Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng đến sinh trưởng và năng suất cà chua bằng kĩ thuật thuỷ canh trên các nền giá thể khác nhau tại trường đại học nông lâm thái nguyên

Để giảm chi phí sản xuất và có thể ứng dụng tiến bộ kĩ thuật này một cách rộng rãi, có nhiều công trình nghiên cứu để tìm ra được dung dịch tự pha chế trong nước nhằm thay thế cho dung d

ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

MÃ SỐ: T2015-12

CHỦ TRÌ ĐỀ TÀI: Ths ĐỖ TUẤN TÙNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHOA NÔNG HỌC

BÁO CÁO KẾT QUẢ

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

MÃ SỐ: T2015-12

TÊN ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT CÀ CHUA BẰNG KĨ THUẬT THUỶ CANH TRÊN NỀN GIÁ THỂ KHÁC NHAU TẠI TRƯỜNG

ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

Chủ nhiệm đề tài Xác nhận của Hội đồng nghiệm thu

(Ký, họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)

- Chủ tịch HĐ:……… PGS.TS Luân Thị Đẹp

- Phản biện 1:………PGS.TS Nguyễn Thị Mão

- Phản biện 2:……… TS Dương Trung Dũng

Thái Nguyên, 02/2017

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 8

2 Mục đích – Yêu cầu 8

2.1 Mục đích của đề tài: 8

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 9

Chương 1 10

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 10

1.1 Kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất trên thế giới 10

1.1.1 Tình hình nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất trên thế giới 10

1.1.2 Tình hình nghiên cứu về trồng rau trong khay chậu trên thế giới 12

1.1.3 Nghiên cứu về vật liệu và kích thước khay chậu dùng để trồng rau 13

1.1.4 Nghiên cứu về giá thể trồng rau trong khay chậu 15

1.1.5 Nghiên cứu về dinh dưỡng bón cho rau trồng trong khay chậu 16

1.2 Kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất ở trong nước 20

1.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước về giá thể 20

1.2.2 Nghiên cứu về dinh dưỡng bón cho rau trồng trên giá thể 22

CHƯƠNG 2 26

VẬT LIỆU NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 Vật liệu nghiên cứu 26

2.2 Nội dung nghiên cứu: 26

2.3 Phương pháp nghiên cứu 26

Thí nghiệm được thực hiện tại Khu nhà lưới - Trường Đại học Nông Lâm, từ tháng 8/2015 đến tháng 12/2015 26

2.3.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm: 26

2.3.2 Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 28

2.3.3 Chăm sóc 28

2.3.4 Phương pháp xử lí số liệu 29

CHƯƠNG 3 30

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 30

3.1 Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng, phát triển và năng suất cây cà chua 30

3.1.1 Thời gian sinh trưởng của cây cà chua 30

3.1.2 Ảnh hưởng của giá thể tới động thái và tốc độ tăng trưởng chiều cao cây 31

3.1.3 Ảnh hưởng của giá thể trồng tới động thái ra lá và tốc độ tăng số lá của cây cà chua 31 3.1.4 Ảnh hưởng của các nền giá thể đến một số yếu tố cấu thành năng suất: sự

năng suất cây cà chua 33

3.2.1 Ảnh hưởng của dinh dưỡng tới tốc độ tăng trưởng chiều cao cây 33

3.2.2 Ảnh hưởng của dinh dưỡng tới năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất cây cà chua 34

CHƯƠNG 4 36

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 36

4.1 Kết luận 36

4.2 Đề nghị 36

TÀI LIỆU THAM KHẢO 37

Tài liệu tham khảo Việt Nam 37

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Hàm lượng các nguyên tố cơ bản trong các dung dịch dinh

dưỡng 27

Bảng 3.1 Thời gian sinh trưởng, phát triển 30

Bảng 3.2 Ảnh hưởng của các nền giá thể đến chiều cao cây của cà chua 31

Bảng 3.3 Ảnh hưởng của các nền giá thể đến động thái ra lá 31

Bảng 3.4 Ảnh hưởng của các nền giá thể đến sự phân cành, số hoa/cây,

số quả và tỷ lệ đậu quả 32

Bảng 3.5 Động thái tăng trưởng chiều cao cây cà chua trong các dung dịch 33

Bảng 3.6 Ảnh hưởng của dung dịch dinh dưỡng tới năng suất và các yếu tố

cấu thành năng suất 34

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG

NGHỆ CẤP CƠ SỞ

- Tên đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng đến sinh

trưởng và năng suất cà chua bằng kĩ thuật thuỷ canh trên các nền giá thể khác

nhau tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

- Mã số: T2015-12

- Chủ nhiệm đề tài: Đỗ Tuấn Tùng Tel.: 0912.766.151 E-mail: dotuantung_1987@yahoo.com.vn

- Cơ quan chủ trì đề tài: Khoa Nông Học – Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên

- Thời gian thực hiện: 12 tháng

1 Mục tiêu:

- Xác định nền giá thể thích hợp cho cà chua trồng bằng kỹ thuật thuỷ canh

2 Nội dung chính: Nghiên cứu sự ảnh hưởng của dung dịch dinh dưỡng trên

nền các giá thể khác nhau đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của cà chua

3 Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội,

v.v…)

- Sản phẩm đào tạo: Mô hình học tập sản xuất cà chua bằng phương pháp

thuỷ canh cho sinh viên

- Sản phẩm khoa học: 01 Bài báo khoa học đăng trên tạp chí trong nước

- Khả năng ứng dụng: Lựa chọn được dung dịch dinh dưỡng thích hợp cho

sản xuất cà chua bằng phương pháp thuỷ canh

SUMMARY

– Research Project Title: Growth and yield performance of tomato

on diffirent nutrient and growing mediums in hydroponic system

– Code number: T2015-12

– Coordinator: Do Tuan Tung

– Implementing Institution: Faculty of Agronomy – TUAF

– Tel: 0912.766.151 Email: dotuantung_1987@yahoo.com.vn – Duration: from 2/2015 to 1/2016

2 Main contents: Study on the effect of different nutritional environment and

medium material on growth and yield of Tomato in hydroponic cultivation

3 Results obtained:

- Training: Modeling hydroponic production of tomato for study purposes

- Science: Scienctific paper

- Application product(s): selected most suitalbe nutritional environment and medium materials for hydroponic production of tomato

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cà chua là loại thực phẩm có giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao nên được nhiều người ưa thích, là một trong những loại rau ưu tiên có chiều hướng phát triển mạnh

về cả chất và lượng Để sản xuất cà chua với số lượng lớn, cung cấp sản phẩm trong thời gian dài, độ đồng đều cao, đặc biệt là phải đảm bảo chất lượng, an toàn cho con người là mục tiêu của các chuyên gia trong ngành sản xuất rau Ở nước ta, các nhà khoa học nghiên cứu chuyên môn theo nhiều hướng khác nhau trong đó tập trung vào sản suất theo hướng thâm canh kỹ thuật cao Một trong những hướng ưu tiên nghiên cứu là trồng cà chua bằng kỹ thuật trồng cây không dùng đất trong nhà kính, nhà lưới Trong thời gian đầu dung dịch trồng cây hoàn toàn phải nhập từ nước ngoài nên giá thành sản phẩm khá cao, sản xuất bị phụ thuộc Để giảm chi phí sản xuất và có thể ứng dụng tiến bộ kĩ thuật này một cách rộng rãi, có nhiều công trình nghiên cứu

để tìm ra được dung dịch tự pha chế trong nước nhằm thay thế cho dung dịch nhập nội nhưng thành phần các muối sử dụng trong các môi trường dinh dưỡng vẫn không được các nhà nghiên cứu công bố

Để chủ động có thể tự pha chế môi trường dinh dưỡng nhằm chủ động trồng cà chua an toàn bằng kỹ thuật thuỷ canh tại Thái Nguyên thì cần phải tìm ra được dung dịch dinh dưỡng thích hợp làm cơ sở cho việc áp dụng sản xuất rau ăn quả bằng kỹ thuật thuỷ canh Do vậy Nhà trường đồng ý cho tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng đến sinh trưởng và năng suất cà chua bằng kĩ thuật thuỷ canh trên các nền giá thể khác nhau tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”

2 Mục đích – Yêu cầu

2.1 Mục đích của đề tài:

Nghiên cứu sự ảnh hưởng của các dung dịch dinh dưỡng trên nền các giá thể khác nhau đến sinh trưởng, phát triển, năng suất của cà chua

2.2 Yêu cầu của đề tài: Xác định môi trường dinh dưỡng và giá thể thích hợp cho

sản xuất cà chua bằng phương pháp thuỷ canh

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất trên thế giới

1.1.1 Tình hình nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất trên thế giới

Hiện nay, nhiều quốc gia trên khắp thế giới đã nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ kỹ thuật cao vào sản xuất nông nghiệp như công nghệ sinh học, công nghệ nhà kính, công nghệ hoá học, công nghệ tự động hoá, công nghệ trồng cây không dùng đất vào sản xuất các sản phẩm rau và hoa cao cấp Nhờ đó năng suất và chất lượng rau, hoa trên thế giới tăng lên gấp nhiều lần, mang lại lợi nhuận lớn cho các nhà sản xuất, ví dụ ở một số nước như Hoa Kỳ, Hà Lan, Australia,

Việc sử dụng các loại nhà để trồng cũng như các thiết bị phục vụ cho công nghệ sản xuất rau an toàn theo kiểu công nghiệp đã được sử dụng hầu hết các nước trên thế giới Trong vòng 10 - 15 năm gần đây, thế giới đã sử dụng nhà kính khoảng 30.000

ha Nhà lưới đã được áp dụng cả năm châu lục, đặc biệt là địa Trung Hải, Trung Quốc

và Nhật Bản Riêng trong giai đoạn 1987 - 1988, thế giới sử dụng để trồng rau an toàn khoảng 1980.000 ha, trong đó Tây Âu 58.000 ha, Đông Âu 18.000 ha Từ 1960 trở lại đây nhà trồng trở thành công cụ bảo vệ thực vật, là hệ thống điều khiển môi trường để sản xuất rau an toàn quanh năm (Đường Hồng Dật, 2000)

Australia có tổng số sản lượng lương thực khoảng 25 tỉ đô la Mỹ (USD) trong

đó ngành làm vườn có trị giá 4,5 tỉ USD Đây là một ngành không những có sản lượng kinh tế lớn nhất trong các ngành nông nghiệp, mà còn là ngành chiếm một vị trí xã hội đặc biệt quan trọng vì đã sử dụng nhiều lao động nhất; sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiệu quả nhất và có nhiều cơ hội xuất khẩu cho một thị trường nhập khẩu thế giới lớn nhất với kim ngạch trên 100 tỉ USD/năm Để phát triển tốt ngành này, Australia đã triển khai một ngành gọi là “ngành làm vườn nhà kính - greenhouse horticulture” nghiên cứu và ứng dụng nhiều kỹ thuật công nghệ cao, đưa ngành làm vườn trở thành một ngành mũi nhọn cho nông nghiệp Australia

Gần 100% vùng đai xanh ven đô thành phố Sydney, Melbourne v.v đã sản xuất rau hoa quả trong nhà kính theo kỹ thuật công nghệ cao vừa bảo đảm an toàn vệ sinh, năng suất cao, chất lượng tốt, vừa giữ được tính bền vững nông nghiệp Năng suất 500 tấn cà chua hoặc 450 tấn dưa chuột/ha/năm không còn là một con số không tưởng Nông gia đã có một thu nhập khoảng hơn một triệu đô la Australia/năm trong một nhà lồng chỉ có diện tích 5.000 m2 (Nguyen Quoc Vong, 2003; 2004)

Trồng rau trên các giá thể: Khác với hệ thống trồng rau trong dung dịch ở chỗ, khi trồng cây trên các giá thể rễ cây phát triển trên môi trường chất rắn giúp cho cây

có nơi cư trú chắc chắn, không cần phải đỡ cây như trong dung dịch dinh dưỡng

Kỹ thuật trồng cây không dùng đất là phương pháp mới đưa vào nước ta khoảng hơn 10 năm gần đây, nhưng trên thế giới nó đã ra đời và áp dụng ngay từ những năm đầu của thế kỷ trước Sau khi hệ thống cây trồng không dùng đất của Gerick ra đời năm 1930, nhiều nước trên thế giới đã đi sâu vào nghiên cứu và triển khai kỹ thuật này trên quy mô sản xuất thương mại ñặc biệt là các nước phát triển

Theo Hồ Hữu An và CS (2005), thành phần dinh dưỡng trong quả cà chua phụ thuộc rất nhiều yếu tố như thời vụ gieo trồng, giống và các biện pháp kỹ thuật gieo trồng chúng Qua các nghiên cứu của mình, tác giả khẳng định bằng công nghệ gieo trồng không dùng đất cà chua không những cho năng suất cao mà chất lượng cũng rất tốt, đặc biệt đảm bảo được độ an toàn sản phẩm

Dung dịch dinh dưỡng đầu tiên do Knop pha chế vào giữa thế kỷ 19 Lúc đầu chỉ gồm 6 loại muối vô cơ, trong đó có chứa các nguyên tố đa lượng và trung lượng nhưng không có các chất vi lượng Sau đó, rất nhiều loại dung dịch dinh dưỡng được

đề xuất như dung dịch của Amon, Olsen, Sinsadze

Theo Yu (1993), Sao (1998) thêm than hoạt tính vào dung dịch dinh dưỡng làm tăng đáng kể hàm lượng chất khô và năng suất cà chua, dưa chuột Tác giả Ho và Adam cho thấy năng suất cà chua trồng bằng thuỷ canh tăng hơn nhiều so với địa canh và chất lượng cũng được cải thiện

Carbonell và CS (1994) qua các nghiên cứu của mình nhận xét có Asen trong dung dịch dinh dưỡng làm tăng sự hấp thu Fe và giảm sự hấp thu B, Cu, Mn, Zn Mỗi

tiếp đến hệ rễ, ngoài ra nếu pH cao sẽ gây kết tủa các muối Fe2+, Mn2+, PO43-, Ca2+, Mg2+ Nếu thiếu một trong những nguyên tố trên gây nên những triệu chứng thiếu chất cho cây

Sử dụng các dạng đạm, các tỷ lệ đạm khác nhau cũng ảnh hưởng nhiều ñến sinh trưởng, phát triển của cây trồng thuỷ canh Theo tác giả Elia và CS (1997) dung dịch trồng cây cà tím cần tỷ lệ NH4+/NO3- là 3/7 cho kết quả tốt nhất Tác giả He và CS (1990) cho rằng, ở vụ ñông khi tăng NO3- trong dung dịch dinh dưỡng không làm tăng sự hút NO3- của cây

Hiện tại, Hoa Kỳ cũng là một trong số quốc gia đứng đầu về kỹ thuật cũng như diện tích trồng rau công nghệ cao Hoa Kỳ còn là nước sử dụng kỹ thuật này để trồng nhiều loại hoa như lay ơn, cẩm chướng

Hà Lan là nước phát triển công nghệ trồng cây không dùng đất nổi tiếng trên thế giới Tác giả Roordvan Eysinga cho biết một số điển hình nhà vườn trồng cà chua bằng kỹ thuật len đá ở đây

Năm 1991 riêng Bắc Âu có hơn 4.000 ha rau trồng trong thuỷ canh, Hà Lan có tới 3.600 ha, Nam Phi có 400 ha, Pháp, Anh, Italia, Đài Loan mỗi nước cũng có hàng trăm ha cây trồng trong dung dịch (dẫn theo Lê Đình Lương (1996))

Israel cũng áp dụng tiến bộ này khá thành công Nước này chủ yếu sản xuất rau vào mùa đông và thời điểm khan hiếm rau, hoa ở phương Bắc Năm 1999 Canada đã

có 3.810 nhà kính với 14,7 triệu m2 nhà kính, 4,4 triệu m2 nhà phủ màng nhựa và hơn 10 triệu m2 có mái che Năm 2003 diện tích trồng rau trong nhà kính 552 ha tăng

24 ha so với năm 1999 chủ yếu là tăng diện tích trồng cà chua

Tại Đài Loan, kỹ thuật trồng cây trong dung dịch được áp dụng rộng rãi và thường trồng cho các loại rau, dưa Ở đây chủ yếu sử dụng hệ thống trồng cây trong dung dịch không tuần hoàn của AVRDC Tác giả Hideo (1996) cho biết ớt ngọt, cà chua trồng trong hệ thống này cho quả rất to và dưa chuột có thể trồng tốt trong mùa

Hè

1.1.2 Tình hình nghiên cứu về trồng rau trong khay chậu trên thế giới

Để sản xuất rau theo hướng công nghệ cao cần phải đầu tư các thiết bị tương ứng với công nghệ trồng được lựa chọn Có thể phân thiết bị sản xuất rau theo kiểu

công nghiệp làm ba loại chính là nhà trồng, hệ thống chăm sóc và hệ thống thiết bị phục vụ cho yêu cầu đặc biệt của công nghệ

- Nhà trồng: Thế giới hiện nay đã nghiên cứu và ứng dụng một số nhà trồng rau

an toàn theo kiểu công nghiệp: nhà lưới không có mái che, nhà lưới có mái che và nhà kính (dẫn theo Tạ Thị Cúc (1997))

- Nhà lưới không có mái che: Độ chống côn trùng và hạn chế phun thuốc bảo

vệ thực vật (BVTV), một phần nào giảm nhiệt (2 - 4 0C) và tránh dập nát rau khi trời mưa cần phải có nhà lưới để trồng rau Lưới che có thể bằng thép, bằng polyethylen hay aluminet với độ màu khác nhau Khung nhà bằng thép cacbon thường, thép không

rỉ hoặc bằng tre, gỗ Ưu điểm của dạng nhà này là đầu tư ban đầu ít, thích hợp với người ít vốn Tuy nhiên, nhược điểm là không có khả năng tăng nhiệt mùa đông, không chịu mưa đá

- Nhà lưới có mái che: nhà có thể phủ bằng polyethylen hoặc bằng nhựa tổng hợp để chống mưa bão, tránh dập nát rau, nhà loại này có thể bố trí thêm hệ thống thông gió để giảm nhiệt độ nhưng không lắp được hệ thống điều hoà trong nhà lúc cần thiết

- Nhà kính: là loại nhà cao cấp chống côn trùng, chống tia cực tím Loại nhà này cần có hệ thống làm mát, có thể lắp đặt các thiết bị ñể có thể trồng rau quanh năm (Tạ Thị Cúc và CS (2000))

Hệ thống thiết bị phụ trợ cho công nghệ: Do sản xuất rau theo kiểu công nghiệp nên công nghệ đòi hỏi phải chính xác ở một số khâu quan trọng Đối với công nghệ này yêu cầu một số bộ phận lọc chống tắc kẹt, định lượng và hoà trộn lượng nước tưới và phân bón theo một tỷ lệ nhất ñịnh Bộ phận kiểm soát CEC, pH

1.1.3 Nghiên cứu về vật liệu và kích thước khay chậu dùng để trồng rau

Nhiều gia đình sống trong các căn hộ tập thể, nhà chung cư, hay trong các ngôi nhà di ñộng ở nhiều nước trên thế giới, họ không thể có được một khoảng đất vườn nào để trồng rau Vì vậy trồng rau trong khay chậu rất được ưa chuộng trên thế giới, đặc biệt ở khu vực thành thị Nhiều loại rau thích hợp với phương thức trồng này Tuy nhiên, một trong những khâu quan trọng là lựa chọn loại khay chậu thích hợp

Khay chậu sử dụng cho trồng rau có thể khác nhau về kích thước, hình dạng và chất liệu Theo Larry Bass (1999), kích thước của khay chậu tuỳ thuộc vào loại rau trồng Các loại rau có rễ ăn nông như xà lách, ớt, củ cải và rau gia vị cần khay chậu

có ccường kính từ 6 inch trở lên, và sâu 8 inch Các loại rau ăn quả như cà chua, bí, đậu, dưa chuột cần loại khay chậu to hơn

Theo Meyer (2007), khay chậu trồng rau có thể làm từ bất cứ loại vật liệu nào

mà chứa được đất và thoát nước Có thể chia ra làm hai loại khay chậu, đó là loại xốp

và phi xốp

Loại xốp bao gồm:

Khay chậu bằng đất nung hoặc đất sét: loại này ñược sử dụng từ lâu Khay chậu loại này rất tốt cho rễ cây phát triển, cung cấp đầy đủ không khí Loại khay tuy hơi nặng nhưng có khả năng thoát nước nhanh, giúp đất tơi xốp

Loại phi xốp bao gồm:

- Khay chậu bằng nhựa và hỗn hợp nhựa, thuỷ tinh: loại này nhẹ hoặc quá nhẹ, giữ ẩm lâu và có nhiều màu sắc để trang trí

- Khay chậu bằng gỗ: có khả năng cách ly với nhiệt độ môi trường, phải thay thế nếu sử dụng lâu

- Khay chậu bằng các loại đồ gốm tráng men: đẹp, bắt mắt nhưng không thông thoáng cho sự phát triển của rễ cây

- Khay chậu kim loại: cách ly kém nên có thể rất nóng hoặc rất lạnh tuỳ theo thay đổi nhiệt độ bên ngoài Khay chậu cỡ lớn thì ít bị ảnh hưởng hơn

- Khay chậu đá: nặng hơn về trọng lượng và thường rất đắt, khó tìm và khó thoát nước

Theo tác giả Tammy Kohleppel và Dan Lineberger, dù khay chậu làm bằng bất

cứ vật liệu gì và kích cỡ bao nhiêu đều phải có lỗ thoát nước Lỗ thoát nước phải ở mặt đáy hoặc ở mặt bên của khay chậu Theo nghiên cứu của trường đại học Ohio thì phải có ít nhất bốn lỗ trong một khay chậu Dưới đáy của khay chậu nên bổ sung một lớp sỏi thô dày 1 inch để dễ thoát nước

Tác giả Karen và CS (2001) đưa ra kích thước khay chậu cho một số loại rau như sau:

1.1.4 Nghiên cứu về giá thể trồng rau trong khay chậu

Theo Karen và CS (2001), giá thể dùng để trồng cây trong khay chậu cần cung cấp nước và dinh dưỡng cho cây và cần thoáng khí, thoát nước tốt và nhẹ Không nên dùng 100% đất vườn vì sẽ nặng, chặt, bí, nhanh khô, thoát nước kém, quá chua hoặc quá kiềm và có thể mang cỏ dại và mầm bệnh Tốt nhất nên sử dụng giá thể hỗn hợp không dùng đất hoặc hỗn hợp đất Các giá thể hỗn hợp không dùng đất đã được thương mại hóa như các sản phẩm Jiffy Mix, Bacto, Promix and Jiffy Pro Hỗn hợp này được làm từ rêu than bùn, khoáng chất, cát thô hoặc các sản phẩm từ cây gỗ Khoáng chất giữ được nước và dinh dưỡng lâu và giữ cho giá thể luôn ẩm Hỗn hợp giá thể không dùng đất thường nhẹ nên đây là sự lựa chọn lý tưởng cho khay chậu luôn bị di chuyển Hỗn hợp đất thường được làm từ một phần rêu than bùn hay phân trộn, một phần đất tiệt trùng, một phần khoáng chất hoặc perlite và một phần phân chuồng Hỗn hợp đất giữ nước tốt hơn hỗn hợp không dùng đất

Theo Meyer (2007), có thể sử dụng các loại giá thể:

Hỗn hợp đất: gồm 1 phần đất vườn + 1 phần than bùn + 1 phần cát

Đất nhân tạo: đây là giá thể được sử dụng chủ yếu với ưu điểm nhẹ, giữ nước

và thoáng khí, rất lý tưởng cho sự tăng trưởng của cây Xơ dừa cũng nằm trong thành phần loại này

Theo Masstalerz (1997) cho biết ở Hoa Kỳ thường sử dụng công thức giá thể với thành phần gồm mùn sét + mùn cát sét + mùn cát có tỷ lệ phối trộn 1:2:2, hay 1:1:1 hay 1:2:0 dùng làm bầu cho cây con đều cho cây con có tỷ lệ sống cao và sinh trưởng phát triển tốt

Về thành phần và tỷ lệ các loại vật liệu phối trộn giá thể, đã có nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu Tại Trung tâm Nghiên cứu và phát triển rau châu Á (AVRDC) khi nghiên cứu về giá thể, cho gieo ươm cây con đã đi đến kết luận việc phối trộn than bùn và chất khoáng phù hợp nhất cho sinh trưởng phát triển của cây con Ví dụ phối trộn 3 phần than bùn + 1 phần chất khoáng là tốt nhất

1.1.5 Nghiên cứu về dinh dưỡng bón cho rau trồng trong khay chậu

Theo các nhà khoa học của Trung tâm nhà vườn, trường đại học Maryland (Hoa Kỳ) bón phân cho cây trồng trong khay chậu với liều lượng bao nhiêu và cách bón như thế nào phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: loại phân, nhu cầu của cây, loại giá thể, loại khay chậu, Mỗi thời kỳ sinh trưởng của cây rau có yêu cầu về dinh dưỡng khác nhau Vào thời kỳ nảy mầm cây sống nhờ vào năng lượng dự trữ trong hạt, không cần lấy dinh dưỡng từ đất, nhu cầu dinh dưỡng của cây trong giai đoạn này không cao Sau đó cùng với sự phát triển của rễ, thân lá, sự hấp thu dinh dưỡng trong đất tăng lên Và vào cuối thời kỳ phát triển các cơ quan tích lũy dinh dưỡng đã hoàn thiện thì ở tất cả các loại rau nhu cầu dinh dưỡng giảm mạnh Các loại rau ngắn ngày như rau dền, rau cải có thời gian sinh trưởng từ lúc gieo trồng tới thu hoạch khoảng 30 ngày thì trong suốt quá trình sinh trưởng chỉ bón 1 - 2 lần Còn các loại rau dài ngày như cà chua, dưa chuột, ớt thì cần phải bón nhiều hơn có thể là 2 tuần/lần hoặc hơn Phân bón dạng dung dịch hoặc dạng bột thì sử dụng thuận tiện và hiệu quả vì dinh dưỡng được cung cấp nhanh chóng Phân bón cho cây trồng có thể chia làm 2 loại là phân chậm tan và phân dễ tan (Ho và Adam, 2001)

Theo Karen và CS, cả 2 loại phân bón này đều cần thiết cho cây trồng trong khay chậu bởi vì hầu hết các loại giá thể đều không chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cây sinh trưởng và phát triển tốt nhất Các tác giả cũng giới thiệu một số loại phân có thể sử dụng như: phân chậm tan Osmocote có tỷ lệ 14-14-14, 10-10-10 hay 13-13-13, phân dễ tan như Peter 20-20-20, Miracle Gro 15-30-15 Phân chậm tan nên

sử dụng ngay từ đầu khi phối trộn giá thể, phân dễ tan sử dụng khi cây bắt đầu sinh trưởng cho sản phẩm với lượng 1-2 tuần/lần (Guzman và Sanchez, 1987; George et al., 2003)

Theo Bunt (1965), hỗn hợp bầu gieo hạt (tính theo thể tích) 1 than bùn rêu nước + 1 cát bổ sung 2,4 kg ñá vôi nghiền + 0,6 kg supephotphat 20% + 285 g KNOP3 Nhưng ở hỗn hợp bầu trồng cây 3 than bùn rêu nước + 1 cát thì bổ sung 1,8 kg đá vôi nghiền + 1,5 kg supephotphat 20% + 740 g KNOP3 + 1,2 g NH4NO3 Lawrence và Neverell (1950) cho biết ở Anh bổ sung 1,5 kg đá vôi nghiền và 3 kg supephotphat 20% P2O5 vào 1m3 hỗn hợp giá thể là hợp lí Nhưng khi sử dụng cho hỗn hợp trồng cây là 1,5 kg đá vôi nghiền + 8,5 kg phân bazơ + 12 kg phân N-P-K dạng 5-10-10 cho 1m3 hỗn hợp bầu

Theo George và CS (2003), hỗn hợp làm bầu cho bắp cải, cải xanh và dưa chuột được bổ sung 1 g N, 4g P2O5, 1 g K2O cho 1 kg hỗn hợp giá thể cho cây con sinh trưởng, phát triển tốt hơn trồng cây trực tiếp từ hạt Ngoài ra tác giả còn cho biết vai trò của chất khoáng có ảnh hưởng trực tiếp ñến tốc độ sinh trưởng của cây con Có thể trộn thêm 0,5 kg supe lân cho 10 kg hỗn hợp giá thể nhằm xúc tiến quá trình hình thành và phát triển của hệ rễ

Theo tác giả Beverly và Guzman (1985), lượng đạm bón cho cây rau diếp lên đến 50 : N đối với thời vụ thích hợp, nhưng không được bón quá nhiều vì dư thừa đạm có thể làm giảm chất lượng cũng như độ cứng của sản phẩm 2.1.6 Cơ sở khoa học và các yếu tố ảnh hưởng đến sự hấp thu nước của cây trồng trong khay xốp Nước rất quan trọng đối với cây trồng Nếu thiếu nước, cây trồng sinh trưởng phát triển kém, cho năng suất cây trồng không cao Sự hấp thu nước của cây có thể tiến hành cả ở rễ và lá nhưng lượng nước cây hút được chủ yếu đáp ứng nhu cầu nước của cây là hệ thống rễ Lông hút là bộ phận trực tiếp hút nước và chất dinh dưỡng trong đất Chúng là những tế bào biểu bì được kéo ra thành sợi mảnh len lỏi vào các mao quản của đất làm tăng tiết diện tiếp xúc và hấp thu nước Như vậy số lượng lông hút càng lớn thì bề mặt hấp thu nước càng lớn và quan hệ giữa đất và cây càng chặt chẽ

Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hấp thu nước của cây trồng trong khay xốp:

1 Yếu tố quan trọng quyết ñịnh sự hấp thu nước của rễ cây đó là hàm lượng nước trong giá thể và thế nước có trong giá thể Rễ chỉ phát triển mạnh khi thế nước

mặt vì có nhiều chất dinh dưỡng hơn, nhưng tầng đất này luôn bị khô hạn nên lượng chất dinh dưỡng sử dụng không đáp ứng được nhu cầu của cây Do đó, rễ phải phát triển xuống lớp sâu hơn, nghèo chất dinh dưỡng hơn để hút nước Vì vậy, cần duy trì

độ ẩm thích hợp trong toàn bộ tầng đất nuôi cây để điều hoà nước và dinh dưỡng Điều này rất có ý nghĩa trong việc xác định tần suất tưới ñể ñảm bảơ sự hút nước bình thường của cây và tăng năng suất cây trồng

2 Đối với rau trồng chậu thì yếu tố nhiệt độ của giá thể là một trong những nhân

tố ảnh hưởng mạnh nhất đến sự hấp thu nước của rễ cây và cuối cùng là sự thoát hơi nước

Trong trường hợp nhiệt độ của giá thể hạ thấp xuống dưới 10 0C thì sự hút nước của rễ bị cản trở và nếu nhiệt độ hạ thấp đến một mức độ nhất định thì rễ cây hoàn toàn không có khả năng hấp thu được nước

Nhiệt độ giá thể cao ảnh hưởng đến sự hấp thu nước của rễ cây Nếu nhiệt tăng lên trên giới hạn 30 - 400C thì sự hút nước của cây trồng bị giảm sút

Sự chênh lệch nhiệt độ giữa đất và không khí cũng ảnh đến sự vận động của nước từ đất vào rễ Nhiều tài liệu chứng minh rằng nếu nhiệt độ của giá thể thấp hơn nhiệt độ của không khí khoảng 2 - 5 0C thì kích thích sự hút nước của hệ thống rễ Nhưng nếu nhiệt độ của giá thể và không khí quá chênh lệch thì sẽ ức chế sự hút nước

hệ thống rễ Vì vậy, không dùng nước lạnh (nhiệt độ thấp) hay nước có nhiệt ñộ cao

để tưới trực tiếp cho cây trồng vì sẽ gây ra hạn sinh lý cho cây Trước khi tưới cần phải đánh giá nhiệt độ nước

3 Độ thông khí của giá thể:

Hàm lượng oxy trong giá thể tối thích cho sự hút nước là khoảng từ 10 - 12% Khi hàm lượng oxy giảm xuống từ 12% đến 9% thì sự hút nước của cây giảm xuống đáng kể Ngoài oxy ra, thì CO2 do rễ cây và vi sinh vật hô hấp thải ra trong đất cũng ảnh hưởng đến sự hút nước của rễ Hàm lượng CO2 quá thấp và đặc biệt là quá cao

có ảnh hưởng ức chế quá trình hút nước của rễ Vì vậy, cần có một tỷ lệ thích hợp giữa O2 và CO2 trong đất thuận lợi cho sự hút nước của rễ nhất (dẫn theo Lê Đình Lương (1996))

4 Trong tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến sự hút nước của cây trồng thì yếu tố cây trồng có liên quan trực tiếp ñến sự hút nước trong đất là hệ thống rễ Khi nhiệt độ giá thể và ñộ thoáng khí của giá thể thích hợp thì sự hấp thu nước ở rễ chịu ảnh hưởng mạnh nhất vào đặc tính hệ thống rễ Do các cây trồng và giống cây trồng khác nhau

có hệ thống rễ khác nhau nên sự hút nước cũng khác nhau

Tốc độ hấp thu nước của cây cũng khác nhau theo thời kỳ sinh trưởng, loại rễ và mức ñộ suberin hoá ở rễ Ở rễ hút và rễ chưa suberin hoá thì hút nước mạnh nhất, còn rễ già và đã suberin hoá thì sự hút nước yếu nhất Ở thời kỳ cây có khối lượng sinh học lớn nhất thì hút nước cũng nhiều nhất Trong điều kiện sinh trưởng bình thường, tốc độ hút nước của rễ được ñiều chỉnh trước tiên bằng tốc ñộ thoát hơi nước (dẫn theo Trần Tuấn Linh (2008))

Để có một chế độ nước thích hợp cho cây trồng trong giá thể đồng thời tạo điều kiện cho cây sinh trưởng tốt và năng suất cao cần phải ñược thực hiện việc tưới tiêu nước một cách hợp lý (dẫn theo Cao Thị Duyên (2009))

Yêu cầu của cây đối với việc cung cấp nước:

- Cung cấp ñủ nước và chất dinh dưỡng cho cây để tăng cường các hoạt

động sinh lý của chúng Vì mọi hoạt ñộng sống của cây tồn tại ñược là nhờ có nước

- Điều tiết nước (cung cấp nước và tiêu thoát nước) hợp lý sẽ điều chỉnh ñược quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng

- Tưới nước còn có tác dụng cải tạo các điều kiện môi trường sống trong đất như điều hoà nhiệt độ đất, cải thiện tính chất lý hoá của đất và hoạt động của vi sinh vật trong đất

Trong thời gian sinh trưởng của cây, lượng nước có sẵn trong đất đủ về lượng

và đúng về thời gian là yếu tố cơ bản để cây trồng sinh trưởng phát triển tốt và ñạt năng suất lớn nhất Đối với mỗi loại cây, yêu cầu về lượng và thời gian cung cấp nước khác nhau

1.1.6 Một số kết quả nghiên cứu về chế độ tưới ñối với cây trồng trong khay xốp

Theo Sauer (1993), tưới nước là điều kiện cần thiết cho cây trồng sinh trưởng phát triển trong khay xốp, tưới nước mỗi ngày cho cây là tốt nhất Nghiên cứu của trung tâm Khay chậu Garden, lượng nước tưới đủ cho một khay là khi nước phải chảy qua các lỗ thoát dưới ñáy của khay xốp, những khay xốp nhỏ thường có khả năng bay hơi nước nhanh hơn những khay to

Kết quả nghiên cứu của các tác giả thuộc trường đại học Carolina (Hoa Kỳ) cho biết mỗi loại rau khác nhau lượng nước cần thiết cho cây cũng khác nhau tuỳ thuộc vào loại rau, loại khay xốp và ñiều kiện thời tiết khác nhau Nước sử dụng tưới cho cây phải là nước mát, nước nóng không kích thích cho sự phát triển của hệ thống rễ

1.2 Kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trồng rau không dùng đất

ở trong nước

1.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước về giá thể

Các gia đnh ở khu đô thị với diện tích đất chật hẹp có thể tận dụng sân thượng, ban công, bậc cầu thang, cửa sổ, sân hè để thiết lập một vườn rau mini trong gia đình

Họ có thể trồng các loại rau ưa thích, vừa cung cấp rau sạch cho mỗi bữa ăn hàng ngày trong gia đình, vừa làm cây trang trí cho cảnh quan nội thất mang lại giá trị tinh thần cho các thành viên trong gia đình

Trồng rau trên giá thể là một trong những hướng sản xuất rau an toàn rất được quan tâm Sau nhiều năm tìm tòi, nghiên cứu, trường đại học Nông Lâm Huế đã trồng thử nghiệm rau sạch trên giá thể thành công Đây là mô hình trồng rau trong giá thể đầu tiên tại Huế nói riêng và miền Trung nói chung, mở ra nhiều hướng phát triển mới cho nông nghiệp Năm 2007, trường đại học Nông lâm Huế đã xây dựng thương hiệu rau an toàn để mở rộng thị trường tiêu thụ

Nghiên cứu sử dụng giá thể và dinh dưỡng thích hợp cho việc trồng cải mầm được thực hiện tại trường đại học An Giang từ tháng 5 ñến tháng 8 năm 2005 với 4 loại giá thể rẻ tiền và có sẵn tại tỉnh An Giang là trấu, trấu hun, đất hỗn hợp với các trường hợp không sử dụng hoặc có sử dụng bổ sung phân cá, dinh dưỡng thuỷ canh rau châu Á (Hà Nội), dinh dưỡng MS/CM (Murashge Skoog) tự pha chế Qua thí nghiệm đã cho thấy sử dụng phân cá với giá thể trấu hun + trấu cho lợi nhuận cao 23.616 đồng/kg Từ đó có thể thấy việc trồng cải mầm bằng giá thể là khá đơn giản,

dễ thực hiện, giá thể trồng rất dồi dào và luôn có sẵn, chi phí đầu tư thấp, hiệu quả kinh tế khá cao

Đặc biệt phối trộn giá thể để gieo ươm cây rau giống cho hiệu quả rất cao Một

số vùng trồng rau nổi tiếng như Hà Nội, Đà Lạt (Lâm Đồng), Việc đầu tư kinh phí không lớn lắm đối với các vùng chuyên canh rau màu, vài hộ gia đình cùng nhau chung vốn hoặc các HTX dịch vụ có thể đảm nhận ñược Nguyên liệu phối trộn giá thể là các thành phần giá thể dễ kiếm, dễ tìm

Trước nhu cầu về rau sạch, rau an toàn và việc thiết lập một vườn rau xinh xắn trong ngôi nhà nhỏ bé, tự sản xuất rau sạch cho mình là mong muốn của nhiều người dân thành phố Những năm gần đây, sản phẩm giá thể trồng cây ñược quảng bá rộng rãi đã đáp ứng nhu cầu của nhiều khách hàng

Công ty TNHH Nguyên Nông Gino hiện nay đang thực hiện cung ứng dịch vụ

tự trồng rau sạch tại nhà Đây là loại hình dịch vụ tư vấn cho khách hàng về kỹ thuật gieo trồng rau sạch và cung cấp các loại vật tư, dụng cụ, đất, phân, và hạt giống ñể khách hàng có thể tự trồng rau sạch tại nhà, kể cả những gia đình có diện tích rất nhỏ trong đô thị

Với chi phí đầu tư cho việc trồng rau tại nhà khoảng từ 15.000 đồng đến 60.000 ñồng, người sản xuất có thể tự trồng một trong 40 loại rau, quả như mồng tơi, rau cải, cải cúc, rau muống, bầu bí, cà chua, mướp hương, thì là, chanh, hành lá và các cây gia vị Đặc biệt công ty này hiện nay đang triển khai hướng dẫn khách hàng áp dụng trồng rau không dùng đất Theo đó, đất trồng truyền thống sẽ được thay thế bằng một hỗn hợp có tên “đất trồng cây Multi” với thành phần gồm mụn dừa, phân trùn (phân hữu cơ sinh học sản xuất từ giun ñỏ) và một số loại phân sinh học khác, sử dụng trong canh tác ñược rất nhiều lần (khoảng trên 3 năm), nên mỗi lần trồng rau mới khách hàng chỉ cần bổ sung một số phân chuồng mà không cần thay chất nền Multi (Linh Lan và Xuân Long, 2007)

Công ty TNHH đất sạch đã giới thiệu cho sản xuất nhiều loại sản phẩm đất sạch dùng làm giá thể trồng rau như DASA- X0 (dùng cho sản xuất rau mầm), DASA- X1 (dùng cho gieo ươm cây con giống), DASA- X2 dùng cho sản xuất rau hữu cơ)

- Thành phần dinh dưỡng đầy đủ và cân đối: Trong đất sinh học có đầy đủ các thành phần dinh dưỡng đa lượng, trung lượng và vi lượng cho cây trồng Trong quá trình sản xuất đất sinh học có bổ sung thêm một số yếu tố trung lượng và vi lượng giúp cho đất đầy đủ và cân đối dinh dưỡng hơn

- Chứa thành phần vi sinh vật có lợi phong phú: Quá trình xử lý vi sinh cho đất sinh học đã đưa vào đất nhiều chủng vi sinh có lợi cho đất và cây trồng Ví dụ như vi khuẩn cố định đạm (chúng là “nhà máy” sản xuất ra phân đạm cho đất và cây trồng),

vi khuẩn phân giải lân giúp tạo ra một lượng lớn lân trong đất Những vi sinh vật giúp đất ngăn sự xâm nhập của các vi sinh vật có hại cho đât và cây trồng

- Đất rất tơi xốp và thoáng khí, có khả năng giữa ẩm tốt

- Đất có cơ chế kháng bệnh cho cây: Trong thành phần của đất sinh học được đưa vào những sinh vật có lợi phong phú, hệ sinh vật này sẽ giúp đất ngăn cản sự xâm nhập của các vi sinh vật có hại cho đất và cây trồng xâm nhập vào đất do cơ chế cạnh tranh dinh dưỡng Khi hệ sinh vật có lợi trong đất phát triển mạnh chúng sẽ ức chế những vi sinh vật có hại trong đất và diệt mầm bệnh cho cây trồng Do đó, trong quá trình canh tác sẽ hạn chế rất nhiều việc sử dụng thuốc BVTV giúp cho nông sản không tồn dư hoá học bên trong, rất an toàn cho người sử dụng nông sản (Rau hoa quả Việt Nam, 2006)

1.2.2 Nghiên cứu về dinh dưỡng bón cho rau trồng trên giá thể

Ngô Thị Hạnh (1997), ở Viện Nghiên cứu Rau quả đưa ra công thức phối trộn giá thể cho gieo cải bao trong khay gồm đất + cát + phân chuồng + trấu hun theo tỷ

lệ 3:1:1:1 và lượng NPK là 500g sunphat amon, 500g supe photphat và 170g clorua kali trong 1tấn giá thể

Nguyễn Thị Hoa Kỳ Hạnh, Lê Hữu Phan (2001) cho biết: Trong nhà lưới có mái che, cứ 100 kg đất than bùn thì trộn 10 kg vôi bột, 10 kg supe lân và 6 kg N-P-K (13-8-12) và ủ 1-2 tháng rồi ñem vào khay để gieo hạt Theo Tạ Thu Cúc (1997) cứ

10 kg giá thể gieo hạt rau trộn thêm 0,5 kg supe lân để xúc tác quá trình hình thành

và sinh trưởng của rễ

Nước ta công nghệ trồng cây không dùng đất vẫn còn khá mới mẻ, một số tỉnh, thành phố, một số cơ quan, viện nghiên cứu mới ñưa vào thử nghệm nhưng bước đầu khá thành công và ñược dư luận xã hội hưởng ứng

Kỹ thuật thuỷ canh (hydroponics technology) là tiến bộ được Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Rau châu Á (AVRDC) nghiên cứu và chuyển giao Lê Đình Lương (2003) phối hợp với tổ chức R&D Hồng Kông tiến hành nghiên cứu toàn diện về các yếu tố kinh tế, kỹ thuật ñể áp dụng trong Điều kiện Việt Nam

Vũ Quang Sáng và Phạm Ngọc Thạch (1999) khi nghiên cứu ảnh hưởng của một số dung dịch dinh dưỡng khác nhau đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của rau khoai lang, xà lách vụ thu - đông 1997 nhận xét: có thể chủ động tự pha chế dung dịch mà không cần phải điều chỉnh pH và bổ sung dinh duỡng Trồng cây trong dung dịch tự pha chế cho năng suất, chất lượng tương đương so với khi trồng trong dung dịch nhập của AVRDC mà lại cho giá thành hạ hơn 57 - 60%

Vũ Quang Sáng (2000) đã nghiên cứu cải tiến dung dịch của FAO, Knop bằng cách bổ sung vi lượng đối với cà chua trồng thuỷ canh cho thấy có thể chủ động pha chế dung dịch trồng cà chua mà không cần điều chỉnh pH mà chỉ cần bổ sung dung dịch dinh dưỡng khi cây ra hoa Năng suất, chất lượng quả cà chua khi trồng trong 2 loại dung dịch này tốt, giá thành sản xuất hạ hơn so với sử dung dung dịch của AVRDC

Nguyễn Khắc Thái Sơn (1996) nghiên cứu một số dung dịch dinh dưỡng trồng cải xanh và cà chua bằng kỹ thuật thuỷ canh cho thấy cả 7 dung dịch dinh dưỡng tự pha chế đều cho năng suất cải xanh thấp hơn dung dịch nhập từ Đài Loan, nhưng 4 trong 7 dung dịch dinh dưỡng tự pha chế đó có năng suất cà chua cao hơn Đặc biệt, dung dịch Knop có bổ sung vi lượng và bột sắt cho năng suất cà chua đạt 5,67 kg/m2 vượt 82,37% so với dung dịch dinh dưỡng nhập từ Đài Loan

Từ năm 2003, trường đại học Nông nghiệp Hà Nội đã tiến hành nghiên cứu và thử nghiệm thành công công nghệ sản xuất rau an toàn (RAT) không dùng đất Các thiết bị, kỹ thuật ở ñây cũng bắt nhập từ nước ngoài nhưng đã có nhiều cải tiến làm giảm giá thành trong sản xuất (Hồ Hữu An và cộng sự, 2005)

Các tác giả đã tiến hành những thí nghiệm đầu tiên về các loại giá thể khác nhau (T, TR + D, D, M) ảnh hưởng đến cà chua trồng bằng công nghệ không dùng đất cho thấy các loại giá thể hầu như không ảnh hưởng đến kết quả thí nghiệm Các tác giả cũng chọn được giống quả bi là Rubi, nhóm quả lớn là TN129, P375 cho năng suất khá cao thích ứng được với kỹ thuật trồng mới này (dẫn theo Nguyễn Văn Phúc (2009))

Cũng trong vụ xuân - hè 2004, Hồ Hữu An cùng với các cộng sự cũng thành công trên cây xà lách trồng trong dung dịch, nhiều giống cho năng suất, chất lượng cao như TN591, Xoăn, Redrapid, trong đó giống Redrapid lá có màu tím rất được ưa chuộng (dẫn theo Nguyễn Hiểu Biết (2004))

Năm 2004, Hồ Hữu An và cộng sự tiến hành các nghiên cứu trồng dưa chuột bằng kỹ thuật Hydroponic cho hiệu quả kinh tế rất cao, đặc biệt ngoài năng suất và chất lượng cao còn cho quả có độ đồng đều lớn, những giống có triển vọng được chọn

là Nov, Tit, Rom, Achi cho năng suất trên 2.000 kg/100m2/năm (dẫn theo Nguyễn Văn Lung (2004))

Năm 2005, Hồ Hữu An và cộng sự đã thử nghiệm hệ thống tưới nhỏ giọt bán tự động cho súp lơ xanh cũng cho kết quả rất khả quan Với công nghệ này, các tác giả còn áp dụng thành công trên ớt ngọt, ớt cay, cải, dưa chuột bao tử, rau thơm đặc biệt, ngay trong điều kiện trái vụ của các cây trồng

Công ty Giống cây trồng Hà Nội đã xây dựng khu công nghệ cao rau quả với số vốn khoảng 24 tỷ đồng Với diện tích khoảng 7,5 ha, hệ thống tưới nhỏ giọt, các công nghệ nhập hoàn toàn từ Israel Các quy trình kỹ thuật từ pha chế dinh dưỡng, chế độ tưới, điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ, pH, EC đều ñược tự động hoá Nơi đây áp dụng trồng chủ yếu là cà chua, dưa chuột, ớt

Một số cơ sở như Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Nghiên cứu Rau Quả, Xí nghiệp Dinh dưỡng Thăng Long - Hà Nội, Trường Trung cấp Nông nghiệp- Hà Nội, Trung tâm Giống cây trồng Phú Thọ cũng đang triển khai nghiên cứu, sản xuất RAT theo công nghệ này Hải Phòng cũng xây dựng khu công nghệ cao để sản xuất RAT theo kiểu công nghiệp, tại đây đã xây dựng khoảng 7.000 m2 nhà kính hiện đại nhập hoàn toàn từ Israel trồng cà chua, dưa chuột, xà lách