Thống kê mức độ yêu thích các loại hình hoạtBảng 2 Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động ngoại khóa 9 Bảng 3 Thống kê những khó khăn chủ yếu khi thực hiện chương trình hoạt độn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: TRƯỜNG THPT NHƠN TRẠCH
Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
ĐẠT HIỆU QUẢ TỐT
Người thực hiện: Huỳnh Thành Nguơn
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác:
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2016-2017
BM 01-Bia SKKN
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Huỳnh Thành Nguơn
2 Ngày tháng năm sinh: 12-11-1961
8 Nhiệm vụ được giao : quản lý
9 Đơn vị công tác: trường THPT Nhơn Trạch
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ
- Năm nhận bằng:2012
- Chuyên ngành đào tạo: Quản lý giáo dục
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: quản lý
Số năm có kinh nghiệm: 26 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: chủ yếu viết báo
BM02-LLKHSKKN
Trang 3DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
1/ Huỳnh Thành Nguơn (2011), “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý các trường trung học phổ thông huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai” Tạp chí Giáo dục (Bộ GD&ĐT) số đặc biệt 12/2011- trang 46-47.
2/Huỳnh Thành Nguơn (2012), “ Thực trạng và một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường trung học phổ
thông” Tạp chí Đại học Sài Gòn (trường Đại học Sài Gòn-TP Hồ Chí Minh)
số 08 tháng 2/2012- trang 69-76.
3/Huỳnh Thành Nguơn (2012), “Về việc thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên ở tỉnh Đồng Nai” Tạp chí Giáo chức Việt Nam số 62 tháng 6/2012- trang 69-76.
4/ Huỳnh Thành Nguơn (2016), “Đảm bảo các nhân tố để phát triển bền vững phẩm chất, năng lực đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học phổ thông” Tạp chí Giáo dục (Bộ GD& ĐT) số 380, kỳ 2 tháng 4/2016-trang 20,21,14
5/Huỳnh Thành Nguơn (2016), “ Giải pháp phát triển phẩm chất và năng lực đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai” Tạp chí Giáo dục thiết bị , số128 tháng 4/2016- trang 98-100 và 115.
6/ Huỳnh Thành Nguơn (2016), “Xây dựng tiêu chí phẩm chất, năng lực cán
bộ quản lý trường trung học phổ thông trong giai đoạn mới” Tạp chí Giáo chức Việt Nam, số 113 tháng 9/2016- trang 3,4,5.
7/ Huỳnh Thành Nguơn (2017) “Đổi mới quản lý phát triển phẩm chất, năng lực đội ngũ cán bộ quản lý trường học phổ thông” Tạp chí giáo dục (Bộ GD&ĐT)
số 403, kỳ 1 – tháng 4/2017 - trang 5, 6, 29.
Trang 4Các phiếu
Trang 6Thống kê mức độ yêu thích các loại hình hoạt
Bảng 2 Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động ngoại khóa 9 Bảng 3 Thống kê những khó khăn chủ yếu khi thực hiện chương trình hoạt động ngoại khóa 14 Bảng 4 Kết quả khảo sát nhận thức, trách nhiệm quản lý hoạt động ngoại khóa trong nhà trường 16 Bảng 5 Kết quả khảo sát việc kiểm tra, đánh giá kết quả trong hoạt động ngoại khóa của nhà trường 17
Bảng 6
Thống kê khảo sát đánh giá việc hoạt động ngoại khóa phù hợp chương trình hoạt động ngoại khóa
So sánh tương quan thứ hạng giữa tính cần thiết
Bảng 13
Thống kê chi hoạt động ngoại khóa trong một năm học của nhà trường(đơn vị tính triệu đồng ) 18
Trang 7Tên SKKN : QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA ĐẠT
HIỆU QUẢ TỐT
Hoạt động ngoại khoá nhằm thực hiện ngoài giờ lên lớp, có thể thực hiện trong và ngoài nhà trường Khác với hoạt động ngoài giờ lên lớp chỉ thực hiện ngoại khóa trong nhà trường mà thôi Về mặt bản chất hai nội dung nầy hoàn toàn giống nhau.
Trong trường phổ thông nói chung và trường THPT nói riêng, dạy học là hoạt động trọng tâm, chiếm một quỹ thời gian lớn, chi phối nhiều hoạt động khác Nhưng do đặc điểm tâm lí học sinh THPT, các em có nhu cầu phát triển mạnh cả về trí tuệ, lẫn thể chất Bản chất của việc “học mà chơi, chơi mà học” vẫn là đặc điểm tâm lí hết sức quan trọng và đặc trưng cho mọi hoạt động học tập, lao động, vui chơi giải trí của học sinh Đây là thời kì mà tư duy của trẻ đang chuyển dần từ tư duy trực quan sinh động sang tư duy trừu tượng Nhất là đối với học sinh THPT tư duy của trẻ đang chuẩn bị bước vào đời Vì vậy, song song với việc đặt những viên gạch nền móng của kiến thức văn hóa và khoa học cho học sinh, chúng ta cần phải tổ chức cho học sinh vui chơi một cách lí thú , bổ ích phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi
Làm thế nào để giúp học sinh cân bằng giữa việc học tập và vui chơi, giúp học sinh giảm bớt sự mệt mỏi, căng thẳng sau những giờ học trên lớp, tạo hứng thú trong học tập, trong tư duy, trong nghiên cứu sáng tạo, rèn luyện và phát triển thể chất, tinh thần cho học sinh,… Việc tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa sẽ giải quyết được vấn đề nêu trên Bởi chính hoạt động ngoại khóa là một sân chơi bổ ích và lí thú nhất trong nhà trường giúp học sinh vừa được học tập ôn luyện củng cố, mở mang kiến thức đã học trên lớp vừa được vui chơi, giải trí lành mạnh và thể hiện được chính mình Đây là động lực thúc đẩy giúp các học sinh học tốt hơn các môn học văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường
Chính vì những mục tiêu nêu trên, tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài: “Quản
lý tổ chức hoạt động ngọai khóa đạt hiệu quả tốt” nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường
II.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã khẳng định Giáo dục-Đào tạo cùng với Khoahọc-Công nghệ là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục là một trong những động lựcquan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huynguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh vàbền vững Muốn đào tạo nguồn lực con người đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội
BM03-TMSKKN
Trang 8cần phải quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
Nói về giáo dục toàn diện, Rabơle (1494 - 1553) nhà tư tưởng, nhà giáo dục thời kỳPhục Hưng đã từng nhấn mạnh “Việc giáo dục phải bao hàm các nội dung trí dục, đạođức, thể chất, thẩm mỹ ngoài việc học ở nhà, còn có các buổi tham quan các xưởng thợ,các cửa hàng, tiếp xúc với các nhà văn, các nghị sĩ, đặc biệt là mỗi tháng một lần thầy vàtrò về sống ở nông thôn một ngày.”
Makarenco - nhà sư phạm nổi tiếng của nước Nga đầu thế kỷ XX, cũng đã nói: “Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể để cho quá trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học mà đáng ra phải là trên mỗi mét vuông của đất nước ta Nghĩa là trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không được quan niệm rằng công tác giáo dục chỉ được tiến hành trong lớp.”
Nền giáo dục Việt nam từ sau Cách mạng Tháng tám 1945 đến nay rất quan tâm đến vấn đề giáo dục toàn diện cho học sinh, trong đó hoạt động ngoại khóa là một bộ phận không thể thiếu của quá trình giáo dục Hoạt động ngoại khóa là một hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức, được tiến hành xen kẽ với chương trình dạy học và diễn ra trong suốt năm học kể cả thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình giáo dục, làm cho quá trình đó có thể được thực hiện mọi nơi, mọi lúc Hoạt động ngoại khóa giúp học sinh biết vận dụng những tri thức đã học để giải quyết các vấn đề do thực tiễn đời sống đặt ra; biết điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp, biết nắm bắt những định hướng chính trị, xã hội, biết được những truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, truyền thống văn hoá tốt đẹp của đất nước và những vấn đề nóng bỏng của thời đại như hoà bình, hữu nghị, hợp tác, dân số, môi trường Từ đó, rèn luyện cho mình những kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử có văn hoá, những thói quen trong học tập, lao động; kỹ năng
tự quản, tự tổ chức, điều khiển, nhận xét, đánh giá, hoà nhập và thực hiện một số hoạt động tập thể có hiệu quả khác.
Hầu hết cán bộ quản lí và giáo viên đều có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò củacác hoạt động ngoại khóa cho nên đã tổ chức được nhiều hoạt động để học sinh thamgia, mỗi hoạt động đều có nội dung giáo dục riêng và góp phần đáng kể trong việc nângcao chất lượng dạy - học trong nhà trường, đặc biệt là đã góp phần ngăn ngừa được các
tệ nạn xã hội xâm nhập vào trường học số học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóađạt tỉ lệ cao, nhất là các hoạt động cắm trại, van nghệ, thể thao, các buổi hoạt động câulạc bộ môn học như: văn học, khoa học Khi khảo sát 100 học sinh về chon lực yêuthích với 6 nội dung của hoạt hoạt động ngoại khóa điển hình của nhà trường THPT,chúng tôi thu được kết quả sau: khảo sát cho 100 học sinh (phục lục 1, mục 3)
Trang 9Bảng 1: thống kê mức độ yêu thích các loại hình hoạt động ngoại khóa của nhà trường
Nhận xét : hoạt động chủ đề được các em đáng giá thấp nhất, cho thấy việc tuyên
truyền chưa hiệu quả, đặc biệt hình thức tuyên truyền dưới cờ cho họ sinh toàn trường Loại hình cắm trại (hạng 1) và tham quan du lịch (hạng 2) được các em ưa thích nhất Từ
đó cho thấy sự quản lý tổ chức loại hình nầy cần có sự điều chỉnh để đạt hiệu quả tốt hơn,
có nhận thức và cách làm tốt hơn Tuy nhiên, vẫn còn một số cán bộ, giáo viên, phụ
huynh và học sinh chưa nhìn một cách đúng đắn vai trò của hoạt động ngoại khóa nên trong quá trình tổ chức, chỉ đạo và quản lí các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn nhiều hạn chế, hình thức hoạt động còn đơn điệu, công tác phối kết hợp giữa các lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường chưa đồng bộ, công tác kiểm tra thi đua, khen thưởng chưa kịp thời làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả giáo dục
Cơ sở vật chất của nhiều nhà trường còn quá thiếu thốn, nhất là các trường ở vùngsâu, vùng xa, vùng nông thôn, các phương tiện thiết yếu phục vụ cho việc dạy học chínhkhoá còn chưa đủ, sân chơi, bãi tập, nhà thi đấu, hội trường vẫn còn là niềm mơ ước xavời của nhiều trường Nguồn kinh phí dành cho hoạt động ngoại khóa lại quá ít ỏi nêndẫu muốn tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa lớp lại quá ít ỏi nên dẫu muốn tổ chứcnhiều hoạt động cũng không thể thực hiện được Môi trường giáo dục chưa đảm bảo, xãhội còn nhiều biểu hiện tiêu cực làm ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức, tâm lí, hành
vi, lí tưởng của học sinh
Bảng 2: các yếu tố sau đây có tầm quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động ngoại
Kháquantrọng
Quantrọng
Ítquantrọng
Khôngquantrọng
2 Phối hợp chặt chẽ vớihoạt động đoàn và
GVCN
Trang 104 GVCN nhiệt tình, tráchnhiệm cao 55 15 22 5 3 3.15 4
5 Bồi dưỡng cho học sinhtham gia hoạt động
Qua đó sự quan tâm công tác chỉ đạo của Hiệu trưởng về hoạt động ngoại khóađược quan tâm hàng đầu (xếp hạng 1) chỉ số 3,33 ; Sự phối hợp chặt chẽ với hoạt độngđoàn và GVCN và chọn nội dung và hình thức hoạt động phù hợpđược đánh giá kế tiếp(đồng xếp hạng thứ 2) chỉ số 3,15 Bồi dưỡng cho học sinh về hoạt động ngoại khóa đượcđánh giá thấp nhất (hạng 6) chỉ số 2,71 cho thấy ngoại khóa cần có sự đầu tư của nhàtrường nhiều hơn, mức độ giáo dục từ hoạt động ngoại khóa có tác dụng lớn đến mỗi họcsinh để có kỹ năng sống để bước vào đời, một bộ phận học sinh chưa quan tâm đến hoạtđộng ngoại khóa Điều đáng quan tâm là đa số học sinh hiện nay ngại tham gia các hoạtđộng khóa, số học sinh có năng lực học tập thì chỉ chuyên tâm vào việc học các môn vănhóa, trong các môn văn hóa, các em cũng chỉ đầu tư cho một vài môn sở trường số còn lại
- nhất là các môn khoa học xã hội thì hầu như bị “bỏ ngỏ” Số học sinh có năng lực họctập thì chỉ chuyện tâm vào việc học các môn văn hoá, các em cũng chỉ đầu tư cho một vàimôn sở trường, số còn lại, nhất là các môn khoa học xã hội thì hầu như bị “bỏ ngỏ” Sốhọc sinh chưa tích cực trong học tập thì lại dành thời gian cho các việc vui chơi, giải tríkhác, nhất là các trò chơi điện tử, các thông tin lệch lạc trên Internet Thực tế đó đã dẫnđến tình trạng ngày càng có nhiều học sinh hư hỏng, đua đòi, sống thực dụng, thờ ơ, biquan với cuộc sống, nói năng, hành xử thô bạo, thiếu văn hóa Nếu không kịp thời chấnchỉnh thì sẽ xa rời mục tiêu giáo dục
c.Phương pháp xử lý số liệu
+ Tính điểm bình quân:
Như vậy về mỗi nội dung, chúng tôi được những điểm số khác nhau về tự đánh giá và đánh giá, sau đó tính điểm trung bình về tự đánh giá và đánh giá đối với mỗi tiêu chí theo công thức sau:
N
x n x
n
i
i i
1
Trong đó:
xi lấy các giá trị 4, 3, 2, 1 hoặc 0,5
ni là số người cho điểm 4, hoặc 3, hoặc 2, hoặc 1, có thể 0,5
N là tổng số phiếu trưng cầu ý kiến
Điểm trung bình sẽ bằng giá trị trung bình của các tiêu chí.
+ Tính phần trăm: Để đánh giá các mức độ các giải pháp, chúng tôi khảo
sát tổng số người, thu được các kết quả số lượng người đồng ý từng mức độ cần thiết (rất cần thiết, cần thiết, ít cần thiết, không cần thiết, không trả lời) và mức độ khả thi (rất khả thi, khả thi, ít khả thi, không khả thi, không trả lời) Cách tính phần trăm như sau:
Trang 11x y
xi lấy các giá trị số lượng phiếu ở mục i
N là tổng số phiếu trưng cầu ý kiến
+ Hạng (hay thứ bậc): thể hiện mức độ quan tâm nhiều hơn, được chú ý hơn
giữa các nội dung trong một bảng khảo sát, từ đó chúng ta có thể phân tích làm rõ một cách hợp lý, khoa học thuộc lĩnh vực khoa học giáo dục, tâm lý.
+ Sử dụng hàm số Spearman: để xem xét tương quan thứ hạng giữa tính cần
thiết và tính khả thi của các giải pháp:
) 1 (
Trong công thức này:
R là hệ số tương quan
n là số giải pháp đề xuất
D là hệ số chênh lệch giữa thứ bậc của tính cần thiết và tính khả thi
Sau khi thay số và tính nếu 0 < R < 1 thì tính cần thiết và tính khả thi có
tương quan thuận, nghĩa là các giải pháp vừa cần thiết vừa khả thi.
III.TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
Thực trạng nêu trên đòi hỏi các nhà trường cần phải chú trọng nhiều hơn nữa đếnviệc giáo dục toàn diện cho học sinh, trong đó có hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Để góp phần nâng cao hiệu quả cho hoạt động này, chúng tôi xin đề xuất một số nộidung và giải pháp quản lí như sau:
1 Các nội dung hoạt động ngoại khóa
Nội dung tổ chức các hoạt động ngoại khoá vô cùng phong phú Tuỳ thuộc vào hoàn cảnh, điều kiện thực tế của từng địa phương mà các hoạt động này có thể diễn ra những hình thức khác nhau Với nhiều năm thực hiện chương trình ngoại khoá, chúng tôi nhận thấy có thể thực hiện một số hoạt động sau đây:
Nội dung 1:Hoạt động trãi nghiệm sáng tạo
Đây là hoạt động hết sức thiết thực và nội dung hoạt động cũng là một nội dung
áp dụng cho một số môn học Học sinh tập hoạ theo các chủ đề học tập sáng tác các nộidung theo các nội dung thi khác nhau Ví dụ như : thi khoa học kỹ thuật, thi liên môn,thi sáng tác thơ văn (làm báo tường), tổ chức trại , về nguồn…
a/ Muc đích, ý nghĩa:
• Học sinh nắm vững các đặc điểm của từng chủ đề của cuộc thi , vận dụng các đặcđiểm ấy để hoạt động
Trang 12• Học sinh có hứng thú hơn với bộ môn vì các em được phát huy những sáng kiếnmới mẻ, độc đáo của mình.
• Rèn luyện ở học sinh kỹ năng hoạt động nhóm, vận dụng các môn học vào chủ đề
• Rèn luyện kỹ năng cảm thụ , khám phá ra những vấn đề kỹ năng làm việc, nghiêncứu
• Biết sáng tác , sáng tạo theo chủ đề của cuộc thi
b/ Tổ chức thưc hiên:
• Ban hoạt động ngoại khóa được tổ chức đầu năm gồm thành phần: Hiệu trưởng,các phó hiệu trưởng, Ban thường vụ Đoàn trường, tất cả GVCN , một số GV có năngkhiếu, năng lực hoạt động ngoại khóa
• Ban hoạt động ngoại khóa bàn bạc, thống nhất nội dung, kế hoạch thực hiện chocác khối lớp (kế hoạch chung cho toàn trường - cụ thể cho từng khối)
• Học sinh sưu tầm các chủ đề theo các nội dụng cuộc thi, trao đổi, thảo luận theotừng nhóm, tổ Từng nhóm thảo luận đặc điểm của chủ đề thể hiện trong các nội dung đãsưu tầm rồi khái quát thành những đơn vị kiến thức về đặc trưng của chủ đề
• Giáo viên tổ chức cho trình bày kết quả thảo luận của tổ nhóm, giáo viên nhậnxét, bổ sung và sửa chữ (nếu chưa đúng)
• Ban hoạt động sưu tầm, biên tập thành các tư liệu dạy học, đồng thời để lưu lại những kỷ niệm, tình cảm của học sinh ở năm học ấy
Hoạt động này thể hiện rất rõ khả năng vận dụng lý thuyết của các em học sinh,rèn luyện ở các em khả năng sử dụng các kỹ năng mềm (tổ chức nhóm, lãnh đạo…),đồng thời qua đó, giáo viên cũng có thể nhận ra mức độ tiếp thu kiến thức và năng lực tưduy của bản thân mỗi học sinh
Hoạt động này còn tạo được phong trào thi đua giữa từng tổ trong lớp, từng lớptrong khối và trong cả toàn trường, tạo ra được những tình cảm cắn bó, đoàn kết giữa cácem
Thời gian thực hiện hoạt động cần được sự thống nhất của tổ chuyên môn và tạođiều kiện để học sinh có thể hoạt động theo đúng chủ đề đã yêu cầu
Nội dung 2:Hoạt động các chủ đề kỹ niệm trong năm học:
Đổi mới tính hiệu quả của các hoạt động kỹ niệm trong năm học đòi hỏi phải đổimới cả cách thức và nội dung thực hiện Các ngày kỷ niệm trong năm gồm: kỷ niệm ngàyNhà giáo Việt Nam 20-11, kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22-12,
Kỷ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3, kỷ niệm ngày Sinh nhật Đoàn 26-3, kỷ niệm ngàyThống nhất Đất nước 30-4 và ngày Quốc tế Lao động 1-5, kỷ niệm ngày Sinh nhật Bác19-5, và một số ngày kỷ niệm khác Trường không thể hoạt động kỹ niệm“chay” mà cầnphải có nhiều trực quan sinh động Một trong những mô hình ấy là các minh hoạ cho nộidung của từng chủ đề như: chọn các bài hát để phù hợp chủ đề, chọn các bài viết phù hợpvới nhận thức học sinh, có trường hợp mời Khách mời của lễ kỹ niệm Do đó, tổ chứchoạt động có nhiều điểm mới, thu hút được sư quan tâm của học sinh
a/ Muc đích, ý nghĩa:
• Học sinh nắm được nội dung của chủ đề các lễ kỹ niệm Phát huy năng khiếu và
Trang 13khả năng liên tưởng của học sinh Rèn kỹ năng cảm xúc, tình cảm đối với những cácngày truyền thống Rèn luyện kỹ năng hoạt động ngoại khóa học sinh
b/ Tổ chức thưc hiên:
• Trường có kế hoạch chi tiết về tổ chức phát động học sinh tham gia các hoạt động
kỹ niệm trong năm học với các nội dung, hình thức cho phù hợp
• Đối với học sinh lớp THPT, giáo viên cho học sinh tìm hiểu các ngày kỹ niệm Thông qua đó, học sinh rèn luyện kỹ năng , bộc lộ khả năng sáng tạo của chính bản thân
• Đối với học sinh THPT, giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu cảm nghĩ về cácchi tiết được vẽ nhằm củng cố, rèn luyện kỹ năng biểu cảm của học sinh, đồng thời vunđắp ở các em những tình cảm tốt đẹp
• Đối với học sinh có năng khiếu tốt, giáo viên cho học sinh tổ chức theo nội dungcủa các chủ đề, để học sinh thuyết minh về các chủ đề
Đây là hoạt động mang tính hiệu quả không cao trong thực tiễn khảo sát (phụ lục 1)
vì vậy cần có giải pháp thiết thực, hiệu quả hơn vì chúng ta phải thường xuyên làm trongnăm học Tác dụng nhất định của hoạt động cũng góp phần nâng dần chất lượng giáo dụchọc sinh Song song với hoạt động chủ đề kỹ niệm, giáo viên củng cố, rèn luyện thêmcho học sinh kiến thức thực tiễn, tăng cường yêu thích các bộ môn có liên quan như: Văn, sử, địa…
Nội dung 3:Hoạt động tham quan thực tế:
Mỗi năm, nhà trường đều tổ chức cho học sinh tham quan thực tế Đây là hoạtđộng có ý nghĩa giúp học sinh hiểu biết thêm, bổ sung thêm vào kho tàng kiến thức củamình những tri thức thực tế
• Vun đắp cho học sinh lòng tự hào dân tộc, tình cảm yêu quê hương tha thiết, gắn
bó với những người dân trên quê hương, đất nước mình
• Giúp các em hiểu thêm kiến thức trên lớp từ những chuyến đi thực tế
• Giúp các em có được cảm hứng văn thơ, tạo nguồn thi liệu quan trọng trong sángtác thơ văn
Tham quan Đền thờ Liệt sĩ và khu địa đạo Nhơn Trạch
Trang 14Tham quan khu Giồng Sắn (xã Phú Đông, huyện Nhơn Trạch
Tham quan căn cứ Minh Đạm tại TP Bà Rịa –Vũng Tàu
Tham quan các di tích lịch sử địa phương
Qua chuyến tham quan, học sinh ghi chép lại những kiến thức tích luỹ được vàviết bài cảm tưởng làm thu hoạch Thông qua hoạt động, học sinh hiểu rõ hơn về những
gì đã học, có ý thức ghi chép, góp nhặt kiến thức để tích luỹ dần vốn hiểu biết của mình,
có ý nghĩ về mục đích ý nghĩa của chuyến tham quan Học sinh bộc lộ những suy nghĩ,tình cảm qua các bài viết, đó là cơ sở của lòng yêu nước, yêu quê hương, yêu người thân
Nội dung 4: Nghe báo cáo chuyên đề:
a/ Mục đích, ý nghĩa:
Giáo dục học sinh truyền thống địa phương, chủ đề phương pháp học tập, giáo dục giới tính, an toàn giao thông , nhằm giáo dục ý thức trách nhiệm của mỗi học sinh đối với xã hội, tổ quốc khi chuẩn bị bước vào đời, thắt chặt mối quan hệ giữa học sinh với xãhội, gắn liền cá nhân với tập thể Đây cũng là hoạt động cũng khó đạt hiệu cao (qua khảo sát phụ lục 1) vì vậy phải tìm cách thức, nội dung, phương pháp, con người trình bày cho thật sự sinh động, lôi cuốn, có sự chuẩn bị công phu, chu đáo thì mới thành công
b/ Tổ chức thực hiện:
Hằng quý, nhà trường kết hợp với tổ bộ môn mời báo các viên là Công an huyện,những cựu chiến binh , giáo viên có kinh nghiệm… để nói chuyện chuyên đề về chủ đề.Kết hợp Đoàn qua chương trình rèn luyện đoàn viên
*Những khó khăn trong việc tổ chức hoạt động ngoại khóa
Việc xây dựng kế hoạch hoạt động ngoại khóa được xây dựng tổng thể, thiếu chi tiết
và chưa phong phú về nội dung và phần lớn loại hoạt động này được giao khoán cho bộphận Đoàn thực hiện Nói một cách khái quát: hoạt động ngoại khóa tại các trườngTHPT chưa được đồng bộ, phong phú về nội dung là do các nguyên nhân sau: thiếu kế
hoạch chi tiết cụ thể với lịch hoạt động rõ ràng và thiếu con người để thực hiện, thiếu về
tài chánh để thực hiện kế hoạch, và trên hết các trường THPT vẫn chú trọng đến hoạt
động dạy và học văn hoá là chủ yếu Tuy nhiên vẫn có những trường tổ chức hoạt động
ngoại khóa khá hiệu quả Những khó khăn khi thực hiện ngoại khóa được thống kê ởbảng sau:
Bảng 3: Thống kê những khó khăn chủ yếu khi triển khai thực hiện chương trình hoạt động ngoại khóa (với khảo sát 100 học sinh)
1 Ảnh hưởng của việc học chính khóa 65 65 1
5 Năng lực tổ chức họat động của GVCN còn hạn chế 35 35 3
Trang 15Nhận xét : tỷ lệ càng thấp thì khó khăn sẽ ít; kinh phí không phải là vấn đề lớn khi khảo sát có xếp hạng 6 (20%) tức là khó khăn ít nhất khi triển khai hoạt động ngoại khóa Học sinh không hứng thú chỉ là khó khăn ít thứ hai do xếp hạng 5 (25%), và khó khăn lớn nhất chính là việc học chính khóa do chiếm nhiều thời gian, đây là điều hợp lý trong thực tiễn vì phải học để thi, chuộng bằng cấp Từ đó
ta sẽ có giải pháp để tổ chức hoạt động ngoại khóa hửu hiệu hơn.
Hoạt động ngoại khoá có vị trí quan trọng trong việc giảng dạy bộ môn và càngquan trọng và càng phát huy hết vai trò hiệu quả trong việc giáo dục học sinh Hoạt độngngoại khoá luôn gắn với những kiến thức được truyền thụ trên lớp Nhìn chung, các hoạtđộng ngoại khoá là những hoạt động tích cực, hỗ trợ nhiều cho công tác dạy và học.Từng hoạt động đều có ý nghĩa riêng đã giúp học sinh lần lượt tiếp cận với phương pháp
học tập mới Bản thân các em đã biết áp dụng “Học đi đôi với hành”, vận dụng những
kiến thức được học vào trong cuộc sống, trong sinh hoạt hàng ngày, góp phần nâng caochất lượng dạy và học
2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động ngoại khóa
Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của hoạt động ngoại khóa cho cán bộ, giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội khác
a) Cần làm cho cán bộ, giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội khác nhận thứcmột cách đúng đắn mục tiêu giáo dục nói chung và mục tiêu giáo dục cua rnhà trườngphổ thông Về mục tiêu chung, điều 2, Luật Giáo dục: “Đào tạo cỏn người Việt Nam pháttriển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với
lí tưởng độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩmchất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”; đối vớinhà trường phổ thông, điều 23, Luật Giáo dục: “Mục tiêu giáo dục phổ thông giúp họcsinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bảnnhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách vàtrách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống laođộng, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”
Để nâng cao nhận thức, cần phải thông qua nhiều hình thức hoạt động khác nhaunhư tổ chức hoặc kết hợp với các buổi sinh hoạt chính trị, nghe thời sự, học nghị quyết,họp hội đồng giáo dục, tổ chức hội thảo, trao đổi kinh nghiệm quản lí, tổ chức ngoạikhoá các chuyên đề về văn hoá giáo dục, đạo đức, pháp luật, phối hợp với các tổ chứcchính quyền, đoàn thể chính trị xã hội tuyên truyền vận động mọi lực lượng tham gia cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Từ đó, tác động đến tâm lí, nhận thức của cán bộ,giáo viên học sinh và các lực lượng xã hội khác về vai trò, nhiệm vụ, chức năng của hoạtđộng ngoại khóa trong việc giáo dục toàn diện nhân cách người học sinh
b) Các dữ liệu minh chứng
Để kiểm tra việc nhận thức trách nhiệm về quản lý hoạt động ngoại khóa, chúng tôikhảo sát ý kiến của 100 học sinh Với 4 mức điểm (1đ: yếu, 2đ: trung bình, 3đ: khá, 4đ:tốt), qua đó tổng hợp lại theo bảng 4(phụ lục 2)
Trang 16Bảng 4: kết quả khảo sát nhận thức, trách nhiệm quản lý hoạt động ngoại khóa
trong nhà trường
STT Nội dung khảo sát
Mức độ đạt
HạngTốt Khá TB Yếu Điểm
bìnhquân(4đ) (3đ) 2đ) (1đ)
1 Nhận thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục về hoạt động ngoại khóa
trong nhà trường
2 Nhận thức, trách nhiệm của giáo viên về về hoạt động ngoại khóa trong nhà trường 45 46 9 0 3.36 4
3 Nhận thức, trách nhiệm của học sinh khi tham gia học tập về hoạt động ngoại khóa
trong nhà trường
4
Nhận thức, trách nhiệm của cha mẹ học
sinh về hoạt động ngoại khóa trong nhà
3
(khảo sát 100 học sinh) c) Phân tích, so sánh, đánh giá kết quả
Qua kết quả trên cho thấy nhận thức đầu tiên là cán bộ quản lý được đánh giá caonhất (hạng1) vì đây là thành phần quyết định chất lượng hiệu quả của tổ chức hoạt độngngoại khóa trong nhà trường Kế đến là học sinh (hạng 2) phải có nhận thức đúng về tầmquan trọng của hoạt động ngoại khóa trong toàn bộ học tập rèn luyện trong nhà trường.Phụ huynh học sinh (hạng 3) trong việc nhận thức về tác dụng của hoạt động cũng nhưphối hợp vơi nhà trường đạt hiệu quả Thật bất ngờ khi giáo viên được đánh giá thấp nhất(hạng 4) của hoạt động nầy
Giải pháp 2: Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động ngoại khóa cho cán bộ, giáo
viên, cán bộ lớp, cán bộ Đoàn
a)Nếu kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục của cán bộ giáo viên, cán bộ lớp,cán bộ Đoàn không đổi mới, không có sự lôi cuốn, thiếu hứng thú thì chất lượng hoạtđộng ngoại khóa sẽ không đạt được hiệu quả cao Vì vậy, việc bồi dưỡng kỹ năng tổchức hoạt động ngoại khóa cho cán bộ, giáo viên, cán bộ Đoàn, lớp là nội dung cần thiếttrong việc chỉ đạo các hoạt động ngoại khóa của hiệu trưởng Để nâng cao hiệu quả việcbồi dưỡng các kỹ năng hoạt động ngoại khóa cho cán bộ, giáo viên, cán bộ Đoàn, lớp,cần dựa trên kế hoạch hoạt động chung của nhà trường, tổ chức các buổi tập huấn phùhợp với khả năng hiện có để đội ngũ này có điều kiện giao lưu, học tập, rút kinh nghiệm,
từ đó nâng cao trình độ về chuyên môn nghiệp vụ trong việc tổ chức các hoạt động ngoạikhóa
b) Các dữ liệu minh chứng
Để kiểm tra hiệu quả của hoạt động ngoại khóa của nhà trường, chúng tôi tiếnhành khảo sát số lượng 100 học sinh của các lớp(mỗi lớp từ 10 đến 15 học sinh) với 4
Trang 17mức điểm đánh giá (1đ: yếu, 2đ: trung bình, 3đ: khá, 4đ: tốt) ở phu lục 2 như sau:
Bảng 5: kết quả khảo sát việc kiểm tra, đánh giá kết quả trong hoạt động ngoại khóa
của nhà trường
STT Nội dung khảo sát
Kết quả
HạngTốt Khá TB Yếu Điểm
bìnhquân(4đ) (3đ) 2đ) 1đ)
1
Xây dựng và thực hiện kế hoạch và đánh
giá kết quả hoạt động ngoại khóa trong
2 Xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động ngoại khóa 61 39 0 0 3.61 13
Hiệu quả kiểm tra, giám sát thực hiện
chương trình, nội dung hoạt động ngoại
4 Hiệu quả chất lượng hoạt động ngoại khóa 54 41 4 1 3.48 3
5 Công tác khen thưởng trong hoạt động
c) Phân tích, so sánh, đánh giá kết quả
Qua bảng kháo sát trên , chúng ta thấy có sự quan tâm qua các đối tượng khảo sátđầu tiên là xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động ngoại khóa(hạng 1), kế đến làxây dựng kế hoạch thực hiện hoạt động ngoại khóa(hạng 2) là kim chỉ nam bước đầu chothành công; chú ý tính hiệu quả của từng nội dung của hoạt động ngoại khóa được đánhgiá thứ hai(xếp bậc 3), đặc biệt công tác khen thưởng được đặt vị trí cuối(hạng 5)
Giải pháp 3: Chỉ đạo đổi mới nội dung, hình thức, chọn lựa nhân sự cho các hoạt
động ngoại khóa:
a)Hoạt động ngoại khóa ở các trường phổ thông rất đa dạng và phong phú, thường
diễn ra trong một không gian rộng, thời gian không cố định Do đó, muốn thu hút họcsinh tham gia đầy đủ các hoạt động cần phải thường xuyên đổi mới nội dung, chươngtrình, hình thức, chọn lựa nhân sự cho tổ chức hoạt động ngoại khóa.Tuỳ theo tính chất,mức độ của mỗi hoạt động, người hiệu trưởng xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiệncho phù hợp Chẳng hạn, thông qua các đợt thi đua chào mừng những ngày lễ lớn trongnăm, nhà trường kết hợp tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ,TDTT, lồng ghép cáccuộc thi nhỏ như thi tìm hiểu, thi hát theo chủ đề hoặc tham quan các di tích lịch sử Giờ chào cờ đầu tuần nên tổ chức thi thuyết trình theo chủ đề, nói chuyện chuyên đề thiTHPT quốc gia có nội dung mới, các chủ đề phải sinh động nhằm giảm bớt tình trạngkhô khan, căng thẳng và tính giáo dục thấp Tiết sinh hoạt cuối tuần nên tìm những tưliệu có tính chất định hướng nghề nghiệp để giáo viên chủ nhiệm kết hợp triển khai chohọc sinh
Các hình thức sinh hoạt khác như hoạt động văn nghệ, TDTT, sinh hoạt câu lạc
Trang 18bộ, sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt về nguồn, cắm trại, tham quan, du lịch là những hoạtđộng mang tính tự nguyện cao, có sức hút với những học sinh có cùng sở thích, cùngnguyện vọng tham gia hoạt động Do đó, nhà trường cần bố trí kinh phí tương ứng để tổchức các hoạt động phù hợp nhằm góp phần củng cố và bổ sung kiến thức học trên lớp,rèn luyện, giáo dục năng khiếu, thể lực, giáo dục giới tính và kỹ năng sống cho học sinh.
Các hoạt động ngoại khóa hiện nay rất phong phú, đòi hỏi người hiệu trưởng phảithường xuyên quan tâm, suy nghĩ, tìm tòi các hình thức hoạt động phù hợp với mục tiêu,đối tượng, thời gian, cơ sở vật chất, nguồn kinh phí, môi trường sư phạm và con ngườihiện có Nội dung và hình thức hoạt động phải bao hàm các mặt giáo dục đức, trí, thể,
mĩ Tiến trình tổ chức hoạt động phải hài hòa, khoa học và hợp lí, phải có bộ máy tổchức, có kế hoạch, chương trình, hoạt động cụ thể, có nội dung hoạt động, có người phụtrách, có qui định lề lối làm việc, điều kiện hoạt động và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các
tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường
b) Các dữ liệu minh chứng
Để kiểm tra tính khả thi của tính phù hợp của chương trình hoạt động ngọai khóacủa trường, chúng tôi thăm dò các đối tượng: học sinh(100 ), cựu học sinh(20), cán bộquản lý, giáo viên(20) và cha mẹ học sinh(20) Kết quả thu được(phụ lục 3) như sau:
Bảng 6: Thống kê khảo sát đánh giá việc hoạt động ngoại khóa phù hợp chương
trình hoạt động ngoại khóa
Phù hợp
Ít phù hợp
Không phù hợp Điểm bình
quân (4đ) (3đ) (2đ) (1đ)
Như vậy việc thực hiện chương trình ngoại khóa được học sinh và cựu học sinhrất quan tâm c có nhiều kỷ niệm củ tuối họ trò Do vậy cần có quan tâm niều hơn củacác cấp quản lý, giáo viên và xã hội để có sự bổ sung và thực hiện cho tốt việc thực hiệnchương trình ngoại khóa có tính hiệu quả cao
Trang 19Giải pháp 4 :chăm lo đến việc xây dựng cơ sở vật chất, môi trường sư phạm và đổi mới công tác thi đua, khen thưởng.
a)Muốn tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa, điều kiện tiên quyết là phải chăm lo đếnviệc xây dựng cơ sở vật, kinh phí và xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh Ngày nay
có nhiều tổ chức, cá nhân rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, do đó, nhà trường cầntranh thủ sự hỗ trợ của các lực lượng ngoài xã hội để tăng cường cơ sở vật chất cho nhàtrường, tạo mọi điều kiện tốt nhất để các lực lượng ngoài xã hội cùng tham gia hoạt động,tham gia giáo dục học sinh
Đổi mới công tác thi đua khen thưởng cho hoạt động ngoại khóa cũng là mộttrong những yếu tố đem lại hiệu quả cho hoạt động nầy Công tác thi đua khen thưởng làđộng lực thúc đẩy phong trào học tập, rèn luyện của học sinh Để làm tốt việc khenthưởng, hiệu trưởng cần quan tâm đến khâu kiểm tra, đánh giá các hoạt động ngoại khóa.Nếu kiểm tra, đánh giá và động viên khen thưởng kịp thời thì chất lượng hoạt động ngoạikhóa sẽ được nâng cao
Tóm lại, hoạt động ngoại khóa là một trong những con đường để phát triển nănglực trong mỗi cá nhân học sinh trong nhà trường phổ thông, tạo ra môi trường thuận lợi
để học sinh phát triển tư duy, hình thành nhân cách đáp ứng theo yêu cầu của xã hội
Việc nhìn nhận đúng vị trí, vai trò của hoạt động ngoại khóa sẽ giúp các cấp quản
lí dành sự đầu tư thích đáng để chỉ đạo hoạt động này ở trường, giúp đội ngũ giáo viên cóthái độ tích cực và sáng tạo khi tham tổ chức các hoạt động, tạo ra sự chuyển biến vềchất trong các hoạt động ngoài giờ nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục trong nhàtrường phổ thông
Để làm được điều đó, cần phải có sự cải tiến công tác quản lí hoạt động ngoạikhóa theo hướng tích cực hoá các hoạt động, nâng giá trị của hoạt động ngoại khóangang tầm với việc giảng dạy - giáo dục nói chung
b) Các dữ liệu minh chứng
Xây dựng qui chế chi tiêu nội bộ đề có một kinh phí nhất định cho hoạt động ngoại khóa
Phối hợp CMHS để có kinh phí hỗ trợ hoạt động ngoại khóa
Trường và CMHS Xây dựng mức khen thưởng các hoạt động ngoại khóa
Bảng13: thống kê chi hoạt động ngoại khóa trong một năm học của nhà trường
Về nguồn
Giao lưu các đơn vị
Cắm trại
Tham quan du lịch
Trang 20* Nhận xét qua thực tiễn: Qua thời gian triển khai (năm học 2015-2016 và
2016-2017 thực hiện đề tài, chúng tôi đã nhận được kết quả từ hiệu quả hoạt động ngoại khóa như sau:
- Sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, sự ủng hộ tích cực của Ban Giám hiệu, tập thể giáo viên, Hội CMHS, các ban ngành, đoàn thể trong và ngoài nhà trường.
- Đa số giáo viên nhiệt tình giảng dạy, thời gian dành cho hoạt động hợp lý, nội dung giáo dục phong phú, hình thức đa dạng, phạm vi tiến hành rộng rãi, điều kiện thực hiện thuận lợi, thu hút được nhiều học sinh tham gia Hoạt động ngoại khóa đã trở thành hoạt động thường xuyên liên tục, nối tiếp với hoạt động dạy học trên lớp và là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động giáo dục chung của nhà trường Nó đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh và thực hiện tốt mục tiêu giáo dục chung của nhà trường
- Phối hợp tốt công tác giáo dục học sinh, nhất là việc giáo dục hoạt động ngoại khóa trong sự phối hợp Nhà trường – Gia đình – Xã hội.
- Giáo viên hiểu rõ mục đích, thấy được tầm quan trọng, đầu tư nhiều hơn
về thời gian, công sức giáo dục, lồng ghép việc giảng dạy, giáo dục vào các môn học khác.
-Từ việc thực hiện hoạt động ngoại khóa dẫn đến làm tốt việc giáo dục đạo đức cho học sinh, nêu gương tốt, nhân điển hình trong học sinh.
- Kết quả cuối năm 95% học sinh đạt kết quả tốt các môn học;
- 99% học sinh đạt Hạnh kiểm Tốt, không có học sinh vi phạm kỷ luật;
- Số học sinh bỏ học giảm, tỷ lệ rất thấp;
- 99% học sinh lên lớp thẳng; hiệu quả đào tạo trên 95%.
- Trường đạt Tập thể lao động tiên tiến 2 năm.
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Hoạt động ngoại khóa góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của bậc học, đồng thời còn là chiếc cầu nối quan trọng giữa nhà trường, gia đình và xã hội Muốn hoạt động ngoại khóa đạt chất lượng tốt nhà trường phải quan tâm đầu tư đúng mức, tạo mọi điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất, nguồn lực con người, kinh phí, thời gian,… cho hoạt động Đặc biệt hiệu trưởng nhà trường phải thực hiện thật tốt các biện pháp quản lí, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các hoạt động ngoại khóa trong suốt cả năm học song song cùng với hoạt động dạy học trên lớp Cụ thể:
- Ngay từ đầu năm học, người cán bộ quản lý phải có kế hoạch chỉ đạo phù hợp, kế hoạch hoạt động ngoại khóa rõ ràng Người quản lý phải nắm chắc chương trình , nội dung, phương pháp giảng dạy, phân công chuyên môn phù hợp với trình
độ và năng lực, sở trường của giáo viên
- Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá để đôn đốc, nhắc nhở kịp thời.