Kiến thức: Giúp HS nắm được: - Từ sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trưng Vương, phong kiến TQ đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nước ta thành một bộ phận của TQ, từ vi
Trang 1Ngày soạn:
Tuần 22
Tiết 21
Bài 19
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Từ sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trưng Vương, phong kiến TQ đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nước ta thành một bộ phận của TQ, từ việc tổ chức, sắp đặt bộ máy cai trị đến việc bắt dan ta theo phong tục và luật Hán Chính sách “ đồng hóa” được thực hiện triệt để ở mọi phương diện
- Chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo của các triều đại PKTQ ko chỉ nhằm xâm chiếm nước ta lâu dài mà còn muốn xoá bỏ sự tồn tại của DT ta
- Nhân dân ta đã ko ngừng đấu tranh để thoát khỏi tai hoạ đó
2 Tư tưởng: Căm thù sự áp bức bóc lột của nhà Hán, nhân dân đấu tranh chống tai hoạ đó
3 Kĩ năng:
- Biết phân tích, đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc
- Biết tìm nguyên nhân vì sao dân ta không ngừng đấu tranh chống ách áp bức của phong kiến phương Bắc
II Chuẩn bị:
GV: SGK, SGV, giáo án, Bản đồ Việt Nam, Lược đồ Âu Lạc thế kỷ I - IV
HS: Sgk, xem trước nội dung, trả lời câu hỏi sgk
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán của nhân dân ta (42- 43) ý nghĩa
1 Bài mới :
GTB: Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu rất dũng cảm, ngoan cường, nhưng do lực lượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng đã thất bại, đất nước ta bị PK phương Bắc cai trị Chính sách cai trị của chúng ntn? Đời sống của nhân dân ta ra sao? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay → vào bài
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
- Treo lược đồ “ Âu Lạc thế kỷ I
–VI” để trình bày
? Em hãy cho biết Châu Giao
có mấy quận? Miền đất Âu Lạc
1 Chế độ cai trị của các triều đại PK phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I-Thế kỷ VI.
TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
(Giữa thế kỉ I – Giữa thế kỉ VI)
Trang 2cũ bao gồm những quận nào của
Châu Giao ?
- Nhấn mạnh thêm: Đất Âu lạc
cũ thời kỳ đó chịu sự thống trị
của nhà Ngô thời Tam Quốc và
nhà Ngô gọi vùng đó là vùng
Châu Giao Như vậy về mặt
hành chính Châu Giao có sự
thay đổi.
- Giải thích thêm: Bởi vì thế kỉ
III nhà Đông Hán suy yếu, TQ
bị phân chia thành 3 quốc gia
nhỏ là Ngụy, Thục, Ngô.
? Về tổ chức bộ máy cai trị của
các triều đại PK phương Bắc
đối với nước ta từ thế kỉ I - VI
có gì khác trước, nhất là từ sau
cuộc khởi nghĩa HBT, nhà Hán
có sự thay đổi gì trong chính
sách cai trị
- Giải thích thêm: Trước khởi
nghĩa Hai Bà Trưng, Lạc
tướng, người đứng đầu huyện
là người Việt, đến thế kỉ II
Huyện lệnh là người Hán.
? Em có nhận xét gì về sự thay
đổi này.
- Giải thích: lao dịch và cống
nạp.
*? Em có nhận xét gì về chính
sách bóc lột của bọn đô hộ?
- Nhấn mạnh: Đó chính là
nguyên nhân của các cuộc khởi
nghĩa sau này.
? Tại sao nhà Hán đánh nhiều
→ Gồm 9 quận, Âu lạc cũ bao gồm: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam.
- Nghe
- Nhớ lại, so sánh:
Thời Triệu Đà các lạc tướng (người Việt), vẫn nắm quyền trị dân
ở huyện, đến nhà Hán các huyện lệnh là người Hán
- Nhận xét: nhà Hán
thắt chặt hơn bộ máy cai trị đối với dân ta,
Âm mưu thôn tính nước ta vĩnh viễn.
- Đọc chữ in nghiêng
- Nghe
- Nhận xét: Chúng đánh nhiều loại thuế nặng nề để bóc lột nhân dân ta tàn bạo, đẩy nhân dân lâm vào cảnh khốn cùng.
- Trao đổi, trả lời:
- Đầu thế kỉ III nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu (thuộc TQ cũ), Giao Châu (Âu Lạc cũ)
- Đưa người Hán sang làm huyện lệnh, trực tiếp cai quản
- Thu nhiều thứ thuế, nặng nhất là thuế muối
và thuế sắt, ( ) lao dịch
Trang 3loại thuế, dặc biệt là thuế
muối và thuế sắt.
- Giải thích thêm: Như vậy
chúng sẽ hạn chế được sự phát
triển kinh tế ở nước ta và hạn
chế sự chống đối của dân ta để
dễ bề thống trị.
? Ngoài nạn thuế má nặng nề,
nhân dân ta còn phải chịu ách
bóc lột nào khác của phong
kiến phương Bắc.
? Ngoài đàn áp, bóc lột thuế má,
bắt dân ta cống nạp, phong kiến
TQ còn thực hiện những chính
sách gì
? Vì sao nhà Hán tiếp tục thi
hành chủ trương đưa người
Hán sang ở nước ta.
? Nhà Hán đã dùng những thủ
đoạn gì để đồng hoá dân ta
? Vì sao phong kiến phương
Đánh thuế muối chúng
sẽ bóc lột được nhiều hơn vì mọi người dân đều phải dùng muối.
Đánh thuế sắt vì những công cụ sản xuất hầu hết đều làm bằng sắt, vũ khí cũng làm bằng sắt, những công cụ và vũ khí này sắc bén hơn công cụ bằng đồng, năng suất lao động cao hơn, chiến đấu hiệu quả hơn.
- Nghe
→ dân ta hàng năm phải cống nạp các sản vật quý như: sừng tê, ngà voi, vàng bạc, châu báu, Chúng còn bắt cả thợ khéo về nước Thứ sử Tôn Tư bắt hàng nghìn thợ thủ công sang xây dựng kinh đô Kiến Nghiệp (Nam Kinh).
→ Chúng đưa người Hán sang giao Châu sinh sống
→ vì nhà Hán muốn đồng hoá dân ta.
→ Nhà Hán đồng hóa dân ta bằng cách: bắt dân ta học chữ Hán, sống theo phong tục của người Hán.
- Trao đổi, thảo luận:
vì chúng muốn biến
và cống nạp nặng nề
- Tiếp tục đưa người Hán sang ở lẫn với dân
ta, bắt dân ta theo phong tục tập quán của họ
Trang 4Bắc muốn đồng hoá dân ta.
- Kết luận: Từ sau thất bại của
cuộc khởi nghĩa thời Trưng
Vương, bọn PK phương Bắc đã
thi hành nhiều biện pháp hiểm
độc nhằm biến nước ta thành 1
bộ phận của TQ (tổ chức, sắp
đặt bộ máy cai trị…bắt nhân
dân ta theo phong tục tập quán
Hán…)thực hiện chính sách
“đồng hoá” dân ta…xoá bỏ sự
tồn tại của dân tộc ta.
? Vì sao nhà Hán giữ độc quyền
về sắt
- Mặc dù vậy nhưng nghề rèn
vẫn phát triển.
? Tại sao, nghề rèn sắt bị hạn
chế nhưng nghề này ở Giao
Châu vẫn phát triển.
? Căn cứ vào đâu em khẳng
định nghề sắt ở Giao Châu vẫn
phát triển
- Minh họa thêm một số ví dụ:
nước ta thành quận, huyện của TQ.
- Đọc mục 2
- Trao đổi, trả lời:
Công cụ sản xuất và
vũ khí được chế tạo băng sắt nên nhọn, sắc, bền hơn công cụ
và vũ khí bằng đồng.
Do vậy sản xuất đạt năng xuất cao hơn và chiến đấu có hiệu quả hơn Nhà Hán giữ độc quyền về sắt để hạn chế phát triển sản xuất
ở Giao Châu, hạn chế được sự chống đối của nhân dân…
- Suy nghĩ, giải thích:
nghề sắt phát triển để rèn ra những công cụ sắt bén để phục vụ lao động sản xuất, rèn đúc
vũ khí các loại để bảo
vệ an ninh tổ quốc.
→ Di chỉ, mộ cổ tìm thấy nhiều công cụ nhiều công cụ…rìu, mai, cuốc Vũ khí:
kiếm, giáo, kính.
lao…)Thế kỷ III nhân dân ven biển dùng lưỡi sắt, biết bịt cựa
gà chọi bằng sắt.
- Nghe
2 Tình hình kinh tế của nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có gì thay đổi?
- Nhà Hán nắm độc quyền về sắt nhưng nghề rèn sắt ở Giao Châu vẫn phát triển
Trang 5Để diệt sâu đục thân cây cam,
người ta đã nuôi kiến vàng, cho
chúng làm tổ trên cây cam để
diệt sâu, đó là kĩ thuật ”dùng
côn trùng diêt côn trùng’.
? Hãy cho biết những chi tiết
nào chứng tỏ nền nông nghiệp
Giao Châu vẫn phát triển
? Ngoài nghề nông, người Giao
Châu còn biết làm những nghề
gì khác
- Minh họa ví dụ thêm: người ta
đã dệt đươc những loại vải
bông, gai, tơ, họ còn dùng tơ
tre, tơ chuối để dệt thành vải.
Vải tơ chuối là đặc sản của Âu
Lạc, các nhà sử học gọi là vải
Giao chỉ.
? Những sản phẩm nông nghiệp
và thủ công nghiệp đã đạt đến
trình độ như thế nào
? Tình hình thương nghiệp như
thế nào?
- Minh họa thêm: Đã xuất hiện
các chợ làng, các chợ lớn như
Luy Lâu, Long Biên để trao đổi
hàng hóa Một số thương nhân
TQ, AĐ, Gia-va đã đến buôn
bán Chính quyền đô hộ nắm
đặc quyền ngoại thương.
→ họ dùng trâu, bò cày bừa, cấy 2 vụ lúa trên năm, có đê phòng lụt, biết trồng nhiều loại cây ăn quả, công
cụ sắt phát triển.
→ Người Giao châu biết làm những nghề thủ công như rèn sắt, làm gốm, tráng men
và vẽ trang trí trên gốm rồi mới dem nung Sản phẩm gốm ngày càng nhiều chủng loại: nồi, vò, bát, đĩa, ấm, chén, gạch, ngói, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.
Nghề dệt phát triển.
- Nghe
→ đã trở thành cống phẩm (những sản phẩm tốt, đẹp cống nạp cho phong kiến TQ).
→ thương nghiệp khá phát triển.
- Thảo luận: mưu đồ thôn tính vĩnh viễn, khai thác bóc lột triệt để.
- Nông nghiệp phát triển hơn trước: biết đắp đê phòng lụt, biết trồng lúa hai vụ một năm
- Sản phẩm gốm và các loại vải ngày càng phong phú
Trang 6? Vì sao nói: chế độ cai trị của
các triều đại phong kiến
phương Bắc trong các thế kỉ
I-VI rất nham hiểm, tàn bạo.
- Kết luận: Từ thế kỷ I-VI tình
hình kinh tế nước ta mặc dù bị
bọn PK phương Bắc kìm hãm
song vẫn phát triển tuy chậm
chạp Dưới ách cai trị của nhà
Hán nhân dân ta vô cùng cực
khổ…mặc dù vậy nền kinh tế
nước ta vẫn phát triển
- Chính quyền đô hộ giữ độc quyền ngoại thương
4 Củng cố:
? Những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì.
- Bài tập: Vì sao PK phương Bắc muốn đồng hoá dân ta ? (Điền dấu đúng sai vào ô
trống)
Biến nước ta thành quận, huyện của TQ
Muốn chiếm đóng lâu dài trên đất nước ta
Cả hai ý trên
5 Hướng dẫn:
Học bài, chuẩn bị bài Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam đế (giữa TK I – giữa TK VI) (tt).
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
Trình ký:
