Tư tưởng: Qua những kiến thức lịch sử giúp HS nhận thức được những mối quan hệ, những nguyên nhân đưa tới sự liên kết khu vực của Tây Âu và quan hệ giữa các nước Tây Âu và Mĩ từ sau CTTG
Trang 1Ngày soạn: 25/10/2016
Tuần 12
Tiết 12
Bài 10
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Tình hình chung với những nét nổi bật nhất của các nước Tây Âu sau CTTG II
- Xu thế liên kết khu vực ngày càng phổ biến của thế giới và cá nước Tây Âu đã
đi đầu
2 Tư tưởng:
Qua những kiến thức lịch sử giúp HS nhận thức được những mối quan hệ, những nguyên nhân đưa tới sự liên kết khu vực của Tây Âu và quan hệ giữa các nước Tây
Âu và Mĩ từ sau CTTG II
Từ sau năm 1975, mối quan hệ giữa nước ta với Liên minh Châu Âu dần dần được thiết lập và ngày càng phát triển Sự kiện mở đầu là là năm 1990 hai bên thiết lập quan hệ ngoại giao và tiếp đến năm 1995 hai bên đã kí Hiệp định khung, mở ra những triển vọng hợp tác phát triển to lớn
3 Kĩ năng:
Biêt sử dụng bản đồ để quan sát và xác định phạm vi lãnh thổ của Liên minh Châu Âu, trước hết là các nước lớn như Anh, Pháp, Đức và I-ta-li-a
Giúp HS rèn luyện phương pháp tư duy, phân tích và tổng hợp
II Chuẩn bị:
GV: Sgk, sgv, giáo án, bản đồ chính trị châu Âu, tranh ảnh liên quan
HS: Sgk, đọc nội dung, tìm hiểu trả lời câu hỏi sgk
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày sự phát triển về kinh tế của Nhật từ sau CTTG II đến nay Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển thần kì đó.
? Nêu những nét cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản từ sau CTTG II.
3 Bài mới:
GTB: Từ sau CTTG II đến nay, tình hình các nước Tây Âu đã có nhiều thay đổi to lớn và sâu sắc, một trong những thay đổi to lớn đó là sự liên kết các nước Châu Âu trong tổ chức liên minh châu Âu (EU), đây là liên minh lớn nhất, chặt chẽ nhất và có
sự thành công lớn về kinh tế và chính trị trên thế giới → vào bài.
của HS
Nội dung
- Dùng bản đồ các nước Tây Âu để giới
thiệu về các nước Tây Âu:
+ Về địa lí, Tây Âu là một trong hai
khu vực lớn của châu Âu
+ Các nước Tây Âu có truyền thống
văn hóa lâu đời được đánh dấu bằng
các mốc của thời kì phục hưng của thế
- Theo dõi
CÁC NƯỚC TÂY ÂU
Trang 2kỉ ánh sáng Tây Âu là một trung tâm
văn minh thế giới, nhất là trong thời kì
cận – hiện đại, là cái nôi của những
cuộc cách mạng công nghiệp then chốt
trong lịch sử
+ Các nước Tây Âu đều có nền kinh
tế phát triển và không cách biệt nhau
lắm về trình độ.
? Vì sao các nước này được gọi là các
nước Tây Âu
- Bổ sung thêm: thực ra sự phân chia
này không phải căn cứ vào vị trí địa lí
mà căn cứ vào chế độ cính trị xã hội:
Những nước ở châu Âu đi theo con
đường XHCN thì gọi là các nước Đông
Âu, còn những nước ở châu Âu đi theo
con đường TBCN thì gọi là các nước
Tây Âu.
? Cho biết tình hình các nước Tây Âu
sau CTTG II
- Yêu cầu HS nêu những số liệu cụ thể
? Để khôi phục kinh tế, các nước Tây
Âu đã làm gì
- Giải thích thêm: Kế hoạch Mác-san
hay còn gọi là kế hoạch phục hưng
châu Âu của Mĩ đối với Tây Âu sau
chiến tranh, kế hoạch này mang tên
viên tướng G.Mác-san (Marshall)
(1880-1959) lúc đó là ngoại trưởng Mĩ.
Đây là kế hoạch bành trướng kinh tế
Mĩ, do Mác-san đề ra ngày 5-6-1947,
dưới danh nghĩa viện trợ cho các nước
châu Âu khôi phục kinh tế sau chiến
tranh TG II Thực chất của kế hoạch là
tạo diều kiện cho Mĩ vươn lên hàng
đầu, điều khiển và can thiệp sâu hơn
công việc nội bộ các nước khác như
cho Mĩ xây dựng căn cứ quân sự trên
lãnh thổ của mình.
- Cho HS xem hình
? Các nước Tây Âu để nhận được viện
trợ Mĩ phải tuân thủ những điều kiện gì
- Nhớ lại kiến thức đã học giải thích
- Nghe
→ bị phát xít chiếm đóng và tàn phá rất nặng nề.
- Đọc đoạn chữ nhỏ / 40
→ nhận viện trợ kinh tế của
Mĩ theo kế hoạch Mác-san do Mĩ vạch ra.
- Nghe
- Xem hình
- Đọc đoạn chữ
I Tình hình chung:
- Kinh tế bị tàn phá nặng nề
- Thực hiện kế hoạch Mác-san
→ khôi phục kinh tế song càng lệ thuộc vào Mĩ
Trang 3do Mĩ đặt ra.
? Sau khi nhận viện trợ Mĩ, quan hệ
giữa Mĩ và Tây Âu ra sao
? Phụ thuộc vào Mĩ và được củng có
thế lực, chính phủ các nước Tây Âu đã
làm gì
? Về chính sách đối ngoại các nước Tây
Âu có điểm gì nổi bật
- Nhận xét đồng thời nói rõ: việc các
nước Tây Âu thực hiện chính sách đối
ngoại của mình với những cuộc chiến
tranh xâm lược : Hà Lan trở lại xâm
lược In-đô-nê-xi-a (11-19450, Pháp trở
lại xâm lược Đông Dương (9-1945),
Anh trở lại xâm lược Mã Lai (9-1945)
song cuối cùng các nước Tây Âu đều bị
thất bại, phải công nhận quyền độc lập
của những nước này.
? Trong thời kì “chiến tranh lạnh” mâu
thuẫn gay gắt giữa 2 phe XHCN và
ĐQCN, các nước Tây Âu đã làm gì
? Tình hình nước Đức như thế nào
- Nhận xét, bổ sung: Đức là một nước
lớn ở châu Âu, có trình độ phát triển
nhỏ / 41
→ các nước Tây Âu càng lệ thuộc vào Mĩ.
→ thu hẹp quyền tự do dân chủ, xóa
bỏ các cải cách tiến bộ
đã thực hiện trước đây, ngưng quốc hữu hóa các xí nghiệp tư bản
và trả lại
nghiệp đã quốc hữu hóa cho các chủ
cũ, giảm trợ cấp phúc lợi
xã hội,
→ tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược nhằm khôi phục ách thống trị đối với các thuộc địa trước đây.
- Đọc đoạn chữ nhỏ / 41
- Trả lời theo sgk
- Tiến hành xâm lược để khôi phục lại địa vị thống trị ở các nước thống trị trước đây → thất bại
- Nước Đức bị chia thành hai nước:
Trang 4cao về kinh tế và KH-KT Nước Đức có
vị trí quan trọng Sau khi phát xít Đức
đầu hàng đồng minh vô điều kiện, 4
cường quốc Đồng minh là LX, Mĩ, Anh,
Pháp đã phân chia lãnh thổ nước Đức
thành 4 khu vực chiếm đóng và kiểm
soát Tới cuối năm 1949, từ 4 khu vực
chiếm đóng đó đã hình thành 2 nhà
nước: CHLB Đức và CHDC Đức Về
diện tích lãnh thổ, dân số và tài
nguyên, CHLB Đức đều trội hơn
CHDC Đức.
Do những biến chuyển của tình hình ở
LX và Đông Âu, 3-10-1949 CHDC Đức
đã sáp nhập vào CHLB Đức Sau 4
thập niên bị chia cắt, nước Đức đã trở
lại thống nhất.
? Những nét nổi bật của tình hình các
nước Tây Âu từ sau 1945 là gì.
? Sau CTTG II, đặc biệt từ năm 1950
trở đi một xu hướng mới phát triển ở
các nước Tây Âu là gì
? Vì sao các nước Tây Âu có xu
hướng liên kết với nhau.
- Nhận xét, giải thích bổ sung: Vì
+ Các nước Tây Âu có chung một nền
văn minh, kinh tế không tách biệt, từ
lâu đã có mối quan hệ mật thiết Sự
hợp tác mở rộng thị trường là cần
thiết, nhất là sự tác động của cuộc
cách mạng KH – KT lần thứ 2 giúp cho
các nước Tây Âu tin cậy nhau hơn về
chính trị, khắc phục những nghi kị,
chia rẽ trong lịch sử.
+ Từ năm 1950 trở đi, sự phát triển
kinh tế nhanh chóng về kinh tế, họ
muốn thoát khỏi sự lệ thuộc Mĩ, họ
muốn đứng riêng để đọ với Mĩ cho nên
phải liên minh với nhau.
? Sự liên kết khu vực giữa các nước
Tây Âu diễn ra như thế nào
- Xác định trên lược đồ (6 nước)
- Nghe
- Dựa vào nội dung đã tìm hiểu khái quát lại
→ liên kết kinh tế giữa các nước trong khu vực.
- Thảo luận nhóm (3/), trình bày theo yêu cầu của
GV
- Nghe
- Trả lời theo
+ Cộng hòa liên bang Đức (9-1949)
+ Cộng hòa Dân chủ Đức (10-1949)
→ 3-10-1990 CHDC Đức sáp nhập vào CHLB Đức thành một nước Đức thống nhất
II Sự liên kết khu vực:
- Tháng 4-1951 “Cộng đồng than, thép châu Âu” được thành lập
Trang 5- Giải thích thêm: EEC (European
Economic Community)
? Cộng đồng kinh tế châu Âu ra đời
nhằm mục đích gì
- Trình bày theo nội dung sgk
? Nội dung chính của Hội nghị cấp cao
tại Ma-a-xtơ-rích (Hà Lan) là gì
- Mở rộng: về việc phát hành đồng tiền
chung ơ rô (EURO)
+ Năm 1950, Giắc ruy-phơ – một
chuyên gia tiền tệ của Pháp đề xuất ý
tưởng thống nhất một loại tiền ở châu
Âu và cách thực hiện ý tưởng này
3-1979, hệ thống tiền tệ châu Âu ra đời
với much đích bảo vệ hệ thống tiền tệ
các nước châu Âu khỏi sự thay đổi lớn
về tỉ giá hối đoái Thành viên gồm:
CHLB Đức, Pháp, I-ta-li-a Đan Mạch,
Hà Lan và Lúc-xăm-bua Đồng êcu ra
đời, dao động giữa đồng tiền trên được
giới hạn ở + 2,259% so với tỉ giá chỉ
đạo.
+ Tháng 12-1991 và tháng 1-1992,
tại hội nghị Thượng đỉnh EC ở
Ma-a-xtơ-rích tạo cơ sở cho việc thành lập
một liên minh kinh tế và tiền tệ với một
đồng tiền chung, một ngân hàng TW
châu Âu.
+ Tháng 12-1995, tại hội nghị
Thượng đỉnh Ma-đơ-rít, đồng tiền
chung được đặt tên là đồng ơ rô thay
cho đồng êcu, quyết định thời điểm bắt
đầu sử dụng đồng ơ rô là ngày
1-1-1999.
Liên hệ
- Nhấn mạnh: ngày nay các nước trong
EU đã sử dụng đồng tiền chung là
EURO
- Trình bày tiếp: Tới nay, liên minh
châu Âu là một liên minh kinh tế
-sgk / 42
- Theo dõi
- Dựa vào đoạn chữ nhỏ /42 trả lời
- Đọc đoạn chữ nhỏ /42,43
- Nghe
- Kể tên những nước hiện nay sử dụng tiền euro
- Tháng 3-1957 “Cộng đồng năng lượng nguyên
tử châu Âu và “Cộng đồng kinh tế Châu Âu” (EEC) được thành lập
→ tháng 7-1967 sáp nhập thành Cộng đồng châu Âu
→ đổi tên thành Liên minh châu Âu (EU)
Trang 6chính trị lớn nhất thế giới, có tổ chức
chặt chẽ nhất và trở thành một trong
ba trung tâm kinh tế thế giới.
- Mở rộng thêm: EU ngày càng có vị
trí quan trọng, giữa liên minh châu Âu,
giữa các nước thành viên của nó và Mĩ
có những mối quan hệ khắng khít về
lịch sử, chính trị và kinh tế (Anh từng
là nước thống trị Mĩ, Pháp, lại là nước
có những đóng góp đặc biệt cho cuộc
đấu tranh giành độc lập của Mĩ Từ
năm 1850 đến 1954, 60 triệu người từ
các nước châu Âu di cư sang Mĩ tạo
nên một nền tảng cơ bản trong dân cư
nước Mĩ ngày nay Hoặc cho đến cuối
thế kỉ XIX, công cuộc phát triển kinh tế
ở Mĩ đều dựa vào các nguồn tài chính
đổ từ châu Âu tới)
Sau CTTG II với sức mạnh kinh tế
-tài chính vượt trội của mình, Mĩ có vai
trò quan trọng về chính trị và kinh tế ở
Tây Âu Các nước Tây Âu lệ thuộc khá
nặng nề vào Mĩ Với quá trình liên kết
kinh tế Tây Âu, các mối quan hệ kinh tế
giữa Tây Âu và Mĩ vừa khăng khít
nhưng cũng mang hai đặc điểm rõ rệt:
vừa phụ thuộc vừa cạnh tranh gau gắt
với nhau Những đặc điểm ấy cũng thể
hiện trên các lĩnh vực chính trị và quân
sự Liên minh châu Âu đang cố gắng
xây dựng một chính sách đối ngoại và
quốc phòng chung, độc lập của mình.
- Trình bày tiếp: Đến năm 1999, số
nước thành viên của EU là 15 và đến
năm 2004 à 25 nước.
- Nói thêm về quá trình mở rộng thành
viên của EU:
+ Năm 1957, Cộng đồng kinh tế châu
Âu (ÊC) và năm 1965 Cộng đồng
Châu Âu (EC) có 6 thành viên là
Pháp, CHLB Đức, I-ta-li-a, Hà Lan,
Bỉ và Lúc-xăm-bua.
+ Tháng 1-1973, EU có thêm 3
thành viên mới là Anh, Ai-Len và Đan
Mạch gia nhập.
+ Tháng 1-1978 Hi Lạp gia nhập.
+ Tháng 1-1986 TBN và BĐN gia
- Nghe
- Nghe
Trang 7+ Tháng 1-1995 ba thành viên mới
gia nhập EU là Áo, Phần Lan và Thụy
Điển (nâng tổng số thành viên lên 15
nước).
+ Tháng 5-2004, EU kết nạp thêm 10
nước thành viên mới (trong tổng số 13
nước nộp đơn gia nhập) là Síp,
E-xtô-ni-a, Hung-gi-ri, Lát-vi-a, Ba Lan,
Slô-va-ki-a, Slô-vê-ni-a, Cộng hòa Séc
và Man-ta (nâng tổng số thành viên
lên 25)
4 Củng cố:
- Câu hỏi 1,2 / 43.
- GV nhấn mạnh: + Đặc điểm nổi bật của các nước Tây Âu sau CTTG II.
+ Xu hướng liên kết khu vực, sự ra đời của Cộng đồng kinh tế châu Âu (EEC, 1957).
So sánh điểm giống và khác nhau giữa ASEAN và EU
Giống: Đều là liên minh trong khu vực nhằm mục đích giống nhau; Liên minh kinh
tế - chính trị; Liên minh ngày càng mở rộng.
Khác nhau: + Về điểm xuất phát
+ Về việc đồng nhất về chế độ chính trị - xã hội.
5 Hướng dẫn:
- Học bài, tập xác định vị trí các nước trong liên minh châu Âu trên lược đồ.
- Đọc, tìm hiểu trước nội dung và trả lời câu hỏi sgk bài Trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
6 Lưu ý: câu hỏi dành cho HS khá, giỏi.
IV Rút kinh nghiệm:
Trình ký: 29/10/2016
Huỳnh Thị Thanh Tâm