3 điểm Câu 2: Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời nhà Lý?. Bài mới: GTB: Kể từ khi mới TL vua quan nhà Lý rất chăm lo đến việc phát triển đất nước, ĐSND, nên đời sống nhân dân đã đi và
Trang 1Ngày soạn: 14/10/2016
Tuần 11 Tiết 21
KIỂM TRA MỘT TIẾT
I Mục tiêu:
Nhằm kiểm tra khả năng nhận thức của HS về kiến thức lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam
II Chuẩn bị:
GV: Chuẩn bị đề kiểm tra, đáp án, thang điểm cho học sinh
HS: Học thuộc bài, xem kĩ phần ôn tập.
III Đề bài:
Câu 1: Trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống của Lê
Hoàn 981? (3 điểm)
Câu 2: Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời nhà Lý? (2 điểm)
Câu 3: Nêu những thành tựu mà nhà Lý đạt được trong công cuộc xây dựng nền
kinh tế cho nước nhà? (3 điểm)
Câu 4: Theo em cơ sở kinh tế và xã hội của xã hội phong kiến ở phương Đông và xã
hội phong kiến phương Tây có điểm gì giống và khác nhau? (2 điểm)
IV Đáp án, thang điểm:
Câu 1: Trình bày
diễn biến, kết
quả và ý nghĩa
cuộc kháng chiến
chống Tống của
Lê Hoàn 981? (3
điểm)
Câu 2: Vẽ sơ đồ
tổ chức bộ máy
nhà nước thời
nhà Lý? (2 điểm)
\
Câu 1 : Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
a Diễn biến:
+ Đầu năm 981, quân Tống tấn công theo 2 đường thủy và bộ tiến đánh nước ta
+ Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến
b Kết quả:
- Nhiều trận chiến diễn ra trên sông Bạch Đằng Trên bộ, quân
ta chặn đánh địch quyết liệt
- Quân Tống đại bại
d Ý nghĩa:
- Chiến thắng biểu thị ý chí quyết tâm chống giặc ngoại xâm của quân dân ta
- Chứng tỏ bước phát triển của đất nước và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc ta của Đại Cồ Việt
1
1
1
2
VUA
QUAN VĂN
QUAN ĐẠI THẦN
QUAN VÕ
HUYỆN
XÃ HƯƠNG
Trang 2Câu 3: Nêu
những thành tựu
mà nhà Lý đạt
được trong công
cuộc xây dựng
nền kinh tế cho
nước nhà? (3
điểm)
- Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
- Ruộng đất đều thuộc quyền sở hữu của vua, do nông dân canh tác
- Nhà Lý rất quan tâm đến nông nghiệp và đề ra nhiều biện pháp khuyến khích nông nghiệp phát triển
Nông nghiệp phát triển, mùa màng được mùa liên tục
- Thủ công nghiệp: Có rất nhiều ngành nghề tạo ra nhiều sản phẩm có chất lượng cao - Thương nghiệp: - Hoạt động trao đổi buôn bán ở trong và ngoài nước diễn ra rất mạnh - Vân Đồn được coi là nơi buôn bán rất thuận tiện với thương nhân nước ngoài 1 1 1 Câu 4: Điểm giống và khác giữa XHPKPT và XHPKPĐ về cơ sở kinh tế và xã hội (2 điểm) Giống: Đều sống nhờ nông nghiệp là chủ yếu Khác: + Phương Đông: Bó hẹp ở công xã nông thôn + Châu Âu: Đóng kín trong lãnh địa phong kiến - Phương Đông: Địa chủ- nông dân lĩnh canh - Châu Âu: lãnh chúa- nông nô 1 1 V Tổng kết: a Những sai sót phổ biến về kiến thức, kỹ năng: ………
………
………
b Phân loại: Lớp TS GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM 7/1 48 7/2 48 7/3 49 7/4 47 Cộng chung c Nguyên nhân tăng, giảm:
………
………
d Hướng phấn đấu:
Trang 3………
VI Rút kinh nghiệm:
Tiết 22
Chương II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
(Thế kỉ XIII-XIV) Bài 13: NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỶ XIII
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Hiểu nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ và nhà Trần TL Nhà Trần đã làm gì sau khi thành lập
2 Tư tưởng:
- Bồi dưỡng tinh thần ĐT chống áp bức bóc lột và sáng tạo trong XD đất nước
- Lòng yêu nước tự hào DT, lòng biết ơn, ý thức kế thừa và phát triển
3 Kĩ năng:
Vẽ bản đồ, so sánh, đối chiếu
II Chuẩn bị:
GV: - Tranh ảnh.
- Lược đồ ĐV thời Trần
HS: Sưu tầm những tranh ảnh tư liệu liên quan đến bài học.
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: 1 phút
HS: Báo cáo sĩ số lớp, hiện diện, vắng mặt (phép, không phép)
GV: Kiểm diện ghi nhận sổ đầu bài
2 Kiểm tra bài cũ: 3 phút
- GV phát bài kiểm tra 1 tiết
- Sửa bài kiểm tra cho học sinh
3 Bài mới:
GTB: Kể từ khi mới TL vua quan nhà Lý rất chăm lo đến việc phát triển đất nước, ĐSND,
nên đời sống nhân dân đã đi vào ổn định và phát triển Nhưng đến cuối TK XII nhà Lý đã suy yếu trầm trọng, dẫn đến sự thành lập nhà Trần ? Vậy nguyên nhân nào dẫn tới suy yếu của nhà Lý và nhà Trần thành lập ra sao trong tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu thông qua bài13: I “Nhà Trần thành lập’’.
* HĐ 1:
? Nhà Lý được thiết lập năm
nào?
- Giảng: Nhà Lý được thành lập
từ năm 1009trải qua 8 đời vua,
nhưng đến đời vua thư 9, nhà Lý
Năm 1009
- Nghe
I Nhà Trần thành lập
1 Nhà Lý sụp đổ
Trang 4ngày càng suy yếu trầm trọng.
? Nguyên nhân nào dẫn đến nhà
Lý suy yếu như vậy?
Giảng: Đời vua thứ 8, Lý Huệ
Tông chỉ sinh được con gái và
mắc bệnh phong cuồng lên phải
nhường ngôi cho con gái Lý
Chiêu Hoàng Lợi dụng cơ hội
đó, các đại thần trong triều tranh
chấp quyền hành Quan lại bên
dưới quấy nhiễu bóc lột nhân dân
không chăm lo đến sản xuất nông
nghiệp và đời sống của dân
Gọi: HS đọc phần chữ nhỏ "Bấy
giờ nghĩ đến việc gì"
Hỏi: Việc làm trên của vua quan
nhà Lý dẫn dến hậu quả gì?
Giảng: Một số thế lực phong
kiến ở địa phương đánh giết lẫn
nhau chống lại triều đình, một số
nước phía nam thỉnh thoảng đem
quân vào cướp phá đại việt, dẫn
đến nhà lý càng khó khăn
Hỏi: Trước tình hình đó nhà lý
đã làm gì?
Giảng: Nhân cơ hội đó,nhà trần
buộc vua nhà lý phải nhường
ngôi cho Trần Cảnh vào tháng
12- 1226 ( Trần Cảnh là chồng
của Lý Chiêu Hoàng)
*Hoạt động 2: Nhà Trần củng
cố chế độ phong kiến tập
quyền 10p
Hỏi: Sau khi lên nắm chính
quyền, nhà Trần đã làm gì?
Hỏi: Bộ máy quan lại thời Trần
được tổ chức như thế nào?
Quan lại ăn chơi sa đoạ, chính quyền không quan tâm đến đời sống của nhân dân
- Lụt lội hạn hán mất mùa liên tiếp xảy ra
- Dân nghèo phải bán con đi làm nô tì cho người giàu hay bỏ vào chùa kiếm sống
- Nông dân nhiều nơi nổi dậy đấu tranh
- Nhà Lý phải dựa vào các thế lực họ Trần để chống lại các lực lượng nổi loạn
*Hoạt động 2:
- Dẹp yên rối loạn, xây dựng bộ máy nhà nước
- Theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền gồm 3 cấp:
- Cuối thế kỉ XII, quan lại nhà Lý ăn chơi sa đọa, không chăm lo đời sống của nhân dân
- Hạn hán lụt lội xảy ra triền miên, nhân dân khổ cực, nhiều nơi nổi dậy đấu tranh
- Tháng 12-1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh
2 Nhà Trần củng cố chế
độ phong kiến tập quyền 10p
Trang 5Giảng: Đứng đầu triều đình là
vua, các vua thường truyền ngôi
sớm cho con và xưng là Thái
thượng hoàng
Các chức đại thần văn võ do
người họ Trần nắm giữ
Cả nước chia 12 lộ, đứng đầu các
lộ có các chức chánh phó An phủ
sứ Dưới lộ là phủ do chức tri
phủ cai quản, châu huyện do các
chức tri châu, tri huyện trông coi
Dưới cùng là xã, người đứng đầu
xã do dân bầu ra
Hỏi: Nhận xét về tổ chức hệ
thống quan lại thời Trần?
Giảng: Nhà Trần còn đặt thêm
một số cơ quan như: Quốc sử
viên, Thái y viện và một số
chức quan:
Hà dê sứ: Trông coi việc sửa, đắp
đê điều
Khuyến nông sứ: Chăm lo,
khuyến khích nông dân sản xuất
Đồn điền sứ: Chuyên mộ người
đi khai hoang
Hỏi: So với bộ máy nhà nước
thời Lý, bộ máy nhà nước thời
Trần có đặc điểm gì khác?
*Hoạt động 3: Pháp luật thời
Trần: 10p
Gọi HS đọc
Giảng: Thời Trần, nhà nước rất
chú trọng sửa sang luật pháp và
đã ban hành bộ luật mới là Quốc
triều hình luật
Hỏi: Nhận xét Hình luật thời
Trần so với Hình thư thời Lý
Giảng: Nhà Trần đã đặt cơ quan
Thẩm hình viện để xét xử kiện
+ Triều đình
+ Các đơn vị hành chính trung gian
+ Các cấp hành chính
cơ sở
- Có quy củ và đầy đủ hơn
- Vua nhường ngôi cho con, sớm tự xưng là Thái thượng hoàng, cùng con cai quản đất nước
- Các chức quan đại thần do những người trong họ nắm giữ
- Đặt thêm một số cơ quan và một số chức quan để trông coi sản xuất
- Cả nước chia thành 12 lộ
*Hoạt động 3:
- Bộ máy nhà nước được tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền được phân làm 3 cấp
- Đặt thêm một số cơ quan: Quốc sử viện, Thái y viện
và một số chức quan
- Cả nước chia thành 12 lộ, dưới là phủ châu, huyện Dưới cùng là xã
- Các quý tộc họ Trần được
phong vương hầu và ban thái ấp
3 Pháp luật thời Trần: 10p
Trang 6cáo Mối quan hệ giữa vua quan
và nhân dân thời Trần tuy có sự
khác biệt nhưng chưa sâu sắc vì
vua Trần vẫn để chuông lớn ở
thềm cung điện cho dân đến gõ
khi cần Những lúc vua đi thăm
các địa phương, nhân dân có thể
đón rước thậm chí xin vua dừng
lại xem một vụ kiện oan
- Xác định lại những điều ban dưới thời Lý
và có bổ sung:
+ Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản
+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất
- Ban hành bộ luật mới gọi
là Quốc triều thông chế, sau sửa chữa và bổ sung thành Quốc triều hình luật
- Đặt cơ quan Thẩm hình viện để xử kiện
1 Củng cố: 4P
- Nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần?
- Bộ máy nhà nước thời Trần có nét gì khác so với thời Lý?
2 Dặn dò: 1P
- Làm bài tập trong vở bài tập
- Học thuộc bài, xem phần II
SƠ ĐỐ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
3 Lưu ý:
? Cơ cấu tổ chức bộ máy quan lại của thời Trần có gì giống và khác so với thời Lý.
VUA, THÁI THƯỢNG HOÀNG
12 LỘ
PHỦ
CHÂU, HUYỆN
XÃ
Trang 7HS :
- Nhà nước được tổ chức theo chế
độ quân chủ tập quyền (Mọi quyền
hành nằm trong tay vua).
- Giúp việc cho vua có các quan
đại thần, quan văn và quan võ.
- Thời Trần:
+ Có chức Thái Thượng Hoàng.
+ Đặt thêm một số cơ quan như : Quốc sử
viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ
+ Cả nước chia làm 12 lộ - Thời Lý : Không có những cơ quan đó. II RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
KÝ DUYỆT Ngày: ………