Bài thi vận dụng kiến thức liên môn những chiến sĩ nhí làm tuyên truyền THCS

Tất cả chúng em như đang hòa vào sự linh thiêng của chốn đất Tổ vua Hùng và như hòa vào trong câu chuyện cô kể - nghe âm vang từ nơi nào tiếng Bác dặn dò các chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên

BÀI DỰ THI

I.Tên tình huống:

“ Những chiến sĩ nhí làm tuyên truyền”

Bầu trời ngày đông u ám, thi thoảng lại có những tia nắng len nhẹ qua tán cây rừng, chiếu xuống những bậc đá đã in hằn dấu vết thời gian Khung cảnh tĩnh lặng, những học sinh ngày thường nghịch ngợm, líu lo vậy mà hôm nay dường như cũng yên tĩnh hẳn đi Tất cả chúng em như đang hòa vào sự linh thiêng của chốn đất Tổ vua Hùng và như hòa vào trong câu chuyện cô kể - nghe

âm vang từ nơi nào tiếng Bác dặn dò các chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên phong tại

đền Giếng năm xưa: “ Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước!”

Bác Hồ nói chuyện với cán bộ chiến sĩ Sư đoàn 308 tại Đền Hùng, ngày 19/9/1954

(Ảnh tư liệu)

Bao nhiêu năm đã trải qua, đất nước đã thống nhất, chúng em được hưởng niềm hạnh phúc hòa bình đem lại nhưng từ những câu chuyện của ông bà, những bài học cô dạy, chúng em vẫn luôn tự hào và biết ơn đối với sự hi sinh của các thế hệ ông cha đi trước Vậy nên chuyến tham quan kết thúc mà trên khuôn mặt các bạn còn vương lại rất nhiều sự xúc động: có chút bồi hồi, có chút phấn chấn, và với chúng em đó còn là gợi ý để hoàn thành tiết mục đặc biệt cho buổi

ngoại khóa sắp tới Chúng em sẽ trở thành những chiến sĩ nhí làm tuyên truyền viên và với tinh thần của những người lính cụ Hồ, chúng em muốn truyền tới tất

cả các bạn học sinh trong trường niềm tự hào cũng như tình yêu, trách nhiệm của bản thân với đất nước Hi vọng đây sẽ là buổi ngoại khóa ý nghĩa kỉ niệm ngày 22/12 – ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, cũng là ngày ra đời đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và đồng thời kỉ niệm 60 năm Bác

Hồ về thăm đền Hùng – cột mốc đáng nhớ với những người con đất Tổ

II Mục tiêu giải quyết vấn đề

Chúng em muốn trở thành những tuyên truyền viên cũng bởi hiện nay những bài lịch sử dường như đã quá quen trong trường học nhưng lại chưa tạo được sự hứng thú, hấp dẫn đối học sinh Các bạn cũng mới chỉ coi lịch sử như bao môn học khác, đi học, ghi bài và trả bài, còn những câu chuyện lịch sử hay, những bài học lịch sử có ý nghĩa thực tế lại hầu như không biết Học tập hôm nay là để tương lai xây dựng đất nước, vậy nếu các bạn không biết lịch sử Việt Nam, không có niềm tự hào về đất nước mình thì làm sao có tình yêu với quê

hương, đất nước? Bác Hồ đã nói: “Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam” Đó chính là khởi nguồn tình yêu nước của Bác, khởi nguồn

cho những hi sinh, cho cuộc đời hết mình vì đất nước của Bác Bác yêu lịch sử Việt Nam, Bác yêu dân tộc Việt Nam, Bác phấn đấu quên mình cho đất nước Việt Nam

Vì vậy muốn có những thế hệ học tập, sống, làm việc và phấn đấu cho sự phát triển của đất nước thì công việc đầu tiên đó là truyền cảm hứng, truyền tình yêu quê hương qua niềm tự hào lịch sử Việt Nam đến những mầm non của Tổ quốc

III Tổng quan về nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:

Để thực hiện tốt được mục đích đã nêu ra, ta cần để cho những kiến thức đã học được khơi mở và liên kết vận dụng các kiến thức để giải quyết được vấn đề

Môn Lịch sử là nền tảng để mở ra nhưng câu chuyện lịch sử có ý nghĩa, đi theo

dòng thời gian để thấy được Việt Nam đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử với niềm tự hào được xây dựng qua bao thế hệ và được cả thế giới ngưỡng mộ

Những áng văn và những câu nói bất hủ được học qua môn Ngữ Văn đưa chúng

em vào thế giới truyền thuyết, thế giới lịch sử với những tưởng tượng phong phú, lịch sử trở nên gần gũi mà cũng thật sống động Và càng hấp dẫn hơn khi có

thể tái hiện lại một số trận đánh lịch sử bằng các cơ chế, nguyên lý trong môn Vật lý Chúng em biết được đất nước Việt Nam đã trải qua bao cuộc chiến tranh

với niềm tự hào chiến thắng nhưng ở đó cũng có nỗi đau tàn phá của bom mìn, nỗi đau dai dẳng của chất độc màu da cam Những điều này càng được hiểu rõ

hơn qua tìm hiều về môn Sinh học và Hóa học Các bài học Địa lý lại đưa chúng

em đến với những bản đồ nơi ghi dấu chủ quyền bất khả xâm phạm Trên lãnh thổ hình chữ S, những bài hát ca ngợi vẻ đẹp của quê hương đất nước, niềm tự hào về lịch sử và truyền thống của dân tộc Việt Nam vẫn được vang lên trong

các buổi học Âm nhạc Môn Mỹ thuật lại giúp chúng em thể hiện được những

tình cảm với quê hương theo một cách rất riêng mà không cần nói bằng lời Hơn

nữa, ứng dụng những kiến thức trong Giáo dục công dân để rèn luyện tính tự

giác, tự tìm hiểu về lịch sử như một niềm vui, sự hứng thú trong học tập

Đồng thời những thông tin về các những truyền thuyết, câu chuyện lịch sử

được giới thiệu qua các trang báo, tạp chí và trên mạng internet chúng em cũng

hi vọng các bạn sẽ ngày càng yêu hơn lịch sử Việt Nam, yêu quê hương đất nước

và tích cực học tập, rèn luyện để trở thành những người có ích góp sức cho sự phát triển của Việt Nam

IV Giải pháp giải quyết tình huống:

Hiện nay ở các trường học đều chưa thực sự có đầu tư cho học sinh học lịch sử Điều đó một phần cũng do điều kiện và cơ sở để học tập môn Lịch sử trong các nhà trường còn hạn chế, đồng thời đó còn do các hình thức tìm hiểu lịch sử chưa phong phú, đa dạng, chưa khơi dậy được sự quan tâm hứng thú của học sinh Vì vậy để các bạn học sinh hăng hái, tự giác tìm hiểu lịch sử, khơi dậy tình yêu và niềm tự hào lịch sử trong nhà trường, nhóm em có đưa ra một số biện pháp thiết thực như sau:

- Nhà trường phát động các phong trào, chương trình ngoại khóa với chủ đề lịch sử và cuộc sống, như một nội dung trọng điểm trong hoạt động của nhà trường, tính điểm vào xếp loại thi đua của các lớp

-Chúng em muốn đưa ra một hình thức học tập và tìm hiểu lịch sử mới: Học lịch sử qua việc vận dụng kiến thức của các môn học khác Lịch sử chính là câu chuyện thời gian của cuộc sống, tất cả những tri thức của mọi môn khoa học đều được phát triển từ lịch sử Vì vậy khai thác lịch sử từ chính các môn khoa học sẽ là cách nhìn, cách học lịch sử mới Mỗi môn học tìm hiểu lịch sử ở những khía cạnh và hình thức khác nhau, giúp học sinh hiểu rộng, hiểu cụ thể hơn và khơi dậy được sự tò mò, thích thú

-Trong các bộ môn: Lịch sử, Địa lý, Ngữ Văn, có thể tích hợp việc sử dụng các di sản văn hóa và tổ chức tham quan các di tích lịch sử kết hợp với các đội tuyên truyền sẽ giúp học sinh liên hệ từ lý thuyết đến thực hành, học đi đôi với hành sẽ là phương pháp học lịch sử tích cực

-Các buổi ngoại khóa, trao đổi và hóa thân thành các nhân vật và các sự kiện lịch sử cũng sẽ thu hút sự hứng thú của học sinh, được trở thành các nhân vật lịch sử sẽ giúp chúng em thấy gần gũi hơn, các câu chuyện cũng trở nên dễ hiểu, dễ nhớ và cũng giúp hình thành nhiều kĩ năng hơn

Học sinh trường Việt Xuân hóa thân thành Trần Quốc Toản

-Quan trọng hơn cả là tính tự giác của mỗi học sinh, các bạn phải hiểu rõ được việc học, tìm hiểu lịch sử Việt Nam không chỉ để học một môn học mà đó là nguồn cội của bản thân mình, cây có gốc thì mới vươn cao, Bác Hồ đã nói chúng ta

là những mầm non tương lai của đất nước thì học không chỉ là để cho riêng bản thân mà còn là sự phấn đấu để đất nước Việt Nam “sánh vai với các cường quốc

năm châu”

V Thuyết trình tiến hành giải quyết tình huống:

Nhằm đưa ra những giải pháp tích cực, mới mẻ để khơi dậy phong trào học lịch sử, nâng cao tinh thần yêu nước, rèn luyện ý thức học tập cho các bạn học sinh- những mầm non tương lai của đất nước, chúng em cũng muốn góp một

phần sức mình trở thành “Những chiến sĩ nhí làm tuyên truyền” Điều này sẽ

càng ý nghĩa hơn trong dịp kỉ niệm 22/12 ngày thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và cũng chính là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam Khi hóa thân thành những người lính cụ Hồ cùng kể lại câu chuyện lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, chúng em hi vọng sẽ lôi cuốn được các bạn, giúp nhiều bạn có hứng thú hơn với lịch sử và yêu hơn đất nước, quê hương mình Đặc biệt nữa là chúng em muốn giới thiệu đến các bạn một cách học lịch

sử mới, đó là học lịch sử qua các môn học, các bạn sẽ được trải nghiệm những nét rất riêng và thú vị :

- Trước hết lịch sử Việt Nam là lịch sử của một đất nước đã trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước Câu chuyện dựng nước hiện lên trong tâm trí

của chúng ta với câu nói của Bác: “Các vua Hùng đã có công dựng nước” Mười

tám đời vua Hùng đã đi vào lịch sử dựng nước ngàn năm qua những truyền

thuyết trong các bài học Ngữ Văn: đó là sự tích Sơn Tinh- Thủy Tinh, truyền

thuyết về Mị Châu – Trọng Thủy Qua những câu chuyện đó chúng ta thấy cha ông ta dựng nước đâu dễ dàng, những người dân Việt đầu tiên phải đối mặt với bao khó khăn từ thiên nhiên, từ cả quân xâm lăng Những tấm gương, những anh hùng dân tộc đã xuất hiện khi đất nước cần, họ hiện lên rất hào hùng và thật hiên

ngang với những câu nói bất hủ còn ghi lại trong văn chương :” Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang san”- (bà Triệu) Ngoài ra lịch sử Việt Nam còn thể hiện

rất hùng hồn qua những bài thơ, những áng văn mang đậm tinh thần và chí khí

như: “Nam quốc sơn hà “– bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta, “Hịch tướng sĩ “– Trần Quốc Tuấn với tinh thần yêu nước nồng nàn mà bất kì học sinh

nào cũng đã từng được đọc qua Đó là những áng thiên cổ hùng văn thể hiện lịch

sử xa xưa thì những bài thơ của Bác Hồ trong “Nhật kí trong tù”, hay những bài thơ của Tố Hữu cũng đã ghi lại chân thực lịch sử chống thực dân của dân tộc Việt Nam Lịch sử Việt Nam tạo ra những anh hùng và cũng là nguồn cảm hứng tạo ra những tài năng thơ văn của đất nước

- Lịch sử đâu chỉ qua những con chữ, lịch sử còn được tái hiện qua những trận đánh huy hoàng hay chính những trận đánh đã làm nên lịch sử Vì vậy chúng em còn muốn tìm hiểu sâu hơn, chi tiết hơn các trận đánh qua việc thể hiện lại bằng

các mô hình, giải thích cơ chế, nguyên nhân thắng trận qua các môn học như Địa

lý, Toán học, Vật lý

Mô hình Trận thủy chiến lịch sử Bạch Đằng năm 938 do Ngô Quyền chỉ huy tại hệ thống trưng bày bảo tàng lịch sử Quốc gia (Nguồn: Internet)

Trong lịch sử ai cũng biết đến những chiến thắng lẫy lừng như chiến thắng trên sông Bạch Đằng nhưng nếu hỏi cụ thể Ngô Quyền chiến thắng quân Nam Hán như thế nào thì không nhiều người trả lời được Nếu biết vận dụng các kiến thức

về thủy triều trong môn Địa lý và nguyên lý lực đẩy Acsimet của nước trongmôn Vật lýchúng ta sẽ hiểu được dễ dàng kế sách đánh giặc của Ngô Quyền chính là

nước có thể làm nổi thuyền nhưng cũng có thể khiến chìm thuyền Sông Bạch Đằng là một con sông chảy giữa thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) và huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng), cách vịnh Hạ Long khoảng 40 kilomet Vì vậy sông Bạch Đằng có chế độ thủy triều đặc biệt, trong ngày nước sẽ dâng lên và rút xuống Nắm được quy luật thủy triều, đo khoảng cách nước lên và nước rút, Ngô Quyền

đã cho người đóng cọc dưới lòng sông, đầu bịt sắt nhọn sao cho khi nước triều lên thì bãi cọc bị che lấp, lượng nước lớn đủ sức nâng để các thuyền lớn có thể đi vào, còn khi triều xuống thì cọc bắt đầu lộ ra, nước rút đi, lực đẩy của nước lúc đó sẽ không còn đủ để nâng những con thuyền lớn, chỉ thuyền nhỏ mới di chuyển được Cuộc chiến diễn ra khi thủy triều lên, các thuyền nhỏ của quân ta ra nhử những chiếc thuyền chiến lớn của địch vào bãi cọc, và chờ khi triều rút xuống, bãi cọc với đầu bọc sắt nhô lên phá hủy các chiến thuyền của địch, quân Ngô Quyền thừa cơ đánh cho quân Nam Hán thua thảm bại Vậy đấy, thông qua cách lý giải từ các môn học khác, câu chuyện lịch sử trở nên rõ ràng và cũng hấp dẫn, thu hút hơn rất nhiều

- Lịch sử hào hùng nhưng cũng thấm đẫm máu và nước mắt Nhìn nhận

những nỗi đau này qua các con số của Toán học, chúng ta sẽ thấy những sự thật

khủng khiếp Chiến thắng đế quốc Mĩ, đất nước hoàn toàn thống nhất nhưng đất nước Việt Nam cũng phải chịu những tàn phá khó tưởng tượng mà theo chính những thời báo uy tín của Mỹ phát biểu Việt Nam đã trở thành đất nước bị ném nhiều bom nhất trong lịch sử thế giới

Máy bay B52 của Mỹ ném bom rải thảm và những hố bom nhìn từ trên cao (Nguồn:

Internet)

Riêng quân đội Mĩ đã ném xuống Việt Nam 15 triệu tấn bom đạn, gấp bốn lần số lượng bom đạn được sử dụng trong chiến tranh thế giới thứ hai, với nhiều loại: bom chùm, bom bi, bom Napan Trong chiến tranh phá hoại miền Bắc, bình quân một người dân phải chịu 45,5 kilogam bom đạn, cứ 1 km2 chịu 4 tấn bom đạn Với khối lượng bom đạn khổng lồ đó, bao nhiêu con người đã ngã xuống, bao bà mẹ Việt Nam anh hùng đã mất con, những gia đình tan hoang,

những mái nhà liêu xiêu Gần bốn mươi năm qua đi nhưng những nỗi đau vẫn còn dai dẳng và theo thống kê trong bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, bình quân mỗi năm ở Việt Nam có trên 1500 người chết và gần 2300 người bị thương do bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, trong đó có rất nhiều trẻ

em Những con số không nói dối và những hậu quả nặng nề của chiến tranh thì vẫn đang hiện hữu ngay cả khi đất nước ta đã hòa bình

- Tuy nhiên có một nỗi đau khác dường như còn kéo dài vô tận, đó là nỗi

đau mang tên “chất độc màu da cam” Qua môn Hóa học chúng ta sẽ được hiểu

rõ bản chất của nó qua thành phần hóa học: chất độc màu da cam có chứa dioxin,

là một chất độc cực mạnh, rất bền vững, khó phân huỷ Do đó chúng tồn tại rất lâu trong môi trường, tích luỹ sau nhiều lần sử dụng, làm cho đất và nước bị ô nhiễm nặng

Cấu trúc của dioxin

Mĩ sử dụng chất độc màu da cam như một chất diệt cỏ, hủy diệt bao nhiêu cánh rừng xanh bạt ngàn, thế nhưng sự phá hủy đó không chỉ với tự nhiên mà còn tác động nặng nề với cả con người Những người bị phơi nhiễm dioxin có nguy cơ sinh con bị dị tật cao gấp 14 lần người không bị ảnh hưởng chất độc này

Chất độc màu da cam - nỗi đau của gia đình, gánh nặng của xã hội (Nguồn: Internet)

Vậy tại sao chất độc màu da cam gây ra những di tật? Câu hỏi này sẽ được

môn Sinh học trả lời cho chúng ta? Các dị tật chính là do chất độc màu da cam

có chứa dioxin làm tăng nồng độ các gốc ion tự do trong tế bào, có thể làm phá huỷ các cấu trúc tế bào, các protein và quan trọng hơn cả, nó có thể gây đột biến trên phân tử ADN, làm biến đổi gen, gây ra những đột biến, không chỉ các bệnh thông thường như câm, mù, điếc, tâm thần mà còn là hình hài dị dạng Và điều đáng nói hơn, chất độc màu da cam còn như một yếu tố di truyền gây ra nỗi đau cho

cả những thế hệ thứ hai, thứ ba.Trẻ em là mầm non tương lai của đất nước nhưng rất nhiều mầm non chưa kịp vươn lên phát triển cũng đã bị phá hủy, đây không chỉ là nỗi đau của gia đình mà còn là nỗi đau của cộng đồng xã hội

Những cánh rừng xanh tàn lụi dưới những cơn mưa chất độc hóa học(Ảnh tư liệu)

Trong 10 năm chiến tranh, quân đội Mỹ đã rải xuống miền Nam Việt Nam khoảng 80 triệu lít chất độc hoá học, lượng hoá chất độc hóa học này đến nay gây ra hậu quả cho khoảng 3 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm chất độc hóa học dioxin, trong đó có hàng trăm ngàn trẻ em bị dị tật bẩm sinh Đó là tội ác của chiến tranh, tội ác của đế quốc Mĩ và việc các nạn nhân Việt Nam lên tiếng đòi công lý là một hành động tất yếu thể hiện quyền được bảo vệ, được bồi thường của mỗi cá nhân đối với các hậu quả của chất độc chiến tranh mà họ phải gánh chịu qua nhiều thế hệ Chính phủ Mĩ và các công ty hoá chất nên thừa nhận trách nhiệm của mình trước các nạn nhân Việt Nam, giúp bồi thường thiệt hại và hợp tác để cải tạo môi trường của những khu vực bị nhiễm độc Đây không chỉ vì công bằng và quyền lợi cho dân tộc chúng ta mà còn là hành động thiết thực để không thảm họa nào tương tự như vậy diễn ra trong tương lai

- Đất nước Việt Nam, lãnh thổ Việt Nam ghi dấu bao chiến công và mất mát, cũng bởi vậy với chúng ta, lãnh thổ này là thiêng liêng và niềm tự hào bất khả xâm phạm Đó là Trường Sa và Hoàng Sa yêu dấu, tuyến tiền tiêu thân yêu của đất nước, nơi những con người vẫn đang tích cực lao động và bảo vệ cho sự yên bình trong đất liền Hướng về biển đảo đó còn là hướng về những giá trị trường tồn, những giá trị ghi dấu lịch sử, biển đảo Hoàng Sa – Trường Sa được chứng minh là phần lãnh thổ xác thực của Việt Nam qua những tấm bản đồ cổ và qua cả lịch sử huy hoàng dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam

Là người con Việt Nam chúng ta sẽ mãi ghi nhớ lời dạy của Bác:” Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

-Tình yêu nước và quyết tâm giữ nước của dân tộc Việt còn thể hiện qua