Bài mới: GTB: - Ở cấp tiểu học, các em đã học và làm quen với các tiết Lịch sử ở môn Lịch sử và địa lí.. - Khẳng định: để học tốt và chủ động trong các bài học lịch sử cụ thể, các em phả
Trang 1Ngày soạn:
Tuần 1
Tiết 1
Bài 1 : p;8
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp cho HS hiểu:
- Lịch sử là một khoa học có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi con người
- Học lịch sử là cần thiết
2 Tư tưởng:
Bước đầu bồi dưỡng cho HS ý thức về tính chính xác và sự ham thích trong học tập bộ môn
3 Kĩ năng:
Bước đầu giúp HS có kĩ năng liên hệ thực tế và quan sát
II Chuẩn bị:
GV: SGK, SGV, giáo án, tranh ảnh có liên quan
HS: SGK, xem bài trước, trả lời câu hỏi sgk
III Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra tập, sách
3. Bài mới:
GTB: - Ở cấp tiểu học, các em đã học và làm quen với các tiết Lịch sử ở môn Lịch sử
và địa lí
- Nói qua về chương trình lịch sử của năm học mới và các năm tiếp theo.
- Khẳng định: để học tốt và chủ động trong các bài học lịch sử cụ thể, các em phải hiểu lịch sử là gì? Học lịch sử để làm gì? Vậy Lịch sử là gì và học lịch sử để làm gì? Hôm nay ta sẽ đi tìm hiểu sơ lược về môn lịch sử vào bài.
Hoạt động của GV Hoạt động của
HS
Nội dung
- Cho HS xem hình vẽ về:
+ Bầy người nguyên thủy
+ Cây cỏ, loài vật
+ Tích lũy tư bản nguyên thủy và
sự phát triển của xã hội tư bản
+ Những thành tựu mới nhất về
khoa học kĩ thuật hiện nay
? Tất cả cây cỏ, loài vật, …có phải
ngay từ khi xuất hiện đã có hình
dạng như ngày nay không
- Quan sát hình
không
1 Lịch sử là gì?
MỞ ĐẦU
SƠ LƯỢC VỀ MÔN LỊCH SỬ
Trang 2? Con người và mọi vật trên thế
giới này đều phải tuân theo qui luật
gì của thời gian
? Quan sát lại hình bầy người
nguyên thủy, em có nhận xét gì về
loài người từ thời nguyên thủy đến
nay
- Kết luận: Tất cả mọi vật sinh ra
trên thế giới này đều có quá trình
như vậy, đó là quá trình phát triển
khách quan ngoài ý muốn của con
người theo trình tự thời gian của tự
nhiên và xã hội, đó chính là lịch
sử Tất cả những gì các em thấy
hôm nay (con người và vạn vật)
đều trãi qua những thay đổi theo
thời gian, có nghĩa là đều có lịch
sử.
? Vậy, lịch sử là gì
? Có gì khác nhau giữa lịch sử
một con người và lịch sử xã hội
loài người.
- Gợi ý diễn giảng: một con người
thì chỉ có hoạt động riêng của mình
(như quá trình sinh ra, lớn lên, già
yếu, chết), còn xã hội loài người thì
liên quan đến tất cả (VD sự khác
nhau giữa một học sinh và cả lớp,
cả trường), nghĩa là liên quan đến
nhiều người, nhiều nước, nhiều lúc
khác nhau, …
- Kết luận:
+ Lịch sử của một con người là
quá trình sinh ra, lớn lên, già yếu,
chết.
+ Lịch sử xã hội loài người là
không ngừng phát triển, là sự thay
thế của một xã hội cũ bằng xã hội
mới tiến bộ và văn minh hơn.
con người và
mọi vật đều trải qua quá trình biến đổi của thời gian.
- Nhận xét: đó
là quá trình con người xuất hiện
và phát triển không ngừng.
Là những gì
đã diễn ra trong quá khứ
- Trao đổi nhóm (2 / )
- Nghe
- Là những gì đã diễn ra trong quá khứ
Trang 3- Diễn giảng: Lịch sử mà chúng ta
sẽ học là lịch sử xã hội loài người
là toàn bộ những hoạt động của
con người từ khi xuất hiện đến
ngày nay.
- Nhấn mạnh: Lịch sử còn có nghĩa
là khoa học (tức lịch sử là một
môn khoa học) là tìm hiểu và dựng
lại toàn bộ những hoạt động của
con người và xã hội loài người
trong quá khứ.
- Hướng dẫn HS quan sát H.1/3
? Nhìn lớp học ở H.1 em thấy khác
với lớp học ở trường em như thế
nào
? Em có hiểu vì sao có sự khác
nhau đó không
- Sơ kết: xưa và nay khác nhau
(nhiều hay ít tùy từng địa phương).
- Kết luận: Như vậy, mỗi con
người, mỗi xóm làng, mỗi quốc gia,
dân tộc đều trải qua những thay
đổi theo thời gian mà chủ yếu do
con người tạo ra.
? Theo em, chúng ta có cần biết
những thay đổi đó không
(không nhất thiết HS phải trả lời)
? Các em đã nghe nói về lịch sử, đã
học lịch sử, vậy tại sao học lịch sử
là một nhu cầu không thể thiếu
được của con người
- Quan sát hình
- So sánh:
khung cảnh lớp học, thầy trò, bàn ghế có sự khác nhau rất nhiều.
có sự khác
nhau đó là do
xã hội loài người ngày càng tiến bộ, điều kiện học tập tốt hơn,
khang trang hơn.
- Nghe
con người nói
chung, người
VN và dân tộc
VN nói riêng rất muốn biết về
tổ tiên và đất nước của mình.
- Lịch sử còn là một khoa học, có nhiệm vụ tìm hiểu
và khôi phục lại quá khứ của con người và xã hội loài người
2 Học lịch sử để làm gì?
- Để biết được cội nguồn của tổ tiên, ông cha, cội nguồn của dân tộc mình
- Để biết được tổ tiên, ông cha đã sống và lao động như thế nào
Trang 4? Hãy lấy VD trong cuộc sống của
gia đình, quê hương em để thấy rõ
sự cần thiết phải hiểu biết lịch sử
? Chúng ta cần biết để làm gì
- Diễn giảng: không phải ngẫu
nhiên mà có những thay đổi như
chúng ta nhận thấy, vậy chúng ta
cần tìm hiểu để biết và quý trọng.
- Nhấn mạnh: Các em phải biết quý
trọng những gì mình đang có, biết
ơn những người đã làm ra nó và
xác định cho mình cần phải làm gì
cho đất nước, cho nên học lịch sử
rất quan trọng và cần thiết.
- Trở lại với VD trong cuộc sống
gia đình, quê hương
? Tại sao em biết
- Sơ kết: Thời gian trôi qua, những
dấu tích của con người vẫn được
giữ lại dưới nhiều dạng khác nhau.
- Yêu cầu HS kể chuyện Sơn Tinh,
Thủy Tinh và Thánh Gióng
- Khẳng định qua câu chuyện:
Trong lịch sử cha ông ta luôn phải
đấu trang với thiên nhiên và giặc
ngoại xâm (ví dụ như thời các vua
Hùng), để duy trì sản xuất, bảo
đảm cuộc sống và giữ gìn độc lập
dân tộc.
- Khẳng địch: câu chuyện này là
truyền thuyết, được truyền từ đời
này sang đời khác (từ khi nước ta
chưa có chữ viết) Sử học gọi đó là
tư liệu truyền miệng
? Thử kể những loại tư liệu truyền
miệng mà em biết
- Yêu cầu HS quan sát lại H.1 và
H.2
? Quan sát các hình 1, 2, theo em
có những chứng tích hay tư liệu
- Lấy VD
để rút ra
những bài học kinh nghiệm
sống, trong lao động, trong đấu tranh để sống với hiện tại và hướng tới tương lai
- Nghe
- Nghe
- Trả lời theo nhận thức
- Lần lượt kể theo hiểu biết
- Nghe
- Để biết ơn những người
đã làm nên cuộc sống ngày nay
3 Dựa vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?
Trang 5nào do người xưa để lại.
- Gợi ý:
+ Bia đá thuộc loại gì?
+ Đây là loại bia gì?
+ Tại sao em biết đó là bia tiến sĩ?
Trên bia ghi gì?(nói thêm điểm
này)
+ Hình 1 và hình 2 giúp em hiểu
thêm được điều gì?
- Khẳng định: đó là hiện vật người
xưa để lại, dựa vào những ghi chép
trên bia chúng ta biết được tên,
tuổi, địa chỉ và công trạng của các
tiến sĩ.
? Căn cứ vào đâu mà người ta biết
và dựng lại lịch sử
- Giảng: người xưa đã để lại rất
nhiều chứng tích, giúp cho việc
dựng lại lịch sử Để dựng lại lịch
sử, phải có những bằng chứng cụ
thể mà chúng ta có thể tìm lại
được Đó là tư liệu như ông cha ta
thường nói: “Nói có sách, mach có
chứng”, tức là phải có tư liệu cụ
thể mới đảm bảo được độ tin cậy
của lịch sử.
- Kể theo hiểu biết (truyền
Rồng, cháu tiên, kho tàng ca dao, tục ngữ,
…)
- Quan sát lại H.1 và H.2
- Lần lượt trả lời theo gợi ý:
hiện vật
bia tiến sĩ
nhờ chữ khắc
trên bia.
đó là tư liệu
hiện vật và tư liệu chữ viết.
- Nghe
căn cứ vào
các nguồn tư liệu gốc là tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật và tư liệu chữ viết để giúp ta biết và dựng lại lịch sử.
- Nghe
- Tư liệu truyền miệng
- Tư liệu hiện vật
- Tư liệu chữ viết
4 Củng cố:
- Câu hỏi 1, 2, 3/trang 5.
- Giải thích câu danh ngôn.
5 Hướng dẫn:
Trang 6Học bài và tìm hiểu trước nội dung bài Cách tính thời gian trong lịch sử.
6 Lưu ý: Phần câu hỏi nâng cao được in đậm dành cho lớp điểm sáng
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
Trình ký: