skkn kết hợp sử DỤNG PROSHOW PRODUCER và MICROSOFT POWERPOINT để NÂNG CAO TIỆN ÍCH và HIỆU QUẢ TRONG dạy học hóa học

Một trong 4 mục tiêu đặt ra là “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tácgiáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tinnhư là một

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông (Iformation andCommunication Technolagy  ICT) trong những năm gần đây đã tác động vào hầu hết các lĩnhvực, làm thay đổi rất lớn đến đời sống kinh tế xã hội, đặc biệt là giáo dục

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin trong tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là với giáo dục Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cụ thểhóa tinh thần này bằng công văn số “Công văn số 4622/BGDĐT-CNTT về việc hướng dẫn thựchiện nhiệm vụ CNTT năm học 2016 – 2017”; quyết định số 6200 “Kế hoạch ứng dụng côngnghệ thông tin giai đoạn 2016-2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo”; quyết định 117 “Tăng cườngứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy - học, nghiên cứu khoahọc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đếnnăm 2025” nhằm đưa thế hệ trẻ nước nhà theo kịp với tốc độ của cuộc cách mạng công nghiệplần thứ tư trên toàn thế giới

Một trong 4 mục tiêu đặt ra là “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tácgiáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tinnhư là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả cácmôn học”

Phù hợp với việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tự lực, tích cực,chủ động, sáng tạo của học sinh, đồng thời đơn giản hóa thiết bị cho người dạy khi đứng lớp môhình này đã có những ưu thế nhất định trong việc hỗ trợ tối đa tiện ích cho người dạy và ngườihọc trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0)

Từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài: “KẾT HỢP SỬ DỤNG PROSHOW PRODUCER VÀ MICROSOFT POWERPOINT ĐỂ NÂNG CAO TIỆN ÍCH VÀ HIỆU QUẢ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC”.

Trong phạm vi giới hạn của đề tài, tôi chỉ xin trình bày kinh nghiệm cá nhân vào quátrình giảng dạy phần hóa học lớp 12 (chương trình cơ bản) Tôi hy vọng đề tài này sẽ góp phầnnâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Đề tài vẫn còn có thể mở rộng, phát triển nhiều hơnnữa, rất mong quí thầy cô và các bạn đọc góp thêm ý kiến!

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận của đề tài

1.1 Thực trạng về ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường phổ thông

“Công nghệ thông tin cũng sẽ làm thay đổi rất lớn việc học của chúng ta Những ngườicông nhân sẽ có khả năng cập nhật các kỹ thuật trong lĩnh vực của mình Mọi người ở bất cứ

nơi đâu sẽ có khả năng tham gia các khóa học tốt nhất được dạy bởi các giáo viên giỏi nhất.”(The Road Ahead, Bill Gates)

Hiện nay, ứng dụng CNTT trong giảng dạy, không chỉ phát triển mạnh ở các thành phốlớn, mà còn phát triển ở nhiều tỉnh miền núi Các trường phổ thông đều trang bị phòng máy,phòng đa năng, tivi nối mạng Internet tại mỗi phòng học, một số trường còn trang bị thêm thiết

bị ghi âm, chụp hình, quay phim (sound recorder, camera, camcorder), máy quét hình (scanner),

và một số thiết bị khác, tạo cơ sở hạ tầng CNTT cho giáo viên sử dụng vào quá trình dạy họccủa mình

Công nghệ phần mềm phát triển mạnh, trong đó, các phần mềm giáo dục cũng đạt đượcnhững thành tựu đáng kể như: bộ Office, Cabri, Crocodile, SketchPad

Kỹ năng ứng dụng CNTT trong việc soạn giảng của GV cũng có nhiều tiến bộ đáng ghinhận, giáo án được thiết kế và giảng dạy trên máy tính trở nên sinh động hơn, tiết kiệm đượcnhiều thời gian hơn so với cách dạy theo phương pháp truyền thống Những hình ảnh, âm thanhsống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú nơi học sinh Thông qua các phương tiện hỗtrợ, giáo viên có điều kiện làm cho học sinh hoạt động nhiều hơn trong giờ học Những khảnăng mới mẻ và ưu việt này của công nghệ thông tin và truyền thông đã nhanh chóng làm thayđổi cách làm việc, tư duy trong dạy và học của đội ngũ GV và HS

Việc đưa công nghệ thông tin và truyền thông ứng dụng vào lĩnh vực giáo dục và đào tạođược đánh giá là bước đầu đã đạt những kết quả khả quan Tuy nhiên, những gì đã đạt được vẫncòn hết sức khiêm tốn Khó khăn, vướng mắc và những thách thức vẫn còn ở phía trước bởinhững vấn đề nảy sinh từ thực tiễn, chẳng hạn:

 Việc ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy-học vẫn còn nhiều bất cập Những bài giảngvới giáo án điện tử còn mang tính hình thức Một số giáo viên tuy ứng dụng CNTTnhưng chỉ đơn giản là trình chiếu bài giảng mà không có sự đổi mới, phương pháp dạyvẫn theo lối truyền thụ một chiều, áp đặt kiến thức Chưa kể, có không ít giáo viên sửdụng CNTT qua loa, không chú ý đến đối tượng học sinh, dẫn đến việc học sinh khôngthể theo kịp bài”

 Máy tính điện tử chỉ thực sự hiệu quả khi người giáo viên có khả năng, kĩ năng thiết

kế, truyền đạt một cách ngắn gọn, súc tích, đầy đủ, sinh động và sáng tạo

 Kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn chế, chưa

đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh Công tác đào tạo, bồidưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chỉ mới dừng lại ở việc xoá mù tin học nên giáoviên chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và công sức để sử dụng công nghệ thôngtin trong lớp học một cách có hiệu quả

 Phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, sự uy quyền, áp đặtvẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới Việc dạy học tương tác giữa người -máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy họcsinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻđối với giáo viên và đòi hỏi giáo viên phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học,đồng thời phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học này, làm hạn chế những nhượcđiểm của phương pháp dạy học truyền thống Điều đó làm cho công nghệ thông tin, dù

đã được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và tínhhiệu quả của nó

 Việc sử dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học chưa được nghiêncứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạmdụng nó

 Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin còn lúng túng, chưa xácđịnh hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Chính sách, cơ chế quản lýcòn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng bộ trong thực hiện Các phương tiện, thiết bịphục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học bằng phương tiện chiếu projector, …còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp

 Mức 1: Sử dụng CNTT & TT để trợ giúp giáo viên trong một số thao tác nghề nghiệpnhư soạn giáo án, in ấn tài liệu, sưu tầm tài liệu,… nhưng chưa sử dụng CNTT& TTtrong tổ chức dạy học các tiết học cụ thể của môn học

 Mức 2: Ứng dụng CNTT & TT để hỗ trợ một khâu, một công việc nào đó trong toàn

bộ quá trình dạy học

 Mức 3: Sử dụng PMDH để tổ chức dạy học một chương, một số tiết, một vài chủ đềmôn học

 Mức 4: Tích hợp CNTT & TT vào quá trình dạy học

Căn cứ vào những thành tựu đã trình bày trên, có thể nhận định rằng ngành giáo dục phổthông nước ta trong thời gian qua đang ở mức 3 Như vậy, cách sử dụng kết hợp các phần mềm

tiện ích để tạo hiệu quả tốt nhất cho bài giảng cũng là con đường đúng đắn cho mỗi giáo viêntrong thời đại phát triển và bùng nổ thông tin như hiện nay.

1.2 Tác dụng của ứng dụng kết hợp Proshow producer với Microsoft Powerpoint trong dạy học hóa học

1.2.1 Tác dụng Proshow producer

- Proshow Producer là một phần mềm cho phép người sử dụng tạo những đoạn phim hay nhữngđoạn flash dưới dạng những slide ảnh Phần mềm rất thích hợp để tạo các bộ album video ảnhvới các hiệu ứng chuyển cảnh đẹp và độc đáo Đây là một trong những phần mềm tạo Slide ảnh

từ video được nhiều người dùng nhất hiện nay

- Proshow Producer là phần mềm chuyên dùng để làm video từ ảnh, hỗ trợ tạo các style vàtranslation độc đáo, đẹp mắt

- Proshow Producer giúp tạo video từ ảnh với rất nhiều hiệu ứng đẹp Có thể tạo 1 video từnhững hình ảnh, những đoạn clip dễ dàng và chỉnh sửa nó như cắt, căn chỉnh, xoay theo ý thích

- Proshow Producer có thể tạo phim / ảnh không giới hạn thời gian, các mẫu trình chiếu, thươnghiệu chống sao chép, xử lý đa phương tiện tích hợp và vô số các tính năng như tạo mặt nạ, tạovinett…

- Proshow Producer còn có chức năng xem trước giúp cho người dùng kiểm tra tác phẩm củamình trước khi hoàn thành nó

- Proshow Producer có thể lưu video dưới 14 định dạng khác nhau ví dụ như CD, DVD, HD,Flash, QuickTimes…

Dạy học với Proshow producer sẽ giúp giáo viên thiết kế bài giảng một cách trực quan,sinh động, hấp dẫn, phát huy tính tích cực say mê hứng thú trong giai đoạn bùng nổ thông tinhiện nay Đồng thời khi thiết kế bài giảng bằng proshow giúp giáo viên tính toán được thời giancho từng hoạt động khi đứng lớp một cách cụ thể

1.2.2 Tác dụng Microsoft Powerpoint

- Microsoft powerpoint là một công cụ trợ giúp để tạo và trình diễn các bài giảng, các bài thuyếttrình Có các tính năng hiện đại cho phép tạo và thay đổi nội dung một cách nhanh chóng thuậntiện Cho phép tạo các bài giảng đa phương tiện bằng cách hỗ trợ văn bản, hình vẽ động tĩnh,

1.2.3 Tác dụng kết hợp Proshow producer với Microsoft Powerpoint

- Những vấn đề thực tế, những số liệu kĩ thuật của sản xuất hóa học, những thước phim về môitrường sinh động… được thể hiện sáng tạo, hấp dẫn và chính xác đến từng giây trên proshowproducer

- Một bài giảng khi thiết kế trên thanh công cụ của proshow producer thời lượng chỉ cần từ

10-15 phút có thể ứng cho một tiết học 45 phút thực tế Từ đó sẽ giúp cho giáo viên tiết kiệm khánhiều thời gian cho khâu chuẩn bị bài giảng để lên lớp và có thể tìm tòi, sáng tạo nhiều hơn nữacác bài giảng phong phú khác

- Khi giáo viên dùng proshow producer làm công cụ chính để soạn giảng thì file lưu dưới dạngvideo cho phép người dùng chỉ cần sử dụng một usb nhỏ gọn mà vẫn trình chiếu ở các nơi Đặcbiệt nhanh gọn lẹ nhất là các nguồn phát bằng tivi Lúc này giáo viên đứng lớp không cần đemtheo laptop nặng và cồng kềnh, chỉ cần một usb mà vẫn thể hiện bài giảng một cách sinh độngđầy hứng thú đến học sinh

- Tuy nhiên với proshow producer lại gặp yếu điểm về các hiệu ứng trình chiếu word khôngbằng bài giảng chuyên nghiệp microsoft powerpoint Các bài giảng powerpoint rất mạnh trongvấn đề đưa người nghe tiếp cận thông tin một cách nhanh nhất và dễ hiểu nhất nhờ những hiệuứng trình chiếu logic, tư duy thích hợp với khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh THPT.

Cho nên sử dụng proshow producer để đẩy mạnh ưu thế về phần nghe, phần nhìn, thờigian, đơn giản hóa công cụ khi giáo viên đứng lớp đồng thời kết hợp với microsoft powerpointđẩy mạnh ưu thế về hiệu ứng trình chiếu lần lượt theo thứ tự sẽ tạo thành một bài giảng khoahọc, hấp dẫn, sinh động và vô cùng hiệu quả

1.3 Cách sử dụng Proshow producer kết hợp Microsoft powerpoint

Khi giáo viên muốn thiết kế một bài giảng có sử dụng 2 công cụ này, giáo viên cần phânchia rõ ràng nguyên tắc sử dụng Đối với những thước phim, ảnh, hình vẽ, trò chơi làm trên

công cụ Proshow producer, còn nội dung bài học, nội dung từng phần, các bảng graph, sơ đồ

tư duy…làm trên công cụ Microsoft powerpoint.

+ Sơ lược về cách sử dụng phần mềm Proshow producer

● Các thao tác cơ bản:

- Cài đặt chương trình: tương tự như các phần mềm khác.

- Các thao tác: đóng, mở, lưu tương tự trong Microsoft Office.

● Cách tạo một bài giảng:

Bước 1: Mở ứng dụng

- Trên màn hình Window chọn Start/Proshow producer

- Sau khi mở chương trình, nhấn vào New để tạo sơ đồ mới

- Giao diện chính của chương trình như sau:

Bước 2: Thiết lập tài liệu trên proshow producer

- Để chèn hình ảnh vào phần mềm Proshow Producer, chọn thư mục chứa hình ảnh trong

máy tính trong box Folder list, khi đó các hình ảnh trong thư mục sẽ được hiển thị ngay box File list bên dưới Để chọn một hình ảnh nào đó vào slide, click chuột phải vào hình ảnh

đó và chọn Add to show Nếu chọn Add all files to show thì toàn bộ hình ảnh trong thư

mục đó sẽ được add vào phần mềm. 

- Để chèn video vào phần mềm Proshow Producer, tương tự như đưa hình ảnh vào Ngoài rađối với hình ảnh cũng như video, phải đảm bảo rằng định dạng phải đúng vì nếu định dạngsai thì khi chèn vào phần mềm sẽ bị lỗi và không thể đưa vào slide được. 

- Để chèn nhạc vào phần mềm Proshow Producer, tại slide muốn chèn nhạc, chỉ cần click

đúp vào hình ảnh sau đó ở phần background + sound, các bạn chọn slide sound Tiếp đến nhìn sang bên phải, ở phần current slide sound, browse tới một bài hát nào đó trong máy tính và chọn Open Lưu ý các bài hát phải đổi tên thành tiếng Việt không dấu thì phần mềm

Proshow Producer mới có thể nhận được

Bước 3: Hiệu chỉnh proshow producer

- Hiệu ứng ở một slide bất kì chỉ cần click đúp chuột vào slide đó Sau khi click đúp chuột,

một cửa sổ hiện lên có thể chọn hiệu ứng cho hình ảnh của mình Ở phần layer, chọn hình ảnh của mình, tiếp đến click vào slide style trong phần slide options để tạo hiệu ứng Sau đó chọn các hiệu ứng đẹp mà mình thích và nhấn apply style.

- Hiệu ứng chữ: sau khi đã chèn chữ vào phần mêm Proshow Producer, cần tạo hiệu ứng cho

nó để video thêm sinh động hơn, đẹp hơn Click vào ô Color để tạo màu cho chữ, tick vào b

và shadow để tạo chữ đổ bóng hoặc tạo viền cho chữ theo màu yêu thích Ngoài ra có thể phóng to chữ, tạo chữ nghiêng, xoay tùy ý theo ở phần caption placement.

- Hiệu ứng chuyển cảnh: khi add nhiều ảnh vào video trong phần mềm Proshow, cần tạohiệu ứng chuyển cảnh trong phần mềm để video thêm đẹp, thêm sinh động hơn Để làm

được điều này, nhấn vào biểu tượng "AB" giữa hai hình ảnh, khi đó một cửa sổ hiện lên có

thể tạo hiệu ứng chuyển cảnh cho video Sau khi đã lựa chọn được một hiệu ứng ưng ý, nhấn

vào apply để add hiệu ứng này vào video của mình.

Bước 4: Xem và trình bày Proshow producer

- Nhấn nút Play ở bên phải màn hình, nơi thanh công cụ

Bước 5: Lưu bài giảng trên Proshow producer

Bước 6: Xuất file video trên Proshow producer

Sau khi hoàn thành bài soạn muốn xuất bài giảng có một số mục chính quan trọng như sau:+ Mục DVD: Ghi trực tiếp ra đĩa DVD ( Yêu cầu phải có ổ DVD ReWrite)

+ Mục YouTube: dùng cho việc upload file lên YouTube Lưu ý là phải có tài khoản trên You Tube thì mới thực hiện được việc này

+ Mục Flash: Dùng để upload video lên các trang web

+ Mục Video File: Ghi thành file Video ở nhiều định dạng khác nhau để lưu trong ở cứng Chủ yếu giáo viên sẽ ghi bài giảng trong mục này

+ Mục Create Autorun CD: Ghi thành file Autorun cho đĩa CD

+ Mục PC Executable: Ghi thành file (exe) chạy trực tiếp mà không liên quan đến phần mềm hỗtrợ nào.

+ Mục Create Screen Saver: lưu thành file để chạy khi màn hình không dùng đến (chế độ bảo vệmàn hình)

+ Mục Create Web show: Tạo show để xem trên mạng Internet

Ngoài ra còn một số cách cho ra file nữa hiển thị sẵn có trên khung điều chỉnh

+ Sơ lược về cách nối file từ Microsoft powerpoint sang Proshow producer

● Các thao tác cơ bản:

- Các thao tác: soạn, giảng nội dung bài học trong powerpoint như giáo viên đã từng làm.

- Sau khi soạn xong nội dung bài giảng, giáo viên xuất file: Menu/ file/ export/ create aVideo

- Dùng video mới chuyển ghép vào phần mềm Proshow producer rồi xuất chung thành mộtfile tạo thành bài giảng hoàn chỉnh

2 Nội dung và biện pháp thực hiện giải pháp của đề tài

2.1 Kết hợp Proshow producer và microsoft powerpoint để thiết kế bài lên lớp “Sắt” (lớp 12 – chương trình cơ bản)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức – kỹ năng

Kiến thức: Giúp HS biết

- Vị trí, cấu tạo nguyên tử, cấu hình e lớp ngoài cùng của sắt

- Tính chất vật lí của sắt và ứng dụng đó trong đời sống thực tiễn của thanh niên Đồng Nai

- Tính chất hoá học của sắt: Tính khử trung bình

- Sắt trong tự nhiên (các oxit sắt, FeCO3, FeS2)

Kĩ năng:

- Viết PTHH của các phản ứng minh hoạ tính chất hoá học của sắt

- Dự đoán, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận tính chất hóa học của sắt

- Quan sát các loại quặng sắt trong tự nhiên

- Phân tích được những mẫu quặng sắt trong tự nhiên nào khi sử dụng gây ô nhiễm ra môitrường, quặng sắt nào có thể dùng được trong thực tiễn, và khi dùng trong thực tiễn có ứng dụng

cụ thể ra sao

2 Phát triển năng lực

- Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hoá học:

* Đề xuất được giải pháp: sử dụng và bảo quản các đồ dùng bằng sắt

* Tính toán và tìm xác định các loại oxit sắt

- Phát triển năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống

* Năng lực quan sát, phân tích, tổng hợp các loại quặng sắt trong tự nhiên

* Hiện tượng sắt bị oxh trong các môi trường

* Ứng dụng của sắt và hợp chất

- Phát triển năng lực tính toán: rèn luyện năng lực này qua các bài toán sắt trong thực tiễn.

II Chuẩn bị

- Usb chứa file bài giảng dưới dạng video (có sử dụng 2 công cụ hỗ trợ: Proshow producer và

microsoft powerpoint) (file video có thời lượng: 24 phút) Dùng điều khiển tivi ở 2 nút playhoặc pause để thực hiện tiến trình lên lớp cho phù hợp

- Chuẩn bị dụng cụ và hóa chất theo xu hướng Apeid (những dụng cụ đơn giản gắn liền với đờisống hàng ngày) - khay nhựa và ly nhựa như những vật dụng đơn giản hàng ngày

 2 khay nhựa cho nhóm 1 và 2 giống nhau về bộ dụng cụ và hóa chất: đinh sắt và các lynhựa có sẵn các dung dịch muối: CuSO4 và FeSO4

 2 khay nhựa cho nhóm 3 và 4 giống nhau về bộ dụng cụ và hóa chất: đinh sắt và các lynhựa có sẵn các dung dịch axit: H2SO4 và HNO3

- Chuẩn bị 4 tờ giấy A3 để cho 4 nhóm ghi đáp án và kết quả của nhóm

III Tiến trình lên lớp:

- Hoạt động 1: GV bắt đầu bài giảng khi hướng dẫn học sinh nhìn lên màn hình tivi:

Phân tích và tổ chức hoạt động của 2 công cụ

- Trên công cụ Proshow producer: dùng 2 intro mở đầu gây sự chú ý học sinh lên màn hình

 Intro 1: bằng đồng hồ thời gian đếm ngược 10 giây (với kích thước số càng ngày càng lớn)

 Intro 2: tiếp theo là đoạn mở màn quen thuộc của hãng phim columbia (với sự chuyển động các vật liệu sắt)