Chỉ dùng các ống nghiệm, không có các dụng cụ và hóa chất khác, làm thế nào để phân biệt các dung dịch trong bốn ống nghiệm trên và viết PTHH minh họa Bài 2 2 điểm Cho m gam hỗn hợp CaC
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
1 Cho Ba lần lượt vào các ống nghiệm
chứa lượng dư các dung dịch muối riêng
biệt sau : AgNO3( Ống nghiệm 1),
AlCl3( Ống nghiệm 2), Na2CO3( Ống
nghiệm 3).Nung chất rắn ở ống nghiệm 2
và 3 đến khối lượng không đổi được hai
chất rắn mới Trộn hai chất rắn mới với
nhau rồi cho vào một lượng nước dư
được dung dịch X chứa hai chất tan Sục
khí CO2 từ từ đến dư vào dung dịch X
.Viết PTHH
2 Trong bốn ống nghiệm có đựng riêng biệt
dung dịch loãng trong suốt của bốn chất
Biết rằng
- Trong các dung dịch này có một dung
dịch là axit không bay hơi; ba dung dịch
còn lại là muối magie , muối bari, muối
natri
- Có 3 gốc axit là clorua, sunfat,cacbonat;
mỗi gốc axit trên có trong thành phần ít
nhất của một chất
a Hãy cho biết tên từng chất tan có chứa
trong mỗi dung dịch trên
b Chỉ dùng các ống nghiệm, không có các
dụng cụ và hóa chất khác, làm thế nào để
phân biệt các dung dịch trong bốn ống
nghiệm trên và viết PTHH minh họa
Bài 2( 2 điểm)
Cho m gam hỗn hợp CaCO3 và FeS tác dụng
vừa đủ với V ml dung dịch HCl (D= 1,1 g/ml) thì
thu được a lít hỗn hợp khí X ( đktc) có khối
lượng mol trung bình 40,67 ( g/mol) và dung
dịch Y có khối lượng b gam
a Tính a theo m,V,b
b Áp dụng : Cho m=1,44 gam; V= 400ml;
b=440,83 gam Tính a
c Nếu chỉ sử dụng một dữ kiện khối lượng
mol trung bình của X là 40,67 ( g/mol) ,
hãy tính % theo khối lượng của mỗi chất
trong hỗn hợp đầu
Bài 3:( 2 điểm)
Cho 10 gam hỗn hợp gồm Fe, Zn và Mg vào 280
ml dung dịch HCl 0,5 mol /l Dẫn toàn bộ khí thoát ra qua một ống đựng a gam CuO nung nóng Sau phản ứng trong ống còn lại 12,48 gam chất rắn B Cho toàn
bộ lượng B ở trên vào dung dịch HCl có nồng độ C% được dung dịch D trong đó nồng độ phần trăm của muối là 27% Để trung hòa D cần 50ml dung dịch NaOH 2 mol /l Hãy tính a và C%
Bài 5: ( 2 điểm)
1.Hòa tan hỗn hợp A thu được từ sự nung bột Al và
S ( trong điều kiện không có không khí) bằng dung dịch HCl lấy dư thấy còn lại 0,04 gam chất rắn và
có 1,344 lít khí bay ra ở (đktc) Cho toàn bộ khí đó
đi qua dung dịch Pb(NO3)2 lấy dư, sau phản ứng, sau phản ứng thu được 7,17 gam kết tủa màu đen Xác định thành phần phần trăm theo khối lượng của Al và S trước khi nung
2.Một khoáng chất có chứa 20,93 % nhôm; 21,7% silic; còn lại là oxi và hidro ( về khối lượng ) Hãy xác định công thức đơn giản nhất của khoáng chất này
Trang 2
-// -PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Bài 1: Cho chất Y có công thức MX2 Trong đó M là
kim loại chiếm 46,67% về khối lượng , X là phi kim cókhả năng tạo ra 2 oxít XOa và XOb Phần trăm khối lượng của X trong 2 oxít trên lần lượt là 50% và 40%
1. Tìm công thức hóa học của Y XOa và XOb
2. Viết phương trình phản ứng thực hiện dãy chuyển hóa sau( ghi rõ điêu kiện nếu có )
MX2→ M2O3 → M→ MX → MCL
Bài 2:
1 Có 5 lọ hóa chất mất nhãn đựng riêng biệt 5 chất răn sau: NaCl, BaCO3, BaSO4, Na2SO4, Na2S Chỉ dùng thêm 1 hóa chất nêu phương pháp hóa học để phân biệt 5 lọ hóa chấttrên Viết các phương trình phản ứng hóa học (nếu có)
2 a) Tai sao trong nước máy sinh hoạt ở thành phố lại có mùi của khí clo?
b) Để điều chế cùng một lượng muối đồng (II) sun fat trong phồng thí nghiệm thì 2học sinh thực hiện 2 thí nghịêm sau:Thí nghiệm 1: cho CuO tác dụng với dung dịch a xít H2SO4 loãng
Thí nghiệm 2: Cho Cu tác dụng với a xít H2SO4 đặc, đun nóng
Theo em nên sử dụng thí nghiêm nào? Vì sao? Viết phương trình phản ứng hóa học
Bài 3:
Một hỗn hợp B gồm :Al2O3,CuO và FeO
- Cho một luồng khí CO dư đi qua ống sứ đựng 20,3 gam hỗn B nung nóng đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 17,1 gam chất rấn và hỗn hợp khí C
- Lấy 50,75 gam hỗn hợp B cho tác dụng vừa đủ với 875ml dung dịnh HCl 2M tạo ra dung dịnh D.Cho dung dịch NaOH đến dư vào dung dịnh D thu được kếttua , lọc kết tủa đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi thu được m gam chất rắn
1.Tính khối lượng mỗi chất trong 20,3 g B và tính
m
2 Dẫn hỗn hợp khí C qua bình đựng V lít dung
dịch Ca(OH)2 0,5M thu được 10 g kết tủa và có 1 khí thoát ra , đồng thời khối lượng dung dịch trong bình giảm a gam Tính V và a
Bài 4: Cho 18 gam hỗn hợp gồm kim loai kiềm M và o
xit của nó tan hết trong nước thu được dung dịch B và giải phóng V lít khí ở (đktc) Để trung hòa hết ½ dung dịch B thì cần 100ml dung dicjhH2SO4 1M
Trang 31 Xác định kim loại M và giá tri của V
2 Tính thành phần phần trăm theo khối
lượng của mỗi chất trong hỗn hợp ban
đầu
Bài 5:
1 Cho b gam hỗn hợp gồm các chất :
Na2O, NaHCO3, BaCl2 và NH4Cl ( lấy
cùng số mol mỗi chất )vào nước dư thu
được dung dịch A và chất rắn B Cô
cạn dung dịch A thu được 17,55 g muối
khan
a) Viết phương trình hóa học
b) Tính b và khối lượng chất rắn B
2 Hòa tan 5,24 g hỗn hợp gồm Na2CO3 và
NaHSO3 trong dung dịch HCl dư thu
được hỗn hợp khí X có tỉ khối so với
hydro là 28
a) Tính thành phần phần trăm khối lượng
mỗi muối trong hỗn hợp ban đầu
b) Tính thành phần trăm theo thể tích mỗi
khí trong hỗn hợp X (các khí đo ở
đktc )
Trang 4
-// -PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Axit sunfuric; natri hidroxit; amoni nitrat; canxi
cacbonat ; natri sunfit; sắt sunfua và kim loại
kẽm
b) Viết công thức và tên gọi 2 muối dùng trong
nông nghiệp ( phân đạm và phân lân) Hãy giải
thích tại sao người ta không trộn tro bếp với phân
đạm để bón ruộng?
Bài 2: ( 2điểm)
Cho 18.5g hỗn hợp X gồm Fe và Fe3O4 tác dụng
với 200ml dd HNO3 loãng đun nóng và khuấy
đều Sau khi phản ứng hoàn toàn thu được 2.24
lít khí NO duy nhất (đktc), dd Z còn lại 1.46g
kim loại
a) Viết PTHH
b) Tính nồng độ mol của dd HNO3 đã dùng
c) Tính khối lượng muối trong dung dịch Z
Bài 3: ( 2điểm)
Hỗn hợp X gồm K và Al, có khối lượng là 10,5g
Hoà tan X trong nước thì hỗn hợp X tan hết cho
ra dung dịch A
a) Thêm từ từ 1 lượng dung dịch HCl 1M vào dd
A Ban đầu không có kết tủa.Đến khi thể tích dd
HCl 1M thêm vào là 100ml thì dd A bắt đầu cho
kết tủa Tính phần trăm khối lượng mỗi kim loại
trong hỗn hợp X
b) Một hỗn hợp Y cũng gồm K và Al Trộn 10,5g
hỗn hợp X trên với 9,3g hỗn hợp Y được hỗn hợp
Z Hỗn hợp Z tan hết trong nước cho ra dd B
Thêm dd HCl vào dd B thì ngay giọt đầu tiên dd
HCl thêm vào đã có kết tủa Tính khối lượng K
và Al trong hỗn hợp Y
Bài 4: ( 2điểm)
Hỗn hợp A gồm MgCO3,CaCO3 và Al2O3, trong
đó khối lượng của Al2O3 bằng 1/10 khối lượng
của các muối cacbonat Nung hỗn hợp A ở nhiệt
độ cao đến khi khối lượng không đổi thu được
chất rắn B có khối lượng bằng 56,8% khối lượng
hỗn hợp A
a) Tính % khối lượng mỗi chất trong A
b) Hoà tan chất rắn thu được sau khi nung 11,22
gam A bằng một lượng vừa đủ dung dịch HCl 1M Hỏi cần bao nhiêu ml dung dịch HCl ?
Bài 5: ( 2điểm)
Một hỗn hợp C gồm Al và kim loại M ( hóa trị II) tan hoàn toàn trong H2SO4 cho dung dịch A và khí SO2 , khí này bị hấp thụ hết trong dung dịch NaOH dư tạo ra 50,4 gam muối Khi thêm một lượng kim loại M bằng hai lần lượng kim loại M có sẵn trong hỗn hợp C (giữ nguyên lượng Al), thì khối lượng muối thu được sau phản ứng với H2SO4 tăng 32g, nhưng nếu giữ nguyên lượng M, giảm 1/2 lượng Al có trong C thì thu được 5.6 lít khí (đktc)
a) Tìm kim loại Mb) Tính thành phần phần trăm các kim loại trong hỗn hợp C
c) Tính số mol H2SO4 đã dùng ban đầu, biết rằng khi cho dung dịch A tác dụng với 700 ml dung dịch NaOH 2M thì lượng kết tủa bắt đầu khôngđổi
Trang 5
-Hết -PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Câu 1 ( 2 điểm)
Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp X gồm 5,6 gam bột kim loại A và 34,8 gam bột AxOy vào dung dịch HCl thì cầndùng 1,4 lít dung dịch HCl 1M Sau phản ứng thu đượcdung dịch B và giải phóng 2,24 lít khí hidro đktca) Viết PTHH Xác định A và AxOy
b) Cho dung dịch B tác dụng với dung dịch NaOH
dư Lọc lấy kết tủa , rửa sạch rồi nung ở nhiệt
độ cao trong chân không đến khối lượng không đổi, thu được m gam chất rắn Tính m
Câu 2 ( 2 điểm)
-Cho 41,175 gam gam hỗn hợp hai kim loại Na, Ba tác dụng với 59,725 gam nước thu được dung dịch X và có10,08 lít khí thoát ra đktc
-Trộn 400ml dung dịch A( chứa HCl) với 100ml dung dịch B ( chứa H2SO4) được dung dịch C.lấy 10 ml dung dịch C trộn với 90 ml nước được dung dịch D.-Dùng 1 gam dung dịch X để trung hòa vừa đủ dung dịch D trên, thu được kết tủa Y Cô cạn
phần dung dịch thu được một lượng muối khan Z Tổng khối Y và Z là 0,83125 gam
a) Tính nồng độ phần trăm các chất có trong dung dịch X
b) Tính nồng độ mol của các chất có trong dung dịch A,B,C,D
16 gam chất rắn a) Viết các phương trình hóa học b) Xác định kim loại R và nồng độ % của dung dịch HCl đã dùng
Câu 4 ( 2 điểm)
Hòa tan hoàn toàn 24,625 gam hỗn hợp muối gồm KCl, MgCl2 và NaCl vào nước, rồi thêm vào đó 300 ml dung dịch AgNO3 1,5M Sau phản ứng thu được dung dịch A và kết tủa B Cho 2,4 gam Mg vào dung dịch A,khi phản ứng kết thúc lọc tách riêng chất rắn C và dung
Trang 6dịch D.Cho toàn bộ chất rắn C vào dung dịch
HCl loãng dư , sau phản ứng thấy khối lượng của
chất rắn C giảm 1,92 gam Thêm dung dịch
NaOH dư vào dung dịch D, lọc lấy kết tủa đem
nung đến khối lượng không đổi được 4 gam chất
rắn E Tính thành phần phần trăm khối lượng các
muối có trong hỗn hợp ban đầu
Câu 5 ( 2 điểm)
1 Có 4 ống nghiệm , mỗi ống chứa một dung
dịch muối ( không trùng kim loại cũng như gốc
axit) : Clorua,sunfat,nitrat, cacbonat của các kim
loại Ba,Mg,K,Ag
-Hỏi mỗi ống nghiệm chứa dung dịch muối nào ?
- Trình bày phương pháp hóa học để phân biệt 4
dung dịch trên Viết PTHH của các phản ứng xảy
ra
2 Có 4 bình mất nhãn, mỗi bình chứa một hỗn
hợp dung dịch sau: K2CO3 và Na2SO4,KHCO3 và
Na2CO3 , KHCO3 và Na2SO4 , Na2SO4 và
K2SO4 Trình bày PP hóa học để nhận biết 4 bình
này mà chỉ dùng thêm HCl và Ba(NO3)2 Viết
PTHH của các phản ứng xảy ra
PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NaCl,H2O,KOH,CaCO3 ,các điều kiện
phản ứng coi như có đủ , hãy viết các PT
phản ứng điều chế các chất sau: NaOH,
H2,Cl2 , axit HCl , nước javen, KClO3 ,
Trộn 200ml dung dịch HCl 2M với 200 ml dung
dịch H2SO4 2,25 M (loãng) được dung dịch A
Biết dung dịch A tác dụng vừa đủ với 19,3 gam
hỗn hợp Al và Fe thu được V lít khí H2 đktc và
dung dịch B
a) Viết các PTHH xảy rab) Tính khối lượng Al và Fe trong hỗn hợp ban đầu
c) Tính V lít khí H2 thu được đktcd) Tính tổng khối lượng muối trong B
Câu 3 ( 2,5 điểm)
Nung 25,28 gam hỗn hợp gồm FeCO3 và FexOy dư tới phản ứng hoàn toàn , thu được khí A và 22,4 gam Fe2O3 duy nhất Cho khí A hấp thụ hoàn toàn vào 400ml dung dịch Ba(OH)2 0,15M thu được 7,88 gam kết tủa
a) Viết các phương trình xảy rab) Tìm công thức phân tử của FexOy
Câu 4 ( 2 điểm)
Hòa tan 23,8 gam hỗn hợp gồm 1 muối cacbonat của kim loại hóa trị I và 1 muối của kim loại hóa trị II bằngdung dịch HCl thì thu được 4,48 lít khí đktc Đem cô cạn dung dịch sau phản ứng thì sẽ thu được bao nhiêu gam muối khan
Câu 5 ( 1 ,5điểm)
Hòa tan 13,2 gam hỗn hợp A gồm 2 kim loại có cùng hóa trị vào 400 ml dung dịch HCl 1,5M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 32,7 gam hỗn hợp muối khan
a) Chứng minh hỗn hợp A không tan hết b) Tính thể tích khí H2 sinh ra đktc
-// -PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP PLEIKU
-ĐỀ CHÍNH THỨC (Vòng 2)
Trang 7KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
LỚP 9
NĂM HỌC 2010 – 2011 -
Câu 1: (2 điểm)
Môn thi: HÓA HỌC
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian phát đề)
-Đốt 40,6 gam hợp kim gồm Al và Zn trong bình đựng khí Clo dư Sau một thời gian ngừngphản ứng thu được 65,45gam hỗn hợp gồm 4 chất rắn Cho hỗn hợp rắn này tan hết vào dung dịch HClthì được V (lít) H2 (đktc) Dẫn V(lít) khí này đi qua ống đựng 80gam CuO nung nóng Sau một thờigian thấy trong ống còn lại 72,32 gam chất rắn và chỉ có 80% H2 đã phản ứng Xác định % khối lượngcác kim loại trong hợp kim Al – Zn
Câu 2: ( 2 điểm)
Cho 20,4 gam hỗn hợp X gồm Fe, Zn, Al tác dụng với dung dịch HCl (lấy dư) thu được 10,08lít H2(đktc)
Mặt khác, 0,2 mol hỗn hợp X tác dụng vừa đủ với 6,16 lít Cl2 (đktc)
Tìm khối lượng mỗi kim loại có trong 20,4 gam hỗn hợp X
Câu 3: ( 2,5 điểm)
Hỗn hợp A gồm 2 kim loại Al và Mg Cho 1,29 gam A phản ứng vừa đủ với 200ml dung dịchCuSO4 Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 3,47 gam chất rắn B và dung dịch C, lọc lấy dungdịch C rồi thêm dung dịch BaCl2 dư vào thu được 11,65 gam kết tủa
a Tính nồng độ mol của dung dịch CuSO4
b Tính khối lượng từng kim loại trong hỗn hợp A
c Nếu cho dung dịch NaOH vào dung dịch C thu được kết tủa D, lấy kết tủa D đem nung ngoàikhông khí đến khối lượng không đổi được m gam chất rắn Tìm khoảng xác định của m
Câu 4: 2 điểm
Cho hỗn hợp khí A gồm CO2 và SO2 có tỷ khối so với hidro bằng 24 Hấp thụ hoàn toàn 4,48 lít
A (đktc) vào 200g dung dịch NaOH a% thu được dung dịch B gồm 2 muối trung hòa Tính nồng dộphần trăm của dung dịch NaOH và của mỗi muối trong dung dịch B
Câu 5: (1,5 điểm)
Có hai dung dịch NaOH có nồng độ mol khác nhau và một dung dịch H2SO4
- Trộn hai dung dịch NaOH theo thể tích bằng nhau được dung dịch A Lấy dung dịch A trunghòa hoàn toàn bằng dung dịch H2SO4 thì thể tích dung dịch H2SO4 cũng bằng thể tích dung dịch A
- Trộn hai dung dịch NaOH theo tỷ lệ 2:1 được dung dịch B Lấy 30ml dung dịch B trung hòa
vừa đủ bởi dung dịch H2SO4 thì cần 32,5ml dung dịch H2SO4
Hỏi phải trộn hai dung dịch NaOH theo tỷ lệ nào về thể tích để 70ml dung dịch đã pha trộntrung hòa hết 67,5ml dung dịch H2SO4 nói trên
Trang 8Câu 1
(2 điểm) Câu 2
(2 điểm) 2Al + 3Cl2 t→o 2AlCl3 (1)
Zn + Cl t o → ZnCl (2)
2 2
2Al(dư) + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 (3)
Zn(dư) + 2HCl → ZnCl2 + H2 (4)
H + CuO 2 t o → Cu + H O (5)2 Gọi x, y lần lượt là số mol Al, Zn ban đầu Gọi x1, y1 lần lượt là số mol Al, Zn phản ứng ⇒ (x-x1), (y–y1) là số mol Al, Zn dư Ta cĩ: 27x + 65y = 40,6 (I) Từ (1): n AlCl 3 = nAl(pư) = x1 Từ (2): n ZnCl 2 = nZn(pư) = y1 Theo gt, ta cĩ: 27(x-x1)+65(y-y1)+ 133,5x1 + 136y1= 65,45 ⇔ 27x +65y + 106,5x1+ 71y1 = 65,45 ⇔ 1,5x 1 + y 1 = 0,35 (* )
Ta cĩ: n = CuO 80 = 1mol 80 Đặt a là số mol CuO phản ứng ⇒ n CuO ( dư) = (1 – a)mol Từ (5): n Cu = n H = n CuO = a mol 2 ( phản ứng) ( phản ứng) Theo gt, ta cĩ: 80(1- a ) + 64 a = 72,32 ⇒ a = 0,48 mol Do lượng H phản ứng 80%, nên: n = 2 H 0,48.100 = 0,6mol 2 ( ban đầu) 80
Từ (3-4): n H 2 ( ban đầu)= 1,5(x- x1)+ y-y1 = 0,6 ⇔ 1,5x + y – (1,5x1 + y1) = 0,6 ⇒ 1,5x + y = 0,95 ( II) Giải hệ (I), (II) Ta cĩ: x = 0,3mol ; y = 0,5mol Vậy : mAl = 0,3 x 27 = 8,1gam ⇒ %Al = 19,95%, suyra %Zn = 80,05% Gọi x = nAl; y = nZn; z = nFe cĩ trong 20,4 gam hỗn hợp X Giả sử phần 0,2 mol hỗn hợp X gấp k lần phần 20,4 gam hỗn hợp X thì trong 0,2 mol hỗn hợp X cĩ: nAl = k.x (mol); nZn = k.y (mol); nFe = k.z(mol) k ( x + y + z) = 0, 2
(I ) Ta cĩ: 27 x + 65 y + 56 z = 20, 4 (
II ) + Tác dụng với dung dịch HCl: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 x 1,5x Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 y y 0,5 điểm 0,25 điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,5 điểm PHỊNG GIÁO DỤ C V À Đ À O T ẠO TP PLEIKU KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC 2010 – 2011
-ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Mơn: Hĩa học (Vịng 2)
Trang 9 2
3
2 2 3 2
4 4 n =
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 z z ⇒ n 2 = 10, 08 = 0, 45 = 1, 5x + y + z 22, 4 hay: 3x + 2y + 2z = 0,9 (III) + Tác dụng với khí clo: t o 0,25 điểm 2Al + 3Cl2 kx 1,5kx Zn + Cl2 ky ky 2Fe + 3Cl2 → 2AlCl3 t o → ZnCl t o → 2FeCl ⇒ n Cl kz 1,5kz = 6, 16 = 0, 275 = 1, 5kx + ky + 1, 5kz 22, 4 hay: k(3x + 2y + 3z) = 0,55 (IV) Lấy (IV) : (I), ta có: k ( 3 x + 2 y + 3 z ) = 0, 55 k ( x + y + z) 0,
2 0,25 điểm Câu 3
(2,5 điểm) ⇒ 0,05x – 0,15y + 0,05z = 0 (V) Giải hệ phương trình: (II), (III), (V): x = 0,1; y = 0,1; z = 0,2 Khối lượng nhôm = 2,7 gam Khối lượng kẽm = 6,5 gam Khối lượng sắt = 11,2 gam Các PTHH: Mg + CuSO4 → MgSO4 + Cu (1)
2Al + 3CuSO4 → Al2(SO4)3 + 3Cu (2)
MgSO4 + BaCl2 → MgCl2 + BaSO4 (3)
Al2(SO4)3 + 3BaCl2 → 2AlCl3 + 3BaSO4 (4)
MgSO4 + 2NaOH → Mg(OH)2 + Na2SO4 (5)
Al2(SO4)3 + 6NaOH → 2Al(OH)3 + 3Na2SO4 (6)
Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O (7)
t o 0,25 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm Mg(OH)2 2Al(OH)3 → MgO + H2O (8)
t o → Al O + 3H O 9)
a Tính nồng độ CuSO4: Từ: (1), (2), (3), (4): n CuSO = n BaSO = 11, 65 = 0, 05mol ⇒ C 233 M ( CuSO4 )= 0, 05 = 0, 25M 0, 2 0,25 điểm b Tính khối lượng từng kim loại: + Nếu chỉ xảy ra phản ứng (1): 3, 47 −1, 29 Mg tham gia phản ứng 64 − 24 = 0, 0545 > 0, 05 Trái với điều kiện trên, vậy xảy ra các phản ứng (1), (2), (3), (4) Gọi số mol Mg, Al tham gia phản ứng lần lượt là x, y Theo phản ứng (1), (2): số mol Cu tạo thành là x + 1,5y, ta có: (x + 1,5y)64 – (24x + 27y) = 3,47 – 1,29 = 2,18 ⇒ 40x + 69y = 2,18 (*)
Theo phản ứng (3), (4): x + 1,5y = 0,05 (**)
0,25 điểm 0,25 điểm
40x + 69 y = 2,18 Kết hợp (*) và (**), ta có hệ phương trình: x
+ 1, 5
y = 0, 05
Trang 10 x = 0, 02
Vậy: mMg = 0,02.24 = 0,48g; mAl = 1,29 – 0,48 = 0,81 g 0,25 điểm
Trang 110,25 điểm
Câu 4
m2 = 0,02.40 = 0,8gamVậy khoảng xác định của m là: 1, 82 ≥ m ≥
0, 8Gọi số mol CO2 và SO2 là x mol và y mol
0,25 điểm0,25 điểm
Ta có số mol của hỗn hợp khí là 0,2mol ⇒ x + y = 0,2 (b)
Ta có, số mol của NaOH là 0,4mol, nên khối lượng của NaOH là: 0,4.40 =
209, 6
= 5, 04 100% 2, 4%
2C1 + C2 = 6,5C (II)
Từ (I) và (II), suy ra: C1 = 2,5C và C2 = 1,5C
Gọi V’ là thể tích dung dịch NaOH có nồng độ C1, ta có:
V’C1 + (70-V’)C2 = 67,5C.2
Thay C1
= 2,5C và
C2 = 1,5C, ta có:
V’ = 30
Tỷ lệ thể tích của 2dung dịch
Trang 120,25 điểm0,25 điểm
Trang 13+ Học sinh có thể làm theo các cách khác , nếu đúng vẫn cho điểm tối đa.
PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
2 Có 4 kim loại Fe, Ba,Cu,Al chứa trong 4
lọ mất nhãn( mỗi lọ một kim loại).Chỉ sử
dụng dung dịch H2SO4 loãng làm thuôc
thử Nêu pp hóa học nhận biết 4 lọ chứa
kim loại trên.Viết PTHH
3 Trong công nghiệp, nước giaven được
điều chế bằng pp điện phân dung dịch
NaCl không có màng ngăn.Viết PTHH
mô tả cho pp điều chế trên.Giải thích tại
sao nước giaven cũng như nước clo có
ứng dụng tẩy trắng vải , sợi, tẩy màu , sát
trùng , tẩy uế các nơi bị nhiễm khuẩn?
Câu 2(1 đ)
Cho từ từ a mol khí CO2 hấp thụ hoàn
toàn vào dung dịch chứa b mol Ca(OH)2 thấy có
kết tủa trắng, sau đó kết tủa bị tan một phần.Lấy
dung dịch sau phản ứng cho tác dụng với dung
dịch Ba(OH)2 dư lại thu được 0,8b mol chất kết
tủa trắng.Viết PTHH và tìm mối quan hệ a và b
Câu 3 (3đ)
Một mẫu chất rắn chứa 57,6% CuSO3 ,
5,2% MgSO3 và còn lại là các tạp chất trơ
( không bị nhiệt phân hủy, không tan trong axit )
1.Đem nung mẫu chất rắn trên sau một thời gian
thấy khối lượng chất rắn giảm đi 23,04% Tính tỉ
lệ phần trăm mẫu chất rắn đã bị phân hủy
2 Lấy 100 gam mẫu chất rắn trên cho tan hết
trong dung dịch HCl ( vừa đủ) , lọc bỏ tạp chất
không tan, thu được dung dịch X Cho 6,9 gam
Na từ từ tan hết vào dung dịch X, tách lấy kết tủa
sau phản ứng rửa sạch, sấy khô và nung nhiệt độ cao đến khối lượng không đổi thu được m gam chất rắn Y Giả sử Cu(OH)2 và Mg(OH)2 kết tủa đồng thời
Viết các PTHH xảy ra và tính giá trị m gam chất rắn Y
3 Từ mẫu chất rắn trên, nêu pp hóa học điều chế được
2 kim loại Cu và Mg, viết các PTHH xảy ra ( Chú ý không làm thay đổi khối lượng của các chất cần điều chế
Câu 4 (2đ)
Hòa tan hết x gam kim loại kiềm M (hóa trị I) vào nước thu được dung dịch X và V1 lít khí H2 Cho V2 lít khí CO2 hấp thu hết vào dung dịch X thu được dung dịch Y chứa p gam chất tan ( các khí đo ở đktc)
1 Cho V2 =5/3V1 Xác định thành phần các chất trong X và Y
2 Cho p= 4,42 gam , V1 =0,672 lít Xác định giá trị x gam và tên kim loại M
Câu 5 (2 đ)
Cho dòng khí CO dư đi qua ống sứ chứa hỗn hợp A gồm 2 oxit của 2 kim loại M , N là MO và N2O3 nung nóng Sau khi phản ứng xảỷ ra hoàn toàn thu được chất rắn A1 và khí A2 Toàn bộ khí A2 háp thụ hết vào dung dịch Ba(OH)2 dư thu được 5,91 gam kết tủa trắng A1 tác dụng vừa đủ với dung dịch H2SO4 12% (axit loãng) thấy không có khí thoát ra và còn lại 1,92 gam chất rắn không tan.Dung dịch A3 còn lại sau phản ứng chỉ chứa một chất tan có nồng độ 13,401%
Viết các PTHH xảy ra Xác định CTHH của 2 oxit của 2 kim loại M và N
PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
ĐỀ BAÌ Câu 1: (2 đ)
4 Tìm hai chất vô cơ thỏa mãn chất X trong sơ đồsau:
A1 A2 A3
X X X X B1 B2 B3
5 Có 4 kim loại Fe, Ba,Cu,Al chứa trong 4 lọ mấtnhãn( mỗi lọ một kim loại).Chỉ sử dụng dung dịch H2SO4 loãng làm thuôc thử Nêu pp hóa học nhận biết 4 lọ chứa kim loại trên.Viết PTHH
6 Trong công nghiệp, nước giaven được điều chế bằng pp điện phân dung dịch NaCl không có màng ngăn.Viết PTHH mô tả cho pp điều chế
Trang 14trên.Giải thích tại sao nước giaven cũng
như nước clo có ứng dụng tẩy trắng vải ,
sợi, tẩy màu , sát trùng , tẩy uế các nơi bị
nhiễm khuẩn?
Câu 2(1 đ)
Cho từ từ a mol khí CO2 hấp thụ hoàn
toàn vào dung dịch chứa b mol Ca(OH)2 thấy có
kết tủa trắng, sau đó kết tủa bị tan một phần.Lấy
dung dịch sau phản ứng cho tác dụng với dung
dịch Ba(OH)2 dư lại thu được 0,8b mol chất kết
tủa trắng.Viết PTHH và tìm mối quan hệ a và b
Câu 3 (3đ)
Một mẫu chất rắn chứa 57,6% CuSO3 ,
5,2% MgSO3 và còn lại là các tạp chất trơ
( không bị nhiệt phân hủy, không tan trong axit )
1.Đem nung mẫu chất rắn trên sau một thời gian
thấy khối lượng chất rắn giảm đi 23,04% Tính tỉ
lệ phần trăm mẫu chất rắn đã bị phân hủy
2 Lấy 100 gam mẫu chất rắn trên cho tan hết
trong dung dịch HCl ( vừa đủ) , lọc bỏ tạp chất
không tan, thu được dung dịch X Cho 6,9 gam
Na từ từ tan hết vào dung dịch X, tách lấy kết tủa
sau phản ứng rửa sạch, sấy khô và nung nhiệt độ
cao đến khối lượng không đổi thu được m gam
chất rắn Y Giả sử Cu(OH)2 và Mg(OH)2 kết tủa
đồng thời
Viết các PTHH xảy ra và tính giá trị m
gam chất rắn Y
3 Từ mẫu chất rắn trên, nêu pp hóa học điều chế
được 2 kim loại Cu và Mg, viết các PTHH xảy ra
( Chú ý không làm thay đổi khối lượng của các
chất cần điều chế
Câu 4 (2đ)
Hòa tan hết x gam kim loại kiềm M (hóa
trị I) vào nước thu được dung dịch X và V1 lít
khí H2 Cho V2 lít khí CO2 hấp thu hết vào dung
dịch X thu được dung dịch Y chứa p gam chất
Cho dòng khí CO dư đi qua ống sứ chứa
hỗn hợp A gồm 2 oxit của 2 kim loại M , N là
MO và N2O3 nung nóng Sau khi phản ứng xảỷ ra
hoàn toàn thu được chất rắn A1 và khí A2 Toàn
bộ khí A2 háp thụ hết vào dung dịch Ba(OH)2 dư
thu được 5,91 gam kết tủa trắng A1 tác dụng vừa
đủ với dung dịch H2SO4 12% (axit loãng) thấy
không có khí thoát ra và còn lại 1,92 gam chất
rắn không tan.Dung dịch A3 còn lại sau phản ứng
Trang 15KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
LỚP 9
NĂM HỌC 2010 – 2011 -
Câu 1: (2 điểm)
Môn thi: HÓA HỌC
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian phát đề)
-Đốt 40,6 gam hợp kim gồm Al và Zn trong bình đựng khí Clo dư Sau một thời gian ngừngphản ứng thu được 65,45gam hỗn hợp gồm 4 chất rắn Cho hỗn hợp rắn này tan hết vào dung dịch HClthì được V (lít) H2 (đktc) Dẫn V(lít) khí này đi qua ống đựng 80gam CuO nung nóng Sau một thờigian thấy trong ống còn lại 72,32 gam chất rắn và chỉ có 80% H2 đã phản ứng Xác định % khối lượngcác kim loại trong hợp kim Al – Zn
Câu 2: ( 2 điểm)
Cho 20,4 gam hỗn hợp X gồm Fe, Zn, Al tác dụng với dung dịch HCl (lấy dư) thu được 10,08lít H2(đktc)
Mặt khác, 0,2 mol hỗn hợp X tác dụng vừa đủ với 6,16 lít Cl2 (đktc)
Tìm khối lượng mỗi kim loại có trong 20,4 gam hỗn hợp X
Câu 3: ( 2,5 điểm)
Hỗn hợp A gồm 2 kim loại Al và Mg Cho 1,29 gam A phản ứng vừa đủ với 200ml dung dịchCuSO4 Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 3,47 gam chất rắn B và dung dịch C, lọc lấy dungdịch C rồi thêm dung dịch BaCl2 dư vào thu được 11,65 gam kết tủa
a Tính nồng độ mol của dung dịch CuSO4
b Tính khối lượng từng kim loại trong hỗn hợp A
c Nếu cho dung dịch NaOH vào dung dịch C thu được kết tủa D, lấy kết tủa D đem nung ngoàikhông khí đến khối lượng không đổi được m gam chất rắn Tìm khoảng xác định của m
Câu 4: 2 điểm
Cho hỗn hợp khí A gồm CO2 và SO2 có tỷ khối so với hidro bằng 24 Hấp thụ hoàn toàn 4,48 lít
A (đktc) vào 200g dung dịch NaOH a% thu được dung dịch B gồm 2 muối trung hòa Tính nồng dộphần trăm của dung dịch NaOH và của mỗi muối trong dung dịch B
Câu 5: (1,5 điểm)
Có hai dung dịch NaOH có nồng độ mol khác nhau và một dung dịch H2SO4
- Trộn hai dung dịch NaOH theo thể tích bằng nhau được dung dịch A Lấy dung dịch A trunghòa hoàn toàn bằng dung dịch H2SO4 thì thể tích dung dịch H2SO4 cũng bằng thể tích dung dịch A
- Trộn hai dung dịch NaOH theo tỷ lệ 2:1 được dung dịch B Lấy 30ml dung dịch B trung hòa
vừa đủ bởi dung dịch H2SO4 thì cần 32,5ml dung dịch H2SO4
Hỏi phải trộn hai dung dịch NaOH theo tỷ lệ nào về thể tích để 70ml dung dịch đã pha trộntrung hòa hết 67,5ml dung dịch H2SO4 nói trên
Trang 16Câu 1
(2 điểm) Câu 2
(2 điểm) 2Al + 3Cl2 t→o 2AlCl3 (1)
Zn + Cl t o → ZnCl (2)
2 2
2Al(dư) + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 (3)
Zn(dư) + 2HCl → ZnCl2 + H2 (4)
H + CuO 2 t o → Cu + H O (5)2 Gọi x, y lần lượt là số mol Al, Zn ban đầu Gọi x1, y1 lần lượt là số mol Al, Zn phản ứng ⇒ (x-x1), (y–y1) là số mol Al, Zn dư Ta cĩ: 27x + 65y = 40,6 (I) Từ (1): n AlCl 3 = nAl(pư) = x1 Từ (2): n ZnCl 2 = nZn(pư) = y1 Theo gt, ta cĩ: 27(x-x1)+65(y-y1)+ 133,5x1 + 136y1= 65,45 ⇔ 27x +65y + 106,5x1+ 71y1 = 65,45 ⇔ 1,5x 1 + y 1 = 0,35 (* )
Ta cĩ: n = CuO 80 = 1mol 80 Đặt a là số mol CuO phản ứng ⇒ n CuO ( dư) = (1 – a)mol Từ (5): n Cu = n H = n CuO = a mol 2 ( phản ứng) ( phản ứng) Theo gt, ta cĩ: 80(1- a ) + 64 a = 72,32 ⇒ a = 0,48 mol Do lượng H phản ứng 80%, nên: n = 2 H 0,48.100 = 0,6mol 2 ( ban đầu) 80
Từ (3-4): n H 2 ( ban đầu)= 1,5(x- x1)+ y-y1 = 0,6 ⇔ 1,5x + y – (1,5x1 + y1) = 0,6 ⇒ 1,5x + y = 0,95 ( II) Giải hệ (I), (II) Ta cĩ: x = 0,3mol ; y = 0,5mol Vậy : mAl = 0,3 x 27 = 8,1gam ⇒ %Al = 19,95%, suyra %Zn = 80,05% Gọi x = nAl; y = nZn; z = nFe cĩ trong 20,4 gam hỗn hợp X Giả sử phần 0,2 mol hỗn hợp X gấp k lần phần 20,4 gam hỗn hợp X thì trong 0,2 mol hỗn hợp X cĩ: nAl = k.x (mol); nZn = k.y (mol); nFe = k.z(mol) k ( x + y + z) = 0, 2
(I ) Ta cĩ: 27 x + 65 y + 56 z = 20, 4 (
II ) + Tác dụng với dung dịch HCl: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 x 1,5x Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 y y 0,5 điểm 0,25 điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,25điểm 0,5 điểm PHỊNG GIÁO DỤ C V À Đ À O T ẠO TP PLEIKU KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC 2010 – 2011
-ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Mơn: Hĩa học (Vịng 2)
Trang 17 2
3
2 2 3 2
4 4 n =
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 z z ⇒ n 2 = 10, 08 = 0, 45 = 1, 5x + y + z 22, 4 hay: 3x + 2y + 2z = 0,9 (III) + Tác dụng với khí clo: t o 0,25 điểm 2Al + 3Cl2 kx 1,5kx Zn + Cl2 ky ky 2Fe + 3Cl2 → 2AlCl3 t o → ZnCl t o → 2FeCl ⇒ n Cl kz 1,5kz = 6, 16 = 0, 275 = 1, 5kx + ky + 1, 5kz 22, 4 hay: k(3x + 2y + 3z) = 0,55 (IV) Lấy (IV) : (I), ta có: k ( 3 x + 2 y + 3 z ) = 0, 55 k ( x + y + z) 0,
2 0,25 điểm Câu 3
(2,5 điểm) ⇒ 0,05x – 0,15y + 0,05z = 0 (V) Giải hệ phương trình: (II), (III), (V): x = 0,1; y = 0,1; z = 0,2 Khối lượng nhôm = 2,7 gam Khối lượng kẽm = 6,5 gam Khối lượng sắt = 11,2 gam Các PTHH: Mg + CuSO4 → MgSO4 + Cu (1)
2Al + 3CuSO4 → Al2(SO4)3 + 3Cu (2)
MgSO4 + BaCl2 → MgCl2 + BaSO4 (3)
Al2(SO4)3 + 3BaCl2 → 2AlCl3 + 3BaSO4 (4)
MgSO4 + 2NaOH → Mg(OH)2 + Na2SO4 (5)
Al2(SO4)3 + 6NaOH → 2Al(OH)3 + 3Na2SO4 (6)
Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O (7)
t o 0,25 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm Mg(OH)2 2Al(OH)3 → MgO + H2O (8)
t o → Al O + 3H O 9)
a Tính nồng độ CuSO4: Từ: (1), (2), (3), (4): n CuSO = n BaSO = 11, 65 = 0, 05mol ⇒ C 233 M ( CuSO4 )= 0, 05 = 0, 25M 0, 2 0,25 điểm b Tính khối lượng từng kim loại: + Nếu chỉ xảy ra phản ứng (1): 3, 47 −1, 29 Mg tham gia phản ứng 64 − 24 = 0, 0545 > 0, 05 Trái với điều kiện trên, vậy xảy ra các phản ứng (1), (2), (3), (4) Gọi số mol Mg, Al tham gia phản ứng lần lượt là x, y Theo phản ứng (1), (2): số mol Cu tạo thành là x + 1,5y, ta có: (x + 1,5y)64 – (24x + 27y) = 3,47 – 1,29 = 2,18 ⇒ 40x + 69y = 2,18 (*)
Theo phản ứng (3), (4): x + 1,5y = 0,05 (**)
0,25 điểm 0,25 điểm
40x + 69 y = 2,18 Kết hợp (*) và (**), ta có hệ phương trình: x
+ 1, 5
y = 0, 05
Trang 18 x = 0, 02
Vậy: mMg = 0,02.24 = 0,48g; mAl = 1,29 – 0,48 = 0,81 g 0,25 điểm
Trang 190,25 điểm
Câu 4
m2 = 0,02.40 = 0,8gamVậy khoảng xác định của m là: 1, 82 ≥ m ≥
0, 8Gọi số mol CO2 và SO2 là x mol và y mol
0,25 điểm0,25 điểm
Ta có số mol của hỗn hợp khí là 0,2mol ⇒ x + y = 0,2 (b)
Ta có, số mol của NaOH là 0,4mol, nên khối lượng của NaOH là: 0,4.40 =
209, 6
= 5, 04 100% 2, 4%
2C1 + C2 = 6,5C (II)
Từ (I) và (II), suy ra: C1 = 2,5C và C2 = 1,5C
Gọi V’ là thể tích dung dịch NaOH có nồng độ C1, ta có:
V’C1 + (70-V’)C2 = 67,5C.2
Thay C1
= 2,5C và
C2 = 1,5C, ta có:
V’ = 30
Tỷ lệ thể tích của 2dung dịch
Trang 200,25 điểm0,25 điểm
Trang 21+ Học sinh có thể làm theo các cách khác , nếu đúng vẫn cho điểm tối đa.