Điều đáng quan tâm hiện nay là chất lượng giáo dục nói chung, trong đó cógiáo dục đạo đức tư tưởng của một bộ phận học sinh có chiều hướng giảm sút nhấtđịnh, học sinh chưa
Trang 1MỤC LỤC
Mục lục: 1
PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài 2
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Giới hạn đề tài 3
PHẦN NỘI DUNG Chương I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHÁP LÍ 4
I Cơ sở lí luận 4
1 Khái niệm chung 4
2 Vị trí của hoạt động ngoại khóa 5
3 Nhiệm vụ của hoạt động ngoại khóa 5
4 Chức năng của hoạt động ngoại khóa 6
5 Nguyên tắc tổ chức của hoạt động ngoại khóa 7
6 Nội dung của hoạt động ngoại khóa 7
7 Cơ sở về mặt quản lý 7
II Cơ sở pháp lí 9
Chương II: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA 9
I Vài nét về tình hình địa phương và trường: 1 Đặc điểm tình hình địa phương 9
2 Tình hình nhà trường 9
3 Những mặt thuận lợi 10
4 Những mặt khó khăn 10
II Phân tích thực trạng các hoạt động 11
III Thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa của hiệu trưởng trường THPT Thanh Bình – Đề xuất biện pháp 15
1 Những điểm mạnh 15
2 Những hạn chê 18
3 Đề xuất biện pháp cải tiên hoạt động ngoại khóa 20
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Nhận xét chung 23
2 Bài học kinh nghiệm 23
3 Một số kiên nghị 24
Phụ lục 1 25
Phụ lục 2 28
Phụ lục 3 31
TÀI LIỆU THAM KHẢO 37
Trang 2Nghị quyêt Trung ương 2 (khóa VIII) của Đảng về phát triển giáo dục - đàotạo và khoa học - công nghệ đã chỉ rõ: “Mục tiêu chủ yêu của giáo dục – đào tạo làthực hiện giáo dục toàn diện đạo đức, trí dục, thể dục, thẩm mỹ ở tất cả các cấphọc, bậc học, hêt sức coi trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, khả năng tư duy sángtạo và năng lực thực hành ở người học”.
Nhiệm vụ của ngành giáo dục – đào tạo là hình thành nhân cách học sinh,giúp các em trở thành con người toàn diện cả về tài và đức Nhân cách của họcsinh được hình thành thông qua nhiều hoạt động giáo dục, không chỉ từ hoạt độngdạy và học kiên thức mà còn có hoạt động ngoài giờ lên lớp Điều này đòi hỏi thờigian, công sức, tâm huyêt, sự đầu tư nghiêm túc của mỗi đơn vị trường học, củangành giáo dục và toàn xã hội
Đối với học sinh trung học, được sống và học tập trong thời đại phát triển củathông tin tri thức như hiện nay, các em không chỉ học trong sách vở, từ thầy cô…
mà các em còn học từ nhiều nguồn, thông qua nhiều hoạt động phong phú khác,nhằm rèn luyện phẩm chất cá nhân, năng lực bản thân, hình thành kỹ năng và cóthái độ sống tích cực Nhà trường không chỉ dạy chữ thông thường mà phải là nơitổ chức các hoạt động giáo dục khác giúp học sinh gắn kiên thức đã học vào thựctiễn xã hội
Điều đáng quan tâm hiện nay là chất lượng giáo dục nói chung, trong đó cógiáo dục đạo đức tư tưởng của một bộ phận học sinh có chiều hướng giảm sút nhấtđịnh, học sinh chưa thích ứng kịp với những thay đổi của xã hội, thiêu kĩ năngsống, không ít người lo ngại trước sự ảnh hưởng những tác động xấu từ bên ngoàitác động đên giới trẻ, trong đó có phần lớn học sinh
b/ Lý do chủ quan:
Với cương vị là phó hiệu trưởng, được hiệu trưởng phân công phụ trách côngtác ngoại khóa của nhà trường, sau khi nghiên cứu chuyên đề “Quản lý các hoạtđộng ngoại khóa”, bản thân hêt sức tâm huyêt và rất cố gắng tìm ra hướng đi đúngđắng nhất nhất với mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh
Trang 32 Mục đích – nhiệm vụ nghiên cứu:
Qua việc phân tích thực trạng về hoạt động ngoại khóa của nhà trường, từ đórút ra những bài học kinh nghiệm và tìm những giải pháp thiêt thực tham mưu choHiệu trưởng nhằm cải tiên hoạt động ngoại khóa, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục của nhà trường trong những năm tới; đồng thời nghiên cứu nắm vững vàvận dụng nhuần nhuyễn những định hướng cơ bản trong chuyên đề, học tập nhữngđiều hay về công tác tổ chức hoạt động ngoại khóa của thực tiễn các trường
Để đạt được mục đích trên, bản thân tôi cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận và pháp lý của đề tài
- Phân tích thực trạng công tác tổ chức hoạt động ngoại khóa ở trường nămhọc 2016-2017
- Rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp cải tiên cho hoạt độngngoại khóa của trường trong thời gian tới
3 Giới hạn đề tài:
Mặc dù năm học 2016-2017 chưa kêt thúc, song vẫn có thể nghiên cứu, sơ bộđánh giá các hoạt động ngoại khóa trong năm học này Do điều kiện hạn chê vềthời gian, tôi chỉ đi sâu tìm hiểu vấn đề: Hiệu trưởng quản lý hoạt động ngoại khóaở trường THPT Thanh Bình trong năm học 2016-2017
Trang 4đi vào cuộc sống cộng đồng, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc.”
Người Hiệu trưởng là người đứng đầu của nhà trường trung học phổ thông, đểthực hiện được yêu cầu mục tiêu nói trên, hơn ai hêt cần phải nhận thức đúng đắn:Hoạt động dạy học trên lớp và hoạt động ngoại khóa một quá trình thống nhấtnhằm hình thành nhân cách , chuẩn bị cho học sinh đáp ứng được các yêu cầu củaxã hội, giúp các em có được tâm thê chủ động tích cực, biêt thích nghi khi tiêp tụchọc ở bậc cao hơn hoặc khi bước vào cuộc sống
Trong nội dung giáo dục của ta hiện nay, vấn đề giáo dục tư tưởng đạo đức, ýthức công dân được đặc biệt coi trọng Hơn nữa nguyên lý giáo dục của Đảng nêurõ: “Học đi đôi với hành, giáo dục kêt hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắnliền với xã hội” do vậy hoạt động ngoại khóa có ưu thê đáp ứng những nội dungyêu cầu của sự nghiệp nói trên Vấn đề là phải tổ chức các hoạt động ngoại khóanhư thê nào cho khoa học, có hiệu quả thiêt thực, không chỉ “cưỡi ngựa xem hoa”,
mà đó là việc phải xét từ bản chất của lý luận và thực tiễn
1/ Khái niệm chung:
1.1/ Tổ chức: là hoạt động làm hình thành một chỉnh thể, có một cấu trúc và
những chức năng chung nhất định
Theo khoa học quản lý, tổ chức có ý nghĩa là việc phân tích và nêu có thể sửađổi tùy theo mục tiêu đã định những mối quan hệ được thiêt lập, những con ngườivới quá trình được ngầm hiểu là một hoạt động
Tổ chức là một chức năng quan trọng, một chu trình của công tác quản lý Đó
là việc người quản lý phân phối sắp xêp các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực)theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các kê hoạch đã đề ra
1.2/ Hoạt động ngoại khóa: Là hoạt động giáo dục thực hiện ngoài thời gian
học tập nhằm lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia để mở rộng hiểu biêt, tạo khôngkhí vui tươi lành mạnh, tạo ra cơ hội cho học sinh rèn luyện thói quen sống trongcộng đồng và phát huy tối đa những năng lực, sở thích của từng cá nhân
Trang 5Hoạt động ngoại khóa là một mặt hoạt động giáo dục cơ bản, nhằm thực hiệnmột cách có mục đích, có kê hoạch, có tổ chức, nhằm góp phần hình thành nhâncách học sinh theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội.Hoạt động ngoại khóa được phân chia thành 2 mức độ do phạm vi tác độngcủa lực lượng tổ chức hoạt động chi phối Đó là: Hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp và hoạt động giáo dục ngoài trường, với trách nhiệm quan trọng của nhàtrường trong vai trò cố vấn tổ chức kêt hợp cộng đồng xã hội hoặc do nhà trườngquản lý chỉ đạo cùng với sự tham gia của lực lượng xã hội được tiên hành xen kẽhoặc tiêp nối hoạt động dạy học trong phạm vi nhà trường, trong đời sống xã hội.Hoạt động này được diễn ra trong suốt một năm học và cả trong thời gian nghỉ hènhằm khép kín quá trình đào tạo.
Quá trình sư phạm gồm có quá trình dạy học và quá trình giáo dục Hoạt độngngoại khóa nhằm thực hiện quá trình giáo dục với hoạt động giáo dục tư tưởng đạođức, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thể chất và giáo dục lao động hướng nghiệp, giúpcho học sinh phấn đấu vì tương lai lập thân, lập nghiệp Qua đó giáo dục tráchnhiệm bản thân, gia đình và đóng góp vào sự phát triển xã hội
2/ Vị trí của hoạt động giáo ngoại khóa:
Điều 24 “Điều lệ trường trung học” đã nêu
- Hoạt động ngoại khóa là một bộ phân cấu thành của hoạt động học tập giáodục của nhà trường, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh
- Hoạt động ngoại khóa là cầu nối tạo ta mối quan hệ và sự hiểu biêt giữa nhàtrường và xã hội
3/ Nhiệm vụ của hoạt động ngoại khóa:
3.1/ Nhiệm vụ giáo dục về nhận thức:
- Hoạt động ngoại khóa giúp học sinh bổ sung, củng cố và hoàn thiện nhữngtri thức đã được học trên lớp , đồng thời giúp các em có những hiểu biêt mới, mởrộng nhãn quan với thê giới xung quanh, cộng đồng xã hội
- Có điều kiện vận dụng tri thức đã học và hoạt động hằng ngày, biêt tự điềuchỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp
- Định hướng chính trị - xã hội, có những hiểu biêt nhất định về truyền thốngđấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảo vệ tổ quốc, truyền thống vănhóa dân tộc… tăng thêm sự hiểu biêt của các em về Đảng, về Bác Hồ, Đoàn thanhniên, lịch sử cách mạng
- Có những hiểu biêt nhận định về những vấn đề có tính sống còn của thời đại
và đất nước
Trang 63.2/ Nhiệm vụ giáo dục về thái độ:
- Từng bước hình thành cho học sinh niềm tin vào chê độ xã hội xã hội chủnghĩa, vào tương lai đất nước
- Từng bước hình thành cho học sinh những tình cảm đạo đức trong sáng, quađó giúp các em biêt trân trọng yêu quý cái tốt đẹp, biêt ghét cái xấu, cái lỗi thờikhông phù hợp
- Xây dựng cho học sinh lối sống phù hợp đạo đức, pháp luật, truyền thống tốtđẹp của địa phương, của đất nước
- Bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, năng động, sẵn sàng tham gia các hoạtđộng xã hội, hoạt động tập thể
3.3/ Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng: Hoạt động ngoại khóa rèn luyện cho học
sinh các kỹ năng:
- Giao tiêp ứng xử có văn hóa, những thói quen tốt trong học tập, lao độngcông ích và trong các hoạt động khác
- Biêt tự quản tổ chức, điều khiển và thực hiện một hoạt động tập thể có kêtquả, có kỹ năng nhận xét và đánh giá kêt quả hoạt động
- Tự điều chỉnh, hòa nhập để thực hiện tốt nhiệm vụ do thầy cô giáo, nhàtrường hoặc lớp giao cho
4/ Chức năng của hoạt động ngoại khóa: có những chức năng sau:
4.1/ Mục tiêu: Với những đặc điểm và ưu thê riêng, hoạt động ngoại khóa
giúp học sinh khắc sâu kiên thức cơ bản đã học và bổ sung các kiên thức chưa cóđiều kiện học trên lớp, hoặc mở rộng để hiểu sâu hơn Chỉ có thông qua việc tổchức các hoạt động thực tê này mà học sinh là chủ thể mới hình thành trong các emnhu cầu phát triển toàn diện
4.2/Chức năng giáo dục: Đây là chức năng đặc thù của hoạt động ngoại
khóa Nêu hoạt động dạy học trên lớp có chức năng chủ yêu là phát triển trí tuệ, thìhoạt động ngoại khóa định hướng chủ yêu và giáo dục đạo đức, rèn luyện nhâncách, năng lực định hướng, hình thành các mối quan hệ giữa con người và đờisống có thể coi hoạt động ngoại khóa là con đường, phương pháp cơ bản để giáodục tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống cho học sinh Ngoài ra, hoạt động ngoạikhóa có chức năng:
- Tạo điều kiện để học sinh hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng
- Phát huy tác dụng của nhà trường đối với học sinh, tạo điều kiện để cộngđồng tham gia xây dựng trường học và phát huy hoạt động giáo dục đối với họcsinh…
Trang 75/ Nguyên tắc tổ chức hoạt động ngoại khóa: để bảo đảm hiệu quả của hoạt
động này, quá trình tổ chức nó phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
5.1/ Nguyên tắc bảo đảm tính mục đích, tính khoa học
5.2/ Nguyên tắc về tính tự nguyện tự giác
5.3/ Nguyên tắc đặc điểm lứa tuổi, cá biệt hóa học sinh
5.4/ Nguyên tắc kêt hợp lãnh đạo sư phạm của thầy với tính độc lập, tự quảncủa trò
5.5/ Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
6/ Nội dung của hoạt động ngoại khóa: Nội dung của hoạt động ngoại khóa
phong phú đa dạng Căn cứ vào tình hình cụ thể của mỗi trường, mỗi địa phương,mỗi loại hình nhà trường có thể tiên hành hoạt động ngoại khóa theo 5 nội dungchính sau:
- Hoạt động chính trị xã hội
- Hoạt động tìm hiểu ứng dụng khoa học kỹ thuật vào cuộc sống, các hoạtđộng phục vụ học tập
- Hoạt động lao động công ích
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật
- Hoạt động thể dục thể thao
7/ Cơ sở về mặt quản lý:
Tại trường trung học phổ thông, để tổ chức hoạt động ngoại khóa đạt hiệuquả, người hiệu trưởng cần thực hiện các chức năng sau:
7.1/ Xây dựng kế hoạch: Đây là chức năng quan trọng trong công tác của
người hiệu trưởng để xác minh mục tiêu trong việc tổ chức hoạt động ngoại khóa,từ đó làm cho hoạt động này được ổn định, phù hợp và quan hệ chặt chẽ với hoạtđộng chung của nhà trường
- Các kê hoạch: kê hoạch cả năm học, học kỳ, từng tháng, thậm chí kỹ hơn cóthể lên kê hoạch từng tuần
- Cơ sở xây dựng kê hoạch: Phải phù hợp với điều kiện nhà trường, địaphương, khối lớp học sinh
- Yêu cầu: kê hoạch phải cân đối, phải được thể hiện thường xuyên trong quátrình hoạt động của trường
- Về quy trình lập kê hoạch: Phải đảm bảo lập dự thảo Thảo luận dự thảo
điều chỉnh Quyêt định ban hành
Trang 87.2/ Về tổ chức chỉ đạo thực hiện:
- Tổ chức lực lượng chỉ đạo và thực hiện: được thể hiện trong kê hoạch
- Ban chỉ đạo có thành phần: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, các tổ (nòng cốt
là tổ trưởng), phối hợp với ban chấp hành công đoàn cơ sở, ban chấp hành đoàntrường…
- Các công tác được phân công cụ thể giao việc đối với các bộ phận, cá nhân(giáo viên, giáo viên chủ nhiệm,…) phối hợp các lực lượng xã hội ngoài trường:hội cựu chiên binh, công an, đơn vị quân đội, chính quyền địa phương, giao lưutrường bạn…
+ Tổ chức thực hiện đúng kê hoạch
+ Xác định các điều kiện cho hoạt động ngoại khóa
- Đội ngũ: Hiệu trưởng cần nâng cao nhận thức, bồi dưỡng năng lực tổ chức,khuyên khích lòng nhiệt tình để huy động họ vào công việc chung
- Cơ sở vật chất tài chính: Cần dự kiên và đầu tư một cách hợp lý vào các hoạtđộng ngoại khóa
7.3/ Kiểm tra và đánh giá hoạt động ngoại khóa:
- Là việc làm thường xuyên, cần thiêt của hiệu trưởng trong công tác quản lýhoạt động ngoại khóa
- Xây dựng chuẩn : chuẩn kiểm tra cần được thống nhất trong toàn trường vàphù hợp với mục tiêu giáo dục của cấp học
- Tổ chức lực lượng kiểm tra: Lực lượng kiểm tra chủ yêu là các thành viêntrong ban chỉ đạo, phối hợp các thành viên khác trong hội đồng sư phạm nhàtrường
- Nội dung kiểm tra: Việc thực hiện kê hoạch của từng bộ phận, lớp học, cánhân được nêu trong kê hoạch; đánh giá hiệu quả giáo dục thông qua hoạt động,việc làm cụ thể của giáo viên và học sinh về các mặt: Nhận thức, động cơ, thái độ,
nề nêp sinh hoạt, kỹ năng, hành vi, thành tích…
- Phương pháp kiểm tra: Có thể dùng các phương pháp như: Kiểm tra qua hồ
sơ sổ sách; trao đổi tìm hiểu; dự một hoạt động cụ thể, nghiên cứu báo cáo…
- Điều chỉnh: Sau khi kiểm tra, cần tổ chức sơ kêt rút kinh nghiệm để điềuchỉnh việc tổ chức hoạt động sau đó được tốt hơn
II/ CƠ SỞ PHÁP LÝ:
Trong quá trình tổ chức các hoạt động ngoại khóa, hiệu trưởng cần nắmvững các cơ sở pháp lý sau:
Trang 9- Nghị quyêt Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2 (khóa VIII) về “Mụctiêu của Giáo dục - Đào tạo”
- Kêt luận của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 6 (khóa IX) về việc tiêptục thực hiện Nghị quyêt Trung ương 2 (khóa VIII), phương hướng phát triển giáodục - đào tạo và khoa học - công nghệ đên 2010
- Luật giáo dục của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, ban hành năm 1999
- Chiên lược phát triển Giáo dục-Đào tạo từ 2001-2010 phục vụ sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Điều lệ Trường trung học, ban hành kèm theo quyêt định số BGD&ĐT ngày 11 tháng 7 năm 2000 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo
23/2000/QĐ Thông tư 32/TT của Bộ giáo dục và Đào tạo và Trung ương đoàn thanhniên cộng sản Hồ Chí Minh
- Chỉ thị 24/GD-ĐT ngày 11 tháng 11 năm 1996 của Bộ giáo dục-Đào tạo
Chương II: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THANH BÌNH
I/ Vài nét về tình hình địa phương và trường:
1 Tình hình địa phương :
Trường THPT Thanh Bình nằm trên quốc lộ 20 thuộc xã Phú Bình, Huyện Tân
Phú, Tỉnh Đồng Nai Cách trung tâm thành phố Biên Hòa khoảng 100Km Là địaphương thuộc vùng sâu, vùng xa của Tỉnh Ở địa phương chiêm khoảng 80% đồngbào theo đạo Thiên Chúa Giáo Dân cư sống chủ yêu bằng nghề nông, cũng có một
số buôn bán, kinh doanh dịch vụ ở chợ hoặc tại gia đình
2 Tình hình nhà trường:
Trường THPT Thanh Bình được thành lập năm 1993, từ năm 1993 đên năm
2000 là trường THPT Bán công Thanh Bình Năm 2001, trường chuyển thành hệcông lập lấy tên là Trường THPT Thanh Bình theo quyêt định số 2863/QĐ-CT-UBT ngày 10/8/2001 của UBND Tỉnh Đồng Nai
- Tổng số cán bộ giáo viên, công nhân viên toàn trường: 93/42 nữ
+ BGH: 04/1nữ
+ Giáo viên: 80/36nữ
+ Nhân viên: 09/5 nữ
Trang 10+ Tổ chuyên môn: 08
Bao gồm: Tổ Văn; Tổ Sử Địa GDCD; Tổ Toán Tin; Tổ Lý; Tổ TD GDQP; Tổ Hóa; Tổ Sinh - KT; Tổ Ngoại ngữ
- Học sinh: 37 lớp, được chia ra:
Còn một số ít học sinh chưa thật sự ngoan, chưa chấp hành tốt nội quy nhàtrường, ý thức học tập chưa tốt, có thái độ dững dưng trước những thay đổi củacuộc sống xung quanh
Do quỹ đất còn hạn hẹp, nên nhà trường chưa có nơi để học sinh và giáo viêntham gia tốt các hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt ngoại khóa
II/ Phân tích thực trạng các hoạt động ngoại khóa ở trường Trung học phổ thông Thanh Bình:
1 Hoạt động chính trị xã hội:
Đây là hoạt động có ý nghĩa giáo dục nhân cách con người một cách toàndiện, việc tổ chức tốt các hoạt động này nhằm giáo dục lòng yêu nước, ý thức giữgìn và phát huy bản sắc văn hóa và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, thực hiện đạo
Trang 11lý “ uống nước nhớ nguồn”, đền ơn đáp nghĩa, có lòng nhân ái yêu thương conngười, tạo cho học sinh động lực về tinh thần ý chí phấn đấu, định hướng cho họcsinh có lối sống văn hóa lành mạnh Vì thê nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động:
- Tổ chức cho học sinh tìm tòi và tham gia các bài thi tìm hiểu về Đảng, Bác Hồkính yêu; về truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam; về lịch sử Đoàn và phongtrào thanh niên; thanh niên lập nghiệp;
- Vào khoảng đầu năn học, trung tuần tháng 9 hoặc nhân ngày 1/12 – ngày thê giớiphòng chống HIV/AIDS, nhà trường tổ chức các hoạt động như: Đố vui để học, thi
vẽ tranh, các vở kịch ngắn về thực hiện luật giao thông đường bộ, chủ đề “Vì hạnhphúc của bạn”, phòng chống HIV/AIDS, phòng chống ma túy – tệ nạn xã hội, giữgìn An ninh học đường… đã thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo cho các em ýthức thực hiện tốt pháp luật, ý thức cảnh giác ngăn ngừa “căn bệnh thê kỷ”, các tệnạn xã hội, góp phần bảo đảm An ninh học đường, trật tự an toàn xã hội…
- Tổ chức tọa đàm, viêt báo tường, ra tập san chủ đề về trường lớp, thầy cô giáo,chủ đề bạn bè, lứa tuổi học trò và ước mơ tuổi học trò… nhân ngày Nhà Giáo ViệtNam 20/11, tạo tình cảm tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh nhà giáo,khuyên khích những ước mơ chân chính, cao đẹp để các em phấn đấu học tập vàlao động vì sự giàu đẹp của quê hương đất nước
- Thường xuyên tổ chức các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, thăm và tặng quàcác thương binh, gia đình liệt sĩ, nhân ngày Thương Binh liệt sĩ 27/7; thực hiện cáchoạt động từ thiện nhân đạo với tinh thần “lá lành đùm lá rách” như “ủng hộ nạnnhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam”, ủng hộ đồng bào bị bão lụt, quyên gópsách vở, quần áo cho học sinh nghèo, học sinh dân tộc vùng sâu vùng xa…
+Hạn chế:
Có một bộ phận học sinh chưa có ý thức cao về ý nghĩa của các hoạt động, tỏ
ra thờ ơ hoặc tham gia chiêu lệ các hoạt động; hoặc học sinh tỏ ra còn hạn chê vềkiên thức văn hóa - chính trị - lịch sử - xã hội
Trên thực tê còn có một số học sinh vi phạm các nội quy, vi phạm luật giaothông đường bộ…
2/ Hoạt động phục vụ học tập, tìm hiểu ứng dụng khoa học kỹ thuật vào cuộc sống:
- Học tập là nhiệm vụ chủ yêu của học sinh, không chỉ bằng các lời răn dạycủa thầy cô giáo trên lớp mà giúp cho học sinh hoàn toàn có sự tự giác trong họctập, chiên lĩnh tri thức, do đó những hoạt động ngoại khóa nhằm giúp cho các emlòng say mê học tập, khắc sâu kiên thức đã học, biêt chịu khó khổ luyện tìm tòikhám phá cái mới, cái chưa biêt Nhà trường đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa
Trang 12dưới những hình thức như: viêt bích báo hoặc diễn đàn thảo luận về phương pháphọc, cách tự học với phương châm “Mỗi tuần một lớp”; lập các bảng “Thông tinkiên thức” về từng môn học: Văn học, Lịch sử, Địa lý, Toán, Vật lý, Hóa học, Sinhhọc, Anh văn hoặc phối hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức thông tin báo chí “Đọcbáo giùm bạn” đưa những bài viêt, những thông tin cần thiêt lên Bảng tin của Đoàntrường; tổ chức các buổi “Đố vui để học”, các “Câu lạc bộ văn học”, các câu lạc bộsở thích khác (tiêng Anh, Toán ).
+ Hạn chế:
- Còn học sinh chỉ “cắm đầu” vào học các môn Văn, Toán, Lý, Hóa, Anhvăn để “đối phó” với thầy cô, để đạt điểm cao, để “chạy đua” thi vào các trườngđại học nên kỹ năng ứng dụng, hành động rất kém Với vốn kiên thức “kinhviện”, khi ra trường, tham gia công tác, lao động thì các em là những con người thụđộng, kém về giao tiêp, ít thích ứng trước sự thay đổi, không am hiểu các nguyêntắc – quy luật xã hội, không có nhiều lắm sự sáng tạo
- Các hoạt động còn mang tính “phong trào”, điều kiện thời gian, cơ sở vậtchất (hội trường nhỏ v.v ) và kinh phí hạn hẹp rất “bó buộc” các hoạt động(thường phải tổ chức vào trái buổi hoặc chủ nhật; đa số giáo viên làm việc với tinhthần nhiệt tình là chính chứ không có bồi dưỡng, hoặc có chỉ là mang tính “độngviên” nên ảnh hưởng đên nhiệt huyêt đầu tư trí tuệ, công sức của đội ngũ giáoviên
- Các hoạt động làm đồ dùng dạy - học còn bất cập, chưa phong phú; việc tìmhiểu khoa học kỹ thuật ứng dụng vào cuộc sống hầu như rất khó khăn (học sinh ítcó năng lực tìm tòi, phát hiện vấn đề cần nghiên cứu khám phá, kỹ năng thực hànhkém
- Việc định hướng nghề nghiệp theo phương châm “dạy chữ, dạy người, dạynghề” chưa thể hiện trong thực tê Học sinh học nghề chỉ có tính đối phó, đượckhuyên khích trong kỳ thi…
3/ Hoạt động lao động công ích và giáo dục hướng nghiệp:
Đây là hoạt động giúp cho học sinh có ý thức hiểu biêt giá trị của lao động,góp phần tạo môi trường “xanh, sạch, đẹp” trong nhà trường, bảo vệ cảnh quanmôi trường Thông thường nhà trường thường xuyên giáo dục ý thức lao động,giáo dục hành vi văn minh (giữ vệ sinh chung, không xả rác, không viêt vẽ bậy,bảo vệ của công ) vào buổi chào cờ sáng thứ hai hàng tuần, các giờ sinh hoạt chủnhiệm nhà trường chú trọng phân công các lớp làm vệ sinh bảo vệ cảnh quan môitrường, trồng cây vào trước Têt âm lịch, tham gia các buổi lao động công ích ở địaphương nhân các ngày lễ lớn, thực hiện phong trào “Giữ gìn địa phương chúng taxanh – sạch – đẹp”
Trang 13+ Hạn chế: Các hoạt động này mang tính chất “thời vụ”, hiệu quả chưa cao;
việc giáo dục hướng nghiệp chưa giúp cho học sinh hiểu các loại hình lao động,nhất là lao động bằng chất xám có hiệu quả to lớn trong thời đại hiện nay
Như đã đề cập, việc học nghề chỉ theo “chỉ tiêu”, không thiêt thực vì khá táchbiệt với yêu cầu cuộc sống Học sinh lớp 12 vẫn có tư tưởng “chạy đua” vào cáctrường đại học vượt quá khả năng bản thân và nhu cầu xã hội Đây cũng là một vấn
đề gay go trong việc hướng nghiệp học sinh mà chưa có cách giải quyêt
4/ Hoạt động văn hoá nghệ thuật: là một dạng hoạt động quan trọng giúp
cho học sinh hiểu biêt, cảm thụ cái đẹp của cuộc sống, yêu thiên nhiên, con người,sống nhân ái chan hoà với mọi người Đây là hoạt động gắn liền với phong trào bềnổi của Đoàn thanh niên với nhiều hoạt động phong phú như tập các bài ca cáchmạng, bài ca học sinh – sinh viên – truyền thống thanh niên; tổ chức các đêm vănnghệ, đội văn nghệ xung kích của nhà trường với những lời ca tiêng hát theo chủđề: ca ngợi Đảng, Bác Hồ, Đoàn, quê hương, đất nước, truyền thống cách mạng,trường lớp đã góp phần tăng thêm tình cảm biêt ơn Đảng, Bác Hồ, nhân dân, tìnhyêu quê hương, đất nước, tình cảm gắn bó với trường lớp, tạo ra tâm lý phấn khởithoải mái giúp các em học tập tốt hơn
- Các hoạt động thi vẽ logo của trường, thi cắm hoa (nhân ngày 20/11 hoặc08/3) thu hút đông đảo những em có năng khiêu tham gia, thể hiện cách nghĩ sâusắc về đất nước, về bạn bè, kỷ niệm trường lớp, nhưng mong ước chí hướng rất caođẹp của học sinh
- Tham gia “Đêm nhạc Đồng Nai” ở đợt cắm trại Những bài hát mang âmhưởng dân ca giúp cho các em có ý thức về giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, ý thức
về sự phát triển đi lên của mảnh đất thuộc miền đông Nam bộ
+ Hạn chế: Việc dạy thêm ảnh hưởng không nhỏ đên lòng nhiệt tình của giáo
viên khi được phân công nhiệm vụ này, lịch học thêm của học sinh khá kín, các emkhông thực sự an tâm khi “bỏ lớp học thêm” tham gia các hoạt động này, nhất làviệc tập dượt văn nghệ, ảnh hưởng tính tự giác, nhiệt tình đóng góp tham gia củacác em
- Nhiều giáo viên hạn chê về “năng khiêu” mảng hoạt động này, nên họthường ít quan tâm, xem đó là việc của nhà trường, của người khác, học sinh lớpcác giáo viên ấy làm chủ nhiệm thì các em phải “tự lo” một cách thiệt thòi
- Nội dung, hình thức chưa thực sự phong phú, đa dạng, cách thức tiên hànhcòn nhiều lúng túng, kinh phí còn hạn hẹp, tác động không nhỏ đên chất lượnghoạt động này
Trang 145/ Hoạt động thể dục thể thao, rèn luyện thể chất và giáo dục quốc phòng:
- Với tinh thần “khoẻ để học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ tổ quốc”, đây
là một hoạt động giúp hình thành ý thức sinh hoạt lành mạnh, nâng cao thể chấtcho học sinh, đáp ứng thiên hướng ưa hoạt động của học sinh, giúp các em giải toảcăng thẳng sau khi học tập Nhà trường đã chỉ đạo cho tổ thể dục phối hợp vớiđoàn trường tổ chức các giải thi đấu bóng đá, bóng chuyền, cầu lông… sôi nổi giữacác lớp, các khối lớp
- Thành lập các đội tuyển để tham gia các giải thi đấu bóng đá học sinh trunghọc phổ thông, hội khoẻ phù đổng cấp Tỉnh, đem về những thành tích quan trọngqua các năm từ khi thành lập trường đên nay
- Các đợt cắm trại nhân kỷ niệm ngày thành lập đoàn thanh niên cộng sản HồChí Minh 26/3 cũng được thường xuyên tổ chức thành hội trại truyền thống, manglại không khí hồ hởi, phát huy sở thích hoạt động thực tê của học sinh, lôi cuốn các
em hoạt động tập thể, năng lực sống hoà nhập cộng đồng, trách nhiệm với tập thể
- Nhà trường đã tổ chức cho một số học sinh, đoàn viên có thành tích xuất sắcdâng hương báo cáo thành tích lên Bác Hồ, tham quan, nghe giới thiệu về cuộcđời, sự nghiệp của Chủ Tịch Hồ Chí Minh tại bảo tàng Hồ Chí Minh
- Công tác giáo dục quốc phòng được chú trọng: Mỗi năm học, nhà trườngluôn củng cố tổ chức Đội tự vệ trong đội ngũ giáo viên, được tập huấn công tácdân quân tự vệ do Huyện đội tổ chức, là lực lượng chủ yêu thường xuyên trựctrường vào ban đêm trong công tác giáo dục quốc phòng cho học sinh, nhà trườngphối hợp với Huyện đội trong công tác giáo dục quốc phòng (tổ chức bắn đạn thật)nhằm rèn luyện kỹ năng thực hành, tác phong và kỹ năng quân sự cho học sinh
+ Hạn chế: Việc tổ chức các hoạt động này mất khá nhiều thời gian chuẩn bị,
tập luyện công phu
- Một số học sinh lợi dụng trước và sau các hoạt động này, nhất là đối với đợtcắm trại đã chểnh mảng việc học tập
- Chưa có phòng thi đấu đa chức năng, sân chơi, bãi tập nhỏ hẹp chưa tươngxứng với các hoạt động rộng lớn
- Công tác tham quan du lịch rất hạn hẹp, vì không có kinh phí; hơn nữa việctổ chức có những yêu tố khách quan không thuận lợi như lý do sợ không bảo đảm
an toàn, phụ huynh học sinh cũng ít nhất trí
III/ Thực trạng công tác tổ chức các hoạt động ngoại khóa của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Thanh Bình
Trang 151/ Những việc đã làm được của Hiệu trưởng về tổ chức hoạt động ngoại khóa:
1.1/ Quan điểm nhận thức của hiệu trưởng về hoạt động ngoại khóa:
Hiệu trường là người quản lý, tổ chức điều hành toàn bộ hoạt động giáo dụctrong nhà trường hoạt động ngoại khóa được hiệu trưởng nhà trường quan tâm, vìhiệu trưởng đã nhận thức được ý nghĩa của hoạt động này
- Đó là một mảng hoạt động phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi, một dạng hoạt độngluôn có tính sôi nổi với nhiều hình thức phong phú, vui tươi lành mạnh, nhằm mởrộng kiên thức, tạo cơ hội sống trong cộng đồng và phát huy tối đa những năng lực
và sở thích của học sinh, nên thu hút học sinh tham gia
- Hoạt động này có ý nghĩa thiêt thực đáp ứng nhu cầu tìm hiểu khám phá,vận dụng tri thức, sự thể hiện mình của thanh niên, có tác dụng to lớn trong việcgiáo dục toàn diện học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học
1.2/ Công tác xây dựng kế hoạch hoạt động ngoại khóa:
Hằng năm, hiệu trưởng đã vận dụng hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Sởgiáo dục – đào tạo, căn cứ tình hình thực tê của nhà trường, tổ chức cuộc họp cáccán bộ giáo viên, phối hợp với Công đoàn, Đoàn trường, xây dựng kê hoạch nămhọc, trong đó có phần về hoạt động ngoại khóa, nhất là thể hiện được một số hoạtđộng nhân các ngày chủ điểm lớn trong từng tháng (từ tháng 9 đên tháng 5)
1.3/ Công tác tổ chức hoạt ngoại khóa:
Sau khi được sự chỉ đạo của Đảng bộ nhà trường, hiệu trưởng nghiên cứunăng lực và thiên hướng công tác của đội ngũ giáo viên nhà trường, đã thành lập
“Ban ngoại khóa” cụ thể như sau:
Phó Hiệu trưởng Trưởng ban Chuyên môn chính là Vật lí
Bí thư Đoàn trường Phó trưởng ban Chuyên môn chính là Hóa họcPhó Bí thư Đoàn trường Phó trưởng ban Chuyên môn chính là Thể dục
Bí thư chi đoàn GV Uỷ viên Chuyên môn chính là Hóa họcGiáo viên chủ nhiệm Các uỷ viên động của học sinh các lớpNgười phụ trách tổ chức hoạt
Trang 16- Là một thành viên của ban hoạt động ngoại khóa, qua nghiên cứu chuyên đềtôi mới thấy đây là việc làm có ý nghĩa của Hiệu trưởng nhà trường Bởi vì quathực tê một số trường tôi có dịp đên, thấy nhiều trường không có ban này Hoạtđộng ngoại khóa hầu như khoán trắng cho Đoàn trường, thậm chí khái niệm hoạtđộng ngoại khóa không tồn tại, dù ở văn bản hoặc họp hành gì cũng chỉ đề cập đênhoạt động phong trào Đoàn mà thôi.
1.4/ Công tác chỉ đạo và phối hợp các lực lượng hoạt động ngoại khóa:
* Hiệu trưởng đã chỉ đạo cho các lực lượng chủ yếu sau:
+ Đối với tập thể Hội đồng sư phạm : Hầu như mọi hoạt động ngoại khóa
đều huy động lực lượng lớn số giáo viên trong toàn trường Do đó Hiệu trưởng đãthường xuyên nhắc nhở nhiệm vụ người giáo viên không chỉ giỏi về chuyên môngiảng dạy mà còn phải vững vàng về việc tổ chức hoạt động giáo dục – văn hoá –xã hội để hoạt động ngoại khóa thực sự có chất lượng
+ Tuỳ đặc điểm của từng bộ môn, nhà trường phân công phối hợp với Đoàntrường tổ chức nội dung các hoạt động phù hợp với mỗi giáo viên
Ví dụ : tuyên truyền kỷ niệm 83 năm – ngày thành lập Đoàn thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh, các loạt bài tìm hiểu về Đoàn, Đảng, Bác Hồ, về bộ đội cụ Hồ
do thầy cô môn Sử - GDCD kêt hợp với Đoàn trường tổ chức thu bài duyệt bài,tổng hợp nộp dự thi cấp trên
Trong các hoạt động văn hoá văn nghệ thường huy động đội ngũ giáo viêncủa trường, bao gồm nhiều công tác : tập cho đội văn nghệ xung kích, có cả tiêtmục của chi đoàn giáo viên, cũng như thê với công tác thể dục thể thao: tham giacác giải tại trường, giao lưu với trường bạn
+ Đối với các giáo viên chủ nhiệm các lớp: Hiệu trưởng nhà trường đã xác
định rõ vai trò, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm đối với hoạt động ngoại khóa,nhất là đối với lớp mình phụ trách Do đó khi phân công giáo viên chủ nhiệm, hiệutrưởng phân công những giáo viên có năng lực, có kinh nghiệm phụ trách, tạo điềukiện phát triển mũi nhọn và thúc đẩy các lớp hoạt động đều hơn
- Phong trào của lớp gắn liền với thành tích của giáo viên chủ nhiệm: Giáoviên chủ nhiệm thường phải tìm hiểu về khả năng, sở thích, sức khoẻ của học sinh
để đưa các em hoạt động phù hợp
- Nhà trường tập huấn cho giáo viên chủ nhiệm về công tác ngoại khóa, Đoàntrường tập huấn cho cán bộ lớp, cán bộ Đoàn các kỹ năng tổ chức hoạt động tậpthể, sinh hoạt dã ngoại…
+ Đối với chi đoàn giáo viên và ban chấp hành Đoàn trường : đây là lực
lượng nòng cốt đi đầu trong mọi hoạt động ngoại khóa do ưu thê về sức trẻ, có
Trang 17năng khiêu về hoạt động tập thể, phong trào văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao…Hiệu trưởng nhà trường đã quan tâm rất lớn về lực lượng này và có sự phối hợp tốttrong thực hiện các chương trình ngoại khóa, hỗ trợ khá tốt về cơ sở vật chất, vềkinh phí, về con người, động viên về mặt tinh thần… từ đó các hoạt động ngoạikhóa đạt kêt quả nhất định, giúp cho đoàn trường đạt những thành tích suất sắc.
* Phối hợp với các lực lượng xã hội : Để tổ chức hoạt động ngoại khóa nhà
trường còn phối hợp vối:
+ Ban đại diện cha mẹ học sinh : Hiệu trưởng đã phối hợp tốt với Ban đại
diện cha mẹ học sinh tổ chức các hoạt động ngoại khóa như thông báo chươngtrình và mời một số phụ huynh tham gia các hoạt động cần thiêt (nhất là đợt kỷniệm Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, thành lập Đoàn 26/3 hằng năm), hội đã hỗ trợnhất định về mặt kinh phí cho các hoạt động lớn, giúp động viên các em tham giavới tinh thần chủ động tích cực
+ Với chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địa phương : Hiệu trưởng nhà
trường đã tăng cường liên hệ và được chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địaphương như cho mượn cơ sở vật chất để tổ chức các hoạt động có đông đảo họcsinh, mời lực lượng công an giúp giáo dục ý thức phòng chống các tệ nạn xã hội,phòng chống ma tuý, giữ gìn an ninh học đường, thực hiện Luật giao thông đườngbộ ; phối hợp với công an địa phương giúp giữ gìn trật tự trong các hoạt động củanhà trường
* Dự kiến các điều kiện về cơ sở vật chất, tài chính phục vụ cho hoạt động ngoại khóa: Hiệu trưởng cũng hêt sức chú trọng trong việc chuẩn bị trang
thiêt bị, các cơ sở vật chất cho các hoạt động Cố gắng giành các nguồn kinh phí đểchi phí mua sắm phương tiện cho các hoạt động, chi cho khen thưởng
1.5/ Kiểm tra, đánh giá hoạt động ngoại khóa: Khâu này của quy trình hoạt
động ngoại khóa được Hiệu trưởng giao cho các thành viên của Ban ngoạikhóa phân công theo dõi kiểm tra các hoạt động và thường xuyên báo cáo trongcác cuộc họp giao ban trong tuần, các cuộc họp hội đồng trong tháng, hoặc cáccuộc họp tổng kêt cuối các hoạt động Trong đó Hiệu trưởng nhấn mạnh để pháthuy tốt những nội dung, hình thức hay, những người có năng lực ; khắc phục cácthiêu sót trong tổ chức, trong các nội dung hình thức tổ chức, kiểm điểm nhữngngười thực hiện chưa tốt các hoạt động, nhằm cải tiên chất lượng, tránh "hìnhthức", "thành tích"
- Chức năng này cơ bản được hiệu trưởng thực hiện tương đối tốt, đã tạo điềukiện làm cho các hoạt động ngoại khóa có chất lượng
2/ Những hạn chế của hiệu trưởng nhà trường trong việc tổ chức hoạt động ngoại khóa:
Trang 18Như vậy công tác tổ chức hoạt động ngoại khóa của nhà trường nơi tôi côngtác có những điểm mạnh, những việc đã làm được không thể phủ nhận Tuy nhiên,với một trường còn nhiều khó khăn, nhất là về đội ngũ và trình độ năng lực họcsinh, về cơ sở vật chất, không tránh khỏi những hạn chê nhất định Có thể kháiquát lại như sau :
2.1/ Công tác xây dựng kế hoạch
Việc quan tâm hoạt động ngoại khóa là một ưu điểm của hiệu trưởng, songhiệu trưởng chưa xây dựng một kê hoạch hoạt động cụ thể, hiệu quả giáo dục chưacao, chưa đi vào chiều sâu
Các hoạt động ngoại khóa chưa đề cập nội dung và hình thức hoạt động trongcác tháng nghỉ hè, chủ yêu là giao khoán cho các địa phương (dưới hình thức sinhhoạt hè)
Việc tổ chức chưa dự kiên đên cơ sở vật chất, các khoản kinh phí cần thiêt tổchức các hoạt động Mỗi khi có hoạt động gì, người phụ trách (thường là Phó hiệutrưởng hoặc bí thư Đoàn trường) rất vất vả tính toán và lập dự trù xin kinh phí
- Hoạt động ngoại khóa lên kê hoạch theo tháng, nhưng nêu có ảnh hưởng cáchoạt động dạy học, thì kê hoạch thường được điều chỉnh, hoặc chỉ tổ chức khôngchặc chẽ, gây sự bị động cho các bộ phận phụ trách
2.2/ Công tác tổ chức :
- Trong việc tổ chức các hoạt động, nhà trường chưa lập ra các tiểu ban phụtrách từng phần nội dung công việc, nên còn sự chồng chéo, đùn đẩy nhau trongcông tác
- Lực lượng tổ chức hoạt động ngoại khóa chưa đều tay, có những người đượchuy động hầu như toàn bộ hoạt động, nên lịch hoạt động, sự đầu tư công sức thậtnhiều, đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn, nhiều người không kham nổi do bị đồn quá nhiềucông việc, có người rất ít tham gia các hoạt động
- Việc huy động học sinh tham gia cũng chưa đầy đủ theo ý nghĩa của hoạtđộng ngoại khóa Chỉ có một số học sinh có năng khiêu thì tham gia quá nhiều hoạtđộng, là người tiên phong trong các phong trào của lớp, thậm chí có em còn cóhiện tượng bê trễ học hành
2.3/ Công tác chỉ đạo và phối hợp các lực lượng :
- Đối với tập thể Hội đồng sư phạm : nhiều hoạt động khá dày, khá nặng, nhất
là đối với giáo viên có hoàn cảnh khó khăn: vừa lo dạy đỗ, vừa lo tham gia nhiềucông việc của trường Điều đó hạn chê về việc tạo động lực thúc đẩy các hoạtđộng đạt hiệu quả cao