SỬ DỤNG WEBSITE HTTPTRUONGHOCKETNOI EDU VN tạo môi TRƯỜNG TRAO đổi, học tập GIÚP học SINH tự NGHIÊN cứu và CHUẨN bị bài học LỊCH sử ở lớp 10

Các em giành nhiều thời gian cho các môn học mà các em yêu thích hoặc có tính hướng nghiệp cao, đặc biệt là các môn có nhiều khối ngành lựa chọn trong các kỳ tuyển sinh đại học như Toán,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị: TRƯỜNG THPT KIỆM TÂN

NGHIÊN CỨU VÀ CHUẨN BỊ BÀI HỌC LỊCH SỬ Ở LỚP 10

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ NGA Lĩnh vực nghiên cứu:

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2016 - 2017

Trang 2

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

––––––––––––––––––

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Nguyễn Thị Nga

2 Ngày tháng năm sinh: 04/09/1985

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Kiệm Tân

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân Lịch sử

- Năm nhận bằng: 2009

- Chuyên ngành đào tạo: Lịch sử

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Lịch sử

- Số năm có kinh nghiệm: 8 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

- Một vài trao đổi về việc hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu, xây dựng bài học lịch sử lớp

10 cơ bản

- Phát huy tính tích cực của học sinh qua việc hướng dẫn học sinh tìm tư liệu để xây dựng bài học lịch sử trong trường THPT

BM02-LLKHSKKN

Tên SKKN SỬ DỤNG WEBSITE: HTTP://TRUONGHOCKETNOI.EDU.VN/ TẠO MÔI TRƯỜNG TRAO ĐỔI, HỌC TẬP GIÚP HỌC SINH TỰ NGHIÊN CỨU VÀ CHUẨN BỊ BÀI HỌC LỊCH SỬ Ở LỚP 10

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Sau 8 năm công tác tại trường THPT Kiệm Tân, tôi nhận thấy rằng học sinh của trường chưa thật sự có hứng thú với bộ môn lịch sử Các em giành nhiều thời gian cho các môn học mà các em yêu thích hoặc có tính hướng nghiệp cao, đặc biệt là các môn có nhiều khối ngành lựa chọn trong các kỳ tuyển sinh đại học như Toán, Lý, Hóa, Sinh, Ngoại ngữ,… Điều này, dẫn đến cách nghĩ khá tiêu cực của một bộ phận không nhỏ học

sinh được hỏi trả lời: “Môn Lịch sử là môn học phụ không quan trọng”, trước động cơ

học tập được xác định mờ nhạt, thiển cận nhưng có phần thực tế càng làm cho công tác giảng dạy của bản thân tôi và đồng nghiệp trở nên vô cùng khó khăn

- Bộ Giáo dục và Đào tạo đã không ngừng đổi mới, triển khai những đề án thi THPT Quốc gia, mặc dù còn nhiều ý kiến trái chiều khác nhau thì dấu hiệu tích cực và mang nhiều ý nghĩa thấy rõ cho bộ môn Lịch sử là: Có nhiều tổ hợp thi xuất hiện môn Lịch sử, điều đó có nghĩa sẽ có nhiều cơ hội cho học sinh lựa chọn môn Lịch sử cho các ngành nghề đào tạo trong các trường Đại học, Cao đẳng Trước sự thay đổi mang nhiều ý nghĩa

đó, bản thân nhìn nhận và hiểu rằng mình phải thay đổi tư duy giảng dạy để tiệm cận hơn với sự thay đổi của nên giáo dục nước nhà

- Những thay đổi phải bắt đầu từ các tiết giảng dạy, cụ thể là học sinh tiếp cận bài học

như thế nào để từ đó thay đổi thái độ về môn học Nếu không tạo động cơ học tập và tự nghiên cứu bài học của học sinh thì không thể giải quyết được tình hình thực tế của vấn

đề dạy và học môn Lịch sử tại đơn vị một cách căn cơ và triệt để Qua nhiều năm trăn trở, tìm tòi, nghiên cứu và mạnh dạn thực hiện nhiều phương pháp ứng dụng, nhiều sáng kiến nhằm mục đích chuyển thế chủ động về phía cho học sinh trong vấn đề tiếp cận bài học, trong cách làm đó học sinh tự vận động, làm chủ được kiến thức và đảm bảo được nội dung bài học hơn

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

- Lịch sử là môn khoa học khó nghiên cứu, cần nhiều tư liệu phức tạp, nguồn khảo cổ quý giá, nhân chứng lịch sử để minh chứng, các thông tin liên quan như ngày tháng, sự kiện, phương tiện đáp ứng cho công tác giảng dạy gặp nhiều khó khăn chưa tạo được sự hấp dẫn cho học sinh, về phía học sinh thì chưa có nhiều hứng thú với môn học lịch sử

- Thực trạng dạy và học môn Lịch sử ở trường THPT đang vướng mắc nhiều khó khăn nhất định: Theo Giáo sư Phan Huy Lê - chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam nhận định, “mấy năm gần đây thực trạng dạy và học lịch sử trong trường phổ thông đã gây ra

sự bức xúc, nỗi lo âu của xã hội Điều này không chỉ được phản ánh qua điểm số các kỳ thi tốt nghiệp phổ thông và tuyển sinh vào đại học, cao đẳng mà còn qua kết quả điều tra

xã hội học, qua các sân chơi truyền hình và qua dư luận xã hội Mặt hạn chế nặng nề nhất của giáo dục môn sử là đại bộ phận học sinh không thích học môn sử, coi như môn học của các sự kiện, năm tháng, môn học của trí nhớ, khô khan, nhàm chán Thái độ đó thật đáng buồn nhưng hoàn toàn không thuộc trách nhiệm của học sinh mà là trách nhiệm của nền giáo dục và chính là biểu hiện của việc dạy và học môn lịch sử chưa có hiệu quả”

nguồn dẫn: Hội thảo Khoa học Quốc gia về dạy học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam tại Đà nẵng: Đừng để thế thệ trẻ thờ ơ với lịch sử ngày 18 và 19/8/2014

< http://www.danang.gov.vn/portal/page/portal/danang/chinhquyen/tin_tuc ?>) Đăng ngày 20/08/2014

BM03-TMSKKN

Trang 4

- Bên cạnh sự đỏi hỏi cấp thiết của việc thực hiện đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học (PPDH) và kiểm tra, đánh giá (KTĐG) ở trường phổ thông theo công văn; bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về phát triển chương trình giáo dục nhà trường và đổi mới PPDH, KTĐG theo định hướng phát triển năng lực học sinh, nguồn dẫn công văn số: 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014

- Bộ và Sở Giáo dục & Đào tạo đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm thực hiển mục tiêu cải cách giáo dục theo định hướng Nghị quyết số 29-NQ/TW Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nhiều giải pháp được đưa ra, thay thế và kiểm nghiệm liên tục, nhưng cho đến thời điểm này, vấn đề vẫn chưa được giải quyết một cách triệt để

2 Cơ sở thực tiễn

- Việc đổi mới phương pháp dạy học vẫn còn nhiều hạn chế vướng mắc do các yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau Từ nhận thức của học sinh, từ đáp ứng môn học trong nhu cầu cuộc sống, từ sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, … Bế tắc trong cách dạy

và học không phải là điều khó nhận ra ở các trường THPT Tình trạng thầy đọc, trò chép diễn ra hằng ngày Học sinh thì chưa thay đổi được cách nghĩ về Bộ môn Lịch sử

- Muốn đổi mới, phải thay đổi ngay từ đội ngủ, giải pháp và cách thực hiện từ những giáo viên giảng dạy trực tiếp ở bộ môn Lịch sử Từ những thay đổi đó, cụ thể bằng những giải pháp có hiệu quả, tạo hứng thú học tập từ chính các chủ thể là học sinh, bởi Nếu không tạo động cơ học tập và tự nghiên cứu bài học từ phía học sinh thì không thể giải quyết được tình hình thực tế của vấn đề dạy và học môn Lịch sử tại đơn vị một cách triệt

để Để học sinh chủ động trong tiếp cận nguồn tri thức của môn Lịch sử thì hãy để các

em phải là người trong cuộc, tự khám phá môn học theo hướng dẫn của giáo viên, dần dần trong quá trình tìm tòi nghiên cứu, học hỏi bước đầu có thể các em thực hiện theo yêu cầu ràng buộc nhưng dần dần các em tìm và xây dựng được cảm giác đam mê học tập bộ môn

Giải pháp: sử dụng website: http://truonghocketnoi.edu.vn/ tạo môi trường trao đổi, học tập giúp học sinh tự nghiên cứu và chuẩn bị bài học lịch sử ở lớp 10 chưa

được áp dụng tại bất kì đơn vị nào, bản thân tôi cũng chỉ mới áp dụng trong năm học:

2016 – 2017 và thấy kết quả rất khả quan, hứa hẹn một hướng giải quyết triển vọng cho việc dạy và học bộ môn Lịch sử tại đơn vị

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

Giải pháp: sử dụng website: http://truonghocketnoi.edu.vn/ tạo môi trường trao đổi, học tập giúp học sinh tự nghiên cứu và chuẩn bị bài học lịch sử ở lớp 10.

1 Thay đổi bố cục tiết học môn Lịch sử (để phù hợp cho việc ứng dụng giải pháp)

Để tổ chức được tiết học với sự tham gia chủ động của học sinh thì bản thân tôi thay đổi lại bố cục của tiết dạy theo trình tự sau:

1.1 Kiểm tra kiến thức trọng tâm (5 phút)

- Phần này giúp học sinh nhớ kiến thức cơ bản của bài học đã nghiên cứu, hệ thống một cách căn bản, khái quát nhất những kiến thức đã được học trong tiết học trước đó

1.2 Xây dựng bài học mới (35 phút)

- Các nhóm học sinh báo cáo các phần tự nghiên cứu (chuẩn bị trước), thảo luận, phản biện xây dựng bài học dưới sự giám sát và cố vấn của giáo viên bộ môn

1.3 Giáo viên giao nhiệm vụ nghiên cứu bài học ở tiết tiếp theo (5 phút)

- So với các phương án thực hiện trong các năm học trước, bản thân có nhiều thuận lợi hơn trong thời lượng giao nhiệm vụ nghiên cứu bài học cho học sinh, như hai năm trước bản thân phải đầu tư thời lượng giao bài học nghiên cứu cho học sinh ít nhất là 10 phút, năm nay, khi đưa vào sử dụng website: http://truonghocketnoi.edu.vn/ bản thân chỉ cần gợi ý khoảng chưa đầy 5 phút, chủ yếu là để học sinh chú ý tập trung phần công việc được giao, thời lượng trao đổi thoải mái, không hạn chế không gian, thời gian và những e ngại thường thấy khi học sinh trao đổi trực tiếp trên lớp học

- Những chủ đề, nội dung bài học cần nghiên cứu trong tiết học tiếp theo, trọng tâm việc nghiên cứu tìm hiểu và giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm Đặt các câu hỏi mang tính gợi ý để học sinh chuẩn bị chi tiết, có chất lượng, tập trung và xoáy sâu vào trọng tâm cần nghiên cứu, bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng

Hình 1 Tỉ lệ thời lượng tiết nghiên cứu bài học

2 Tổ chức lại quy trình nghiên cứu chuẩn bị một bài học Lịch sử

Gồm tám bước thực hiện nghiên cứu, bắt đầu từ:

Bước 1 Giáo viên giao đề tài cho học

sinh nghiên cứu bài học

- Giao đề tài tại lớp, giao đề tài qua trang

- Giữa các học sinh trong cùng Nhóm

- Học sinh với giáo viên

Bước 5 Học sinh nộp sản phẩm

Bước 6 Giáo viên đọc sản phẩm, góp ý

Bước 7 Lập sơ đồ tư duy nhận thức,

chuẩn bị phương án thuyết trình, phản

biện

Bước 8 Thuyết trình, phản biên và Giáo

viên góp ý hoàn thành bài học (thực hiện

trên lớp học)

Hình 2 Quy trình nghiên cứu một bài

học của học sinh

Trang 6

3 Phạm vi và đối tượng tác động đề tài:

- Đề tài chỉ ứng dụng trên những lớp bản thân có tham gia dạy môn Lịch sử tại lớp đó: 10C1, 10C3, 10S1, 10S8

- Đề tài trình bày:

- Các kỹ thuật thao tác sử dựng Website http://truongketnoi.edu.vn/ - tập trung vào nội dung tạo bài học, đăng ký bài học, trao đổi, thảo luận của học sinh, học sinh và giáo viên

Mô tả các bước thực hiện vào các bài học lịch sử lớp 10

4 QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN

4.1 KHAI THÁC WEB HTTP://TRUONGHOCKETNOI.EDU.VN/

4.1.1 Địa chỉ truy cập: http://truonghocketnoi.edu.vn/.

- Người dùng sử dụng một trình duyệt Web như Internet Explorer, Google Chrome, Firefox Khuyên dùng Google Chrome vì lý dobảo mật, an toàn thông tin, truy cập ổn định, nhanh chóng và được hỗ trợ nhiều tiện ích khi lướt Web

-Trên màn hình Deskop nhấp chuột vào biểu tượng , xuất hiện giao diện web, gõ

http://truonghocketnoi.edu.vn/ vào thanh địa chỉ

4.1.2 Giao diện trang

4.2 CÁC THAO TÁC TRÊN TRANG WEB

4.2.1 Đăng nhập và sửa thông tin

- Mỗi giáo viên được admin nhà trường tạo sẵn cho một tài khoản trong http://truonghocketnoi.edu.vn/, giáo viên chỉ cần đăng nhập, chỉnh sửa thông tin và thao tác liên quan Do đó, trước khi đăng nhập Bạn phải liên hệ với Admin nhà trường (Người quản trị Trường học kết nối của nhà trường) để được cấp Tài khoản và Mật khẩu đăng nhập lần đầu trong website http://truonghocketnoi.edu.vn/

- Sử dụng tài khoản được cấp đăng nhập vào góc phải màn hình

Lưu ý: Trong chỉ mục tỉnh/thành chọn Đồng Nai

- Sau khi đăng nhập xong, nhấn vào “Thông tin cá nhân” để cập nhật Đối với lần đầu

tiên đăng nhập, chủ tài khoản cần nhập đầy đủ thông tin

- Để thay đổi thông tin, ta vào “Sửa thông tin cá nhân” nhập đầy đủ, đúng thông tin Sau khi nhập xong, nhấn “Cập nhật thông tin cá nhân”

- Để thay đổi mật khẩu tao vào “Đổi mật khẩu” Sau đó, nhập mật khẩu cũ và mật khẩu mới muốn thay mới , cuối cùng nhấn “Đổi mật khẩu mới”

- Để thay đổi địa chỉ email, SĐT, tài khoản, ta vào mục “Đổi email, SĐT, tài khoản”

nhập tên đăng nhập, số ĐT, địa chỉ email muốn thay đổi và nhập mật khẩu đã được cấp

Cuối cùng nhấn “Cập nhật”

Trang 8

- Để tham gia được diễn đàn, cần phải đưa ảnh thẻ cá nhân lên Quy trình như sau,

ta vào “Đổi ảnh thẻ” nhấn “chọn tệp tin” cuối cùng nhấn “OK”

- Sau khi thực hiện đăng nhập và chỉnh sửa thông tin thành công, chúng ta xem lại

“Thông tin cá nhân” để đảm bảo được độ chính xác

Chú ý: Để đảm bảo tính bảo mật cho tài khoản bạn cần:

- Mật khẩu phải đảm bảo độ mạnh như: từ 8 kí tự trở lên, gồm cả chữ cái IN HOA và In thường, có cả chữ và số, nên có kí hiệu đặc biệt (*, &, #, @, #, !,…), và thỏa mãn mật khẩu dễ nhớ

- Các thông tin: email, số điện thoại phải được cập nhật đầy đủ để dễ dàng khôi phục khi

có sự cố về tài khoản

4.2.2 Tạo tài khoản cho học sinh

- Khi admin (Người Quản trị caco nhất TruongKetNoi của đơn vị trường) tạo danh sách lớp cho năm học mới, đồng thời cấp tài khoản, số lượng tài khoản cho một lớp học và phân công giáo viên chủ nhiệm, giáo viên giảng dạy các bộ môn cho lớp phân công

4.2.3 Giáo viên hướng dẫn học sinh cập nhật tài khoản và tham gia nhóm Bước 1 Cấp tài khoản đến học sinh

- Khi Admin cập nhật bước 2.2.1, giáo viên đăng nhập vào tài khoản của mình theo

Chọn xem danh sách lớp, sử dụng thanh cuộn để xem hết danh sách học sinh, đồng thời có thể tạo, đổi mật khẩu cho học sinh

Giáo viên có thể cấp hàng loạt Tài khoản và Mật khẩu cho học sinh bằng cách cuộn màn hình về cuối trang, download Danh sách lớp, in ra rồi cấp cho học sinh

Trang 10

Giáo viên nên đổi mật khẩu cho học sinh, lý do:

- Website cho phép tạo mật khẩu ngẫu nhiên để đảm bảo tính bảo mật mật khẩu tạo ra phức tạp, khó nhớ, khó đăng nhập lần đầu, điều này gây không ít khó khăn cho học sinh khi lần đầu tiếp cận

- Giáo viên can thiệp bằng cách: Copy Mật khẩu tạo sẵn, Thực hiện Đổi mật khẩu, và đăng nhập vào tài khoản học sinh, sau đó đổi mật khẩu lại cho dễ nhớ trước khi cấp cho học sinh

- Khi học sinh báo đã đăng nhập thành công, yêu cầu học sinh đổi mật khẩu lại để đảm

bảo tính bảo mật

4.2.4 Học sinh đăng nhập tài khoản

Giáo viên hướng dẫn học sinh đăng nhập tại phòng máy của nhà trường, sau khi đã cấp tài khoản và và mật khẩu

4.2.5 Học sinh tham gia nhóm

Nhóm trưởng đăng nhập và đăng kí bài học

Khi đã vào được tài khoản, Chọn không gian trường học, Chọn giáo viên, lớp, lĩnh vực (nếu nhiều bài học xuất hiện mà chúng ta chưa xác định được bài học nằm ở đâu) Khi

xác định đầy đủ các thông tin thì đối tượng tìm kiếm được xác định và hiển thị như ở trang sau:

Tiếp tục chọn bài học cần tham gia, trong ví dụ được nêu, Nhóm trưởng nhóm 4 đăng kí

tham gia bài học: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, của giáo viên Nguyễn Thị Nga bộ môn Lịch sử 10

Bài học đã được giáo viên tóm tắt, đặt nội dung yêu cầu và các nhóm nhiệm vụ Khi nhóm trưởng đăng kí tham gia khóa học thì hộp thoại sau đây xuất hiện

Bấm OK để xác định, màn hình xuất hiện “Đăng kí tham gia khóa học” với hai kiểu tham gia: Đăng kí nhóm hoặc Đăng kí cá nhân

Trang 12

Vì là tham gia theo nhóm nên, Nhóm trưởng nhóm 4 phải đăng kí tham gia theo nhóm

Đặt tên nhóm là Nhóm 4, sau đó thêm

các thành viên:

- Nhập mã số của các thành viên vào

ô và nhấn nút khi đó, các

thông tin của thành viên được hiển

thị, nếu đúng như thành viên cần tìm

kiếm thì ta tiếp tục nhấn Thêm thành

viên

- Hộp thoại kiểm tra: Bạn có chắc

chắn thêm thành viên…, chúng ta

chấp nhận

- Nếu việc thêm thành viên thành

công sẽ có thông báo, thêm thành

công (màu đỏ)

Chú ý: Trong trường hợp, hộp thoại

, điều đó

có nghĩa thành viên muốn bổ sung

tham gia vào nhóm, chưa đăng nhập

tài khoản Trường học kết nối hoặc đã

đăng nhập nhưng chưa khai báo đầy

đủ thông tin, đặc biệt là cập nhật hình

ảnh cá nhân

Sau khi thêm đầy đủ các thành viên dự kiến của nhóm, chúng ta thấy xuất hiện họp thoại

- Các dấu sao màu đỏ xuất hiện

có nghĩa là các thành viên chưa đăng nhập để đăng kí tham

gia nhóm, khi đó nhóm trưởng phải đợi đầy

đủ các thành viên này xác nhận mới đăng

kí khóa học với giáo viên

- Về phần học sinh có mã số:

HS.07290.00052 muốn xác nhận thì tiến

hành đăng nhập vào tài khoản của mình

Chọn bài học Những cuộc kháng

chiến chống ngoại xâm, của giáo viên

Nguyễn Thị Nga bộ môn Lịch sử 10

Thực hiện tham gia nhóm chọn vào nhóm 4

Khi đó các thông tin của nhóm 4 xuất hiện

Nhấn nút Đồng ý hoặc từ chối để

tham gia nhóm khác

Nhấn OK để xác nhận

- Kiểm tra thành viên nhóm xem đã

hoàn tất công việc xác nhận đăng

nhập chưa

- Dấu hiệu nhận biết tất cả các thành

viên đã xác nhận, bằng dấu hiệu

Trang 14

Nhóm trưởng quay vào nhóm đăng kí

để tiến hành ở hộp

thoại dưới góc phải

Khi đó cả Nhóm 4 phải đợi sự cho phép của giáo viên để được tham gia bài học Nếu được Giáo viên đồng ý thì giao diện xuất hiện

Cả nhóm có thể trao đổi với nhau qua

Thảo luận nhóm, trao đổi với giáo viên,

thông tin, Hoạt động – Thông báo và nộp

sản phẩm khi thực hiện xong

Về phía giáo viên:

Chọn nhóm học sinh – sản phẩm

để kiểm tra các nhóm học sinh đăng kí tham gia bài học

Đồng ý nếu cho phép Nhóm tham gia bài học

4.2.6 Tạo bài học mới

Để tạo bài học mới cho học sinh tham gia học tập ta nhấn, trên thanh Menu chính

đưa trỏ chuột đến “Không gian trường học”

Màn hình chính xuất hiện giao diện như hình dưới:

Chọn Giáo viên, lĩnh vực, lớp tạo bài học

Sau khi chọn xong, giáo viên chọn tạo bài học mới

- Kiểm soát đăng ký: Số lượng học sinh cho phép đăng kí tham gia bài học

- Mô tả bài học: Thể hiện các nội dung yêu cầu, mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu bài học giao về cho học sinh

- Cuối cùng nhấn “Tạo bài học”

- Khi tạo xong có thể chỉnh sửa thông tin,

bằng việc nhấn vào tên bài học, ta có thể

bổ sung thêm tài liệu bằng cách nhấn

“Thêm tài liệu”

- Khi thêm xong, nhấn “OK”

- Trong qua trình, theo dõi việc học tập của học sinh, GV có thể gửi các thông báo bằng

cách nhấn “Hoạt động – Thông báo”

4.3 XÂY DỰNG BÀI HỌC

4.3.1 Bài 19 (tiết 25) Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỷ X -XV

4.3.1.1 Giáo viên tạo bài học

Giáo viên và giao diện Web http://truonghocketnoi.edu.vn/ tạo bài học mới như sau:

Giáo viên thông báo bài học đến học sinh để các nhóm đăng ký tham gia bài học

4.3.1.2 Học sinh đăng ký tham gia bài học theo Nhóm

- Phân công các em học sinh có năng lực quản lý nhóm, tổ chức tốt nhạy bén, nhanh nhẹn làm Nhóm trưởng của các Nhóm

1

Trang 18

Nhóm trưởng: Nguyễn Thị Thu Thảo

Chịu trách nhiệm phân công các thành viên trong nhóm làm nhiệm vụ

2

Nhóm trưởng: Nguyễn Tiến Đạt

Chịu trách nhiệm phân công các thành viên trong nhóm làm nhiệm vụ

3

Nhóm trưởng: Nguyễn Trung Tín

Chịu trách nhiệm phân công các thành viên trong nhóm làm nhiệm vụ

Trang 20

4

4.3.1.3 Học sinh tự tìm hiểu bài học

- Học sinh đọc, nghiên cứu Bài 19 “Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ thứ X đến XV”, thông qua Sách giáo khoa, ghi chép các yếu tố liên quan, chi tiết quan trọng của bài học, phân tích, đặt câu hỏi nghi vấn căn cứ trên những nhiệm vụ mà giáo viên đã đặt vấn đề, tìm hiểu từng nội dung một, từ các câu hỏi đơn giản dần dần đến các mức độ khó hơn, phức tạp hơn Thảo luận trước cùng các bạn trong nhóm, tìm các đáp án đánh giá sát thực nhất của cả nhóm, một học sinh đại diện nhóm tổng hợp làm căn

cứ báo cáo

- Các nhóm cắt cử các thành viên tìm tư liệu minh họa, xây dựng cho nội dung bài học, nộp lại làm thông tin cho phần thuyết trình của nhóm tập dượt tại nhà cũng như tại lớp

- Học sinh tiến hành thu thập, ghi chép, tự tìm tư liệu trên các kênh thông tin như:

 Sách giáo khoa Lịch sử lớp 10 của Nhà xuất bản Giáo dục

 Các tài liệu tham khảo

 Mạng Internet (các trang mạng tin cậy)

 Nhân chứng lịch sử (không có)

Trong quá trình thảo luận nhóm, học sinh cũng có thể trao đổi với giáo viên, giáo viên có thể gợi ý cho học sinh thảo luận thông qua hệ thống các câu hỏi mang tính chất gợi mở, phù hợp với khả năng của học sinh, phát triển tư duy Những câu hỏi đặt ra bắt buộc học sinh phải suy nghĩ, kích thích được lòng ham hiểu biết, trí thông minh, sáng tạo của học sinh Đặc biệt giúp học sinh yếu kém tích cực hoạt động và dần dần hình thành kiến thức

cơ bản cho các em qua hệ thống câu hỏi, từ đó các em có hứng thú học tập và xây dựng bài hơn

Tống thời Tiền Lê:

Câu 1 Tìm hiểu về các nhân vật lịch sử Lê Hoàn, Thái hậu Dương Vân Nga

Câu 2 Cuộc kháng chiến chống Tống diễn ra như thế nào?

Câu 3 Nét độc đáo trong cuộc kháng chiến chống Tống thời tiền

Câu 1 Tìm hiểu về nhân vật Lý Thường Kiệt

Câu 2 Lý thường kiệt đã tổ chức kháng chiến chống Tống như thế nào?

Câu 3 Nét độc đáo trong cách đánh của Lý Thường Kiệt

quân xâm lược nhà

Minh và cuộc khởi

nghĩa Lam Sơn:

Câu 1 Vì sao nhà Minh sang xâm lược nước ta?

Câu 2 Cuộc khởi nghĩa diễn ra ra như thế nào?

Câu 3 Người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là ai?

Câu 4 Tìm hiểu về người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa

Câu 5 Trận Chi Lăng thể hiện sự tài tình của nghĩa quân Lam Sơn như thế nào?

Câu 6 Hội thề Lũng Nhai, hội thề Đông Quan diễn ra như thế nào?

Câu 7 Kiểu kết thúc chiến tranh có gì độc đáo?

Câu 8 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa?

Sau khi giáo viên đã đưa ra nhưng câu hỏi mang tính chất gợi mở học sinh, học sinh nắm được vấn đề bắt đầu thảo luận Trong quá trình thảo luận học sinh vẫn có thể trao đổi với giáo viên những gì con thắc mắc thông qua Web http://truonghocketnoi.edu.vn/

4.3.1.4 Học sinh thảo luận nhóm trên Web http://truonghocketnoi.edu.vn/

4.3.1.4.1 Nhóm 1

Trang 24

Trao đổi với giáo viên

4.3.1.4.2 Nhóm 2

Trang 26 Các học sinh hoạc nhóm trưởng trao đổi với giáo viên các vấn đề cần thiết để hoàn thành bài nghiên cứu tốt hơn

4.3.1.4.3 Nhóm 3

Trang 28

Trao đổi với giáo viên

Trang 30

4.3.1.4.4 Nhóm 4

Trao đổi với giáo viên

Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần 1 (981)

Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần 1 diễn ra từ tháng 1- 4/981 của quân dân nhà Tiền Lê chống lại cuộc xâm lược của nhà Tống, giữ vững nền độc lập, tự chủ, thể hiện chủ quyền quốc gia của dân tộc ta

- Mùa đông năm 979, vua Đinh Tiên Hoàng và con trai Đinh Liễn bị sát hại Con thứ Đinh Toàn mới 6 tuổi lên nối ngôi, triều đình nhà Đinh suy yếu Nhân cơ hội này, nhà Tống ráo riết chuẩn bị xâm lược nước ta

- Đứng trước vận mệnh nguy nan của đất nước, triều đình đã suy tôn Lê Hoàn làm vua, lập nhà Tiền Lê năm 980 Ngay khi lên ngôi, Lê Hoàn liền cử sứ đoàn sang Tống hoãn binh, đồng thời ráo riết bố phòng, lập đồn lũy, tích trữ lương thảo, rèn vũ khí, tuyển thêm quân, quyết tâm kháng chiến giữ nước

- Nhà Tống lấy cớ Lê Hoàn tự xưng Đế, đổi niên hiệu để đem quân thôn tính nước ta

- Quân Tống chia đường sang xâm lấn: Hầu

Nhân Bảo và Tôn Toàn Hưng tiến đến Lạng

Sơn; Trần Khâm Tộ kéo đến Tây Kết, Lưu

Trừng kéo đến sông Bạch Đằng ” Kế hoạch

của giặc là tiến công theo hai đường thủy, bộ

và hợp quân phía Bắc thành Đại La để đánh

chiếm Đại La và vùng Bắc Bộ, sau đó đánh

vào kinh đô Hoa Lư, thực hiện ý đồ đánh

nhanh thắng nhanh

Sơ đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần 1 (981)

- Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống

quân xâm lược nhà Tống đã làm nức lòng

nhân dân cả nước, củng cố vững chắc lòng

tin vào khả năng bảo vệ độc lập của dân tộc

Việt Nam Về đối ngoại, nhà Tiền Lê đã thi

hành một chính sách tích cực, bình đẳng,

kiên quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất

nước, kể cả vùng biên cương

Học sinh nộp sản phẩm bằng file Word cho giáo viên như sau:

Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý

Trang 34

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta

- Nhà Tống muốn bành trướng thế

lực và giải quyết khó khăn tài chính,

xã hội trong nước

- Nhà Lý cử Thái úy Lý Thường

Kiệt làm tổng chỉ huy cuộc kháng

chiến, tăng cường lực lượng quốc

phòng

Lý Thường Kiệt vây Ung Châu

2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

- Lý Thường Kiệt chủ trương độc đáo sáng tạo:”tiến công trước để tự vệ”, ông nói:

“Ngồi yên đợi giặc, không bằng đem quân đánh trước để chặn thế mạnh của giặc”

- Cuối năm 1075, 10 vạn quân ta, chia làm 2 đạo tiến vào đất Tống:

+ Đạo quân bộ vượt biên giới đánh lên Châu Ung

+ Lý Thường Kiệt chỉ huy quân thủy, đổ bộ vào Châu Khâm rồi từ đó tiến về phía thành Ung Châu

- Trên đường tiến quân, để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trung Quốc, Lý Thường Kiệt nói rõ mục đích tự vệ của mình

- Sau 42 ngày đêm công phá ta chiếm được thành, chủ động rút quân, chuẩn bị phòng tuyến chặn địch ở trong nước

II GIAI ĐOẠN THỨ HAI ( 1076-1077)

- Sau khi rút quân khỏi thành Ung Châu, Lý Thường Kiệt cho quân bố phòng:

+ Cho quân mai phục ở biên giới

+ Cử Lý Kế Nguyên giữ vùng biển Quảng Ninh để chặn quân thủy

+ Xây dựng phòng tuyến Sông Cầu (sông Như Nguyệt), do Lý Thường Kiệt chỉ huy gồm cả quân thủy và quân bộ

Phòng tuyến sông Cầu xây dựng ở bờ Nam sông Như Nguyệt ( sông Cầu), đây là con sông chặn ngang tất cả các ngả đường bộ từ Trung Quốc vào Thăng Long, phòng tuyến dài 100km được đắp bằng đất cao, vững chắc Được ví như chiến hào tự nhiên, khó vượt qua

* Diễn biến : Lược đồ đường tiến công của quân Tống

(Mũi tên màu xanh ) Cuối năm 1076 quân Tống tấn công nước

ta bằng 2 cánh quân thủy bộ:

+Quân bộ do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ

huy gồm 10 vạn bộ binh tinh nhuệ, 1 vạn

ngựa chiến, 20 vạn dân phu Quân thủy do

Hòa Mâu dẫn đầu

+Quân bộ vượt ải Nam Quan vào Lạng

sơn bị Thân Cảnh Phúc chặn đánh phải

dừng lại ở bờ bắc sông Như Nguyệt,

chờ quân thủy tiếp viện, nhưng quân

thủy đã bị Lý kế Nguyên đánh bại

- Chờ mãi không thấy thủy quân đến, Quách Qùy cho đóng bè 2 lần vượt vượt sông, bị ta phản công, đẩy lùi chúng về bờ bắc

- Để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ, Lý Thường Kiệt cho người vào đền bên sông ngâm bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà”

- Thất vọng, Quách Quỳ ra lệnh “Ai còn bàn đánh sẽ bị chém” và chuyển sang củng cố phòng ngự Quân Tống mệt mỏi, lương thảo cạn dần, chán nản, bị động

- Cuối xuân năm 1077, quân Lý Thường Kiệt, bất ngờ tấn công đánh mạnh vào trại giặc, quân Tống thua to, tuyệt vọng phải chấp nhận giảng hòa và rút quân bỏ mộng xâm lược Đại Việt

Nguyên nhân thắng lợi: Cách đánh độc đáo của Lý

Thường Kiệt: Ý nghĩa lịch sử của kháng chiến chống Tống:

- Tinh thần đoàn kết các

dân tộc, tinh thần yêu nước,

quyết chiến, quyết thắng

của nhân dân ta

- Tinh thần chủ động, tích

cực trong chiến lược, chiến

thuật của vua tôi nhà Lý,

tài chỉ huy của Lý Thường

Kiệt

- Tiến công thành Ung Châu

để tự vệ

- Chủ động xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt để chặn địch vào Thăng Long

- Nhà Tống không xâm lược dù tồn tại mấy trăm năm

4.3.1.5.3 Sản phẩm Nhóm 3

Học sinh nộp sản phẩm bằng file Word cho giáo viên như sau:

Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên- thế kỷ XIII – cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược mông cổ 1258

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông cổ (1258)

- Tháng 1/1258, ba vạn quân Mông cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy, tiến vào xâm lược Đại Việt Quân giặc theo đường sông Thao, tiến xuống Bạch Hạc (Phú Thọ), rồi tiến đến vùng Bình Lệ Nguyên (Vĩnh Phúc) thì bị chặn lại ở phòng tuyến do vua Trần Thái Tông chỉ huy

- Để bảo toàn lực lượng, nhà Trần chủ trương cho quân rút khỏi kinh thành Thăng Long, thực hiện "vườn không nhà trống" Giặc vào kinh thành vắng lặng không một bóng người

và không một chút lương thực

Chúng đã điên cuồng tàn phá kinh thành

Thiếu lương thực, lại bị quân dân ta chống trả,

chưa đầy một tháng, lực lượng chúng bị tiêu

hao dần

- Nhà Trần mở cuộc phản công lớn ở Đông

Bộ Đầu (bến sông Hồng, ở phố' Hàng Than,

Hà Nội ngày nay) Ngày 29 - 1 - 1258, quân

Mông cổ thua trận phải rút chạy về nước

Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân

xâm lược Mông cổ kết thúc thắng lợi

Lược đồ kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ nhất

Trang 36

2 Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)

- Sau khi biết tin quân Nguyên

đánh Cham-pa, vua Trần triệu tập

các vương hầu, quan lại họp ở Bình

Than (Chí Linh, Hải Dương) để

bàn kế đánh giặc Trần Quốc Tuấn

được vua giao cho chỉ huy cuộc

kháng chiến Ông soạn Hịch tướng

sĩ để động viên tinh thần chiến đấu

của quân, dân

- Đầu năm 1285, vua Trần mời các

vị bô lão họp hội nghị Diên Hồng ở

Thăng Long để bàn kế đánh giặc

- Cả nước được lệnh chuẩn bị sẵn

sàng, quân đội tập trận lớn ở Đông

Bộ Đầu Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên năm 1285

- Cuối tháng 1 /1285, Thoát Hoan chỉ huy 50 vạn quân tiến công Đại Việt Quân ta do Trần Hưng Đạo chỉ huy, sau một số trận chiến ở biên giới đã chủ động rút về Vạn Kiếp (Chí Linh, Hải Dương) Giặc tấn công Vạn Kiếp, quân đội nhà Trần rút về Thăng Long, thực hiện "vườn không nhà trống", rồi rút về Thiên Trường (Nam Định) Quân Nguyên chiếm được Thăng Long, nhưng chỉ dám đóng quân ở phía bắc sông Nhị (sông Hồng)

- Toa Đô từ Cham-pa đánh ra Nghệ An, Thanh Hoá Thoát Hoan mở cuộc tấn công xuống phía nam, tạo thế "gọng kìm" với hi vọng tiêu diệt chủ lực quân Trần và bắt sống vua Trần Quân ta chiến đấu dũng cảm, Thoát Hoan phải lui quân về Thăng Long Quân Nguyên lâm vào tình thế bị động, thiếu lương thực trầm trọng

- Từ tháng 5/1285, quân đội nhà Trần bắt đầu phản công, nhiều trận đánh lớn đã diễn ra ở Tây Kết, Hàm Tử (Khoái Châu, Hưng Yên), Chương Dương (Thường Tín, Hà Nội), quân giặc thất bại, quân ta tiến vào Thăng Long Quân Nguyên tháo chạy Sau hơn hai tháng phản công, quân dân nhà Trần đã đánh tan hơn 50 vạn quân xâm lược Nguyên, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến lần thứ hai

3 Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống xâm lược Nguyên (1287 — 1288)

- Đứng trước nguy cơ bị xâm lược, nhà

Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến,

tăng cường quân số ở những nơi hiểm yếu,

nhất là vùng biên giới và vùng biển

- Cuối tháng 12 — 1287, khoảng 30 vạn

quân Nguyên tiến vào nước ta Cánh quân

bộ do Thoát Hoan chỉ huy, vượt biên giới

đánh vào Lạng Sơn, Bắc Giang rồi kéo về

Vạn Kiếp Cánh quân thuỷ do Ô Mã Nhi

chỉ huy theo đường biển tiến vào sông

Bạch Đằng, rồi tiến về Vạn Kiếp Lược đồ diễn biến cuôc kháng chiến lần thứ

ba chống quân Nguyên(1287-1288

- Tại Vân Đồn Trần Khánh Dư chỉ huy quân mai phục, khi đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ đến, quân Trần đánh dữ dội Phần lớn thuyền lương của giặc bị đánh đắm, số còn lại bị quân ta chiếm

-Cuối tháng 1 - 1288, Thoát Hoan kéo quân vào kinh thành Thăng Long trống vắng Sau trận Vàn Đồn, tình thế quân Nguyên ngày càng khó khăn, nhiều nơi xung yếu bị quân

Trần tấn công chiếm lại, lương thực ngày càng cạn kiệt, quân giặc ở Thăng Long đứng trước tình thế bị cô lập Thoát Hoan quyết định rút quân về Vạn Kiếp và từ đây rút quân

về nước theo hai đường thuỷ, bộ

- Nhà Trần mở cuộc phản công ở cả hai mặt trận thuỷ, bộ :

+ Chiến thắng Bạch Đằng tháng 4 - 1288, đoàn thuyền của Ô Mã Nhi lọt vào trận địa bãi cọc trên sông Bạch Đằng do quần Trần bố trí từ trước, cuộc chiến đấu ác liệt diễn ra, Ô

Mã Nhi bị bắt sống

+ Trên bộ, Thoát Hoan dẫn quân từ Vạn Kiếp theo hướng Lạng Sơn rút về Trung Quốc,

bị quân dân ta liên tục chặn đánh

-Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên kết thúc thắng lợi

Nguyên nhân thắng lợi

- Tất cả các tầng lớp nhân dân, các thành phần dân tộc đều tham gia đánh giặc, bảo vô quê hương, đất nước, tạo thành khối đại đoàn kết toàn dân, trong đó các quý tộc, vương hầu là hạt nhân

- Sự chuẩn bị-chu đáo về mọi mặt cho mỗi cuộc kháng chiến Đặc biệt nhà Trần rất chăm

lo sức dân, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân bằng nhiều biện pháp để tạo nên sự gắn bó giữa triều đình và nhân dân

- Tinh thần hi sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn dân, mà nòng cốt là quân đội

- Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của Vương triều Trần, đặc biệt của vua Trần Nhân Tông, các danh tướng Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, đã buộc giặc từ thế mạnh chuyển dần sang thế yếu, từ chủ động chuyển sang bị động để tiêu diệt chúng, giành thắng lợi

Ý nghĩa lịch sử

- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Mông - Nguyên, bảo vệ được độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia dân tộc

- Thể hiện sức mạnh của dân tộc, đánh bại mọi kẻ thù xâm lược (góp phần nâng cao lòng

tự hào dân tộc, củng cố niềm tin cho nhân dân )

- Góp phần xây dựng truyền thống dân tộc, xây dựng học thuyết quân sự, để lại nhiều bài học cho đời sau trong cuộc đấu tranh chống xâm lược

4.3.1.5.4 Sản phẩm Nhóm 4

CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 –1427)

Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn

I Thời kỳ ở miền Tây Thanh Hóa 1418 –1423

1 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa :

- Đầu năm 1416 bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa được thành lập gồm 19 người do Lê Lợi đứng đầu làm lễ thề ở Lũng Nhai nguyện cùng sống chết có nhau, quyết đánh giặc cứu nước

- Ngày 7-2-1418 Lê lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn Lam Sơn nằm tả ngạn sông Chu, nối liền giữa đồng bằng và miền núi, có địa thế hiểm trở

2 Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân ở miền Tây Thanh Hóa :

- Năm 1418 ngày đầu lực lượng nghĩa quân còn yếu, gặp nhiều khó khăn nguy nan, ba

Trang 38

lần phải rút lên núi Chí Linh

- Giữa 1418 quân Minh vây quét Chí Linh, Lê Lai cải trang là lê Lợi và bị giết chết

“Lê Lai liều mình cứu chúa”,

- Cuối 1421 quân Minh huy động 10 vạn lính vây quét Lam Sơn, Lê Lợi rút lên núi Chí Linh, thiếu lương thực trầm trọng

- Mùa hè năm 1423, Lê Lợi tạm hoãn, quân Minh chấp thuận để dụ hòa Lê Lợi và làm mất ý chí chiến đấu của nghĩa quân Còn nghĩa quân có thời gian củng cố lực lượng và tránh cuộc bao vây của địch sau đó lại trở về Lam Sơn

- Cuối 1424 giặc mua chuộc Lê Lợi thất bại nên chuẩn bị tấn công Lam Sơn, cuộc khởi nghĩa chuyển sang giai đoạn mới

II Giải phóng Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa và tiến quân ra Bắc ( 1424- 1426)

1 Giải phóng Nghệ An (1424)

- Theo kế hoạch của Nguyễn Chích:

“chuyển quân vào Nghệ An là nơi

hiểm yếu, đất rộng, người đông, rồi dựa

vào đấy mà quay ra đánh lấy Đông

Đô”

- Nghĩa quân thắng trận Đa Căng, Trà

Lân, Khả Lưu, Bồ Ải, giải phóng Nghệ

An, Diễn Châu, Thanh Hóa

- Rút vào Nghệ An để thoát thế bị bao

vây, mở rộng địa bàn hoạt động và

kiểm soát của nghĩa quân trên phạm vi

rộng lớn là Nghệ An, Tân Bình,Thuận

Hóa

2 Giải phóng Tân Bình ,Thuận Hóa cuối năm 1425

- Tháng 8-1425 Trần Nguyên

Hãn, Lê Ngân chỉ huy quân từ

Nghệ An tiến vào giải phóng Tân

Bình (Quảng Bình),Thuận Hóa ;

giặc tan rã

- Từ 10-1424- 8- 1425 một

vùng rộng lớn được giải phóng từ

Thanh Hóa đến Hải Vân, với khí

thế áp đảo , chuẩn bị tiến ra Bắc

- Địch phải rút vào các thành lũy

để cố thủ

Lược đồ đường tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn

3 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động cuối năm 1426

Tháng 9-1426 nghĩa quân tiến ra Bắc bằng 3 đạo quân:

 Đạo thứ nhất tiến ra giải phóng Tây Bắc chặn viện binh địch từ Vân Nam sang

 Đạo thứ hai giải phóng hạ lưu sông Hồng, và chặn đường rút quân từ Nghệ An

về Đông Quan, và chặn viện binh từ Quảng Tây sang

 Đạo thứ ba tiến thẳng ra Đông Quan

- Nhiệm vụ giải phóng đất đai, thành lập chính quyền mới ,chặn viện binh địch; đã tiêu diệt hàng ngàn tên địch, quân Minh phải rút vào thành Đông Quan để cố thủ

- Cuối 1426 tương quan lực lượng ta và địch có sự thay đổi: nghĩa quân hùng mạnh giành thế chủ động và phản công; quân Minh phải phòng ngự, cố thủ ở Đông Quan, xin viện binh

III Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng cuối năm 1426-cuối 1427

1 Trận Tốt Động – Chúc Động cuối 1426

- Tháng 10- 1426 Vương Thông

đem 5 vạn viện binh kéo vào Đông

Quan và mở cuộc phản công, đánh

vào chủ lực ta ở Cao Bộ để giành thế

chủ động

- Quân ta phục binh sẵn ở Tốt Động

và Chúc Động, quân địch lọt vào trận

địa bị dồn xuống cánh đồng lầy lội, ta

tiêu diệt 5 vạn quân giặc, bắt sống 1

vạn tên,

Diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động

Vương Thông chạy về Đông Quan Ta giành thế chủ động vây Đông Quan, và giải phóng nhiều châu huyện, quân Minh bị động, một mặt xin giảng hòa, một mặt xin thêm viện binh

2 Trận Chi Lăng – Xương Giang 10- 1427:

- Tháng 10-1427, 15 vạn viện binh do

Liễu Thăng từ Quảng Tây tiến vào

Lạng Sơn, đạo quân thứ hai do Mộc

Thạch chỉ huy từ Vân Nam tiến vào Lê

Hoa

- Bộ chỉ huy nghĩa quân quyết

định “vây thành diệt viện”, tập trung

diệt viện binh Liễu Thăng trước Ngày

8-10-1427 ta phục kích ở Chi Lăng –

Liễu thăng bị chém

- Vương Thông nghe tin bại trận, vô

cùng khiếp đảm xin hòa và nhận mở

hội thề ở Đông Quan 10-12-1427, sau

đó rút quân về nước.(Nối tiếp truyền

thống của dân tộc, bảo đảm hòa hiếu,

quân Minh không xâm lược nước ta

Trang 40

3 Nguyên nhân thắng lợi : 4 Ý nghĩa lịch sử :

- Nhân dân ủng hộ, lòng yêu nước của

toàn quân dân

- Khối đoàn kết nhất trí của quân dân

- Tài chỉ huy của Lê Lợi, Nguyễn Trãi,

với đường lối chiến lược, chiến thuật đúng

- Với bài “Các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X- đến XV” giáo viên đọc bài và góp ý như sau:

Nhóm Giáo viên nhận xét, góp ý

1

Giáo viên nhận xét học sinh chuẩn bị khá tốt tuy nhiên cần bổ sung những ý sau cho bài hoàn chỉnh hơn để thuyết trình trên lớp: Tìm hiểu thêm về vai trò của Thái hậu ho Dương; Nói rõ thêm về cách đánh của

Lê Hoàn, làm rõ nét độc đáo của cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê

2

Bài chuẩn bị khá đầy đủ, đã nói được nét độc đáo trong cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý Cần tìm hiểu thêm về nhân vật Lý Thường Kiệt, thái hậu Ỷ Lan

3

Bài chuẩn bị chi tiết, đầy đủ, rõ ràng cần tìm hiểu thêm về nhân vật lịch

sử Trần Quốc Tuấn; Làm rõ nét độc đáo trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên

4

Bài chuẩn bị bài khá tốt cần tìm hiểu thêm về hội thề Đông Quan; làm

rõ nét độc đáo trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đặc biệt là kiểu kết thúc chiến tranh

- Sau khi giáo viên nhận xét và góp ý giáo viên có thể cung cấp “quyền sửa” bài cho học sinh để học sinh hoàn chỉnh bài thảo luận và chuẩn bị sơ đồ tư duy và phương án thuyết trình trên lớp

4.3.1.7 Các nhóm lập sơ đồ tư duy nhận thức, chuẩn bị phương án thuyết trình, phản biện

4.3.1.8 Thuyết trình

- Hình thức thảo luận này được tổ chức tại lớp học (đây là phiên thảo luận thứ 2 sau khi

đã thảo luận phần 1 trong nội bộ nhóm đã chuẩn bị trước tại nhà), giao lưu kiến thức, trao đổi giữa các nhóm với nhau, đại diện các nhóm lên báo cáo, thuyết trình, các học sinh trong nhóm bổ sung nếu thấy còn thiếu sót hoặc có phát hiện mới bổ sung Các nhóm khác theo dõi, phản biện, thảo luận theo nhóm phản biện, tìm đáp án  tiến tới xây dựng bài học, công việc này được thực hiện lặp đi lặp lại nhằm tìm ra đáp án quan trọng

và chính xác nhất để hoàn thiện nội dung bài học Trong đó giáo viên đóng vai trò đạo diễn, cố vấn về chuyên môn, dẫn dắt phiên thảo luận để không lạc nội dung, đi vào trọng tâm, hướng tới chuẩn kiến thức kỹ năng đã được xây dựng trong phần giao nhiệm vụ, tạo được tính tổ chức, kỹ luật trong các phiên thảo luận, gây hứng thú tham gia cho các em học sinh cũng như các nhóm tham gia, tránh các tình trạng xao lãng mất tập trung hoặc các tình tiết khác gây ảnh hưởng đến chất lượng của phiên thảo luận nghiên cứu