LƯỢNG GIÁC MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC... Trong tập 2 “PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC” nà
Trang 1LƯỢNG
GIÁC
MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH,
BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC
Trang 3CÁC TÁC GIẢ
VÕ ANH KHOA – HOÀNG BÁ MINH
Cuốn sách “LƯỢNG GIÁC – MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ VÀ ỨNG DỤNG” này được biên soạn với mục đích cung cấp, bổ sung kiến thức cho học sinh THPT và một số bạn đọc quan tâm đến mảng kiến thức này trong quá trình học tập và làm việc Trong tập 2
“PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH, BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC” này, chúng tôi sẽ xoáy vào trọng tâm là “PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC”, một dạng toán quen thuộc trong các đề thi THPT, đặc biệt là đề thi tuyển sinh Đại Học
Ở các chương chính, chúng tôi chia làm 3 phần :
- Phần I : Nêu lý thuyết cùng ví dụ minh họa ngay sau đó, giúp bạn đọc hiểu và biết
cách trình bày bài Đồng thời đưa ra các dạng toán cơ bản, thường gặp trong quá trìnhlàm bài trên lớp của học sinh THPT Ở phần này, chúng tôi sẽ trình bày một số bài để bạnđọc có thể nắm vững hơn, tránh sai sót
- Phần II : Trong quá trình tham khảo và tổng hợp tài liệu, chúng tôi sẽ đưa vào
phần này các dạng toán khó nhằm giúp cho các học sinh bồi dưỡng, rèn luyện kĩ nănggiải LƯỢNG GIÁC thành thạo hơn khi gặp phải những dạng toán này
- Phần III : Chúng tôi sẽ đưa ra lời giải gợi ý cho một số bài, qua đó bạn đọc kiểm
tra lại đáp số, lời giải hoặc cũng có thể tham khảo thêm
Trong quá trình biên soạn, mặc dù chúng tôi đã cố gắng bằng việc tham khảo một lượng rất lớn các tài liệu có sẵn và tiếp thu có chọn lọc ý kiến từ các bạn đồng nghiệp để dần hoàn thiện cuốn sách này, nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót bởi tầm hiểu biết và kinh nghiệm còn hạn chế, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của bạn đọc gần xa
Chi tiết liên hệ tại : anhkhoavo1210@gmail.com
minh.9a1.dt@gmail.com
Trang 4Trong quá trình biên soạn, chúng tôi xin cám ơn đến những bạn đã cung cấp tài liệu tham khảo và vui lòng nhận kiểm tra lại từng phần của bản thảo hoặc bản đánh máy, tạo điều kiện hoàn thành cuốn sách này :
- Ngô Minh Nhựt (ĐH Kinh Tế Tp.HCM)
- Mai Ngọc Thắng (ĐH Kinh Tế Tp.HCM)
- Nguyễn Thị Thanh Huyền (THPT Chuyên Lương Thế Vinh Đồng Nai)
- Nguyễn Huy Hoàng (THPT Chuyên Lê Hồng Phong Tp.HCM)
- Trần Lam Ngọc (THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa Tp.HCM)
- Vương Tuấn Phong (THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa Tp.HCM)
- Lê Quang Hiếu (THPT Chuyên Lương Thế Vinh Đồng Nai)
- Hoàng Minh Quân (ĐH Khoa Học Tự Nhiên Hà Nội)
và một số thành viên diễn đàn MathScope
Trang 5TẬP 2 : PHƯƠNG TRÌNH, HỆ PHƯƠNG TRÌNH,
BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC
II.
I.
1
2
3
4
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 67
5 CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC KHÁC 73
a TỔNG HỢP 73
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 95
CHƯƠNG 4 : SƠ LƯỢC VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC I MỘT SỐ TÍNH CHẤT CƠ BẢN VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC 1
BÀI TẬP VÍ DỤ VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC 2
CHƯƠNG 5 : PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN 3
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 13
II CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC ĐƯA VỀ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN 20
PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI 20
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 35
PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT THEO ݔ VÀ ݔ 41
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 50
PHƯƠNG TRÌNH ĐỐI XỨNG THEO ݔ VÀ ݔ 53
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 60
PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI THUẦN NHẤT ĐỐI VỚI ݔ ǡ ݔ 61
Trang 6BÀI TẬP TỰ LUYỆN 103
c d I II I II. PHƯƠNG TRÌNH KHÔNG MẪU MỰC 107
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 127
PHƯƠNG TRÌNH CÓ CHỨA THAM SỐ 131
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 148
CHƯƠNG 6 : HỆ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC 154
TÓM TẮT MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG GẶP 154
CÁC BÀI TẬP MINH HỌA 155
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 171
CHƯƠNG 7 : BẤT PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC 175
TÓM TẮT MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG GẶP 175
CÁC BÀI TẬP MINH HỌA 176
BÀI TẬP TỰ LUYỆN 186
ĐỌC THÊM : TẢN MẠN VỀ SỐ PI 189
TÀI LIỆU THAM KHẢO 194
Trang 7CHƯƠNG 4
SƠ LƯỢC VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC
- Hàm số ݕ ൌ ݔ là hàm lượng giác ngược củahàm số ݔ ൌ ݕ, có một số tính chất cơ bản sau
Trang 8II BÀI TẬP VÍ DỤ VỀ HÀM LƯỢNG GIÁC NGƯỢC
Trang 9CHƯƠNG 5 PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC
Trang 11ݔ ് ݇ߨʹ
ʹ ݇ߨ
ʹݔ ൌ ͳ ൞
Trang 12Bài 3: Giải các phương trình sau
Trang 13 ݔ ݔൌ െ
ʹ ݔ
Bài 4: Giải các phương trình sau
Ǥ ሺʹ ݔ െ ͳሻሺʹ ݔ ݔሻ ൌ ʹݔ െ ݔ (Tuyển sinh khối D 2004)
Trang 14Kết hợp với ሺכሻ ta được nghiệm là ݔ ൌ ߨ ݉ʹߨሺ݉ א Ժሻ
b Ta có:
ሺ͵ݔ ͳሻ ሺ͵ݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ (với ݔ א ሾെߨǢ ߨሿ)
Ǥξ͵ ሺʹݔ െ ͵ሻ െ ͳ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾͻͲǢ ͳͺͲሿ
Ǥ ሺ͵ݔ ͳሻ ሺ͵ݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾെߨǢ ߨሿ
Bài 5: Giải các phương trình sau
Ǥ ͵ݔ െ Ͷ ʹݔ ͵ ݔ െ Ͷ ൌ Ͳ ǡ ݔ א ሾͲǢ ͳͶሿ (Tuyển sinh khối D 2002)
Trang 15 ʹ ͵ݔ ͳ ൌ Ͳ ͵ݔ ൌ Ͳ ݔ ൌ݇ߨ
͵ ሺ݇ א Ժሻ Lại có:
ʹ ൰ ൌ ቀݔ
ߨ
ʹെ Ͷߨቁ ൌ െ ݔ Như vậy, phương trình viết lại thành
Trang 16ۏێێێ
ߨ
Ͷቁ Nếu ݔ א ሺͲǡ ߨሻ thì ݔ Ͳ nên
ʹݔ ൌ ቀʹݔ െߨ
Ͷቁ ݔ ൌ
ߨͳ
݇ߨ
ʹ ሺ݇ א Ժሻ Khi đó,
ݔ א ൜ߨͳǢ
ͻߨͳൠ Nếu ݔ א ሺߨǡ ʹߨሻ thì ݔ ൏ Ͳ nên
ʹݔ ൌ െ ቀʹݔ െߨ
Ͷቁ ݔ ൌ
ͷߨͳ
݇ߨ
ʹ ሺ݇ א Ժሻ Khi đó,
ݔ א ൜ʹͳߨͳ Ǣ
ʹͻߨͳ ൠ
ኼệ ủươ¿ݔ א ൜ߨ
ͳǢ
ͻߨͳǢ
ʹͳߨͳ Ǣ
ʹͻߨͳ ൠ
Bài 7: Giải các phương trình sau
Ǥሺʹ ݔ െ ͳሻሺʹ ݔ ݔሻ ൌ ʹݔ െ ݔ (Tuyển sinh khối D 2004)
Ǥ ݔ ݔ ͳ ʹݔ ʹݔ ൌ Ͳ (Tuyển sinh khối B 2005)
Trang 17 ൦ ݔ ൌ
ͳʹ
ݔ ݔʹ ݔ ݔʹ
ݔ ݔʹ ൌ
ͳ ݔ
Do đó, phương trình tương đương với
Trang 18Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
Giải: Phương trình tương đương với
Bài 8: Tìm tất cả các giá trị nguyên của ݔ thỏa mãn
Do đó, ͵݇ െ ͳ là ước nguyên của 49 Ta được : ͵݇ െ ͳ ൌ േͳǡ േǡ േͶͻ
Vì ݇ א Ժ nên ݇ ൌ Ͳǡ െʹǡ െͳ Thay vào ሺכሻ, ta được ݔ ൌ െ͵ǡ െʹͳ
Trang 19Ǥ ሺʹݔ ߨሻ ൌ െ ݔ
Ǥ ݔ ൌ െ ʹݔ
Ǥ ݔ ቀʹݔ
Trang 20Ǥݔ ൌ ߨ
ͳʹ
݇ߨʹ
Ǥݔ ൌ ߨ
ʹͲ
݇ߨͷ
5.1.1.Nghiệm của phương trình là :
Trang 215.1.2 Nghiệm của phương trình là :
ሺ݇ א Ժሻ
Trang 22
ݔ ൌ െ
e Điều kiện :
Trang 23 ݔ ݔ
Trang 25݇ߨʹሺ݇ א Ժሻ
ۍݔ ൌߨʹ ݇ߨ
ݔ ൌ െ݇ߨ
ʹ
ݔ ൌ݇ߨͻሺ݇ א Ժሻ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
c Phương trình tương đương với
Trang 26e Điều kiện :
ݔ ്ߨ
ʹ ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với
Lưu ý các công thức lượng giác sau:
LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN
- Phương trình bậc hai theo các hàm số lượng giác là những phương trình có dạngsau:
- Cách giải phương trình này thì ta sẽ coi các ẩn ݔǡ ݔ ǡ ݔ ǡ ݔ là các
nghiệm của phương trình ܽݐଶ ܾݐ ܿ ൌ Ͳሺܽ ് Ͳሻ, đồng thời lưu ý đến các điềukiện của ݐ
- Chúng ta cũng sử dụng những phép biến đổi lượng giác để đưa phương trình banđầu về các phương trình loại này
ܽ ଶݔ ܾ ݔ ൌ ܿ
ܽ ଶݔ ܾ ݔ ൌ ܿ
Trang 27ሺଶݔ െ ͳሻଶ ൌ Ͳ ൦ ݔ ൌ ͳ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
d Điều kiện:
ݔ ് Ͳ ֞ ݔ ് ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với
Trang 28a Phương trình tương đương với
Trang 29ସݔ ସݔ ʹݔ ൌ െ
ʹݔ
ʹ ʹݔ ସݔ ସݔ ൌ െ
ͳ
ʹ ʹݔ Đây chính là câu b của bài này
Nghiệm của phương trình là:
ݔ ൌ ߨ
ʹ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
d Phương trình tương đương với
ͳሺạሻ
ݔ ൌ
ͳʹ ݇ߨ
Trang 30b Phương trình tương đương với
଼ݔ ଼ݔ ൌ ሺସݔ ସݔሻଶെ ʹ ସݔ ସݔ
ൌ ሺͳ െ ʹ ଶݔ ଶݔሻଶെ ʹ ସݔ ସݔ
Trang 31ͷെ ଶ
ݔ
ͷ ൌ Ͳ ଶݔ
ͷൌ Ͳ ଶݔ
Trang 32ʹ ݔ ݔ ͵ξʹ ݔ െ ʹ ଶݔ െ ͳ ൌ ͳ ʹݔ
ʹ ଶݔ െ ͵ξʹ ݔ ʹ ൌ Ͳ
ʹ
ݔ ൌ ξʹ ͳሺạሻ
Trang 33b Phương trình tương đương với
͵ݐଶെ ൫ʹ ξʹ൯ݐ ʹξʹ ൌ Ͳ ݐ ൌ ξʹ
ݐ ൌ ʹ
͵Khi ݐ ൌ ξʹ, ta có:
ξʹ ଶݔ ݔ െ ξʹ ൌ Ͳ
ݔ ് Ͳ ֞ ݔ ് ݇ߨሺכሻ Phương trình tương đương với
ݔ
ଶݔ
Trang 34 ݔ ൌ
ξʹʹ ݔ ൌ ξʹ ͳሺạሻ
͵
ʹ ଶݔ ͵ ݔ െ ʹ ൌ Ͳ
ʹ ݔ ൌ െʹ ൏ െͳሺạሻ
݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận các nghiệm trên là nghiệm của phương trình
d Điều kiện:
ݔ ് Ͳ ଶݔ ് Ͳ ʹݔ ് െͳሺכሻ Phương trình tương đương với
Ͷሺͳ െ ଶʹݔሻ ͵ሺͳ െ ʹݔሻ െ ͻ െ ͵ ʹݔ ൌ Ͳ
ʹ ଶʹݔ ͵ ʹݔ ͳ ൌ Ͳ
ʹݔ ൌ െͳ൫ạሺכሻ൯
Trang 35e Điều kiện:
ቄ ݔ ് Ͳ ʹݔ ് Ͳ ቄ ʹݔ ് ͳ ʹݔ ് Ͳሺכሻ Phương trình tương đương với
ʹ ଶݔ
ଶʹݔ ʹݔ ൌ Ͷ ଶݔ
ͳ െ
ଶʹݔ ʹݔ ൌ ʹ ଶݔ
݇ʹߨሺ݇ א ԺሻKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
Trang 36ۏێێێ
ͷ ݔ െ ʹ ൌ͵ሺͳ െ ݔሻ
ଶݔ ଶݔ
ͷ ݔ െ ʹ ൌ ͵ሺͳ െ ݔሻ
ଶݔ
ሺͳ െ ݔሻሺͳ ݔሻKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
b Điều kiện :
Trang 37Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
c Phương trình tương đương với
ʹݔ ൌ Ͳ
ݔ ൌ
d Phương trình tương đương với
ʹሺͳ െ ʹ ଶݔ ଶݔሻ ʹ ቀݔ െ
Trang 395.2.2 Giải các phương trình sau:
5.2.3 Giải các phương trình sau:
ξʹ െ ʹ ݔ
Trang 40- GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN
5.2.1 Nghiệm của phương trình là :
Trang 42 ൦ ʹݔ ൌ
ͳʹ ʹݔ ൌ ͻ
ʹ ͳሺạሻ
ݔ ൌ േߨ
݇ߨሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
d Phương trình tương đương với
ݔ ൌͷߨͳʹ
Trang 43 ቀߨʹ
ʹሺØýሻ
ሺ݇ א Ժሻ Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
ସʹݔ ସʹݔ ൌ ସͶݔ
Trang 47Chia 2 vế phương trình cho ξܽଶ ܾଶ ta sẽ được phương trình:
ξܽଶܽ ܾଶ ݔ ܾ
Ta thấy :
Nên có góc ݑ thỏa mãn :
Trang 48x Với ݔ ് ߨ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ thì ta đặt
ݐ ൌ
Khi đó,
ሺכሻ ܽ
Trang 49Một số công thức cần lưu ý :
ܽ േ ܽ ൌ ξʹ ቀܽ േߨ
Ͷቁ ܽ േ ܽ ൌ ξʹ ቀܽ טߨ
Ͷቁ ξ͵ ܽ േ ܽ ൌ ʹ ቀܽ േߨ
Bài 1: Giải các phương trình sau:
Trang 50 ൦ ʹ
ݔ ൌ ʹ ൬െ
e Ta có:
൫ͳ ξ͵൯ ݔ ൫ͳ െ ξ͵൯ ݔ ൌ ʹሺכሻ
Trang 53ሺ݇ א Ժሻ
c Điều kiện :
ݔ ് Ͳ ݔ ് ݇ߨሺ݇ א Ժሻሺכሻ Phương trình tương đương với
͵ݔ െ ͵ݔ ൌ ͳ
Ǥ ݔ ሺͳ െ ʹ ݔሻ ൌ ሺ ݔ െ ͳሻሺʹ ݔ ͳሻ
ǤͶ ଷݔ Ͷ ݔ ଶݔ ʹ ݔ ൌ Ͳ
Ǥ͵ െ Ͷ ଶݔ ൌ Ͷ ݔ ଶݔ െ ͵ ݔ
Bài 3: Giải các phương trình sau:
b Phương trình tương đương với
Trang 54 ቀ͵ݔ െߨ
Ͷቁ ൌ
ξʹʹ
Bài 4: Giải các phương trình sau:
a Phương trình tương đương với
Trang 565.2.4 Nghiệm của phương trình :
Trang 57Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
ξ͵ ʹݔ െ ݔ ൌ ʹ ଶݔ ξ͵ ݔ െ ͳ
ξ͵ ʹݔ ʹݔ ൌ ݔ ξ͵ ݔ
Trang 58c Phương trình tương đương với
ݔ ൌ
b Phương trình tương đương với
Trang 59 ݔ ݔ ൌݐ
ଶെ ͳ
ܽሺ ݔ ݔሻ ܾ ݔ ݔ ൌ ܿ
Phương trình đối xứng theo ݔ và ݔ là phương trình có dạng sau :
Trang 60Thay vào phương trình, ta được :
ܽݐ ܾሺݐ
ଶെ ͳሻ
ʹ ൌ ܿ
ܾݐଶ ʹܽݐ െ ܾ െ ʹܿ ൌ Ͳሺככሻ
Ta giải ሺככሻ tính ra ݐ so điều kiện và thay ݐ vào ሺכሻ để tính ݔ
Ngoài ra, chúng ta còn một dạng có họ hàng với dạng ở trên :
Phương pháp giải :
0ặݐ ൌ ݔ െ ݔ ൌ ξʹ ቀݔ െߨ
Ͷቁ ሺכሻǡ ݐ א ൣെξʹǢ ξʹ൧ Khi đó,
ݔ ݔ ൌͳ െ ݐଶ
ʹThay vào phương trình rồi làm tương tự như dạng trên
Trang 61ۍ ߨ
ʹ ݇ʹߨߨ
൫ͳ ξʹ൯ݐ െ ሺݐଶെ ͳሻ െ ͳ െ ξʹ ൌ Ͳ
ݐଶെ ൫ͳ ξʹ൯ݐ ξʹ ൌ Ͳ
൫ỏሺכሻ൯
ቁ ൌξʹʹ
Trang 62ξʹʹ
Trang 63ݐ ൌ ͳ
ݐ ൌ െ͵ ൏ െξʹሺạሻ
ξʹʹ
Trang 64 ݔ ൌ ݇ʹߨሺ݇ א Ժሻ
ͶKết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
d Phương trình tương đương với
ሺ ݔ ݔሻሺͳ െ ݔ ݔሻ െ ʹ ݔ ݔ െ ሺ ݔ ݔሻ ൌ Ͳሺͳሻ
Trang 65ۍ ቀݔ ߨ
Ͷቁ ൌ
ξʹʹ
ቀݔ ߨ
Ͷቁ ൌ െ
ξʹʹ
ۏێێێێێ
Với phương trình ሺʹሻ, ta đặt
ݐ ൌ ݔ ݔ ൌ ξʹ ቀݔ Khi đó, phương trình trở thành
ݐଶ ʹݐ ൌ Ͳ Với ݐ ൌ Ͳ thì
Trang 665.2.7 Nghiệm của phương trình là :
Trang 675.2.8 Nghiệm của phương trình là :
ܽ ଶݔ ܾ ݔ ݔ ܿ ଶݔ ൌ ݀
Phương trình bậc hai thuần nhất đối với ݔ và ݔ là phương trình có dạng :
Phương pháp giải :
Cách 1: Ta sử dụng công thức
Trang 68Cách 2: Thay ݀ ൌ ݀ሺଶݔ ଶݔሻ; ta biến đổi đưa phương trình về dạng :
Ngoài ra chúng ta cũng có một dạng phương trình tương tự :
Bài 1: Giải các phương trình sau:
Phương pháp giải : Chúng ta sử dụng cách 2 đã nêu ở trên (chia 2 vế cho ଷݔ)
Trang 69b Vì ݔ ൌ Ͳ không là nghiệm của phương trình nên chia 2 vế cho ଷݔǤ Khi đó,phương trình trở thành:
(thỏa điều kiện ݔ ് Ͳ)
c Phương trình tương đương với :
d Vì ݔ ൌ Ͳ không là nghiệm của phương trình nên chia 2 vế cho ଷݔ Khi đó,phương trình trở thành:
ͳ െ Ͷ ଷݔ െ ͵ ଶݔ ݔ ሺͳ ଶݔሻ ൌ Ͳ
ሺ ݔ ͳሻሺ͵ ଶݔ െ ͳሻ ൌ Ͳ
Trang 70ۏێێێ
Bài 2: Giải các phương trình sau:
Phương trình tương đương với
ݔ ݔ െ ʹ ଶݔ ൌ ͵ െ ଶݔ ͵ ݔ ݔ
Ͷ ଶݔ െ ʹ ݔ െ ͵ሺͳ ଶݔሻ ൌ Ͳ
ଶݔ െ ʹ ݔ െ ͵ ൌ Ͳ
ቂ ݔ ൌ െͳ
Trang 71 ݔ ൌ െξ͵ ݔ ൌ ξ͵
ݔ ൌ ʹ
ۏێێێ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
b Phương trình tương đương với
Trang 74- GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN
5.2.9 Nghiệm của phương trình là :
Trang 75ݔ ൌͳ
ʹ ሺെ͵ሻ
݇ߨʹ
ሺ݇ א Ժሻ
(thỏa điều kiện ʹݔ ് Ͳ)
b Phương trình tương đương với
͵ʹ
ሺ݇ א Ժሻ
(thỏa điều kiện ʹݔ ് Ͳ)
c Điều kiện:
ʹݔ ് Ͳ ଶݔ െ ଶݔ ് Ͳ ݔ ് േͳ Phương trình tương đương với
Trang 76Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
e Phương trình tương đương với
Trang 77ͳǣ ݔ ൌ Ͳ ݔ ൌߨ
ʹ ݇ߨሺ݇ א Ժሻ ฺ ݔ ൌ േͳ Thay vào phương trình ta có:
ݔ ൌ ͳ ݔ ൌ ߨ
Ͷ
൦ݔ ൌ
ߨʹͶ
ሺ݇ א Ժሻ
Ͷ (thỏa điều kiện ݔ ് Ͳ)
ଷݔ ͳ ͵ ଶݔ ͵ ݔ െ ͵ሺͳ ଶݔሻ െ ሺͳ ଶݔሻ ൌ Ͳ
݇ߨሺ݇ א Ժሻ (thỏa điều kiện ݔ ് Ͳ) Vậy nghiệm của phương trình là:
Trang 78g Phương trình tương đương với
ͺ൫ ݔ െ ξ͵ ݔ൯ଷ
ͺ ൌ Ͷ ଷݔ െ ͵ ݔ
ۏێێ
Trang 795 CÁC DẠNG PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC KHÁC
- Phương trình tổng hợp là những phương trình đưa về phương trình tích mà trong
đó, các nhân tử là các dạng phương trình đã nêu ở trên
Giải:
ʹݔ െ ʹݔ ൌ Ͳ
൦
ͳʹߨ
Bài 1: Giải các phương trình sau:
a Phương trình tương đương với
Trang 80 ͵ݔ ሺଶݔ ଶʹݔ െ ͳሻ ൌ ଶݔ െ ଶʹݔ
͵ݔ ቈሺͳ െ ʹݔሻሺͳ Ͷݔሻ
ሺͳ ʹݔሻሺͳ െ Ͷݔሻ
Trang 81ʹሺͳ
ଶݔሻͶሺͳ െ ݔሻ െ
ଷݔ
ͳ െ ଶݔ ൌ
ͳʹ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
Trang 82Giải:
ۏێێ
ۍ ݔ ൌ Ͳ
ݔ ൌ
݇ߨߨ
ʹሺ ͵ݔ െ ͵ݔሻ െ ͳ
ݔെ
ͳ ݔ ൌ Ͳ
ǤͶ ଷݔ ͵ξʹ ʹݔ ൌ ͺ ݔ
Ǥʹ ͵ݔ െ ͳ
ݔ ൌ ʹ ͵ݔ
ͳ ݔ Ǥ ݔ ݔ
Ǥ ݔ ͵ݔ ʹ ͷݔ ൌ Ͳ
Bài 2: Giải các phương trình sau:
a Phương trình tương đương với
ݔ ൌ ξʹ ͳሺạሻ
ۍێێێێۏ
ݔ ൌߨʹ
ݔ ൌ
Trang 83ʹ ݔ ݔ െ ͳ ൌ Ͳ
Kết hợp với ሺכሻ, ta nhận nghiệm trên là nghiệm của phương trình
c Phương trình tương đương với