1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Phương trình, hệ phương trình và bất phương trình lượng giác võ anh khoa, hoàng bá minh

200 227 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 200
Dung lượng 2,73 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

LƯỢNG GIÁC MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC... Trong tập 2 “PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC” nà

Trang 1

LƯỢNG

GIÁC

MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH,

BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC

Trang 3

CÁC TÁC GIẢ

VÕ ANH KHOA – HOÀNG BÁ MINH

Cuốn sách “LƯỢNG GIÁC – MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG” này được biên soạn với mục đích cung cấp, bổ sung kiến thức cho học sinh THPT và một số bạn đọc quan tâm đến mảng kiến thức này trong quá trình học tập và làm việc Trong tập 2

“PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC” này, chúng tôi sẽ xoáy vào trọng tâm là “PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC”, một dạng toán quen thuộc trong các đề thi THPT, đặc biệt là đề thi tuyển sinh Đại Học

Ở các chương chính, chúng tôi chia làm 3 phần :

- Phần I : Nêu lý thuyết cùng ví dụ minh họa ngay sau đó, giúp bạn đọc hiểu và biết

cách trình bày bài Đồng thời đưa ra các dạng toán cơ bản, thường gặp trong quá trìnhlàm bài trên lớp của học sinh THPT Ở phần này, chúng tôi sẽ trình bày một số bài để bạnđọc có thể nắm vững hơn, tránh sai sót

- Phần II : Trong quá trình tham khảo và tổng hợp tài liệu, chúng tôi sẽ đưa vào

phần này các dạng toán khó nhằm giúp cho các học sinh bồi dưỡng, rèn luyện kĩ nănggiải LƯỢNG GIÁC thành thạo hơn khi gặp phải những dạng toán này

- Phần III : Chúng tôi sẽ đưa ra lời giải gợi ý cho một số bài, qua đó bạn đọc kiểm

tra lại đáp số, lời giải hoặc cũng có thể tham khảo thêm

Trong quá trình biên soạn, mặc dù chúng tôi đã cố gắng bằng việc tham khảo một lượng rất lớn các tài liệu có sẵn và tiếp thu có chọn lọc ý kiến từ các bạn đồng nghiệp để dần hoàn thiện cuốn sách này, nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót bởi tầm hiểu biết và kinh nghiệm còn hạn chế, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của bạn đọc gần xa

Chi tiết liên hệ tại : anhkhoavo1210@gmail.com

minh.9a1.dt@gmail.com

Trang 4

Trong quá trình biên soạn, chúng tôi xin cám ơn đến những bạn đã cung cấp tài liệu tham khảo và vui lòng nhận kiểm tra lại từng phần của bản thảo hoặc bản đánh máy, tạo điều kiện hoàn thành cuốn sách này :

- Ngô Minh Nhựt (ĐH Kinh Tế Tp.HCM)

- Mai Ngọc Thắng (ĐH Kinh Tế Tp.HCM)

- Nguyễn Thị Thanh Huyền (THPT Chuyên Lương Thế Vinh Đồng Nai)

- Nguyễn Huy Hoàng (THPT Chuyên Lê Hồng Phong Tp.HCM)

- Trần Lam Ngọc (THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa Tp.HCM)

- Vương Tuấn Phong (THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa Tp.HCM)

- Lê Quang Hiếu (THPT Chuyên Lương Thế Vinh Đồng Nai)

- Hoàng Minh Quân (ĐH Khoa Học Tự Nhiên Hà Nội)

và một số thành viên diễn đàn MathScope

Trang 5

TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH,

BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC

II.

I.

1

2

3

4

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 67

5 CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC KHÁC 73

a TỔNG HỢP 73

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 95

CHƯƠNG 4 : SƠ LƯỢC VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC I MỘT SỐ TÍNH CHẤT CƠ BẢN VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC 1

BÀI TẬP VÍ DỤ VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC 2

CHƯƠNG 5 : PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN 3

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 13

II CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC ĐƯA VỀ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN 20

PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI 20

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 35

PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT THEO •‹ ݔ VÀ …‘• ݔ 41

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 50

PHƯƠNG TRÌNH ĐỐI XỨNG THEO •‹ ݔ VÀ …‘• ݔ 53

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 60

PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI THUẦN NHẤT ĐỐI VỚI •‹ ݔ ǡ …‘• ݔ 61

Trang 6

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 103

c d I II I II. PHƯƠNG TRÌNH KHÔNG MẪU MỰC 107

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 127

PHƯƠNG TRÌNH CÓ CHỨA THAM SỐ 131

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 148

CHƯƠNG 6 : HỆ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC 154

TÓM TẮT MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG GẶP 154

CÁC BÀI TẬP MINH HỌA 155

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 171

CHƯƠNG 7 : BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC 175

TÓM TẮT MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG GẶP 175

CÁC BÀI TẬP MINH HỌA 176

BÀI TẬP TỰ LUYỆN 186

ĐỌC THÊM : TẢN MẠN VỀ SỐ PI 189

TÀI LIỆU THAM KHẢO 194

Trang 7

CHƯƠNG 4

SƠ LƯỢC VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC

- Hàm số ݕ ൌ ƒ”…•‹ ݔ là hàm lượng giác ngược củahàm số ݔ ൌ •‹ ݕ, có một số tính chất cơ bản sau

Trang 8

II BÀI TẬP VÍ DỤ VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC

Trang 9

CHƯƠNG 5 PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC

Trang 11

ݔ ് ݇ߨʹ

ʹ ൅ ݇ߨ

…‘– ʹݔ ൌ ͳ ฻ ൞

Trang 12

Bài 3: Giải các phương trình sau

Trang 13

•‹ ݔ …‘• ݔൌ െ

ʹ…‘• ݔ

Bài 4: Giải các phương trình sau

…Ǥ ሺʹ …‘• ݔ െ ͳሻሺʹ •‹ ݔ ൅ …‘• ݔሻ ൌ •‹ ʹݔ െ •‹ ݔ (Tuyển sinh khối D 2004)

Trang 14

Kết hợp với ሺכሻ ta được nghiệm là ݔ ൌ ߨ ൅ ݉ʹߨሺ݉ א Ժሻ

b Ta có:

•‹ሺ͵ݔ ൅ ͳሻ ൅ •‹ሺ͵ݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ (với ݔ א ሾെߨǢ ߨሿ)

ƒǤξ͵ –ƒሺʹݔ െ ͵͸଴ሻ െ ͳ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾͻͲ଴Ǣ ͳͺͲ଴ሿ

„Ǥ •‹ሺ͵ݔ ൅ ͳሻ ൅ •‹ሺ͵ݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾെߨǢ ߨሿ

Bài 5: Giải các phương trình sau

…Ǥ …‘• ͵ݔ െ Ͷ …‘• ʹݔ ൅ ͵ …‘• ݔ െ Ͷ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾͲǢ ͳͶሿ (Tuyển sinh khối D 2002)

Trang 15

฻ ʹ •‹ ͵ݔ …‘• ͳ ൌ Ͳ ฻ •‹ ͵ݔ ൌ Ͳ ฻ ݔ ൌ݇ߨ

͵ ሺ݇ א Ժሻ Lại có:

ʹ ൰ ൌ …‘• ቀݔ ൅

ߨ

ʹെ Ͷߨቁ ൌ െ •‹ ݔ Như vậy, phương trình viết lại thành

Trang 16

ۏێێێ

ߨ

Ͷቁ Nếu ݔ א ሺͲǡ ߨሻ thì •‹ ݔ ൐ Ͳ nên

…‘• ʹݔ ൌ …‘• ቀʹݔ െߨ

Ͷቁ ฻ ݔ ൌ

ߨͳ͸൅

݇ߨ

ʹ ሺ݇ א Ժሻ Khi đó,

ݔ א ൜ߨͳ͸Ǣ

ͻߨͳ͸ൠ Nếu ݔ א ሺߨǡ ʹߨሻ thì •‹ ݔ ൏ Ͳ nên

…‘• ʹݔ ൌ െ …‘• ቀʹݔ െߨ

Ͷቁ ฻ ݔ ൌ

ͷߨͳ͸൅

݇ߨ

ʹ ሺ݇ א Ժሻ Khi đó,

ݔ א ൜ʹͳߨͳ͸ Ǣ

ʹͻߨͳ͸ ൠ

ኼ›‰Š‹ệ…ủƒ’Šươ‰–”¿ŠŽݔ א ൜ߨ

ͳ͸Ǣ

ͻߨͳ͸Ǣ

ʹͳߨͳ͸ Ǣ

ʹͻߨͳ͸ ൠ

Bài 7: Giải các phương trình sau

ƒǤሺʹ …‘• ݔ െ ͳሻሺʹ •‹ ݔ ൅ …‘• ݔሻ ൌ •‹ ʹݔ െ •‹ ݔ (Tuyển sinh khối D 2004)

„Ǥ •‹ ݔ ൅ …‘• ݔ ൅ ͳ ൅ •‹ ʹݔ ൅ …‘• ʹݔ ൌ Ͳ (Tuyển sinh khối B 2005)

Trang 17

฻ ൦ …‘• ݔ ൌ

ͳʹ

…‘• ݔ …‘•ݔʹ ൅ •‹ ݔ •‹ݔʹ

…‘• ݔ …‘•ݔʹ ൌ

ͳ…‘• ݔ

Do đó, phương trình tương đương với

Trang 18

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

Giải: Phương trình tương đương với

Bài 8: Tìm tất cả các giá trị nguyên của ݔ thỏa mãn

Do đó, ͵݇ െ ͳ là ước nguyên của 49 Ta được : ͵݇ െ ͳ ൌ േͳǡ േ͹ǡ േͶͻ

Vì ݇ א Ժ nên ݇ ൌ Ͳǡ െʹǡ െͳ͸ Thay vào ሺכሻ, ta được ݔ ൌ െ͵ǡ െʹͳ

Trang 19

„Ǥ …‘•ሺʹݔ ൅ ߨሻ ൌ െ •‹ ݔ

…Ǥ •‹ ݔ ൌ െ …‘• ʹݔ

†Ǥ –ƒ ݔ ൅ –ƒ ቀʹݔ ൅

Trang 20

ƒǤݔ ൌ ߨ

ͳʹ൅

݇ߨʹ

„Ǥݔ ൌ ߨ

ʹͲ൅

݇ߨͷ

5.1.1.Nghiệm của phương trình là :

Trang 21

5.1.2 Nghiệm của phương trình là :

ሺ݇ א Ժሻ







Trang 22

ݔ ൌ െ

e Điều kiện :

Trang 23

•‹ ݔ…‘• ݔ

Trang 25

݇ߨʹሺ݇ א Ժሻ

ۍݔ ൌߨʹ൅ ݇ߨ

ݔ ൌ െ݇ߨ

ʹ

ݔ ൌ݇ߨͻሺ݇ א Ժሻ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

c Phương trình tương đương với

Trang 26

e Điều kiện :

ݔ ്ߨ

ʹ൅ ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với

Lưu ý các công thức lượng giác sau:

LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN

- Phương trình bậc hai theo các hàm số lượng giác là những phương trình có dạngsau:

- Cách giải phương trình này thì ta sẽ coi các ẩn •‹ ݔǡ …‘• ݔ ǡ –ƒ ݔ ǡ …‘– ݔ là các

nghiệm của phương trình ܽݐଶ൅ ܾݐ ൅ ܿ ൌ Ͳሺܽ ് Ͳሻ, đồng thời lưu ý đến các điềukiện của ݐ

- Chúng ta cũng sử dụng những phép biến đổi lượng giác để đưa phương trình banđầu về các phương trình loại này

ܽ …‘•ଶݔ ൅ ܾ …‘• ݔ ൌ ܿ

ܽ –ƒଶݔ ൅ ܾ –ƒ ݔ ൌ ܿ

Trang 27

ሺ–ƒଶݔ െ ͳሻଶ ൌ Ͳ ฻ ൦ –ƒ ݔ ൌ ͳ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

d Điều kiện:

•‹ ݔ ് Ͳ ֞ ݔ ് ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với

Trang 28

a Phương trình tương đương với

Trang 29

•‹ସݔ ൅ …‘•ସݔ…‘• ʹݔ ൌ െ

•‹ ʹݔ

ʹ …‘• ʹݔ ฻ •‹ସݔ ൅ …‘•ସݔ ൌ െ

ͳ

ʹ•‹ ʹݔ Đây chính là câu b của bài này

Nghiệm của phương trình là:

ݔ ൌ ߨ

ʹ൅ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

d Phương trình tương đương với

൐ ͳሺŽ‘ạ‹ሻ

ݔ ൌ

ͳʹ൅ ݇ߨ

Trang 30

b Phương trình tương đương với

•‹଼ݔ ൅ …‘•଼ݔ ൌ ሺ•‹ସݔ ൅ …‘•ସݔሻଶെ ʹ •‹ସݔ …‘•ସݔ

ൌ ሺͳ െ ʹ •‹ଶݔ …‘•ଶݔሻଶെ ʹ •‹ସݔ …‘•ସݔ

Trang 31

ͷെ …‘•ଶ

ݔ

ͷ ൌ Ͳ …‘•ଶݔ

ͷൌ Ͳ…‘•ଶݔ

Trang 32

ʹ …‘• ݔ •‹ ݔ ൅ ͵ξʹ …‘• ݔ െ ʹ …‘•ଶݔ െ ͳ ൌ ͳ ൅ •‹ ʹݔ

฻ ʹ …‘•ଶݔ െ ͵ξʹ …‘• ݔ ൅ ʹ ൌ Ͳ

฻ ቎ ʹ

…‘• ݔ ൌ ξʹ ൐ ͳሺŽ‘ạ‹ሻ

Trang 33

b Phương trình tương đương với

͵ݐଶെ ൫ʹ ൅ ξʹ൯ݐ ൅ ʹξʹ ൌ Ͳ ฻ ቎ݐ ൌ ξʹ

ݐ ൌ ʹ

͵Khi ݐ ൌ ξʹ, ta có:

ξʹ …‘•ଶݔ ൅ …‘• ݔ െ ξʹ ൌ Ͳ

•‹ ݔ ് Ͳ ֞ ݔ ് ݇ߨሺכሻ Phương trình tương đương với

…‘• ݔ

•‹ଶݔ

Trang 34

฻ ቎ …‘• ݔ ൌ

ξʹʹ…‘• ݔ ൌ ξʹ ൐ ͳሺŽ‘ạ‹ሻ

͵

฻ ʹ …‘•ଶݔ ൅ ͵…‘• ݔ െ ʹ ൌ Ͳ

ʹ…‘• ݔ ൌ െʹ ൏ െͳሺŽ‘ạ‹ሻ

൅ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận các nghiệm trên là nghiệm của phương trình

d Điều kiện:

…‘• ݔ ് Ͳ ฻ …‘•ଶݔ ് Ͳ ฻ …‘• ʹݔ ് െͳሺכሻ Phương trình tương đương với

Ͷሺͳ െ …‘•ଶʹݔሻ ൅ ͵ሺͳ െ …‘• ʹݔሻ െ ͻ െ ͵ …‘• ʹݔ ൌ Ͳ

฻ ʹ …‘•ଶʹݔ ൅ ͵ …‘• ʹݔ ൅ ͳ ൌ Ͳ

฻ ቎

…‘• ʹݔ ൌ െͳ൫Ž‘ạ‹†‘ሺכሻ൯

Trang 35

e Điều kiện:

ቄ •‹ ݔ ് Ͳ…‘• ʹݔ ് Ͳ฻ ቄ…‘• ʹݔ ് ͳ…‘• ʹݔ ് Ͳሺכሻ Phương trình tương đương với

ʹ …‘•ଶݔ ൅•‹

ଶʹݔ…‘• ʹݔ ൌ Ͷ …‘•ଶݔ

฻ ͳ െ …‘•

ଶʹݔ…‘• ʹݔ ൌ ʹ …‘•ଶݔ

൅ ݇ʹߨሺ݇ א ԺሻKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

Trang 36

ۏێێێ

ͷ •‹ ݔ െ ʹ ൌ͵ሺͳ െ •‹ ݔሻ •‹

ଶݔ…‘•ଶݔ

฻ ͷ •‹ ݔ െ ʹ ൌ ͵ሺͳ െ •‹ ݔሻ •‹

ଶݔ

ሺͳ െ •‹ ݔሻሺͳ ൅ •‹ ݔሻKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

b Điều kiện :

Trang 37

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

c Phương trình tương đương với

฻ •‹ ʹݔ ൌ Ͳ

฻ ݔ ൌ

d Phương trình tương đương với

ʹሺͳ െ ʹ •‹ଶݔ …‘•ଶݔሻ ൅ ʹ …‘• ቀݔ െ

Trang 39

5.2.2 Giải các phương trình sau:

5.2.3 Giải các phương trình sau:

ξʹ െ ʹ •‹ ݔ

Trang 40

- GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN

5.2.1 Nghiệm của phương trình là :

Trang 42

฻ ൦ …‘• ʹݔ ൌ

ͳʹ…‘• ʹݔ ൌ ͻ

ʹ൐ ͳሺŽ‘ạ‹ሻ

฻ ݔ ൌ േߨ

͸൅ ݇ߨሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

d Phương trình tương đương với

ݔ ൌͷߨͳʹ

Trang 43

•‹ ቀߨʹ

ʹሺ˜ØŽýሻ

ሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

•‹ସʹݔ ൅ …‘•ସʹݔ ൌ …‘•ସͶݔ

Trang 47

Chia 2 vế phương trình cho ξܽଶ൅ ܾଶ ta sẽ được phương trình:

ξܽଶܽ൅ ܾଶ•‹ ݔ ൅ ܾ

Ta thấy :

Nên có góc ݑ thỏa mãn :

Trang 48

x Với ݔ ് ߨ ൅ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ thì ta đặt

ݐ ൌ –ƒ

Khi đó,

ሺכሻ ฻ ܽ

Trang 49

Một số công thức cần lưu ý :

•‹ ܽ േ …‘• ܽ ൌ ξʹ •‹ ቀܽ േߨ

Ͷቁ …‘• ܽ േ •‹ ܽ ൌ ξʹ …‘• ቀܽ טߨ

Ͷቁ ξ͵ •‹ ܽ േ …‘• ܽ ൌ ʹ •‹ ቀܽ േߨ

Bài 1: Giải các phương trình sau:

Trang 50

฻ ൦ ʹ

ݔ ൌ ʹƒ”…–ƒ ൬െ

e Ta có:

൫ͳ ൅ ξ͵൯ •‹ ݔ ൅ ൫ͳ െ ξ͵൯ …‘• ݔ ൌ ʹሺכሻ

Trang 53

ሺ݇ א Ժሻ

c Điều kiện :

•‹ ݔ ് Ͳ ฻ ݔ ് ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với

•‹ ͵ݔ െ …‘• ͵ݔ ൌ ͳ

ƒǤ •‹ ݔ ሺͳ െ ʹ …‘• ݔሻ ൌ ሺ…‘• ݔ െ ͳሻሺʹ …‘• ݔ ൅ ͳሻ

„ǤͶ •‹ଷݔ ൅ Ͷ …‘• ݔ •‹ଶݔ ൅ ʹ •‹ ݔ ൌ Ͳ

…Ǥ͵ െ Ͷ •‹ଶݔ ൌ Ͷ …‘– ݔ …‘•ଶݔ െ ͵ …‘– ݔ

Bài 3: Giải các phương trình sau:

b Phương trình tương đương với

Trang 54

฻ •‹ ቀ͵ݔ െߨ

Ͷቁ ൌ

ξʹʹ

Bài 4: Giải các phương trình sau:

a Phương trình tương đương với

Trang 56

5.2.4 Nghiệm của phương trình :

Trang 57

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

ξ͵ •‹ ʹݔ െ •‹ ݔ ൌ ʹ •‹ଶݔ ൅ ξ͵ …‘• ݔ െ ͳ

฻ ξ͵ •‹ ʹݔ ൅ …‘• ʹݔ ൌ •‹ ݔ ൅ ξ͵ …‘• ݔ

Trang 58

c Phương trình tương đương với

ݔ ൌ

b Phương trình tương đương với

Trang 59

•‹ ݔ …‘• ݔ ൌݐ

ଶെ ͳ

ܽሺ•‹ ݔ ൅ …‘• ݔሻ ൅ ܾ •‹ ݔ …‘• ݔ ൌ ܿ

Phương trình đối xứng theo •‹ ݔ và …‘• ݔ là phương trình có dạng sau :

Trang 60

Thay vào phương trình, ta được :

ܽݐ ൅ܾሺݐ

ଶെ ͳሻ

ʹ ൌ ܿ

฻ ܾݐଶ൅ ʹܽݐ െ ܾ െ ʹܿ ൌ Ͳሺככሻ

Ta giải ሺככሻ tính ra ݐ so điều kiện và thay ݐ vào ሺכሻ để tính ݔ

Ngoài ra, chúng ta còn một dạng có họ hàng với dạng ở trên :

Phương pháp giải :

0ặ–ݐ ൌ •‹ ݔ െ …‘• ݔ ൌ ξʹ •‹ ቀݔ െߨ

Ͷቁ ሺכሻǡ ݐ א ൣെξʹǢ ξʹ൧ Khi đó,

•‹ ݔ …‘• ݔ ൌͳ െ ݐଶ

ʹThay vào phương trình rồi làm tương tự như dạng trên

Trang 61

ۍ ߨ

ʹ൅ ݇ʹߨߨ

൫ͳ ൅ ξʹ൯ݐ െ ሺݐଶെ ͳሻ െ ͳ െ ξʹ ൌ Ͳ

฻ ݐଶെ ൫ͳ ൅ ξʹ൯ݐ ൅ ξʹ ൌ Ͳ

൫–Šỏƒሺכሻ൯

ቁ ൌξʹʹ

Trang 62

ξʹʹ

Trang 63

ݐ ൌ ͳ

ݐ ൌ െ͵ ൏ െξʹሺŽ‘ạ‹ሻ

ξʹʹ

Trang 64

฻ ݔ ൌ ൅ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ

ͶKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

d Phương trình tương đương với

ሺ•‹ ݔ ൅ …‘• ݔሻሺͳ െ •‹ ݔ …‘• ݔሻ െ ʹ •‹ ݔ …‘• ݔ െ ሺ•‹ ݔ ൅ …‘• ݔሻ ൌ Ͳሺͳሻ

Trang 65

ۍ •‹ ቀݔ ൅ߨ

Ͷቁ ൌ

ξʹʹ

•‹ ቀݔ ൅ߨ

Ͷቁ ൌ െ

ξʹʹ

฻

ۏێێێێێ

Với phương trình ሺʹሻ, ta đặt

ݐ ൌ •‹ ݔ ൅ …‘• ݔ ൌ ξʹ •‹ ቀݔ ൅Khi đó, phương trình trở thành

ݐଶ൅ ʹݐ ൌ Ͳ ฻ ൤Với ݐ ൌ Ͳ thì

Trang 66

5.2.7 Nghiệm của phương trình là :

Trang 67

5.2.8 Nghiệm của phương trình là :

ܽ •‹ଶݔ ൅ ܾ •‹ ݔ …‘• ݔ ൅ ܿ …‘•ଶݔ ൌ ݀

Phương trình bậc hai thuần nhất đối với •‹ ݔ và …‘• ݔ là phương trình có dạng :

Phương pháp giải :

Cách 1: Ta sử dụng công thức

Trang 68

Cách 2: Thay ݀ ൌ ݀ሺ•‹ଶݔ ൅ …‘•ଶݔሻ; ta biến đổi đưa phương trình về dạng :

Ngoài ra chúng ta cũng có một dạng phương trình tương tự :

Bài 1: Giải các phương trình sau:

Phương pháp giải : Chúng ta sử dụng cách 2 đã nêu ở trên (chia 2 vế cho …‘•ଷݔ)

Trang 69

b Vì …‘• ݔ ൌ Ͳ không là nghiệm của phương trình nên chia 2 vế cho …‘•ଷݔǤ Khi đó,phương trình trở thành:

(thỏa điều kiện …‘• ݔ ് Ͳ)

c Phương trình tương đương với :

d Vì …‘• ݔ ൌ Ͳ không là nghiệm của phương trình nên chia 2 vế cho …‘•ଷݔ Khi đó,phương trình trở thành:

ͳ െ Ͷ –ƒଷݔ െ ͵ –ƒଶݔ ൅ –ƒ ݔ ሺͳ ൅ –ƒଶݔሻ ൌ Ͳ

฻ ሺ–ƒ ݔ ൅ ͳሻሺ͵ –ƒଶݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ

Trang 70

ۏێێێ

Bài 2: Giải các phương trình sau:

Phương trình tương đương với

•‹ ݔ …‘• ݔ െ ʹ •‹ଶݔ ൌ ͵ െ ͸ •‹ଶݔ ൅ ͵ •‹ ݔ …‘• ݔ

฻ Ͷ –ƒଶݔ െ ʹ –ƒ ݔ െ ͵ሺͳ ൅ –ƒଶݔሻ ൌ Ͳ

฻ –ƒଶݔ െ ʹ –ƒ ݔ െ ͵ ൌ Ͳ

฻ ቂ–ƒ ݔ ൌ െͳ

Trang 71

฻ ቎–ƒ ݔ ൌ െξ͵–ƒ ݔ ൌ ξ͵

–ƒ ݔ ൌ ʹ

฻

ۏێێێ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

b Phương trình tương đương với

Trang 74

- GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN

5.2.9 Nghiệm của phương trình là :

Trang 75

ݔ ൌͳ

ʹƒ”…–ƒሺെ͵ሻ ൅

݇ߨʹ

ሺ݇ א Ժሻ

(thỏa điều kiện …‘• ʹݔ ് Ͳ)

b Phương trình tương đương với

͵ʹ

ሺ݇ א Ժሻ

(thỏa điều kiện …‘• ʹݔ ് Ͳ)

c Điều kiện:

…‘• ʹݔ ് Ͳ ฻ …‘•ଶݔ െ •‹ଶݔ ് Ͳ ฻ –ƒ ݔ ് േͳ Phương trình tương đương với

Trang 76

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

e Phương trình tương đương với

Trang 77

 ͳǣŠ‹ …‘• ݔ ൌ Ͳ ฻ ݔ ൌߨ

ʹ ൅ ݇ߨሺ݇ א Ժሻ ฺ •‹ ݔ ൌ േͳ Thay vào phương trình ta có:

฻ –ƒ ݔ ൌ ͳ ฻ ݔ ൌ ߨ

Ͷ

൦ݔ ൌ

ߨʹͶ

ሺ݇ א Ժሻ

Ͷ (thỏa điều kiện …‘• ݔ ് Ͳ)

–ƒଷݔ ൅ ͳ ൅ ͵ –ƒଶݔ ൅ ͵ –ƒ ݔ െ ͵ሺͳ ൅ –ƒଶݔሻ െ –ƒሺͳ ൅ –ƒଶݔሻ ൌ Ͳ

൅ ݇ߨሺ݇ א Ժሻ (thỏa điều kiện …‘• ݔ ് Ͳ) Vậy nghiệm của phương trình là:

Trang 78

g Phương trình tương đương với

ͺ൫…‘• ݔ െ ξ͵ •‹ ݔ൯ଷ

ͺ ൌ Ͷ …‘•ଷݔ െ ͵ …‘• ݔ

฻

ۏێێ

Trang 79

5 CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC KHÁC

- Phương trình tổng hợp là những phương trình đưa về phương trình tích mà trong

đó, các nhân tử là các dạng phương trình đã nêu ở trên

Giải:

•‹ ʹݔ െ …‘• ʹݔ ൌ Ͳ

฻ ൦

ͳʹߨ

Bài 1: Giải các phương trình sau:

a Phương trình tương đương với

Trang 80

…‘– ͵ݔ ሺ–ƒଶݔ …‘–ଶʹݔ െ ͳሻ ൌ –ƒଶݔ െ …‘–ଶʹݔ

฻ …‘– ͵ݔ ቈሺͳ െ …‘• ʹݔሻሺͳ ൅ …‘• Ͷݔሻ

ሺͳ ൅ …‘• ʹݔሻሺͳ െ …‘• Ͷݔሻ

Trang 81

ʹሺͳ ൅ …‘•

ଶݔሻͶሺͳ െ •‹ ݔሻ െ

•‹ଷݔ

ͳ െ •‹ଶݔ ൌ

ͳʹ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

Trang 82

Giải:

฻ ൤

฻

ۏێێ

ۍ …‘• ݔ ൌ Ͳ

•‹ ݔ ൌ

൅ ݇ߨߨ

ʹሺ•‹ ͵ݔ െ …‘• ͵ݔሻ െ ͳ

•‹ ݔെ

ͳ…‘• ݔ ൌ Ͳ

ƒǤͶ …‘•ଷݔ ൅ ͵ξʹ •‹ ʹݔ ൌ ͺ …‘• ݔ

„Ǥʹ •‹ ͵ݔ െ ͳ

•‹ ݔ ൌ ʹ …‘• ͵ݔ ൅

ͳ…‘• ݔ…Ǥ …‘• ݔ …‘•ݔ

†Ǥ …‘• ݔ ൅ …‘• ͵ݔ ൅ ʹ …‘• ͷݔ ൌ Ͳ

Bài 2: Giải các phương trình sau:

a Phương trình tương đương với

•‹ ݔ ൌ ξʹ ൐ ͳሺŽ‘ạ‹ሻ

฻

ۍێێێێۏ

ݔ ൌߨʹ

ݔ ൌ

Trang 83

ʹ •‹ ݔ ൅ •‹ ݔ െ ͳ ൌ Ͳ

Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình

c Phương trình tương đương với

Ngày đăng: 05/09/2017, 13:02

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w