Kiến thức: Giúp HS nắm được đặc điểm một loại hình … chống Pháp cuối TK XIX -phong trào không có sự chi phối của tư tưởng mà trước đây thường được gọi là cuộc đấu tranh “tự động”, “tự
Trang 1Ngày soạn: 26/02/2017 Tiết 42 Ngày giảng: 02/3/2017
Lớp 8A+8B
Bài 27 KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX.
I Mục tiêu: giúp HS nắm được:
1 Kiến thức:
Giúp HS nắm được đặc điểm một loại hình … chống Pháp cuối TK XIX -phong trào không có sự chi phối của tư tưởng mà trước đây thường được gọi là cuộc đấu tranh “tự động”, “tự phát”
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến và nguyên nhân tồn tại lâu dài của cuộc khởi nghĩa Yên Thế
2 Kĩ năng: Miêu tả, tường thuật một sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ; đối
chiếu, so sánh, phân tích, đánh giá lịch sử
3 Thái độ:
- Biết ơn những anh hùng dân tộc; Khả năng CM to lớn, có hiệu quả của công dân Việt Nam
II Thiết bị dạy học:
- Bản đồ khởi nghĩa Yên Thế; Bản đồ hành chính VN cuối TK XIX
- Tranh ảnh về thủ lĩnh phong trào nông dân Yên Thế và các dân tộc thiểu số chống Pháp ( Nếu có)
- Tư liệu về khởi nghĩa Yên Thế
HS: Soạn bài
III Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới: Cùng với phong trào Cần Vương cuối TK XIX, phong trào tự vệ
vũ trang chống Pháp của nhân dân ta cuối TK XIX đã gây cho TD Pháp không ít khó khăn, điển hình nhất là cuộc khởi nghĩa Yên Thế (tồn tại gần 30 năm) và phong trào đấu tranh của các dân tộc miền núi Hôm nay chúng ta tìm hiểu về khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi cuối TK XIX
- GV yêu cầu HS đọc SGK mục I (Đoạn từ đầu
… đấu tranh) và hướng dẫn HS xem “Bản đồ
hành chính VN cuối TK XIX”, xác định vị trí
I Khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913).
Trang 2Yên Thế và “Lược đồ khởi nghĩa Yên Thế, đặt
câu hỏi:
GV: Em cho biết căn cứ Yên Thế?
HS: Ở phía Tây Bắc tỉnh Bắc Giang, có diện tích
khoảng 40 – 50 km vuông, là vùng đất đồi, cây
cối rậm rạp, địa hình hiểm trở
GV minh họa thêm: từ Yên Thế có thể xuống
Tam Đảo, Thái Nguyên, Phúc Yên, Vĩnh Yên,
thông nhiều ngõ với miền thượng du hiểm trở,
sau lưng là vùng đồng bằng rộng lớn trước mặt
GV: Dân cư Yên Thế có đặc điểm gì?
HS: SGK/131
GV chốt lại: Đa số là dân ngụ cư; thực dân Pháp
mở rộng chiếm đóng, cướp đất họ lần thứ
2->nhân dân nơi đây rất căm thù thực dân Pháp nên
họ đứng lên đấu tranh
GV: Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế?
HS: Đề Nắm, Đề Thám
GV chốt lại dựa vào hình 97 SGK nêu tiểu sử
của H.H.Thám và quá trình xây dựng, mở rộng
căn cứ chống Pháp ở Yên Thế (sử dụng hình 27
SGK)
GV tổ chức hs làm việc theo nhóm
*Nhóm 1: Trình bày giai đoạn 1(1884-1892)
cuộc khởi nghĩa Yên Thế
->Đề Nắm lãnh đạo, nghĩa quân hoạt động riêng
rẽ chưa có sự thống nhất
*Nhóm 2: Trình bày giai đoạn 2 (1893-1908)
cuộc khởi nghĩa Yên Thế ->Nghĩa quân vừa
chiến đấu vừa xây dựng cơ sở, lực lượng còn quá
chênh lệch, H.H.Thám tìm cách giảng hoà với
Pháp (2 lần): 10.1894 và 12.1897
*Nhóm 3: Trình bày giai đoạn 3(1909-1913)
cuộc khởi nghĩa Yên Thế ->Pháp tập trung lực
lượng, liên tiếp càn quét và tấn công Yên
Thế->10.2.1913 Đề Thám hy sinh, phong trào tan rã
*Củng cố: Em hãy nêu nguyên nhân tồn tại lâu
dài của cuộc khởi nghĩa Yên Thế?
GV yêu cầu hs đọc SGK phần II/133 và đặt câu
1 Căn cứ: Yên Thế
- Ở phía Tây Bắc tỉnh Bắc Giang
- Có địa thế hiểm trở
2 Nguyên nhân:
Pháp cướp đất vùng Yên Thế, lập đồn điền->nông dân nổi dậy khởi nghĩa
3 Lãnh đạo: Hoàng Hoa
Thám
4 Diễn biến:3 giai đoạn
* Giai đoạn 1: 1884-1892:
Nghĩa quân hoạt động riêng
lẻ do Đề Nắm chỉ huy
* Giai đoạn 2: 1893-1908:
Nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở, 2 lần giảng hoà với Pháp
* Giai đoạn 3: 1909-1913:
Pháp càn quét liên tục, lực lượng nghĩa quân hao mòn
và tan rã khi Đề Thám hy sinh
Trang 3GV: Nêu đặc điểm của cuộc khởi nghĩa chống
Pháp của đồng bào miền núi cuối thế kỉ XIX?
HS: Nổ ra muộn hơn và kéo dài hơn.
GV: Nêu 1 số phong trào đấu tranh tiêu biểu?
HS:-Nam Kì: Người Thượng, Khơ me Xtiêng
cùng với người Kinh chống Pháp
-Trung Kì: Hà Văn Mao, Cầm Bá Thước
-Tây nguyên: Nơ trang cư, Ama con, Ama giơ
hao
- Tây Bắc: Đào Văn Giáp, Đèo Văn trì
- Đông Bắc: Phong trào của người Dao
GV nói thêm về sự phối hợp chống Pháp của
Trương Định với người Khơ me, Xtiêng, Mơ
nông Trương quyền liên kết với người CPC
-Phong trào diễn ra cũng hết sức mạnh mẽ, kịp
thời, lâu dài góp phần ngăn chặn quá trình xâm
lược của Pháp
II Phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi
Đọc SGK
IV Củng cố dặn dò:
1 Củng cố:
Em hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa phong trào Cần Vương và phong trào kháng Pháp của quần chúng nhân dân cuối thế kỉ XIX? Giống: GPDT, KNVT; Khác:
Loại hình Mục tiêu Lãnh đạo Địa bàn Thời gian
2 Dặn dò:
- Học bài theo câu hỏi cuối bài, chuẩn bị bài: Lịch sử đại phương
V Rút kinh nghiệm