Giáo án bài giảng điện tử THCS 15

Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần câu, tạo thành câu rút gọn..  Trong trường hợp này không nên dùng câu rút gọn vì sẽ làm cho lời nói cộc lốc, thiếu lịch sự, không lễ

Trang 1

PHẦN TIẾNG VIỆT

Trang 2

KIỂM tra bµi cò

Thế nào là rút gọn câu?

Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần câu, tạo thành câu rút gọn.

Chỉ ra câu rút gọn trong các câu sau?

a)Mùa xuân đến rồi!

b)Học ăn, học nói, học gói, học mở.

c)Nam là học sinh giỏi.

Trang 3

KIỂM tra bµi cò

Cô giáo gọi Duy lên kiểm tra bài cũ, Duy chần chừ không muốn lên.

- Cô: Em có học bài không?

- Duy: Không.

 Trong trường hợp này không nên dùng câu rút gọn vì sẽ làm cho lời nói cộc lốc, thiếu lịch sự, không lễ phép.

Nên trả lời là :Dạ không! hoặc Thưa cô, không ạ!

Trang 4

Cho tình huống sau: Nhóm bạn đang chơi ngoài sân trường, bỗng

có mưa.

Nam kêu lên :

- Mưa ! - Mưa !

Bạn Nga bảo đó chỉ là một từ, Tùng lại bảo đó là một câu Theo em bạn nào đúng ?

Trang 5

TIẾT 83: CÂU ĐẶC BIỆT

I/Thế nào là câu đặc biệt?

1 Bài tập

Trang 6

Cho ba câu sau:

Ôi, em Thuỷ! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm em tôi giật mình Em tôi bước vào lớp

(Khánh Hoài)

Hãy lựa chọn câu trả lời đúng?

a Đó là câu bình thường có đủ chủ ngữ- vị ngữ.

b Đó là câu rút gọn, lược bỏ chủ ngữ, vị ngữ.

c Đó là câu không thể có chủ ngữ, vị ngữ.

Trang 7

1 Bài tập

Ôi, em Thuỷ! : là một câu không

thể có chủ ngữ và vị ngữ

 Câu đặc biệt.

2 Ghi nhớ: sgk/

Câu đặc biệt là loại câu không cấu

tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

Trang 8

Phân biệt các câu in đậm sau:

a)-Chị gặp anh ấy bao giờ?

-Một đêm mùa xuân.

 Câu rút gọn.

b)Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả,

cái đò cũ của bác tài Phán từ từ trôi.

 Câu đặc biệt.

Trang 9

II/Tác dụng của câu đặc biệt

1 Bài tập:

Xem bảng sau, đánh dấu X vào

ô thích hợp.

Trang 10

An gào lên:

- Sơn! Em Sơn!

Sơn ơi!

- Chị An ơi!

“ Trời ơi!”, cô

giáo tái mặt và

nước mắt giàn

giụa…

Đoàn người…

Tiếng reo Tiếng

vỗ tay.

Một đêm mùa

xuân Trên dòng

sông êm ả, cái đò

cũ của bác tài…

Gọi đáp

Xác định thời gian, nơi chốn

Liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật

Bộc lộ

cảm xúc

Tác dụng

Câu

đặc biệt

Trang 11

1 Bài tập:

2 Ghi nhớ (sgk/29)

Trang 12

III/Luyện tập

1.Bài tập 1+2:

Trang 13

*Bài tập 1+2:

a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được

trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng

cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận

của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được ra

trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức,

lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều

được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến

- Câu rút gọn:

“Nhưng cũng có khi … trong hòm.”

“Nghĩa là … kháng chiến.”

Tác dụng: Làm cho câu ngắn gọn, tránh lặp lại từ ngữ

đã dùng ở câu truớc.

- Không có câu đặc biệt.

Trang 14

*Bài tập 1+2:

b)Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu Ba giây… Bốn giây… Năm giây… Lâu quá!

- Câu đặc biệt:

“Ba giây …” “ Bốn giây …” “ Năm giây …”

 Tác dụng: xác định thời gian.

“Lâu quá!”

 Tác dụng : Bộc lộ cảm xúc.

- Không có câu rút gọn.

Trang 15

TIẾT 83:

CÂU ĐẶC BIỆT

*Bài tập 1+2:

c)Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi.

(Nguyễn Trí Huân)

- Câu đặc biệt:

Một hồi còi.

 Tác dụng : Liệt kê, thông báo sự tồn tại

của sự vật, hiện tuợng.

- Không có câu rút gọn.

Trang 16

*Bài tập 1+2:

d) Chim sâu hỏi chiếc lá:

-Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi! -Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.

(Nguyễn Trí Huân)

- Câu đặc biệt:

“ Lá ơi!”

 Tác dụng: Gọi đáp.

- Câu rút gọn:

“Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!”

“Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.”

Tác dụng: Làm câu gọn hơn, thông tin nhanh,

tránh lặp lại từ ngữ đã xuất hiện ở câu truớc.

Trang 17

Cho biết các câu sau thuộc kiểu câu gì?

Và nêu cấu tạo của các các câu đó.

a)Tôi là học sinh.

Là câu đơn

Câu có cấu tạo theo mô hình CN – VN

b) Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.

Là câu rút gọn

Câu lược bỏ một số thành phần câu (Thành phần chủ ngữ).

c) Gió Mưa Não nùng.

Câu đặc biệt

Không có cấu tạo theo mô hình CN – VN

Bài tập bổ sung

Trang 19

Hướng dẫn học sinh học ở nhà

+ Học bài

+ Làm bài tập 3

+ Soạn bài tiếp theo:

LUYỆN TẬP VỀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG

VĂN NGHỊ LUẬN

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	867,5 KB