Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực và thành tích nội dung nhảy cao nằm nghiêng lớp 11

Bởi vậy, không ít quốc gia đã nhận thức rõ sức khoẻ con người là tài sản quốc gia đặc biệt, nhà nước phải có trách nhiệm quản lý tài sản này, đó là phát triển vốn dự trữ tiềm ẩn trong mỗ

Phần A: Đặt vấn đề I/ Lý do chọn đề tài

Sự nghiệp đổi mới đất nước đòi hỏi “ phát triển khoa học và công nghệ, nâng cao năng lực nội sinh coi đó là nhân tố quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá” Tất nhiên, để phát triển khoa học, nâng cao năng lực nội sinh, thì yếu tố con người trở thành cốt lõi, có tính quyết định Khi

đó, phát triển sự nghiệp giáo dục toàn diện nói chung và giáo dục thể chất nói riêng có vị trí quan trọng và ý nghĩa xã hội to lớn Bởi vậy, không ít quốc gia đã nhận thức rõ sức khoẻ con người là tài sản quốc gia đặc biệt, nhà nước phải có trách nhiệm quản lý tài sản này, đó là phát triển vốn dự trữ tiềm ẩn trong mỗi con người, ở nước ta có nghị quyết về giáo dục của Trung ương được thực hiện trrong kế hoạch phát triển thể chất trong trường học các cấp Công tác giáo dục thể chất ở trường học góp phần vào việc thực hiện mục tiêu xây dựng con người mới, phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức

Trong quá trình giáo dục thể chất, nhiệm vụ giáo dục và phát triển toàn diện các tố chất thể lực là hết sức quan trọng Đây chính là một trong những phương tiện giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trường Mục tiêu hàng đầu của giáo dục thể chất là người tập phải không ngừng phát triển và hoàn thiện các tố chất thể lực và cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu Trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện và phải dựa trên cơ sở các bài tập phát triển chung

Muốn đạt được hiệu quả cao trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực cần phải chọn các phương tiện và phương pháp tập luyện để tạo nên một lượng vận động hợp lí với trình độ thể lực và tâm lí lứa tuổi người tập

Trong chương trình giáo dục thể chất ở trường THPT, môn Nhảy cao là môn học mà khi học sinh tập luyện sẽ phát triển rất tốt các tố chất thể lực, nhất

là tố chất sức mạnh tốc độ, sức nhanh và sự khéo léo (ba tố chất rất thích hợp để phát triển ở lứa tuổi THPT từ 16 - 18 tuổi)

Nhảy cao là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, kỹ thuật tương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đó nó là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể chất Thông qua giảng dạy

và tập luyện môn học này sẽ phát triển sức nhanh và sức mạnh cơ chân góp phần nâng cao thể chất cho học sinh, trang bị những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong cuộc sống, không những có lợi cho sức khoẻ mà còn có lợi cho

cả học tập, lao động sản xuất và bảo vệ tổ quốc sau này nữa

Cũng như các môn thể thao khác, nhảy xa đòi hỏi sự căng thẳng rất lớn của hệ thần kinh, cơ bắp của con người.Thông qua tập luyện và thi đấu môn nhảy cao, cơ thể con người sẽ ngày càng được hoàn thiện hơn

Tập luyện nhảy cao có tác dụng rất lớn trong việc phát triển các tố chất thể lực, nâng cao khả năng tập trung sức, tự chủ và rèn luyện lòng dũng cảm, tính kiên trì và khắc phục khó khăn trong rèn luyện Thông qua các bài tập kỹ thuật của chạy đà và giậm nhảy, làm tăng cường và phát triển các tố chất sức nhanh, sức mạnh và sức mạnh tốc độ của người tập Thực hiện tốt các kỹ thuật trên không

và rơi xuống đất, đã rèn luyện được sự khéo léo, tính chính xác, nâng cao khả năng phối hợp vận động, giúp cho người tập nâng cao sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần, phục vụ đắc lực cho lao động sản xuất và chiến đấu

Song, ngoài những lợi ích khi tập luyện môn nhảy cao như trên thì nội dung học nhảy cao nằm nghiêng ở lớp 11 THPT cũng là một trở ngại lớn đối với các em học sinh bởi nội dung nhảy cao nằm nghiêng là nội dung khó tiếp thu về kĩ thuật động tác dẫn tới thành tích của HS không cao Các bài tập trực tiếp đi vào tập luyện các giai đoạn thường lặp lại nhiều lần trong một tiết học, sự khó khăn

trong thực hiện làm mẫu động tác, sự thiếu thốn về cơ sở vật chất sân tập dễ dẫn tới nhàm chán và mệt mỏi trong học sinh, cộng thêm đặc thù của giảng dạy TDTT là ở ngoài trời nên học sinh dễ bị phân tán tưởng bởi các sự việc xảy ra xung quanh

Đặc thù của các bài tập bổ trợ và trò chơi là hình thành kĩ thuật động tác thông qua các bài tập có các động tác tương tự như các động tác chính, chính vì thế mà các kĩ thuật động tác nhanh chóng được hình thành và khắc sâu, ngoài

ra khi sử dung các bài tập bổ trợ và trò chơi còn giúp học sinh phát triển thể lực, giảm căng thẳng trong tập luyện, kích thích hứng thú, giáo dục ý chí đạo đức, tinh thần tập thể và ý thức chấp hành nội quy

ở lứa tuổi học sinh lớp 11 THPT, cơ thể các em đang dần hoàn thiện về tất cả các chức năng, nhất là chức năng vận động, tâm sinh lý của các em cũng dần được hoàn thiện

Chính vì những lí do trên và tầm quan trọng của nó trong sự nghiệp giáo dục toàn diện nên tôi chọn đề tài:"Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực

và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng lớp 11"

II- Mục đích nghiên cứu

Với đề tài này, mục đích của việc nghiên cứu là một số bài tập phát triển thể lực

và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng ở học sinh lớp 11 THPT Tống Duy Tân

III- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Đối với đề tài: :"Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng lớp 11"cần phải giải quyết hai nhiệm vụ chính sau đây:

+ Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu lựa chọn hệ thống các bài tập và trò chơi nhằm phát triển thể lực học sinh qua đó nâng cao thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng

+ Nhiệm vụ 2: Tiến hành thực nghiệm một số bài tập và trò chơi vào quá trình giảng dạy

IV/ Phương pháp nghiên cứu.

Đề tài hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm phát triển thể lực và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng sử dụng các phương pháp sau:

1/ phương pháp thu nhận phân tích và tổng hợp tư liệu thông tin qua đọc sách và tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài

2/ Tham khảo các ý kiến của giáo viên dạy thể dục tại trường

3/ Phương pháp thống kê

4/ Phương pháp thực nghiệm: Thử áp dung vào việc giảng dạy ở trường bằng cách: Tiến hành dạy một lớp có sử dụng một số bài tập và trò chơi để so sánh với kết quả một lớp học bình thường

Phần B: Nội dung A/ Lý luận chung

Nội dung nhảy cao nằm nghiêng là nột nội dung khó trong chương trình GDTC ở trường THPT:

- Thứ nhất:

+ Yêu cầu đối với việc giảng dạy của giáo viên: Giáo viên phải nắm vững lý luận chung về Nhảy cao, phải thực hiện tốt, đẹp mắt kĩ thuật nội dung Nhảy cao nằm nghiêng

+ Khó khăn: Việc tiến hành làm mẫu bị hạn chế do tính chất của động tác, nội dung trong Phân phối chương trình đơn điệu chỉ chủ yếu đi vào nội dung chính (VD: Trong PPCT Thể Dục lớp 11, từ tiết 16 đến tiết 23, nội dung là: Hoàn thiện 4 giai đoạn kĩ thuật của nhảy cao nằm nghiêng ), số tiết PPCT ít (12 tiết, 1 tiết kiểm tra) lại phải học xen kẻ với một hoặc hai môn khác ( Thể thao tự chọn ) Nên giáo viên khi soạn và giảng thường chỉ tập trung vào nội dung

chính, một số giáo viên còn thực hiện chưa tốt hoặc thực hiện chưa đúng, chưa đẹp kĩ thuật các giai đoạn của nhảy cao nằm nghiêng (do tuổi cao, do không đủ thể lực, do chuyên môn yếu ) dẫn tới kết quả tiếp thu của học sinh không cao

do bị ức chế và nhàm chán, mất tập trung, không hứng thú

- Thứ hai:

+ Yêu cầu đối với học sinh khi học: Học sinh khi học nội dung Nhảy cao nằm nghiêng phải có được nền tảng thể lực tốt, có sự tập trung cao độ cộng với óc sáng tạo và tự giác tập luyện

+ Khó khăn: Có rất ít các em có đủ thể lực để đáp ứng yêu cầu của nội dung này, số tiết học trên lớp ít cộng với phải học hai nội dung chính trong cùng một tiết học dẫn tới các em dễ mệt mỏi và chán nản, ở lứa tuổi học sinh lớp 11 các

em còn chịu nhiều các ảnh hưởng bên ngoài khác như: chuyện học văn hoá, ảnh hưởng của các tác động tâm lý bên ngoài dễ dẫn tới các em không tập trung vào tiết học dẫn tới thành tích và thể lực khi kiểm tra không cao

*Tóm lại:

ở lứa tuổi học THPT (lớp 11) hệ thống cơ đang phát triển, sức mạnh của các cơ tăng, khả năng hoạt động của các chức năng thực vật cao hơn và ức chế có điều kiện cũng phát triển tương đối mạnh

Vì thế nội dung tập luyện của các em phải gây được hứng thú, hào hứng, phấn khởi Nhưng bài tập phải có tác dụng hoàn thiện sự phối hợp động tác và phát triển các tố chất

Nội dung nhảy cao nằm nghiêng đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các

tố chất thể lực nhất là sức nhanh và sức mạnh bộc phát kết hợp với sự khéo léo, đòi hỏi học sinh phải có thể lực phát triển tương đối toàn diện Muốn có thành tích cao trong nhảy cao cần có sự tập trung trong luyện tập chính vì thế giáo viên cần chọn những bài tập vận động có tính chất động và có sự cạnh tranh trong tập luyện nhằm gây hứng thú của học sinh, xen kẽ vào là các trò chơi đơn

giản có hình thức tương tự như các bài tập nhưng sẽ làm giảm sự căng thẳng và mệt mỏi trong tập luyện đồng thời cũng làm tăng thể lực cho các em

Trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu và đã được áp dụng vào thực tiễn dạy học tại trường THPT Tống Duy Tân tôi đã chọn lọc được một số bài tập và trò chơi sau, nhằm phát triển thể lực và thành tích của học sinh ở nội dung nhảy cao nằm nghiêng lớp 11

I Một số bài tập:

1 Bài tập tại chỗ bật nhảy đá chân lăng lên cao có vật chuẩn Bổ trợ cho giai đoạn giậm nhảy - đá chân lăng

Dùng một vật làm chuẩn( có thể là quả bóng, cành cây ) dược treo ở độ cao khoảng 1,5m – 1,7m đối với Nam, 1,3m – 1,5m đối với Nữ Đội hình tập luyện theo hàng dọc, lần lượt từng em một lên thực hiện động tác, sau đó đi về cuối hàng

Yêu cầu: Khi đá lăng chân phải thẳng, bàn chân và cẳng chân tạo thành hình lưỡi cuốc, chân giậm bật duỗi thẳng, hai tay đánh lên tự nhiên, bật cao cố gắng bàn chân chạm hoặc vượt qua vật chuẩn, rơi xuống bằng chân giậm

X X X X X X X X X

Động tác tập với vật chuẩn.

- Mục đích: Động tác đá chân lăng lên cao có vật chuẩn sẽ giúp cho học sinh khi thực hiện động tác đá lăng sau giậm nhảy chân lăng sẽ được đá cao hơn giúp cho trọng tâm của cơ thể sẽ được nâng cao hơn sau khi giậm nhảy

Bài tập này được thực hiện vào phần đầu tiên của phần cơ bản, ở các tiết 14, 15,

16, 18, 19, 20(Phân phối chương trình(PPCT) Thể dục 11)

2 Bài tập: Chạy đà thẳng bật nhảy đá chân lăng , thu chân giậm, qua xà, tiếp đất bằng chân giậm

X X X X X X X X - Mục đích: Giúp bổ trợ phát triển sức mạnh chân giậm, hình thành và tập luyện bổ trợ hoàn thiện kỹ thuật thu chân giậm khi qua xà; kỹ thuật hoãn xung khi tiếp đất - Yêu cầu: Mức xà được đặt từ thấp(80cm đối với nữ, 90cm dối với nam) đến cao(khoảng 110cm dối với nữ, 120cm đối với nam), đồng thời cũng tăng dần số bước chạy đà( từ 3 – 5 – 7 bước) Khi thực hiện động tác phải thực hiện nghiêm túc, khi giậm nhảy phải đúng kỹ thuật, đá chân lăng phải tương đối thẳng, chân giậm sau khi rời đất phải nhanh chóng thu gọn và đưa qua xà Bài tập này có thể thực hiện xen kẻ trong tất cả các tiết học Nhảy cao nằm nghiêng 3 Bài tập: Đặt xà cao khoảng 170cm đối với nam, 160cm đối với nữ Chạy đà chéo bật nhảy, đá chân lăng lên cao, không qua xà rơi xuống bằng chân giậm

- Mục đích: Bổ trợ cho giai đoạn chạy đà, giậm nhảy, giúp học sinh xác định được góc độ giậm nhảy, điểm giậm nhảy, có cảm giác tốt với xà trước khi nhảy Ngoài ra bài tập còn bổ trợ kỹ thuật đá chân lăng sau khi giậm nhảy, nâng cao trọng tâm khi thực hiện kỹ thuật

- Yêu cầu: Chạy đà đúng nhịp độ, bật nhảy đưa người lên theo phương thẳng đứng, đá chân lăng cao, thẳng, mũi bàn chân cao ngang với xà hoặc có thể cao hơn, không qua xà, rơi xuống bằng chân giậm, chạy theo quán tính khoảng 2 – 3 bước

Bài tập này được áp dụng vào đầu phần cơ bản ở các tiết từ 16 – 20, 22 –

25 PPCT Thể dục lớp 11

4 Gập duỗi cơ bụng: Người thực hiện ngồi duỗi hai chân thẳng ra trước, thân trên hơi ngửa ra sau, hai tay chống ra sau rộng bằng vai khi có hiệu lệnh của giáo viên(đếm) thì nhanh chóng gập hai chân lên sau đó hạ xuống Thực hiện liên tục nữ 10 - 15 lượt, nam 20 - 25 lượt

- Mục đích: Phát triển cơ bụng, cơ đùi, luyện tập sức chịu đựng và cố gắng của

cơ thể, bổ trợ giai đoạn đá chân lăng, hóp bụng trên không khi qua xà

- Yêu cầu: Khi thực hiện bài tập đầu gối không được co(khi mới tập có thẻ co gối), khi co chân lên hai đầu gối phải sát vào mặt, khi xuống không được chạm đất, thực hiện theo nhịp đếm của giáo viên khi tập không được cười đùa, không được bỏ giữa chừng, ban đầu tập ít lượt sau đó tăng dần

Bài tập được thực hiện vào cuối phần cơ bản của các tiết học trước phần thả lỏng, hồi tĩnh

5 Bài tập “ Đứng lên ngồi xuống bằng chân giậm” Người tập đứng trên chân giậm, chân lăng đưa thẳng ra trước, hai tay dang ngang Khi có hiệu lệnh của

giáo viên, học sinh hạ từ từ cơ thể xuống, đồng thời đưa hai tay ra trước, chân lăng đưa ra trước thẳng, mông hạ xuống ngồi trên chân giậm, sau đó nâng cơ thể lên về tư thế ban đầu Thực hiện liên tục nữ 5 lượt, nam 10 – 15 lượt( có thể tăng dần số lượt trong các buổi tập sau), mỗi tiết học thực hiện hai lần

- Mục đích: Phát triển sức mạnh chân giậm, nâng cao sức chịu đựng, sự vượt khó vươn lên trong tập luyện của học sinh

- Yêu cầu: Khi thực hiện chân lăng phải thẳng, khi ngồi xuống không được chạm chân lăng xuống đất Khi tập không được cười đùa, không bỏ giữa chừng

Bài tập được thực hiện vào cuối phần cơ bản của các tiết học trước phần thả lỏng, hồi tĩnh

II/ Trò chơi:

1 Trò chơi: ” Cướp cờ”

a/ Mục đích:

Luyện cho các em phát triển tính nhanh nhẹn và tháo vát, bước đầu giáp dục cho các em ý thức chơi tập thể giành phần thắng về cho đội mình

b/ Chuẩn bị:

Trên sân trường hoặc một b•i rộng, các em tham gia chơi chia làm hai đội với

số người bằng nhau Hai đội điểm số từ một đến hết Các em nhớ số của mình, hai đội xếp hàng ngang, mặt hướng vào nhau cách nhau 10-15m Giữa hai đội cắm một lá cờ

c/ Cách chơi:

Người điều khiển gọi bất kỳ số nào, thì hai em ở hai đội mang số hiệu đó nhanh chóng chạy lên và tìm cách chiếm lấy cờ mang về cho đội mình mà không bị đối phương bắt được, thì coi như thắng và đội đó được một điểm Ngược lại nếu bị bắt thì đội bạn được một điểm Sau đó cờ lại được đưa về giữa sân và người điều khiển lại gọi các số khác Qua một thời gian nhất định, đội

nào được nhiều điểm là đội đó thắng Đội thua phải nằm sấp gập duỗi tay 10 lần

d/ Yêu cầu:

- Các em phải nhanh nhẹn, tháo vát, khéo léo lừa cho đối phương không phán đoán được ý định của mình

- Chỉ được chạy trong khu vực sân chơi

2/ Trò chơi : “cắm cờ chiến thắng”

a/ mục đích:

Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, khả năng phối hợp nhanh nhẹn, khéo léo, phát triển sức nhanh, giáo dục tính tập thể, tác phong nhanh nhẹn khẩn trương

b/ Chuẩn bị:

Trên sân trường chọn nơi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ hai vạch giới hạn song song cách nhau 10-15m Khoảng cách giữa hai vạch lệch sang hai bên một chút so với, đường chạy, kẻ hai vòng tròn, mỗi vòng tròn có đường kính 0,50m, bên trong để một miếng xốp làm đích cắm cờ Chuẩn bị cho mỗi đội một cờ nhỏ Chia học sinh trong lớp làm hai đội A và B, số người bằng nhau tỷ lệ nam, nữ tương đương

c/ Cách chơi:

Khi có lệnh các em số 1 chạy nhanh sang vạch giới hạn thứ hai trao cờ cho bạn đứng đầu của hàng đối diện, em này nhận cờ lại nhanh chóng chạy sang vạch giới hạn đối diện trao cho bạn thứ hai Trò chơi cứ tiếp tục như vậy đến em cuối khi tiếp nhận được cờ chạy nhanh chóng lên cắm vào miếng xốp, đội nào cắm cờ xong trước đội đó thắng

d/ Yêu cầu:

- Không được chạy lên trước vạch giới hạn khi chưa nhận được cờ của bạn chạy trước trao cho

- Không được ném cờ trong lúc chuyền, mà phải đưa tận tay cho đồng đội