BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- NGUYỄN TIẾN CHUNG ĐÁNH GIÁ CÁC CÔNG TRÌNH CỦA KIẾN TRÚC SƯ VÕ TRỌNG NGHĨA THEO HƯỚNG KIẾN TRÚC BỀN VỮNG LUẬN VĂN
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH: KIẾN TRÚC
MÃ SỐ: 60.58.01.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS KTS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG
Hà Nội - 2017
Trang 3LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn PGS TS KTS Nguyễn Thị Ngọc Dung với kiến thức sâu, rộng, khoa học và giàu tính nghề nghiệp đã nhiệt tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn Đồng thời xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo các bộ môn trong tiểu ban, khoa sau đại học - Trường đại học kiến trúc Hà Nội đã tạo mọi điều kiện, tận tình truyền đạt, đóng góp những ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn này
Sau cùng , tôi xin cảm ơn cơ quan công tác, gia đình và toàn thể bạn bè
đã cùng tôi suốt cả thời gian học tập và nghiên cứu vừa qua
Xin chân thành cảm ơn
Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2017
Tác giả
Nguyễn Tiến Chung
Trang 4LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Tiến Chung
Trang 5BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
NGUYỄN TIẾN CHUNG
ĐÁNH GIÁ CÁC CÔNG TRÌNH CỦA KIẾN TRÚC SƯ VÕ TRỌNG NGHĨA THEO HƯỚNG
KIẾN TRÚC BỀN VỮNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
Hà Nội – Năm 2017
Trang 6BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG
Hà Nội – Năm 2017
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục tiêu nghiên cứu
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Cấu trúc của luận văn
PHẦN II: NỘI DUNG LUẬN ÁN
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIẾN TRÚC BỀN VỮNG TẠI VIỆT NAM VÀ TỔNG HỢP MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA KIẾN TRÚC SƯ VÕ
TRỌNG NGHĨA 5
1.1 Một số khái niệm và thuật ngữ 5
1.1.1 Kiến trúc bền vững 5
1.2 Tính bền vững trong phát triển đô thị và những thách thức đối với Việt Nam 7
1.2.1 Thực trạng và xu thế ở nước ta 7
1.2.2 Thách thức đối với Việt Nam 8
1.2.3 Định hướng chiến lược phát triển bền vững 9
1.2.4 Chương trình hành động của ngành xây dựng 10
1.2.5 Phát triển bền vững vì con người 11
1.3 Tổng hợp các công trình kiến trúc tiêu biểu của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa 12
1.3.1 Công trình quán cà phê Gió và Nước - Bình Dương, Việt Nam 12
Trang 81.3.2 Công trình Stacking Green ( Nhà vườn xếp)- Quận 2, Thành Phố Hồ Chí
Minh 13
1.3.3 Công trình nhà trẻ Farming Kindergarten - Đồng Nai, Việt Nam 16
1.3.4 Công trình House for Trees ( Nhà cho cây )- Quận Tân Bình, Thành Phố Hồ Chí Minh 18
1.3.5 Công trình Le Binh's house ( Nhà cải tạo) - Quận Hoàn Kiếm 19
1.3.6 Công trình Kontum Indochine Café - Tỉnh KonTum, Việt Nam 22
1.3.7 Công trình nhà ở Bình Thạnh - Kiến trúc Võ Trọng Nghĩa 25
1.3.8 The Hay Hay Restaurant and Bar ( Na,am Retreat ) - Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng 27
1.3.9 Công trình Stone house ( Ngôi nhà đá ) - Đông Triều, Quảng Ninh 31
1.3.10 Trung tâm cộng đồng Diamond Island - Thành Phố Hồ Chí Minh,Việt Nam 33
1.3.11 Công trình Trường Bình Dương - Thành Phố Bình Dương, Việt Nam 35
1.4 Đánh giá tổng quan các công trình dựa trên khái niệm bền vững 38
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ XÂY DỰNG CÁC TIÊU CHÍ, ĐÁNH GIÁ CÔNG TRÌNH THEO XU HƯỚNG BỀN VỮNG 39
2.1 Cơ sở pháp lý 39
2.1.1 Các văn bản pháp lý: 39
2.2 Điều kiện tự nhiên,điều kiện xã hội và xu hướng phát triển kiến trúc bền vững: 41
2.2.1 Điều kiện tự nhiên 41
2.2.2 Điều kiện xã hội 44
2.2.3 Xu hướng công trình kiến trúc bền vững: 45
2.3 Đề xuất xây dựng các tiêu chí đánh giá theo hướng bền vững 48
2.3.1 Tiêu chí thẩm mỹ,xã hội, văn hóa bản địa: 48
2.3.2 Tiêu chí về quy hoạch, cảnh quan môi trường 51
2.3.3 Tiêu chí công năng 51
2.3.4 Tiêu chí về kết cấu, vật liệu 52
Trang 92.3.5 Tiêu chí về giải pháp thiết kế, tiết kiệm tối đa tiêu thụ tài nguyên, năng
lượng và nước sạch 53
2.3.6 Tiêu chí giảm thiểu chất thải, khí thải, nước thải, giảm thiểu sự can thiệp và biến đổi bất lợi đến môi trường và hệ sinh thái 54
2.3.7 Tiêu chí về kinh tế, đầu tư hiệu quả xây dựng 55
2.4 Vai trò của kiến trúc bền vững với cộng đồng và các vấn đề của xã hội 56
2.4.1 Vai trò của kiến trúc bền vững với cộng đồng 56
2.4.2 Phát triển bền vững - bài học từ Amsterdam Nguồn: Internet 61
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CÁC CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC CỦA KIẾN TRÚC SƯ VÕ TRỌNG NGHĨA THEO HƯỚNG KIẾN TRÚC BỀN VỮNG 65
3.1 Nguyên tắc chung 65
3.2 Đánh giá các công trình của Kiến trúc sư Võ trọng Nghĩa theo hướng bền vững 66
3.2.1 Đánh giá công trình Wind n Water café (quán café Gió và Nước) 66
3.2.2 Công trình Stacking Green ( Nhà vườn xếp) 69
3.2.3 Nhà trẻ Farming Kindergarten 73
3.2.4 Công trình House for Trees ( Nhà cho cây ) 77
3.2.5 Công trình Le Binh's house ( Nhà cải tạo ) 83
3.2.6 Kontum Indochine Café 86
3.2.7 Nhà ở Bình Thạnh 90
3.2.8 The Hay Hay Restaurant and Bar (Naman Retreat) 95
3.2.9 Công trình Stone house 100
3.2.10 Trung tâm cộng đồng Diamond Island 104
3.2.11 Trường Bình Dương 108
3.3 Tổng hợp đánh giá tổng quan các công trình kiến trúc của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa theo hướng kiến trúcbền vững: 112
Trang 10PHẦN III: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
Kết luận
Kiến nghị
Trang 11DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
Hình 1.1 Các yếu tố tạo nên thiết kế bền vững 6
Hình 1.2 Khu hồ nước bên trong công trình quán Cafe Gió và
Nước
15
Hình 1.3 Phương án mặt tiền công trình Stacking Green 17
Hình 1.4 Không gian bên trong và mặt tiền công trình
Stacking Green
18
Hình 1.5 Phối cảnh công trình nhà trẻ Farming Kindergarten 19
Hình 1.6 Lớp học và sân chơi rất gần gũi với thiên nhiên 20
Hình 1.7 Công trình nhà trẻ lúc đang thi công xây dựng 20
Hình 1.8 Hình ảnh thực tế hoàn thiện công trình House for
Trees
21
Hình 1.9 Hình ảnh trước và sau cải tạo của công trình 23
Hình 1.10 Hình ảnh thực tế công trình nhà cải tạo Le Binh's
Hình 1.12 Không gian Kontum Indochine Cafe vào buổi tối 26
Hình 1.13 Mặt cắ công trình Kontum Indochine Cafe 26
Hình 1.14 Hình ảnh thực tế công trình Kontum Indochine Cafe 27
Hình 1.15 Mặt đứng và sơ đồ vị trí công trình 28
Hình 1.16 Phối cảnh và sân trong công trình 29
Hình 1.17 Không gian ăn uống và bar nhìn ra hồ của Hay Hay
Restaurant and Bar
30
Hình 1.18 Một số hình ảnh của công trình Hay Hay Restaurant 31
Trang 12and Bar Hình 1.19 Mặt đứng chính và phối cảnh góc công trình Hay
Hay Restaurant and Bar
32
Hình 1.20 Công trình Hay Hay Restaurant and Bar ban ngày 33
Hình 1.21 Một số hình ảnh tràn ngập màu xanh của công trình
Stone House
34
Hình 1.22 Hình ảnh phía sân trong công trình Stone House 35
Hình 1.23 Mặt bằng tổng thể phối cảnh Trung tâm cộng đồng
Hình 2.1 Biểu đồ nhiệt dộ và lượng mưa trung bình của Hà
Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh- Nguồn: Internet
Hình 2.6 Công trình High Line - New York ( Sử dụng lại
đường tàu cũ làm công viên trên không )
71
Hình 2.7 Hướng dẫn thiết kế cảnh quan gần mặt nước 72
Trang 13Hình 2.8 Hướng dẫn các tiêu chuẩn thiết kế đô thị 73
Hình 2.9 Thành Phố San Francisco, USA - với hệ quy hoạch
hệ thống công viên và khôn viên cây xanh trong các khu dân cư ô bàn cờ
Hình 2.12 Hệ thống giao thông đa dạng của thành phố 76
Hình 2.13 Môi trường trong lành của thành phố khi phát triển
Hình 3.3 Hai hình ảnh giữa đêm và ngày của công trình 82
Hình 3.4 Mặt tiền độc đáo là điểm thu hút của công trình 84
Hình 3.5 Không gian nội thất dường như hòa vào với thiên
nhiên
85
Hình 3.6 Ngôi nhà luôn tràn ngập màu xanh của dàn cây và
tránh nắng nhờ thiết kế mở của công trình
86
Hình 3.7 Hình ảnh công trình khi hoàn thành 88
Hình 3.8 Các mặt bằng của công trình Farming Kindergarten 88
Hình 3.9 Bảng phân tích hướng gió và hình ảnh công trình lúc
đang thi công
90
Hình 3.10 Một vài hình ảnh của công trình Farming 91
Trang 14Kindergarten Hình 3.11 Mặt bằng tầng, mặt bằng mái và mặt đứng công
trình
92
Hình 3.12 Khoảng sân như những khu vườn liên kết các khu
vực có chức năng riêng lại với nhau
93
Hình 3.13 Không gian nội thất bên trong căn nhà 94
Hình 3.14 Phần sân công trình được bố trí khéo léo 95
Hình 3.15 Mái nhà được bao phủ bởi màu xanh của cây xanh 96
Hình 3.16 Vài hình ảnh tham khảo của công trình 97
Hình 3.17 Không gian nội thất bên trong công trình 98
Hình 3.18 Cảnh quan của ngôi nhà khi nhìn từ trên cao và khu
Hình 3.23 Hình ảnh độc đáo từ mặt tiền của công trình 106
Hình 3.24 Không gian nội thất công trình 108
Hình 3.25 Vài hình ảnh tham khảo cho công trình 109
Hình 3.26 Mặt bằng tâng một công trình 110
Hình 3.27 Nội thất khu quầy bar và view nhìn ra biển của nhà
hàng
111
Hình 3.28 Không gian mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam 113
Hình 3.29 Các tiểu cảnh cũng được đầu tư thiết kế một cách tỷ
mỉ
114
Hình 3.30 Mặt bằng tầng của công trình 115
Trang 15Hình 3.31 Không gian nội thất và sân trong công trình 116
Hình 3.32 Phối cảnh và concept thiết kế của công trình 117
Hình 3.33 Hình ảnh tham khảo về công trình 118
Hình 3.34 Công trình được phủ kín bởi màu xanh 118
Hình 3.35 Mặt bằng tổng thể và phối cảnh công trình 119
Hình 3.36 Công trình được xây dựng từ các vật liệu địa phương 120 Hình 3.37 Hệ thống kết cấu mái của công trình 120
Hình 3.38 Công trình mang đậm tính bản sắc địa phương 121
Hình 3.39 Mặt đứng của toàn bộ công trình 122
Hình 3.40 Phối cảnh công trình và mặt bên công trình 123
Hình 3.41 Hành lang và sân chơi thân thiện với môi trường 124
Hình 3.42 Hiệu quả về công năng và thẩm mỹ của các nan chắn
sáng
124
Hình 3.43 Một vài hình ảnh của công trình 125
Hình 3.44 Hình ảnh công trình giữa ngày và đêm 126
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1 Đánh giá tổng quan các công trình theo Tiêu chí
Công năng, Hiệu quả sử dụng công trình
Trang 16PHẦN I: MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, một thực tế đáng báo động là ảnh hưởng ngành công nghiệp xây dựng với môi trường sống, vấn đề sụt giảm nghiêm trọng các nguồn năng lượng dẫn đến nhu cầu tìm ra hướng đi mới cho ngành công nghiệp xây dựng theo xu hướng phát triển bền vững Nghiên cứu của Hoa Kỳ cho thấy công nghiệp xây dựng và các tòa nhà nói chung tiêu thụ khoảng 80% tổng mức năng lượng sử dụng hàng năm của nước này Các khái niệm như kiến trúc thích ứng khí hậu, kiến trúc bền vững, kiến trúc môi trường, kiến trúc sinh thái, kiến trúc có hiệu quả về năng lượng, kiến trúc xanh xuất hiện và trở thành các vấn đề được chú ý
Phát triển bền vững là xu thế tất yếu trong quá trình phát triển của xã hội loài người Tại Hội nghị thượng đỉnh thế giới năm 1992 ở Rio de Janerio, các nhà hoạt động về kinh tế, xã hội, môi trường cùng với các nhà chính trị đã thống nhất về quan điểm phát triển bền vững, coi đó là trách nhiệm chung của các quốc gia, của toàn nhân loại và đồng thuận thông qua tuyên bố Rio gồm
27 nguyên tắc cơ bản về phát triển bền vững và chương trình nghị sự 21, xác định các hành động cho sự phát triển bền vững của toàn thế giới trong thế kỷ
21
Cũng tại Đại hội Đảng lần thứ IX đã thông qua mục tiêu chiến lược 10 năm (2001-2010) mà nội dung tập trung vào những nhân tố phát triển bền vững Để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững như Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc đã đề ra và thực hiện cam kết quốc tế về phát triển bền vững, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Định hướng Chiến lược Phát triển bền vững ở Việt Nam” (Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam)
Trang 17Hiện nay, hầu hết các đô thị ở Việt Nam đều đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ với việc xây dựng hàng loạt các công trình dân dụng và công nghiệp với quy mô khác nhau Đây thực sự là một quá trình sử dụng nhiều tài nguyên thiên nhiên như năng lượng, nguyên vật liệu của xã hội Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng và tiết kiệm các nguồn tài nguyên này trong quá trình xây dựng và sử dụng công trình cho đến nay vẫn còn là một ẩn số Rất nhiều các quốc gia trên thế giới đã xây dựng hay sử dụng một công cụ đánh giá mức độ tiêu tốn nguyên liệu riêng cho các công trình xây dựng của mình Cũng đã đến lúc Việt Nam cũng cần có một công cụ đánh giá cho các công trình Trong thời gian gần đây, Việt Nam cũng đang đứng trước rất nhiều thách thức của phát triển bền vững, ứng phó với các ảnh hưởng của biến đổi khí hậu Chính
vì vậy, Việt Nam cũng rất cần có một hệ thống công cụ đánh giá công trình
để phân loại một cách xác thực các công trình xây dựng hiện tại và các công trình kiến trúc bền vững trong tương lai
Trong lĩnh vực nghiên cứu, đã có khá nhiều bài báo, tham luận khoa học liên quan đến lĩnh vực này nhưng chưa có một công trình nghiên cứu tổng thể đánh giá và đề xuất các giải pháp thiết kế công trình kiến trúc mang tính bền vững sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong sự phù hợp tổng quan với Quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành
Chính vì vậy, việc tiến hành nghiên cứu của đề tài là vô cùng cần thiết nhằm tổng hợp các nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, chính sách đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh chóng của ngành xây dựng cũng như góp phần thiết lập
sự cân bằng trong sử dụng năng lượng, phát triển bền vững ở nước ta
Trang 18Mục tiêu nghiên cứu
Khảo sát và phân tích thực trạng việc tổ chức không gian kiến trúc theo hướng bền vững trong các công trình kiến trúc của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa
Đánh giá việc tổ chức không gian kiến trúc của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa theo các tiêu chí thích dụng, bền vững, mỹ quan, kinh tế
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu: Tổng thể không gian, bối cảnh kiến trúc công trình của kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa
Phạm vi nghiên cứu: Các công trình, dự án của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa
Phương pháp nghiên cứu:
Tìm hiểu, điều tra thu thập, thống kê thông tin tài liệu liên quan đến các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn theo hướng kiến trúc bền vững
Khảo sát, đánh giá thực trạng việc tổ chức các dự án , công trình kiến trúc đã được xây dựng và đưa vào sử dụng để rút ra được những yếu tố tác động tới con người và môi trường
So sánh đối chiếu các tiêu chí bền vững đã đạt được trong các công trình
Phân tích đánh giá hiện trạng sử dụng các công trình Kiến trúc của Võ Trọng Nghĩa theo hướng kiến trúc bền vững
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học: Thông qua các công trình của Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa ta có thể tìm ra những thuận lợi cũng như khó khăn trong việc phát triển các đô thị, công trình theo hướng bền vững vào ở nước ta Qua đó có thể
bổ sung, hoàn thiện các tiêu chí đánh giá, các quy chuẩn tiêu chuẩn các tài