Thực trạng trong việc xây dựng mạng lưới Bác sỹ gia đình ở Việt Nam

TÓM TẮTBài viết xin đề cập đến những khái niệm cơ bản về Y Học Gia Đình, những lý do mà nền y tế của chúng ta, một nền y tế đang phát triển mạnh mẽ, cần phải có một mạng lưới Bác Sĩ Gia

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

Tp HCM, 08/2017

LỜI CẢM ƠN

Xin dành phần đầu của bài thu hoạch để gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban Điều PhốiModule Quản Lý Bệnh Viện và Module Kinh Tế Y Tế đã tạo điều kiện cho lớp chúng em

có điều kiện học tập và trao đổi với các giảng viên có kinh nghiệp thực tế Qua đó, chúng

em có thể hiểu được phần nào công việc của những nhà quản lý từ đó trau dồi cho mìnhnhững hành trang trên con đường lập nghiệp sau này

TP.HCM, ngày 10 tháng 08 năm 2017

Cáp Hữu Hiếu

TÓM TẮT

Bài viết xin đề cập đến những khái niệm cơ bản về Y Học Gia Đình, những lý do mà nền

y tế của chúng ta, một nền y tế đang phát triển mạnh mẽ, cần phải có một mạng lưới Bác

Sĩ Gia Đình, như là một cứu cánh cho vấn đề quá tải bệnh viện

Y Học Gia Đình là một lĩnh vực còn khá mới mẻ đối với nước ta, nhưng trên thế giới, đó

là một chuyên khoa đã có gần 60 năm tuổi Và hầu như những quốc gia có nền y tế pháttriển đều có một nền Y Học Gia Đình phát triển, đây là hai phạm trù có tác động tương hỗvới nhau Bởi vậy, nếu nền Y Học Gia Đình ở nước ta phát triển mạnh mẽ, đó cũng sẽ làđộng lực để nâng tầm khoa học kỹ thuật, góp phần giảm quá tải ở các bệnh viện chuyênkhoa để họ có thể phát triển sâu hơn về lĩnh vực của mình, đồng thời, người dân cũngđược cung câp một hệ thống sức khỏe tốt hơn

Bác Sĩ Gia Đình là bác sĩ gần bệnh nhân nhất, hiểu rõ được bệnh tật của bệnh nhân khigắn bệnh nhân với vùng dịch tễ và yếu tố nguy cơ của họ Vai trò của Bác Sĩ Gia Đình cóphần trùng lắp với vai trò của y tế cơ sở, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu vàgóp phần phát hiện sớm bệnh

Mặc dù, sự phát triển của Y Học Gia Đình ở nước ta bước đầu đã có những thành quảnhất định Tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn chông gai mà những người làm trong côngtác xây dựng mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình ở nước ta gặp phải Nhưng, chính những chônggai thử thách đó lại là tiền đề cho sự vĩ đại Hi vọng vào một ngày không xa, chúng ta sẽ

có một mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình phát triển cả về chất lượng và số lượng

Tài liệu tham khảo 11

DANH SÁCH HÌNH VẼ

DANH SÁCH CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

BHYT: Bảo Hiểm Y Tế.

Hình ảnh 01 Bệnh nhân phải nằm ngoài hành lang ở Bệnh viện Ung

Bướu TPHCM do tình trạng quá tải

6

Hình ảnh 02 Bức ảnh gây xôn xao dư luận thời gian qua – Một nữ

điều dưỡng tiêm thuốc cho bệnh nhân phải nằm dướigầm giường do quá tải tại Bệnh Viện Ung BướuTPHCM

7

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU

Lại một mùa tuyển sinh nữa lại trôi qua Bên cạnh những bàn tán về những cách thứctuyển sinh mới của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, thì bức màn mang tên “Điểm Chuẩn” vàocác trường đại học cũng được hé mở Và có một điều không mang lại nhiều sự ngạc nhiênqua các mùa tuyển sinh, đó là “Các trường Y – Dược là những trường có điểm chuẩnthuộc tốp cao nhất”, chỉ là người ta hồi hộp chờ xem điểm chuẩn của các trường đó là baonhiêu mà thôi Điều đó cho thấy rằng, ngành Y luôn có một sức hút to lớn, việc khắc lênmình chiếc áo Blouse trắng là ước mơ của rất nhiều bạn trẻ, rất nhiều gia đình Đó cũng làmột đặc thù cố hữu của ngành y, nơi của những con người trí thức bậc nhất trong xã hội

Và kéo theo việc, đó cũng là nơi mà sự chuyên nghiệp trong việc phục vụ, quản lý ngườibệnh phải được nâng lên ở mức cao nhất Cơ sở y tế phải tạo được cho người bệnh sựthoải mái và cảm giác được tôn trọng, để giảm bớt những nỗi lo lắng về gánh nặng bệnhtật

Tuy nhiên, thực tế của nền y tế Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, nhiều vấn đề nóng hổivẫn được bào chí thường xuyên nhắc đến, điều đó làm ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnhchiếc áo Blouse trong mắt người dân - đối tượng của dịch vụ chăm sóc sức khỏe Các vấn

đề nổi cộm hiện nay đó là: tình trạng quá tải bệnh viện, mối quan hệ thầy thuốc bệnhnhân, bác sĩ bị hành hung ngay chính tại cơ sở y tế v.v Vấn đề quá tải đang là một nhứcnhối của nền y tế nước là, đặc biệt là ở các bệnh viện tuyến trung ương

Theo quan điểm các nhân, tôi nghĩ rằng, nếu giải quyết được vấn đề quá tải bệnh viện, thìcác vấn nạn trên sẽ được cải thiện theo chiều hướng tích cực Nếu giải quyết được bàitoán quá tải, khi đó, mối quan hệ thầy thuốc bệnh nhân sẽ dần được cải thiện bởi, thầythuốc không phải cáu gắt với bệnh nhân, không phải quay cuồng với khối lượng công việcquá lớn như hiện tại Nếu giải quyết được vấn đề quá tải thì chúng ta sẽ xây dựng được

điều gọi là “Bệnh Viện Hướng về cộng đồng”, khi bệnh viện không chỉ là nơi chỉ có bệnh

nhân và thân nhân, mà là nơi gắn liền với những dịch vụ công cộng (siêu thị, nhà sách,khu vui chơi giải trí )

Y Học Gia Đình được xem như là một phương thuốc đặc hiệu cho căn bệnh quá tải Pháttriển được mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình, đồng nghĩa với việc giảm lượng bệnh nhân ngoạitrú và nội trú cho các bệnh viện tuyến trên, bên cạnh đó nó cung cấp sự chăm sóc sứckhỏe toàn diện hơn Mọi người dân (kể cả những người không có bệnh) đều được quantâm, hướng dẫn để nâng cao sức khỏe Thực hiện đúng theo phương châm “Phòng bệnhhơn chữa bệnh”

Tuy nhiên, cái mới thì luôn đi kèm với thách thức và sự nghi ngờ Việc xây dựng mạnglưới Bác Sĩ Gia Đình hiện nay ở nước ta đang gặp phải nhiều khó khăn và vướng mắc.Mặc dù được đưa vào đào tạo từ đầu những năm 2000, tuy nhiên đến nay, lực lượng Bác

sĩ chuyên khoa Y Học Gia Đình vẫn còn khá mỏng, chưa đáp ứng được nhu cầu Vì nềnkinh tế đất nước còn nhiều khó khăn nên cơ sở vật chất còn thiếu và chính sách đãi ngộ

chưa hợp lý cũng góp phần làm chậm sự phát triển của mô hình này - được xem làphương thuốc đặc trị cho căn bệnh quá tải.

Song song đó, việc giải quyết những vấn đề của Ngành Y Tế phải là nhiệm vụ của cả một

hệ thống, cần sự tham gia, hỗ trợ từ cả một xã hội, chứ không phải là nhiệm vụ riêng củaNgành Y Tế, với ngân sách eo hẹp của mình Bởi vì, sức khỏe là vốn quý nhất, ta khôngthể trở thành một nước phát triển nếu dựa vào những con người bệnh tật Trong Quyếtđịnh số 122/QĐ-TT ngày 10-01-2013 về Chiến lược Quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nângcao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 - 2020, tầm nhìn 2030, trong đó đã chỉ rõ: “Sức khỏe là vốn quý của mỗi con người và của toàn xã hội, đầu tư cho việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng là đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội”

Vậy, việc xây dựng mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình để giải quyết căn bệnh quá tải là một việclàm cấp thiết, đòi hỏi phải có sự quan tâm và hỗ trỡ từ các cấp lãnh đạo, để những ngườilàm chuyên môn có thể phát huy hết tài năng của mình trong một mạng lưới Bác Sĩ GiaĐình hoàn thiện về cơ cấu và tổ chức

CHƯƠNG II: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

2.1/ Bác Sĩ Gia Đình.

- BSGĐ là BS chuyên khoa có kiến thức tổng quát, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe toàndiện, liên tục, cho cá nhân, gia đình và cộng đồng xung quanh phòng khám của mình

- BSGĐ chăm sóc ban đầu, chuyển bệnh nhân đến BS chuyên khoa khác khi cần thiết,

và có đầy đủ hồ sơ sức khỏe của từng BN

- Theo định nghĩa của American Academy of Family Physicians: “Bác Sĩ Gia Đình làngười được đào tạo và huấn luyện về thực hành Y Học Gia Đình – một chuyên khoa sửdụng kiến thức của nhiều lĩnh vực trong y học Bác Sĩ Gia Đình là người sở hữu nhữngkiến thức, thái độ và kĩ năng giúp cho họ có thể cung cấp dịch vụ y khoa liên tục vàtoàn diện, duy trì sức khỏe cũng như phòng ngừa bệnh tận cho mỗi thành viên trong giađình bất kể giới tính, tuổi hoặc các vấn đề sức khỏe Những nhà chuyên khoa này lànhững người có khả năng nhất để phục vụ người dân như là một người bảo hộ về sứckhỏe của họ trong tất cả các vấn đề liên quan đến sức khỏe”

“Bác Sĩ Gia Đình là chuyên khoa chăm sóc sức khỏe cho cá thể và gia đình Nó là mộtchuyên khoa rộng, là tích hợp của sinh học, lâm sàng học và khoa học hành vi Phạm vicủa Y Học Gia Đình bao gồm mọi lứa tuổi, giới tính, mỗi hệ cơ quan, và mọi căn bệnhthực thể.”

- Có thể thấy, Bác Sĩ Gia Đình cũng là một nhà thực hành chuyên khoa, phải có kiếnthức về các mặt bệnh thường gặp của tất cả các chuyên khoa, chữa trị được các bệnhphổ biến, theo dõi các bệnh nhân bệnh mạn tính, và làm công tác tuyên truyền, giáodục sức khỏe Bác Sĩ Gia Đình, nhìn bệnh nhân dưới góc độ là một cá thể qua lăngkính của tất cả các chuyên khoa nên sẽ có cách tiếp cận toàn diện hơn cho bệnh nhân

- Bác Sĩ Gia Đình là một chuyên khoa có mặt rộng rãi trên hơn 100 quốc gia trên thếgiới Từ những năm 60-70 của thế kỷ trước, mô hình bày bắt đầu được hình thành đầutiên ở các nước phương Tây, dưới nhu cầu được chăm sóc sức khỏe của người dân Cụthể, vào năm 1969, Y Học Gia Đình – Family Medicine - được công nhận như mộtchuyên khoa ở Mỹ

2.2/ Sơ lược về sự hình thành nền Y Học Gia Đình ở Mỹ:

Vào những năm 1800, nền y tế của Mỹ là một nền y tế được coi là không có hệ thống,khi mà vào thời điểm đó, không có một cơ sở để đào tạo bác sĩ, không có một tổ chức

Y khoa nào Và những người được xem là bác sĩ sẽ được học hỏi kinh nghiệm từ mộtngười thầy của mình – một bác sĩ lớn tuổi và có kinh nghiệm Một người Bác sĩ, đếnnhà dân bằng xe ngựa Họ chăm sóc sức khỏe cho cả một gia đình, trong một vùng dân

cư rộng lớn Họ làm tất cả các công việc như: đỡ sanh, nối xương gãy, chữa nhiều loạibệnh, hỗ trợ những người sắp chết, thực hiện một số phẩu thuật Bác sĩ sẽ được trảtiền hay hàng hóa cho dịch vụ học đã cung cấp

Với sự phát triển của đô thị, người ta cần hơn một nền y tế có hệ thống, có tiêu chuẩn,vậy nên, vào đầu thế kỷ XX, các hiệp hội, tổ chức, trường đại học về Y khoa ra đời.Vào thời điểm này, nền y tế của Mỹ được xem là lạc hậu so với nền y tế của Anh vàĐức, bởi vậy, chính phủ quyết định đầu tư mạnh mẽ, phát triển một nền y tế dựa trên

cơ sở khoa học, chuẩn hóa chương trình đào tạo Từ đó, khái niệm Chuyên khoa ra đời

Sự phát triển mạnh mẽ của Khoa Học Kỹ Thuật trong Thế chiến II và Chiến tranh lạnh,kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của nền Y tế

Nhưng, lại có những bất cập, đó là dịch vụ chăm sóc y tế không tương thích giữa thànhthị và nông thôn, giá thành cao, những nhà chuyên khoa chỉ tập trung vào chuyên khoacủa họ một cách chủ quan mà không chăm sóc sức khỏe cho người dân một cách toàndiện được Đã xảy ra những cuộc tranh chấp giữa những Bác sĩ đa khoa và những Bác

sĩ chuyên khoa Vậy nên, vào những năm 1960, nhiều cuộc hội nghị được diễn ra, vàkết quả cuối cùng là vào năm 1969, American Boards công nhận Y Học Gia Đình làmột chuyên khoa mới Những phát biểu trong các cuộc hội nghị này góp phần hìnhthành nên khái niệm về Y Học Gia Đình và Bác Sĩ Gia Đình

Cụ thể, tại một hội nghị được tổ chức bởi Hiệp hội Sức Khỏe cộng đồng Hoa Kỳ(American Public Health Association) và Hội đồng sức khỏe quốc gia đã báo cáo:

“Mỗi cá nhân nên có một bác sĩ cá nhân người là trung tâm cho sự tích hợp và tính liêntục của tất cả các dịch vụ y tế cho bệnh nhân của mình Người bác sĩ này phải nhấnmạnh việc thực hành Y học phòng ngừa… Người bác sĩ này sẽ nhận biết được các yếu

tố xã hội, môi trường, cảm xúc ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân của mình và giađình của họ.”

Mặc dù chỉ là những khá niệm ban đầu về Y Học Gia Đình, về vai trò nhiệm vụ củamột Bác Sĩ Gia Đình là như thế nào Nhưng đây là là tiền đề cho sự phát triển củaYHGĐ tại Mỹ vào sau đó lan rộng ra các nước phát triển như Châu Âu và Canada, vàhiện nay, đã có hơn 100 quốc gia trên toàn thế giới áp dụng mô hình này

2.3/ Sơ lược về sự hình thành và phát triển Y Học Gia Đình ở Việt Nam.

Mặc dù mô hình Bác Sĩ Gia Đình đã phát triển ở các nước tiên tiến từ cách đây hơn 40năm, nhưng ở Việt Nam chuyên khoa BSGĐ mới được chấp nhận từ những năm đầucủa thế kỷ XXI, và trong 4 năm gần đây, Bộ Y Tế mới đầy mạnh việc xây dựng môhình này, xây dựng phòng khám BSGĐ dưới hình thức hoạt động ở các trung tâmBSGĐ, phòng khám BSGĐ công lập và tư nhân, hoặc phòng khám được đặt ở trungtâm y tế quận, huyện, xã, phường Về cơ bản, chức năng và nhiệm vụ của BSGĐ ở Việt

Nam không khác nhiều so với thế giới Trong Thông cáo Báo chí sau Hội nghị Sơ kết

thực hiện đề án xây dựng và phát triển phòng khám BSGĐ gia đoạn 2013-2016 chỉ

rõ: “Bác Sĩ Gia Đình là bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục chongười bệnh, có mối quan hệ lâu dài và vững bền với người bệnh, là thầy thuốc gắn vớidân và gần dân nhất Bác Sĩ Gia Đình là bác sĩ hướng về gia đình, biết rõ từng ngườibệnh trong hoàn cảnh và gia đình họ, xem xét vấn đề sức khỏe của người bệnh trongcộng đồng và lối sống của người đó trong cộng đồng.”

Năm 2000, Bộ Y Tế chính thức công nhận ngành Y Học Gia Đình và cho phép đào tạoBác sĩ chuyên khoa cấp I Y Học Gia Đình Năm 2002 Trung tâm đào tạo BSGĐ đượcthành lập tại Trường ĐH Y Hà Nội, ĐH Y Dược TPHCM, ĐH Y Thái Nguyên.

Xuất phát từ nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao và nhu cầu giải quyết quá tải,

tháng 3-2013, Bộ Y Tế phê duyệt đề án: “Xây dựng và phát triển mô hình phòng khám Bác Sĩ Gia Đình tạo Việt Nam giai đoạn 2013-2020” Hiện nay có hơn 200

phòng khám BSGĐ trên cả nước, nhưng chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, và sốphòng khám đạt tiêu chuẩn về cợ sở vật chất là không nhiều

Theo báo cáo của 6/8 tỉnh, năm 2013 –Tháng 3/2014, tại các phòng khám Bác Sĩ GiaĐình thực hiện được 353.000 lượt khám chữa bệnh, 2.743 lượt khám chữa bệnh cấpcứu, 7.002 ca thủ thuật và chuyển tuyến 11.514 ca, khám bệnh tại nhà 2.391 ca, phụchồi chức năng 87 ca Một số phòng khám BSGĐ hoạt động rất tốt như: Phòng khám đakhoa tư nhân Thành Công, phòng khám BSGĐ tại BV Quận 2 Riêng phòng khámBSGĐ tại BV Quận 2, tiếp nhận 15.277 lượt khám chữa bệnh ngoại trú trong năm2014

Theo báo cáo tại Hội thảo tổng kết 14 năm đào tạo Bác Sĩ Gia Đình tại các tỉnh phía nam do Trung tâm đào tạo Bác Sĩ Gia Đình thuộc Đại Học Y Dược TPHCM tổ

chức: mỗi năm trung bình ĐH Y dược TPHCM đào tạo được 7 BSGĐ và sau 14 năm,trung tâm này đã đào tạo được hơn 100 BSGĐ chuyên khoa I Đến nay, Việt Nam mới

có hơn 500 BSGĐ

Những con số trên cũng đã nói lên được nhiều điều về quá trình phát triển của nềnYHGĐ tại Việt Nam, tuy còn hạn chế về số lượng phòng khám, hạn chế về nguồn nhânlực nhưng đó đều là những kết quả đáng khích lệ trong công tác xây dựng mạng lướiBSGĐ

CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG

3.1/ Quá tải bệnh viện – căn bệnh nhức nhối của nền y tế nước nhà.

Xin giành một phần nhỏ trong bài thu hoạch này để nói về một căn bệnh trầm kha củanền y tế nước nhà, đó là căn bệnh quá tải Bởi vì nó là hệ quả của những yếu kém trongcách vận hành bộ máy y tế hiện nay Và theo tôi, trong thì tương lai, người ta sẽ giảiquyết được vấn nạn này, và đương nhiên, đó là hệ quả của một mạng lưới BSGĐ pháttriển rộng khắp và của một nền y học tiên tiến, hiện đại, nơi của những con người tríthức nhất

Lại nói về chuyện Quá tải bệnh viện, không cần nói nhiều về hiện trạng này bởi vìchúng ta, những người hành nghề y đã nghe quá nhiều trên báo chí, mạng xã hội vềtình trạng một giường bệnh có nhiều hơn một bệnh nhân Đặc biệt ở tại các bệnh việntuyến trung ương, nơi là tuyến cuối điều trị

Hình 1 Bệnh nhân phải nằm ngoài hành lang ở Bệnh viện Ung Bướu TPHCM do tình trạng quá tải.

Hình 2 Bức ảnh gây xôn xao dư luận thời gian qua – Một nữ điều dưỡng tiêm thuốc cho bệnh nhân phải nằm dưới gầm giường do quá tải tại Bệnh Viện Ung Bướu TPHCM.

Không khó để bắt gặp các hình ảnh hay thông thi: 3-4 bệnh nhân nằm chung giườngbệnh trên các phương tiện thông tin Bệnh Viện Ung Bướu TPHCM được xem như làmột ví dụ điển hình nhất Trong một phóng sự của VTV News, có ghi nhận cảnh nhữngngười bệnh ung thư phải nằm ở ngoài hành lang hay có người phải nằm ở dưới gầmgiường để truyền dịch Chưa cần nói đến nguyên nhân tại sao Nhưng, nếu để tình trạngnày tiếp tục xảy ra thì người bệnh mới là người thiệt thòi nhất và thử hỏi bao giờ bộmặt của nền y tế mới thay đổi được

Trong khi tình trạng quá tải xảy ra ở các bệnh viện tuyến trung ương thì có một tìnhtrạng song hành với nó đó là tình trạng “Dưới tải” của các bệnh viện tuyến cơ sở, cácbệnh viện tư Theo ghi nhận của Sở Y Tế TPHCM, công suất sử dụng giường tối đa củacác bệnh viện tuyến quận huyện hiện nay chỉ đạt 60% Còn ở các bệnh viện ở địaphương, tình hình có thể còn tồi tệ hơn Chúng ta có thể thấy được một sự phân bốkhông hợp lý

Vậy, nguyên nhân của hiện trạng này là gì? Dưới góc nhìn cá nhân, tôi xin liệt kê ranhững nguyên nhân như sau: Thứ nhất, do dân số tăng, nhưng số bệnh viện không tăngtương ứng, hiện nay có nhiều bệnh viện được xây mới tại vùng ngoại ô TPHCM như Bệnh viện Ung Bướu cơ sở 2, Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, tuy nhiên, đây chỉ làgiải pháp chữa cháy, vì nguyên nhân gốc rễ không được giải quyết Thứ hai: mô hìnhbệnh tật ở nước ta có xu hứng tăng về các bệnh mạn tính không lây: ung thư, cao huyết

áp, đái tháo đường v.v đây cũng là một vấn đề quan trọng, và theo tôi, công tác Tuyêntruyền giáo dục sức khỏe cần được đẩy mạnh nhiều hơn nữa Nguyên nhân thứ 3 vàcũng là nguyên nhân quan trọng nhất, theo tôi, là do bệnh nhân mất lòng tin ở Y tế cơ

sở, họ sẳn sàng vượt tuyến BHYT chỉ để được lên tuyến trên., nguyên nhân sâu xa,xuất phát từ chất lượng y tế cơ sở không được tốt về cả nhân lực và trang thiết bị, làmxuất hiện một sự chênh lệch quá lớn về chất lượng phục vụ bệnh nhân ở hai tuyến

Rất nhiều giải pháp được đưa ra, và những giải pháp này cũng được thực hiện chứkhông chỉ nằm trên giấy, đó là: “chuyển giao công nghệ” từ các BV tuyến trên cho các

BV tuyến dưới, chú trọng công tác chỉ đạo tuyến, thực hiện đề án bệnh viện vệ tinh,nhưng giường như đó cũng chỉ là những cơn mưa phùn tưới lên hoang mạc

Bên cạnh đó, việc phát triển mạng lưới BSGĐ được xem như là phương thuốc đặc trị

cho căn bệnh quá tải Theo Bác sĩ Nguyến Thế Dũng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học

Kinh tế Y tế Việt Nam, Trưởng văn phòng đại diện TP.HCM, nguyên Giám đốc Sở Y tế

TP.HCM: Do thực trạng của ngành y tế nước nhà, trước đây chúng ta chưa tổ chức

mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình trong hệ thống y tế nên việc quá tải bệnh viện ngày càngnghiêm trọng khiến cho bệnh viện không làm đúng vị trí, không làm được vai trò, chứcnăng nhiệm vụ của tuyến chữa bệnh trong phân cấp điều trị Việc quá tải bệnh viện,việc chưa có mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình ảnh hưởng không tốt đến chất lượng hoạtđộng của bệnh viện; người dân khó tiếp cận với dịch vụ y tế có chất lượng với chi phíhiệu quả

Với những chức năng và nhiệm vụ của Y Học Gia Đình như đã trình bày ở trên, cùngvới những kết quả bước đầu đáng ghi nhân, tôi hi vọng “Quá tải bệnh viện” sẽ chẳngcòn là vấn đề mà chúng ta phải bàn tán nhiều nữa

3.2/ Những khó khăn trong việc xây dựng mạng lưới BSGĐ ở nước ta.

Bên cạnh những thành công bước đâu, việc phát triển một mạng lưới BSGĐ hoàn thiện

về tổ chức và nhiệm vụ vẫn là một việc làm rất khó khăn

Khó khăn thứ nhất là về mặt nguồn nhân lực, ở nước ngoài, BSGĐ là Bác sĩ “5 sao”,nhưng ở Việt Nam thì sự đãi ngộ dành cho chuyên ngành này chưa được xứng tầm dẫnđến việc không thu hút được nhân tài Các sinh viện y khoa giỏi sau khi ra trường,thường muốn làm việc ở các bệnh viện chuyên khoa để có được thu nhập tốt hơn Mộtthực tế là sau hơn 15 năm bắt đầu đào tạo, số lượng bác sĩ chuyên khoa Y Học GiaĐình ở Việt Nam cũng chỉ hơn 500 người Cần phải có những chính sách đãi ngộ đểthu hút nhân tài

Khó khăn là về cơ cấu tổ chức, mặc dù đã được công nhận là một chuyên khoa hơn 15năm qua, nhưng cơ sở hoạt động của các BSGĐ vẫn chưa đáp ứng đủ so với kì vọng Ởcác nước đang phát triển, mạng lưới Bác Sĩ Gia Đình hoạt động ở một địa điểm khôngnằm trong bệnh viện hay các trung tâm y tế Cụ thể, ở tại Mỹ, mạng lưới BSGĐ là của

tư nhân mà không phải là một cơ quan thuộc sự quản lý của bệnh viện hay trung tâm y

tế, điều đó mới đúng với ý nghĩa của YHGĐ (tuy nhiên, ở một số quốc gia nhưSingapore, mạng lưới BSGĐ chịu sự quản lý của nhà nước, điều quan trọng ở đây làcác BSGĐ được hoạt động một cách độc lập dưới sự chỉ đạo của các bệnh viện chuyênkhoa), đã gọi là mạng lưới, nên BSGĐ được gắn liền với khu dân cư, tạo điều kiệnthuận lợi cho việc theo dõi bệnh của bác sĩ và cho nhu cầu của người dân Tuy nhiên, ởViệt Nam, do điều kiện còn khó khăn, và mô hình đang trong giai đoạn thử nghiệm,nên các cơ sở thực hành của BSGĐ được gắn vào các bệnh viện đa khoa quận huyện,trạm y tế phường xã Như vậy khó lòng mang lại cho người dân dịch vụ YHGĐ đúng

nghĩa và không loại trừ tình trạng có thể không theo dõi được bệnh cũng như hiểu đượcnhững vẫn đề tác động lên cơ thể người bệnh và cả gia đình họ

Thực tế là chỉ có một số cơ sở thực hành YHGĐ là thu hút được bệnh nhân, một trong

số đó là Trung Tâm Bác Sĩ Gia Đình của bệnh viện Quận 2, là một mô hình kiểu mẫu

để các cơ sở khác học tập Trung tâm còn nhận theo dõi những bệnh nhân ở nhữngvùng lân cận, nơi không có BSGĐ, điều đó cho thấy, nếu làm tốt thì chúng ta sẽ nhậnlại được sự quan tâm từ phía người dân

Bên cạnh các cơ sở công lập, Bộ Y Tế cũng khuyến khích Y Tế Tư Nhân phát triển môhình BSGĐ, và cũng đã có nhiều phòng khám như vậy ra đời Nhưng chưa thực hiệnđúng với tôn chỉ ban đầu Do muốn tăng nguồn thu, các phòng khám quãng cáo dịch vụ

“Bác sĩ khám, chữa bệnh tại nhà” để hút khách Dễ làm cho người dân có quan điểmsai làm rằng: “Bác Sĩ Gia Đình là bác sĩ đến tại nhà chữa bệnh”, - vốn chỉ là một trongnhững công việc của người BSGĐ

Khó khăn thứ ba, là về hành lang pháp lý, cần phải có nhiều văn bản hơn nữa quy định

về quyền lợi và nghĩa vụ của người BSGĐ cũng như là những chính sách mạnh mẽ hơn

để phát triển YHGĐ Thực tế hiện nay chưa có một văn bản chính thức nào của Bộ Y

Tế quy định về ranh giới trong việc khám chữa bệnh của BSGĐ và Bác sĩ chuyên khoa.Mặc dù được công nhân như là một chuyên khoa, nhưng chỉ từ năm 2013, nền YHGĐđược quan tâm, kể từ sau Quyết định số 92/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ : PHÊDUYỆT ĐỀ ÁN GIẢM QUÁ TẢI BỆNH VIỆN GIAI ĐOẠN 2013 – 2020, Quyếtđịnh nêu rõ là: “Xây dựng và phát triển mô hình phòng khám bác sỹ gia đình lồng ghépvới các cơ sở y tế sẵn có để tăng cường năng lực quản lý, cung cấp dịch vụ chăm sócsức khỏe toàn diện, liên tục cho người dân và gia đình họ Trước mắt, từ năm 2013 đếnnăm 2015, thí điểm thành lập mạng lưới phòng khám bác sỹ gia đình tại thành phố HàNội, thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương”

Và gần đây, quyết định số 1568 ngày 27-04-2016 về PHÊ DUYỆT KẾ HOẠCHNHÂN RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH PHÒNG KHÁM BÁC SĨ GIA ĐÌNHTẠI VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 2016-2020, được ban hành nhằm nhân rộng mạng lướiBSGĐ ra khắp cả nước

CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

4.1/ Kết luận:

Về tình hình phát triển mạng lưới BSGĐ nước ta, tuy có những thành quả đầu tiênđáng ghi nhận, nhưng phải nói là, chúng ta đã đi sau sự phát triển của thế giới rất xa.Việc phát triển mạng lưới BSGĐ cần nhiều nỗ lực của những người tiên phong Vềnhiệm vụ và công tác chuyên môn của BSGĐ mà BYT đang xây dựng hiện tại là tươngđồng với quan điểm của thế giới

Vấn đề quá tải bệnh viện hiện vẫn là một trong những bài toán khó của ngành y tế nóiriêng và của toàn xã hội nói chung, cần phải có sự phối hợp đa ngành Có rất nhiều giảipháp được đưa ra như: xây dựng cơ sở hạ tầng cho bệnh viện, thành lập và phát triểnmạng lưới bệnh viện vệ tinh, hoàn thiện mạng lưới y tế phường xã, đẩy mạnh công tác

y tế dự phòng, thí điểm xây dựng mô hình phòng khám bác sỹ gia đình v.v… Trong đó,

có thể nói, xây dựng mạng lưới BSGĐ là quan trọng hơn cả, không chỉ giải quyết vẫn

đề quá tải, mà còn cung cấp một dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn,

Vì còn khá mới mẻ, nên việc xây dựng mạng lưới BSGĐ còn gặp nhiều khó khăn nhưlà: khó khăn về nguồn nhân lực, khó khăn về cơ cấu tổ chức, khó khăn về hành langpháp lý

3 BYT cần phối hợp với các cơ quan truyền thông, để nâng cao nhận thức của ngườidân về vai trò, nhiệm vụ, tầm quan trọng của BSGĐ, cũng như là những lợi ích mà họnhận được khi tham gia dịch vụ này Tránh tình trạng bị hiểu nhầm là: “Bác Sĩ GiaĐình là bác sĩ đến tại nhà chữa bệnh”

4 Tạo hành lang pháp lý cho người hành nghề BSGĐ, quy định rõ giới hạn của họtrong việc điều trị bệnh nhân và khi nào cần phải chuyển người bệnh lên bệnh việnchuyên khoa

5 Nâng cao chất lượng chuyên môn của nhân viên y tế, quan trọng nhất là ở các tỉnh,

để người bệnh có tin về Y tế cơ sở, điều đó sẽ rất thuận tiện trong việc thu hút bệnhnhân của BSGĐ