ngũ cán
bộ giai đoạn 2011-2020 là: “Xây dựng đội ngũ CBCC, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tuỵ phục vụ nhân dân” Qua đó cần phải “rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy chế quản lý CBCC; nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cả về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực điều hành, quản lý nhà nước” CBCC cấp xã người dân tộc thiểu số (DTTS) là một bộ phận trong đội ngũ CBCC cấp xã nhưng là
một đối tượng đặc thù Xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
không chỉ thuần tuý thuộc phạm trù "công tác tổ chức" mà bao hàm
cả mặt lượng lẫn mặt chất và "chính sách dân tộc" của thể chế cầm
quyền, đòi hỏi triển khai một hệ giải pháp đồng bộ
Điện Biên là tỉnh miền núi cao với 19 dân tộc cùng sinh sống, đang đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước (CCHCNN) sâu rộng,
do đó yêu cầu “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới” là công việc
rất cần thiết và cấp bách
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích:
Trên cơ sở khung lý thuyết về chất lượng đội ngũ CBCC cấp
xã nói chung, CBCC cấp xã người DTTS nói riêng, Luận án tập trung làm rõ thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC người DTTS ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới
2.2 Nhiệm vụ:
Trang 4- Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài, từ
đó chỉ ra những giá trị có thể kế thừa, những khoảng trống cần khỏa
lấp, những vấn đề cần tiếp tục phát triển trong nghiên cứu
- Hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ
CBCC cấp xã nói chung và CBCC cấp xã người DTTS nói riêng;
- Nghiên cứu kinh nghiệm nâng cao chất lượng CBCC cấp xã
người DTTS ở một số địa phương, từ đó rút ra các giá trị tham khảo
có thể áp dụng để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người
DTTS tỉnh Điện Biên;
- Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người
DTTS ở tỉnh Điện Biên, làm rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên
nhân của hạn chế;
- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC
cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên nhằm đáp ứng được yêu cầu
phát triển KTTT hiện đại, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN và
hội nhập quốc tế
3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng đội ngũ CBCC
cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới
Khách thể nghiên cứu của đề tài là đội ngũ CBCC cấp xã
người DTTS tỉnh Điện Biên
Phạm vi nội dung: Chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người
DTTS được nghiên cứu bao gồm các nội dung về phẩm chất chính
trị, trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm công tác
Phạm vi khách thể nghiên cứu chỉ là nhóm CBCC chính quyền
cấp xã là người DTTS Theo đó, đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
được đề cập trong đề tài bao gồm nhóm cán bộ được hình thành do bầu
cử (Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND và Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND) và
nhóm công chức chuyên môn được hình thành do tuyển dụng
chế phát triển, nhưng quan trọng hơn là từ chính thực tiễn đời sống
Đó chính là thực tiễn một tỉnh Điện Biên điều kiện kinh tế, tự nhiên khó khăn, đa tộc người cư trú xen kẽ, tính tộc người và tính địa phương tác động nghịch chiều và thuận chiều đến đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS Công tác nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS phải bảo đảm vừa thực thi những nguyên tắc thống nhất có tính thể chế từ trên xuống, vừa dung nạp, tính toán đầy đủ tính tộc người, tính địa phương Đánh giá, phân tích thực trạng của luận án đã đi theo hướng đó, làm rõ những kết quả đạt được của sự chuyển biến chất lượng từ trình độ, năng lực, kỹ năng, hành vi, v.v thông qua các tư liệu sơ cấp mà tác giả thu thập bằng các phương pháp nghiên cứu độc lập, đối chiếu với các nguồn tư liệu thứ cấp khác, để làm nổi bật đặc trưng, cấu trúc, hành vi, quá trình tăng cường, nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên Các nguyên nhân chủ quan và khách quan, bên trong và bên ngoài, v.v đều được nhìn nhận đầy đủ, phân tích thấu đáo, cho cái nhìn đa diện về đối tượng nghiên cứu
Nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS là công việc thường xuyên, liên tục, nhưng trong điều kiện KTTT hiện đại, CCHCNN, hội nhập quốc tế và cách mạng KH&CN thì đặt ra những yêu cầu mới Nó chi phối đến việc xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán
bộ, các yếu tố “đầu vào” cho hình thành một đội ngũ cán bộ đạt chuẩn
và đầu ra của một sản phẩm cụ thể được đo kiểm bằng các công cụ, phương pháp khoa học Khung lý thuyết được xác định ở chương 1 đã được triển khai nhất quán trong phân tích đánh giá thực trạng ở chương 3 cũng như đề xuất quan điểm, mục tiêu, giải pháp trong chương 4 Các yếu tố “đầu vào” đảm bảo chất lượng CBCC cấp xã người DTTS bao gồm từ tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển đến nguồn lực đầu tư đều được nhìn nhận đầy đủ; chu trình cho bảo đảm chất lượng với những mâu thuẫn, xung đột phải giải quyết được phân tích, đánh giá; đầu ra thể hiện bằng hành vi và
Trang 54.3 Các điều kiện bảo đảm để thực hiện các giải pháp
Điều kiện môi trường chính trị
Điều kiện môi trường pháp lý
Điều kiện môi trường kinh tế
Điều kiện môi trường tài chính
Điều kiện môi trường công nghệ
Kết luận chương 4
KẾT LUẬN
Lượng và chất là các phạm trù có quan hệ biện chứng, phản
ánh bản chất của mọi sự vật, hiện tượng trong xã hội Đội ngũ
CBCC cấp xã người DTTS vừa là một thực thể sinh học, vừa là một
thực thể xã hội, mặt chất lượng được phản ánh từ thể lực, trí lực đến
phẩm chất tâm lý – xã hội Nâng cao chất lượng CBCC cấp xã
người DTTS nhằm làm cho cơ cấu bộ máy hệ thống bảo đảm tính
đồng bộ khi truyền lực từ trên xuống, phản hồi nhanh nhạy từ dưới
lên Nó còn liên quan đến tầng sâu của vấn đề quyền hiện diện chính
trị của tộc người, bao gồm cả quyền cá nhân con người và quyền tập
thể tộc người Một khi chỉ cơ cấu đủ số lượng CBCC người DTTS
mà không quan tâm đầy đủ đến năng lực, từ năng lực nhận thức,
năng lực pháp lý đến năng lực hành vi, thì người cán bộ đó không
thể thực hiện được đầy đủ quyền cá nhân con người và quyền của
tập thể tộc người mà họ đại diện Do đó, nâng cao chất lượng CBCC
cấp xã người DTTS đụng chạm đến cả những vấn đề lý luận cơ bản
và thực tiễn phong phú của tỉnh Điện Biên nói riêng và vùng DTTS
nói chung Khung phân tích chất lượng của luận án đã giải quyết
những vấn đề khái niệm cơ bản, những quan hệ lớn thuộc cấu trúc
bên trong và bên ngoài của CBCC cấp xã người DTTS, những yêu
cầu cần làm trong điều kiện mới, đặc biệt là quá trình CCHCNN
Nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
liên quan đến khoa học con người, khoa học tổ chức, khoa học thể
Phạm vi không gian - địa bàn: Đề tài nghiên cứu chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã ở 112 xã của tỉnh Điện Biên
Phạm vi thời gian: Đề tài tổng kết, đánh giá các dữ liệu từ khi chia tách tỉnh Điện Biên (11/2003) đến 2016 và đề xuất giải pháp cho những năm tiếp theo
Phạm vi điều kiện mới: Chất lượng CBCC cấp xã người DTTS
ở tỉnh Điện Biên được đặt trong điều kiện mới là điều kiện phát triển nền KTTT hiện đại, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, hội nhập quốc tế và CCHCNN
4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu của luận án
4.1 Câu hỏi nghiên cứu 4.2 Giả thuyết nghiên cứu
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thu thập thông tin
5.1.1 Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp 5.1.2 Phương pháp nghiên cứu định tính
Luận án sử dụng 2 kỹ thuật cơ bản trong phương pháp nghiên cứu định tính đó là PVS cá nhân và TLN tập trung Bên cạnh đó, luận
án còn sử dụng phương pháp chuyên gia
5.1.3 Phương pháp nghiên cứu định lượng
Luận án sử dụng bảng hỏi bán cấu trúc để phỏng vấn trực tiếp CBCC cấp xã và người dân, nhằm thu thập các số liệu, thông tin định lượng để chủ yếu đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ CBCC cấp
xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
5.2 Các phương pháp xử lý thông tin, số liệu
6 Những đóng góp mới của luận án
6.1 Về mặt khoa học
Hình thành khung lý thuyết và định dạng các đặc điểm của CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên; rút ra các nhận xét, kết
Trang 6luận mới về chất lượng CBCC người DTTS tỉnh Điện Biên; hình
thành hệ tri thức mới về cấu trúc, chức năng, động thái của CBCC
cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên trong tương quan với bối cảnh
phát triển KTTT định hướng XHCN, xây dựng nhà nước pháp quyền
XHCN, hội nhập quốc tế và CCHCNN
6.2 Về mặt thực tiễn
Hình thành bộ tiêu chí công cụ đánh giá, kiểm định, kiểm soát,
ĐTBD, nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS; đề xuất giải
pháp với những hình thức, phương pháp, cách thức, nguồn lực, xác
định chủ thể và nguồn lực cụ thể để nâng cao chất lượng CBCC cấp
xã người DTTS tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Ý nghĩa lý luận:
7.2 Ý nghĩa thực tiễn:
8 Cấu trúc của luận án
Nội dung chính của luận án có cấu trúc gồm 4 chương
Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề
tài luận án
Chương 2 Cơ sở khoa học về nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số trong điều kiện mới
Chương 3 Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên
Chương 4 Mục tiêu, quan điểm và giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh
Điện Biên
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Các công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn liên
4.1.2 Quan điểm nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên trong điều kiện mới
4.1.3 Dự báo biến động của các nhân tố, điều kiện có thể tác động tới chất lượng CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
4.2 Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên
4.2.1 Đổi mới nhận thức, cách tiếp cận vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
4.2.2 Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách cho CBCC cấp xã nói chung và CBCC cấp xã người DTTS nói riêng 4.2.3 Đổi mới công tác quản lý CBCC cấp xã người DTTS
4.2.3.1 Đối với quy hoạch, tạo nguồn 4.2.3.2 Đối với công tác bầu cử, tuyển dụng 4.2.3.3 Đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng 4.2.3.4 Đối với công tác đánh giá
4.2.3.5 Đối với công tác bố trí, sử dụng
4.2.4 Nhóm giải pháp khai thác, phát huy, sử dụng tri thức bản địa các dân tộc Thái, Mông, Dao, Khơ Mú, Hà Nhì, v.v trong tăng cường năng lực CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên 4.2.5 Mở rộng hợp tác công tư (PPP) hoặc xã hội hóa một số hoạt động nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người DTTS
4.2.6 Tạo môi trường làm việc tốt, xây dựng văn hoá tổ chức, nâng cao nhận thức và năng lực tự hoàn thiện của đội ngũ CBCC cấp xã là người DTTS
4.2.7 Tổ chức và thực hiện quản lý chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
Một là, xây dựng được các tiêu chuẩn, chuẩn mực về chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS để làm cơ sở cho việc kiểm soát chất lượng
Hai là, về công tác quản lý và tổ chức kiểm soát chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
Trang 7cứu và thống nhất với khung lý thuyết, chương ba đã làm rõ thực trạng
đội ngũ và công tác nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người
DTTS tỉnh Điện Biên Hệ thống số liệu, bảng biểu cùng mô hình đồ
họa giúp thuận lợi hơn cho nhận thức thực trạng Các mặt ưu điểm và
hạn chế, cơ hội và thách thức đều được mổ xẻ, phân tích thấu đáo từ
năng lực đến phẩm chất, tố chất và kỹ năng – nghiệp vụ, yếu tố chủ
quan và khách quan, nội sinh và ngoại cảnh, v.v gắn với yêu cầu
nhiệm vụ cụ thể của cấp xã tỉnh Điện Biên có nhiều đặc thù Nâng cao
chất lượng CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên được đánh giá
khách quan từ ĐTBD, bố trí, sử dụng, luân chuyển, chế độ, chính sách,
nguồn lực đầu tư, v.v với những kết quả đạt được và bất cập cần khắc
phục trong thời gian tới Phương pháp thống kê, điều tra xã hội học
cùng các công cụ kỹ thuật tương ứng được sử dụng tối đa cho nghiên
cứu chương này, cố gắng lượng hóa những vấn đề xã hội trừu tượng
CHƯƠNG 4: MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP
XÃ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TỈNH ĐIỆN BIÊN
4.1 Mục tiêu, quan điểm nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
4.1.1 Mục tiêu
Xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS là bảo đảm đủ
về số lượng và hợp lý về cơ cấu, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có
đủ kiến thức, kỹ năng về quản lý và chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng
yêu cầu phát triển KTXH trên địa bàn tỉnh trong thời kỳ thực hiện
CCHCNN, đẩy mạnh hội nhập quốc tế, xây dựng Nhà nước pháp
quyền Chỉ tiêu tỉnh đề ra đến năm 2020 là: 60% CBCC cấp xã có
trình độ THPT; 65% có trình độ trung cấp LLCT trở lên; 100% được
ĐTBD chuyên môn, nghiệp vụ
quan đến đề tài luận án khá đa dạng về phương pháp và góc độ tiếp cận; có thể khái quát thành một số nhóm sau:
1.1.1 Các nghiên cứu về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC và kinh nghiệm nâng cao chất lượng CBCC người DTTS ở nước ngoài
Nhóm 1: Những nghiên cứu chung về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC
Nhóm 2: Các nghiên cứu về các công cụ xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC và kinh nghiệm nước ngoài
Các công trình này chủ yếu tập trung nghiên cứu các công cụ chủ yếu để xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC như: tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng; quy hoạch; sử dụng CBCC Những nghiên cứu trên đây có ý nghĩa tham khảo tốt ĐTBD CBCC theo vị trí việc làm là một định hướng lớn trong quá trình CCHCNN, hội nhập quốc tế, do đó có thể được xem là một đề xuất giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng ĐTBD CBCC; qua đó nâng cao chất lượng của CBCC trong quá trình CCHCNN và hội nhập quốc tế
1.1.2 Các nghiên cứu về xây dựng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nói chung và đội ngũ CBCC người DTTS nói riêng
- Nhóm nghiên cứu chung về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC người DTTS
- Các công trình nghiên cứu về các phương thức, công cụ nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC là người DTTS
1.1.3 Các công trình nghiên cứu về xây dựng và nâng cao chất lượng CBCC cấp cơ sở/cấp xã
1.1.4 Các công trình nghiên cứu về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp cơ sở /cấp xã là người DTTS
1.1.5 Các công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng CBCC cấp xã nói chung và CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
Trang 81.2 Đánh giá chung về các công trình đã tổng quan và
hướng nghiên cứu tiếp theo của luận án
1.2.1 Các giá trị có thể kế thừa
1.2.2 Các vấn đề liên quan đến luận án nhưng chưa được đề
cập, luận giải trong các công trình đã tổng quan
Từ những nhận xét, đánh giá trong phần tổng quan có thể thấy,
nhìn chung các nghiên cứu trong và ngoài nước về chất lượng đội
ngũ CBCC rất phong phú ở tầm vĩ mô và vi mô Tuy nhiên, các
nghiên cứu về chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS nói
chung và CBCC cấp xã người DTTS ở miền núi phía Bắc nói riêng
còn hạn chế Đặc biệt chưa có nghiên cứu riêng ở tầm chuyên khảo
hay luận án tiến sĩ về chất lượng CBCC cấp xã người DTTS và đề
xuất giải pháp toàn diện để nâng cao chất lượng CBCC cấp xã người
DTTS ở tỉnh Điện Biên Hơn nữa, các công trình đó ít gắn với điều
kiện phát triển KTTT, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN và hội
nhập quốc tế Tính đặc thù trong các tiêu chí đánh giá và các yếu tố
ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ CBCC người DTTS ở tỉnh Điện
Biên cũng chỉ mới đề cập một cách giản lược Mối quan hệ và sự
khác biệt giữa chất lượng CBCC cấp xã người DTTS và chất lượng
đội ngũ CBCC cấp xã ở tỉnh Điện Biên cũng chưa được giải thích rõ
ràng Đây chính là những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trên
cả phương diện lý luận và thực tiễn
1.2.3 Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài
Một là, sử dụng cách tiếp cận hệ thống và gắn liền với tính đặc
thù của đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS để nghiên cứu chất lượng
đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên
Hai là, đặt trong điều kiện mới là phát triển KTTT hiện đại,
xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, hội nhập quốc tế để xác định
những yêu cầu về chất lượng đối với đội ngũ CBCC cấp xã là người
Cơ cấu dân tộc: Cơ cấu dân tộc trong đội ngũ CBCC cấp xã
người DTTS hợp lý so với tỷ trọng người DTTS trong dân số
Cơ cấu độ tuổi: Công chức cấp xã người DTTS có cơ cấu tuổi
trẻ hơn so với cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS
Cơ cấu giới tính: Tỷ lệ nữ trong CBCC chính quyền cấp xã
thấp (11% trong nhóm cán bộ và 32,7% trong nhóm công chức) 3.3.7 Khả năng phối hợp trong công việc của CBCC cấp xã người DTTS
Sự hợp tác, phối hợp, hiệp đồng trong công việc, sự chia sẻ thông tin, tinh thần và phương pháp làm việc nhóm của CBCC cấp xã người DTTS còn thấp Một số công chức cấp xã chưa làm tốt công tác phối hợp, tham mưu cho UBND xã
3.3.8 Kết quả thực hiện nhiệm vụ QLNN ở địa phương của CBCC cấp xã người DTTS và sự hài lòng của người dân
Trong 10 lĩnh vực QLNN của CBCC cấp xã người DTTS không có lĩnh vực QLNN nào được CBCC cấp xã người DTTS đánh giá là hiệu quả cao; hiệu quả trung bình nhiều nhất, sau đến hiệu quả thấp và ít nhất là hiệu quả khá
3.4 Đánh gía chung về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số tỉnh Điện Biên
3.4.1 Ưu điểm và nguyên nhân của ưu điểm
3.4.1.1 Ưu điểm 3.4.1.2 Nguyên nhân của ưu điểm
3.4.2.Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
3.4.2.1 Hạn chế 3.4.2.2 Nguyên nhân của hạn chế
Kết luận chương 3
Bằng nguồn dữ liệu sơ cấp, thứ cấp được thu thập, xử lý và phân tích, đánh giá, có so sánh, đối chiếu, sử dụng cho các mục tiêu nghiên
Trang 9Kỹ năng giải quyết khiếu nại, tố cáo và giải quyết tranh chấp:
CBCQ cấp xã người DTTS chưa thành thạo còn cao (chiếm 80% số ý
kiến trả lời)
Kỹ năng đối thoại và thuyết trình: CBCQ cấp xã người DTTS
chưa thành thạo còn cao (chiếm 70% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng phân công công việc: CBCQ cấp xã người DTTS
chưa thành thạo chiếm 40% số ý kiến trả lời
Kỹ năng kiểm tra, giám sát, đánh giá: CBCQ cấp xã người
DTTS chưa thành thạo còn cao (chiếm 65% số ý kiến trả lời)
3.3.4 Về kinh nghiệm công tác
Cán bộ chính quyền cấp xã ở nhóm tuổi 45-60 chiếm 47,7% có
nhiều kinh nghiệm công tác Đội ngũ công chức xã lại chủ yếu ở độ
tuổi trẻ, dưới 30 chiếm 53,3% Số năm kinh nghiệm của nhóm này
thường chỉ không quá 8 năm, có thể nói là còn ít kinh nghiệm Một
khảo sát khác cho biết kinh nghiệm công tác và tính chuyên nghiệp
của đội ngũ cán bộ chính quyền đáp ứng tốt chiếm 18%, khá chiếm
22%, trung bình chiếm 40% và 20% cho rằng còn hạn chế nhất định;
đội ngũ công chức có tỷ lệ tương ứng là 15% tốt, 25% khá, trung
bình 35% và 25% còn những hạn chế nhất định
3.3.5.Nhận thức về sự thay đổi trong tương lai và mức độ sẵn
sàng đáp ứng sự thay đổi
CBCC cấp xã đã nhận thức được sự thay đổi công việc trong
tương lai (5 năm), với 75,8% số ý kiến Chỉ có 15,1% số ý kiến tỏ ra
“khó thích nghi nếu không được ĐTBD”, khả năng thích ứng tốt là
45,4% và ở mức độ bình thường là 30,3%; có 71% người có chuẩn
bị, 20% người hoàn toàn không chuẩn bị và 9% người không có ý
kiến về sự chuẩn bị sẵn sàng đối với những đòi hỏi của công việc
trong tương lai
3.3.6 Về cơ cấu
DTTS ở tỉnh Điện Biên, từ đó xây dựng các tiêu chí để đo lường, đánh giá chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thời kỳ mới
Ba là, xem xét, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng
đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên, đặc biệt nhấn mạnh vào các yếu tố gắn với bối cảnh phát triển nền KTTT hiện đại, CCHCNN và hội nhập quốc tế sâu rộng, với đặc thù cấp xã ở tỉnh Điện Biên - một tỉnh miền núi phía Bắc và đội ngũ CBCC cấp xã là người DTTS
Bốn là, tìm kiếm những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ
CBCC cấp xã người DTTS ở tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới trong đó đặc biệt chú trọng đến các giải pháp đặc thù và
có tính đột phá
Kết luận chương 1 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI 2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò, vị trí của đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số
2.1.1 Khái niệm CBCC cấp xã người DTTS
Khái niệm cán bộ, công chức: Luật CBCC năm 2008 quy định
khái niệm cán bộ và công chức
Khái niệm cán bộ, công chức cấp xã: Luật CBCC năm 2008
quy định khái niệm cán bộ, công chức cấp xã
Khái niệm CBCC cấp xã người DTTS: CBCC cấp xã người
DTTS là những CBCC trong một tổ chức xác định của hệ thống chính trị cấp xã, có thành phần xuất thân từ các dân tộc – tộc người thiểu số Việt Nam, được phân biệt trong tương quan với dân tộc Kinh
là dân tộc đa số, v.v
Trang 102.1.2 Đặc điểm đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
Đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS là một bộ phận của đội ngũ
CBCC cấp xã nên vừa mang đầy đủ đặc điểm của đội ngũ CBCC cấp xã
vừa có những đặc điểm riêng gắn liền với đối tượng là người DTTS
*Đặc điểm chung của CBCC cấp xã
*Đặc điểm riêng của CBCC cấp xã là người DTTS
2.1.3.Vị trí, vai trò của đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
2.2 Khái niệm và yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức câp xã người dân tộc thiểu số trong điều kiện mới
2.2.1 Khái niệm chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS
Khái niệm chất lượng: Chất lượng của một đối tượng là giá trị
của đối tượng đó, thể hiện qua các chỉ tiêu mang tính đặc trưng của
đối tượng và được xác định bằng khả năng đáp ứng nhu cầu về đối
tượng đó
Khái niệm chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS: là
những giá trị tốt đẹp của đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS được thể
hiện thông qua phẩm chất, trình độ, kỹ năng, thái độ và mức độ hoàn
thành nhiệm vụ được giao của CBCC cấp xã người DTTS; khả năng
phối hợp hoạt động, tính đồng bộ, hợp lý nhằm tạo ra sức mạnh tổng
hợp của cả tập thể để thực hiện tốt nhiệm vụ QLNN ở địa phương,
đáp ứng nhu cầu xã hội và thỏa mãn sự hài lòng của người dân
2.2.2 Điều kiện mới và yêu cầu chất lượng đối với đội ngũ
CBCC câp xã người DTTS
2.2.2.1 Điều kiện mới đặt ra các yêu cầu đối với chất lượng
đội ngũ CBCC cấp xã người DTTS tỉnh Điện Biên
2.2.2.2 Yêu cầu về chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã người
DTTS trong điều kiện mới
2.2.3 Sự cần thiết nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp
xã người DTTS
Công chức cấp xã có 32,4% đã được bồi dưỡng kiến thức AN-QP, trong đó công chức được bồi dưỡng về AN chiếm 8,7% và được bồi dưỡng về QP chiếm 23,7%
3.3.3 Về kỹ năng nghề nghiệp
3.3.3.1 Nhóm kỹ năng chung của CBCC cấp xã là người DTTS
Kỹ năng soạn thảo văn bản: CBCC cấp xã người DTTS chưa
thành thạo còn cao (chiếm 73% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng lập kế hoạch cá nhân: CBCC cấp xã người DTTS
chưa thành thạo còn cao (chiếm 73% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng giao tiếp: CBCC cấp xã người DTTS chưa thành thạo
còn cao (chiếm 54% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng tiếp nhận và xử lý thông tin: CBCC cấp xã người
DTTS chưa thành thạo còn cao (chiếm 67% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng phân tích và giải quyết công việc: CBCC cấp xã
người DTTS chưa thành thạo còn cao (chiếm 55% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng phối hợp trong công việc: CBCC cấp xã người DTTS
chưa thành thạo còn cao (chiếm 80% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng xử lý tình huống: CBCC cấp xã người DTTS chưa
thành thạo còn cao (chiếm 75% số ý kiến trả lời)
3.3.3.2 Nhóm kỹ năng gắn liền với cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS
Kỹ năng xây dựng và chỉ đạo thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển KTXH, đảm bảo AN - QP ở địa phương: CBCQ cấp xã
người DTTS chưa thành thạo chiếm 40% số ý kiến trả lời
Kỹ năng điều hành công sở: CBCQ cấp xã người DTTS chưa
thành thạo còn cao (chiếm 67% số ý kiến trả lời)
Kỹ năng tổ chức và điều hành cuộc họp: CBCQ cấp xã người DTTS chưa thành thạo còn cao (chiếm 88% số ý kiến trả lời)